Çin’in deniz araştırmaları altyapısındaki en büyük projelerden biri olan tesis için 18 Ekim’de önemli bir adım atıldı. Projenin baş geliştiricisi Shanghai Jiao Tong Üniversitesi, Çin Gemi İnşa Sanayi Kurumu bünyesinde faaliyet gösteren bir tersaneyle 2,7 milyar yuanı (yaklaşık 405 milyon dolar) aşan bir inşaat sözleşmesi imzaladı. Shanghai Observer’ın 21 Ekim tarihli haberine göre, yarı batık çift gövdeli platformun Haziran 2030’a kadar tamamlanarak teslim edilmesi bekleniyor.
Zorlu deniz koşullarında araştırma imkânı sunacak
Derin denizlerde ve açık okyanuslarda yürütülen bilimsel araştırmalarda, geleneksel araştırma gemileri güçlü rüzgârlar ve dev dalgalar karşısında uzun süre sabit kalmakta zorlanıyor. Gemilerin şiddetli biçimde sallanması, hassas optik cihazların ve analitik terazilerin sağlıklı çalışmasını engelleyebiliyor.
Sabit deniz platformları ise zorlu hava ve deniz koşullarına dayanıklı olmalarına rağmen kendi başlarına hareket edemiyor. Bu nedenle araştırma ihtiyaçlarına göre farklı bölgelere taşınamıyor.
Çin’in geliştirdiği yüzer bilim adası, hareket kabiliyetiyle sabit bir araştırma tesisi gibi çalışma imkânını bir araya getirmeyi amaçlıyor. Geleneksel araştırma gemilerinden farklı olarak uzun süreli araştırmalar için tasarlanan platform, saatte yaklaşık 20 kilometre hızla ilerleyebilecek ve 200’den fazla araştırmacıyı ağırlayabilecek.
Resmî adı “Derin Deniz Her Hava Koşulunda Yerleşik Yüzer Araştırma Tesisi” olan proje, Çin’in 14. Beş Yıllık Planı kapsamında belirlenen önemli ulusal bilimsel altyapı projeleri arasında yer alıyor. “Açık Deniz Yüzer Mobil Ada” olarak da anılan tesisin, yaklaşık 10 yıllık araştırma ve planlama çalışmalarının ardından hayata geçirildiği belirtiliyor.
15 katlı bina yüksekliğinde olacak
Yüzer platformun uzunluğu 138 metre, genişliği ise 85 metre olacak. Ana güvertesi deniz seviyesinden 45 metre yüksekte konumlanacak. Bu yükseklik, yaklaşık 15 katlı bir binaya karşılık geliyor.
Tasarım sayesinde denizde dalga yüksekliğinin 20 metreye ulaştığı aşırı koşullarda bile dalgaların ana güvertedeki laboratuvarlara ve yaşam alanlarına ulaşarak bu bölümleri su altında bırakmasının önlenmesi hedefleniyor.
Yaklaşık 74 bin tonluk azami deplasmana sahip olması planlanan platform, dünyanın birçok muhrip ve araştırma gemisinden daha büyük olacak. Boyutları, Çin’in 80 bin tonun üzerinde deplasmana sahip en yeni uçak gemisi Fujian’a da yaklaşıyor.
Çift gövdeli tasarımı sayesinde platformun, dalga yüksekliğinin 6 ila 9 metre arasında değiştiği 7. deniz durumunda faaliyet gösterebilmesi öngörülüyor. Ayrıca Genişletilmiş Beaufort Ölçeği’ne göre 17. kuvvete kadar ulaşan tayfun koşullarına dayanabilecek şekilde tasarlandığı belirtiliyor.
Proje, resmî olarak sivil bilimsel araştırma tesisi niteliği taşıyor. Bununla birlikte, projede görev alan mühendislerin nükleer patlamaya dayanıklı bir tasarım önerisi de geliştirdiği bildiriliyor.
Altı laboratuvarda deniz araştırmaları yürütülecek
Uzun süreli ve yoğun araştırmaları desteklemek üzere tasarlanan tesis; ana platform, gemi üzerindeki laboratuvarlar ve karadan sağlanacak destek ağı olmak üzere üç temel bileşenden oluşacak.
Gemi üzerindeki bölümde altı laboratuvar bulunacak. Bu laboratuvarlarda ileri deniz ekipmanları ve sistem teknolojileri, deniz kaynaklı afetler ve meteorolojik gözlemler ile deniz ekosistemlerinin uzun vadeli izlenmesi gibi alanlarda araştırmalar yapılacak.
Çin’in resmî haber ajansı Xinhua’nın mayıs ayında yayımladığı habere göre, projenin baş bilim insanı ve Shanghai Jiao Tong Üniversitesi Oşinografi Fakültesi Dekanı Zhou Meng, tesisin özellikle ileri teknoloji ekipmanlarının deniz ortamındaki testlerinde, tayfunların yakından izlenmesinde ve deniz bilimleri araştırmalarında önemli bir rol oynayacağını belirtti.
Zhou ayrıca dev araştırma platformunun uluslararası araştırma kurumlarının ve şirketlerin kullanımına da açılacağını, böylece küresel ölçekte bilimsel iş birliğine katkı sağlayacağını ifade etti.
