Washington ve Tahran hattında küresel ekonomiyi sarsan çatışmayı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabalar karmaşık bir seyir izliyor. ABD Başkanı Donald Trump, tarafların güçlü bir anlaşmaya imza atması ve müzakerelerde ilerleme sağlanması durumunda İran'a yönelik yeni askeri operasyon emri verme ihtimalinin oldukça düşük olduğunu açıkladı. Ancak Washington cephesinden gelen ılımlı mesajlar, diplomasi bürokrasisinde aynı karşılığı bulmuyor. ABD yönetiminin diplomasiye öncelik verdiğini belirtmekle birlikte İran'ın masadaki taleplerini "kabul edilemez ve gerçek dışı" olarak nitelendiren Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ufukta somut bir uzlaşı görünmediğinin altını çizdi. Diplomatik cephedeki bu çok seslilik; ara bulucu konumundaki Katar'ın müzakerelerin çökmediği yönündeki güvencesi ve Iraklı bir heyetin Tahran'a ilettiği özel Amerikan mesajıyla birleştiğinde, krizin çözümünde henüz net bir stratejinin belirlenemediğini gösteriyor.
Küresel enerjinin can damarında sıcak çatışma
Masadaki bu belirsizlik, küresel enerji tedarikinin en kritik rotası olan Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi'nde doğrudan sahaya yansıyor. Bölgede her iki ülkenin askeri hamleleriyle sivil deniz taşımacılığı ciddi şekilde aksarken, gerilim ticari gemilerin hedef alınmasıyla yeni bir boyut kazandı. İran'a ait Keşm Adası ve çevresinde duyulan patlama sesleri bölgede tansiyonu artırırken, İran makamları dışarıdan bir füze saldırısı iddialarını doğrulamayarak olayların kendi askeri faaliyetlerinden kaynaklanmış olabileceğine işaret etti. Eş zamanlı olarak bölgedeki iki ticari geminin mayına çarptığı ve bir diğerinde yangın çıktığı bildirildi. Olayların tırmandığı bu süreçte Amerikan ordusu, deniz ablukasını delmeye çalışan ticari bir gemiyi Umman Körfezi'nde ateş açarak devre dışı bıraktığını duyurdu.
Silah akışına karşı "Demir Kapı" gücü
Washington yönetimi, diplomatik baskıyı artırmak amacıyla İran'ın askeri tedarik zincirlerini kesmeye yönelik operasyonel adımlarını da sıkılaştırıyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'ın kara sınırları ve diğer alternatif rotalar üzerinden gelişmiş silah sevkiyatını engellemek üzere "Demir Kapı Görev Gücü" (Task Force Iron Gate) adında özel bir askeri ve sivil koordinasyon birimi oluşturdu. Başkan Trump'ın bütünüyle devrede olduğunu duyurduğu bu yeni mekanizma, denizlerdeki sıkı Amerikan ablukasıyla entegre biçimde çalışarak İran'ın uluslararası sınırlarından gerçekleşen askeri ve stratejik lojistiği tamamen felç etmeyi hedefliyor.




