Yeni nesil küresel iletişim ağlarının temelini oluşturacak kritik bir teknolojik eşik daha aşıldı. Çin Telekom, Yangtze Optik Fiber (YOFC) ve ZTE ortaklığında yürütülen projede, 1000 kilometreyi aşan bir hat üzerinde saniyede 64 terabit kapasiteli çift yönlü sinyal iletimi başarıyla test edildi. Aynı anda 160 adet 4K çözünürlüklü sinema filminin bir saniyede indirilip yüklenebilmesine eşdeğer olan bu devasa veri aktarım kapasitesi, mevcut telekomünikasyon sistemlerinin sınırlarını yeniden tanımlayarak yeni nesil ağ teknolojilerinde stratejik bir atılıma işaret ediyor.

Camdan havaya: Veri iletiminde gecikme süresi sıfıra yaklaşıyor

Küresel çapta yaygın olarak kullanılan geleneksel katı çekirdekli fiber optik kablolarda sinyaller, kuvars cam üzerinden saniyede yaklaşık 200 bin kilometre hızla ilerliyor. Yeni geliştirilen boşluklu fiber teknolojisinde ise veri sinyalleri hava kanalları üzerinden saniyede 300 bin kilometre hıza, yani neredeyse boşluktaki ışık hızına ulaşarak taşınıyor. Uzmanların teknik verilerine göre, 1000 kilometrelik bir mesafede veri iletim süresini sadece 3,43 milisaniyeye düşüren bu teknoloji; mevcut en iyi katı çekirdekli fiberlere kıyasla iletim kapasitesini iki katına çıkarırken, kayıpsız iletim mesafesini de yüzde 60 oranında artırıyor.

Yapay zeka devrimi için stratejik altyapı

Bu teknolojik sıçrama, sadece temel iletişimde değil, aynı zamanda yüksek hesaplama gücü gerektiren ağlar için de devasa bir kapasite rezervi sunuyor. Projenin yürütücülerinden olan uzmanlar, boşluklu fiberin mevcut sistem ekipmanları kullanılarak uzun mesafeli, yüksek kapasiteli ve ultra düşük gecikmeli aktarım sağlayabildiğini belirtiyor. Söz konusu teknoloji, kesintisiz optik bağlantı gerektiren küresel yapay zeka veri merkezlerindeki GPU veya bellek çiplerinin hesaplama verimliliğini maksimize ederken, ağır altyapı yatırım maliyetlerini de ciddi ölçüde düşürecek. Veri merkezleri arasındaki bu devasa bant genişliği artışının, uluslararası çaptaki yapay zeka eğitimi ve çıkarım (inference) süreçlerine olağanüstü bir ivme kazandırması bekleniyor.

Çin uzaydaki internet ağını genişletiyor
Çin uzaydaki internet ağını genişletiyor
İçeriği Görüntüle

Avrupa ve Asya'da ticari kullanıma başlandı

Laboratuvar aşamasını başarıyla geçen bu teknoloji halihazırda gerçek dünya şartlarında ticari kullanıma entegre edilmeye başlandı. Çin'in güneyindeki küresel teknoloji merkezi Shenzhen ile Hong Kong'u birbirine bağlayan ticari bir hatta aktif olarak uygulanan boşluklu fiber ağları, şimdiden uluslararası bir altyapı standardına dönüşüyor. Asya ve Avrupa'nın çeşitli bölgelerinde ondan fazla ticari ve pilot projenin hayata geçirildiği bildirilirken, yeni nesil veri otobanlarının küresel telekomünikasyon mimarisini çok kısa sürede dönüştüreceği öngörülüyor.