ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Filipinler'in başkenti Manila'da düzenlenen Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) toplantısı kapsamında kritik bir görüşme gerçekleştiriyor. Diplomasinin zirvesini oluşturan bu buluşmada, eylül ayı sonunda ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında yapılması planlanan liderler zirvesinin ön hazırlıkları ele alınıyor. Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki bu hassas temas, ABD Başkanı Trump'ın Çin'e yönelik iddialarının yanı sıra ABD ile İran arasındaki çatışma riskinin küresel ticareti derinden tehdit ettiği bir döneme denk geliyor.
ASEAN dışişleri bakanlarıyla bir araya gelen Rubio, Ortadoğu'daki tırmanıştan İran'ı sorumlu tutarak, küresel ticaretin can damarlarından Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün tehlikeye atılmasına asla izin vermeyeceklerini vurguladı. Karşı tarafın müzakereler konusunda ciddiyetsiz olduğunu savunan ABD Dışişleri Bakanı, müttefiklerin çıkarlarını korumak için gereken tüm adımları atacaklarını açıkça belirtti. Rubio'nun bu açıklamaları, Ortadoğu enerji hatlarına bağımlı Asya ülkelerine bir güvence sunarken olası krizlere karşı da net bir uyarı niteliği taşıyor.
Manila'daki zirvenin bir diğer sıcak başlığı ise Güney Çin Denizi'nde çok sayıda ülkeyi içine alan bölgesel egemenlik krizleri oldu. Çin ve ABD müttefiki Filipinler arasında son dönemde giderek artan gerginlikler zirveye doğrudan yansırken, Rubio ticareti jeopolitik bir silah olarak kullanan güçlere karşı bölge ülkelerinin egemenliklerini koruması gerektiğini ifade etti. Buna karşılık Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, güvenlik aygıtlarına sızan bazı dış güçlerin bölgede kasıtlı provokasyonlar yarattığını savunarak, ASEAN ülkeleriyle karşılıklı güvene dayalı iş birliğini sürdürmek ve dış müdahaleleri tamamen ortadan kaldırmak istediklerini dile getirdi.
Zirve kapsamında ayrıca ABD, Hindistan, Avustralya ve Japonya'nın oluşturduğu Quad ittifakının da bir araya gelmesi dikkat çekti. Çin'in Soğuk Savaş zihniyetiyle hareket etmekle suçladığı bu grup, özgür ve açık bir Hint-Pasifik bölgesine olan bağlılıklarını yineleyerek ASEAN'ın merkeziliğine verdikleri desteği teyit etti. Yaşanan bu yoğun diplomasi trafiği, küresel güç dengelerinin Asya'da yeniden şekillendiğini ve bölgedeki tansiyonun uluslararası aktörlerin ana gündemi olmaya devam edeceğini gösteriyor.