Haber Merkezi - ASYANINSESİ
Küresel enerji krizini zirveye taşıyan Ortadoğu'daki savaşta, askeri hamlelerin yerini stratejik ve ekonomik misillemeler almaya başladı. Uluslararası basına yansıyan ve CNN tarafından üst düzey bir İranlı yetkiliye dayandırılan habere göre İran; küresel petrol tedarikinin can damarı olan Hürmüz Boğazı'ndan sınırlı sayıda tankerin geçişine izin vermek için petrolün ABD doları yerine Çin Yuanı ile alınıp satılması şartını koşmaya hazırlanıyor.
BRICS News gibi uluslararası ağların da "Son Dakika" olarak duyurduğu bu gelişme, küresel enerji ticaretinde on yıllardır süregelen "Petrodolar" hegemonyasına vurulmuş en ağır darbe olarak nitelendiriliyor.
Doların Hegemonyasına Karşı Asya İttifakı
İran'ın bu hamlesi, sadece askeri bir taktik değil, aynı zamanda küresel finans sistemini çok kutuplu bir yapıya zorlayan devasa bir jeopolitik adım. Dünyadaki petrol ticaretinin %80'inden fazlası ABD doları ile yapılıyor. Tahran'ın bu şartı fiiliyata dökmesi halinde:
· Batı'nın yaptırımlarını aşmak için uzun süredir petrol ticaretinde yuan kullanan Çin ve Rusya gibi Asya devlerinin ticari eli güçlenecek.
· Doların küresel rezerv para birimi statüsü yapısal bir yara alacak.
· Körfez petrolünü yuan ile ödemeyi kabul eden ülkeler Hürmüz'den güvenle geçerken, doları tercih edenler rotalarını değiştirmek ve devasa ek maliyetlere katlanmak zorunda kalacak.
Savaşın Gölgesinde Kapanan Boğaz
Hatırlanacağı üzere, 28 Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı ortak saldırılar ve ABD Başkanı Donald Trump'ın emriyle İran'ın petrol ihracatının %90'ını karşılayan Hark Adası'ndaki askeri hedeflerin vurulmasının ardından bölgede tansiyon zirveye çıkmıştı. Eski Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney'in de hayatını kaybettiği bu sürecin ardından İran, 1 Mart itibarıyla Hürmüz Boğazı'nı fiilen trafiğe kapatmıştı.
Küresel Enerji Piyasaları "Diken Üstünde"
Günde yaklaşık 20 milyon varil petrolün ve küresel sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki bu kriz, piyasaları şimdiden altüst etti.
· Fiyatlar Zirvede: Yaşanan arz endişeleriyle birlikte petrol fiyatları, Rusya-Ukrayna savaşının başlarındaki Temmuz 2022 seviyelerinden bu yana en yüksek noktasına ulaştı
· BM'den Uyarı: Birleşmiş Milletler, boğazdaki kısıtlamaların gıda, ilaç ve gübre tedarik zincirini vuracağı ve bölgesel insani krizleri derinleştireceği konusunda acil bir uyarı yayınladı.
ABD askerlerinin adaya müdahale edeceği söylentileri ve Asya güçlerinin enerji güvenliğini sağlamak için atacağı adımlar beklenirken; İran'ın "Yuan" şartı, savaşın cepheden çıkıp doğrudan küresel ekonomik düzene açılmış bir bayrak olduğunu gösteriyor. Gözler şimdi, bu stratejik satranç hamlesi karşısında Çin'in ve BRICS ülkelerinin nasıl bir pozisyon alacağında.