Küresel ekonomik ve siyasi sistemde köklü değişimlerin yaşandığı bir konjonktürde, gelişmekte olan ülkelerin en büyük uluslararası platformu olan BRICS, çok kutuplu bir dünya inşası için kritik bir zirveye hazırlanıyor. Çin Dışişleri Bakanlığı, Devlet Başkanı Xi Jinping'in, Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin daveti üzerine 18. BRICS Zirvesi'ne katılmak üzere Yeni Delhi'ye gideceğini duyurdu. Küresel Güney'in ortak gücünü bir araya getirmeyi amaçlayan zirvede Pekin yönetimi, BRICS içindeki yüksek kaliteli kalkınma projelerini ivmelendirmeyi ve uluslararası siyasette dengeleyici bir güç olarak platformun rolünü genişletmeyi hedefliyor.
Küresel Güney'in genişleyen etki alanı ve ekonomik vizyon
Geçtiğimiz yirmi yıl içinde gelişmekte olan piyasaların ana istişare platformuna dönüşen BRICS, son genişleme dalgasıyla birlikte 11 üye ve 10 ortak ülkeye ulaşarak dünya nüfusunun neredeyse yarısını, küresel ekonominin ise yaklaşık yüzde 30'unu temsil eden devasa bir bloğa dönüştü. Çin'in 2017 yılında öne sürdüğü "BRICS Plus" modeliyle ivme kazanan bu entegrasyon süreci, yalnızca siyasi bir diyalog zemininde kalmayarak somut ekonomik adımlarla da destekleniyor. Kurucu üyelerin ortak inisiyatifiyle hayata geçirilen Yeni Kalkınma Bankası'nın (NDB) bugüne kadar yeşil enerji, ulaşım altyapısı ve temiz su erişimi gibi alanlarda toplam 43 milyar dolarlık 139 projeye finansman sağlaması, platformun Küresel Güney için ürettiği pragmatik ve sürdürülebilir kalkınma vizyonunun en net göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası finansal mimaride reform baskısı
Zirvenin jeopolitik ağırlık merkezini ise mevcut küresel yönetişim sistemine ve Bretton Woods kurumlarına yönelik reform talepleri oluşturuyor. Geçmiş zirvelerde benimsenen "Küresel Yönetişim İnisiyatifi" vizyonu doğrultusunda BRICS ülkeleri; Uluslararası Para Fonu (IMF) kota sistemi ile Dünya Bankası'nın hissedarlık yapısının, gelişmekte olan ülkelerin lehine yeniden düzenlenmesi için ortak bir cephe oluşturmuş durumda. Geçtiğimiz yıl Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde kabul edilen bildirgeyle tarihsel adaletsizliklerin düzeltilmesi çağrısında bulunan üye ülkeler, Yeni Delhi'de de Birleşmiş Milletler merkezli daha adil ve kapsayıcı bir uluslararası düzen talebini yineleyecek. Uluslararası ilişkiler uzmanları, BRICS'in bu kolektif duruşu sayesinde gelişmekte olan ekonomilerin artık sadece küresel kuralların alıcısı olmaktan çıkıp, bu kuralları şekillendiren ana aktörler konumuna yükseldiğine dikkat çekiyor.
Pragmatik projeler ve teknolojik entegrasyon
Siyasi ve ekonomik reform hedeflerinin yanı sıra, BRICS ülkeleri arasındaki teknolojik ve endüstriyel işbirliği de Yeni Delhi zirvesinin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Bugüne kadar derin deniz kaynakları, dijital ekonomi ve yapay zeka alanlarında ortak programlar başlatan platform, 9 milyar doları aşan bir yatırım hacmiyle yüzlerce yeni nesil sanayi projesini hayata geçirdi. Üye ülkeler arasında kurulan inovasyon merkezleri ve açılan lojistik koridorlar, ticari sınırları esneterek gelişmekte olan piyasaların küresel tedarik zincirlerine daha güçlü entegre olmasını sağlıyor. Zirvenin, mevcut jeopolitik gerilimlere karşı "barış, inovasyon ve yeşil kalkınma" temellerine dayanan çok kutuplu yeni uluslararası ticaret ajandasını daha da pekiştirmesi bekleniyor.
