Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi için Çin'in Shenzhen kentinde buluşan Kanada Başbakanı Mark Carney ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri yeni bir boyuta taşıyan kapsamlı anlaşmalara imza attı. ABD'nin uyguladığı yüksek gümrük vergileri nedeniyle dış ticarette alternatif pazarlara yönelen Kanada, Çin ile stratejik ortaklığını derinleştirme kararı aldı. Liderlerin görüşmesi sonucunda, küresel tedarik zincirlerini yakından ilgilendiren ve her iki ülkenin kritik sektörlerindeki gümrük engellerini hafifletmeyi öngören yeni bir ticari mekanizma devreye sokuldu.
Tarife indirimleri ve finansal entegrasyon
Yeni mutabakat çerçevesinde Pekin yönetimi, Kanada'dan ithal edilen tarım ve deniz ürünleri başta olmak üzere yaklaşık 280 milyon dolarlık ihracat kaleminde ek tarife muafiyeti sağlayacak. Buna karşılık Ottawa yönetimi, Çin menşeli çelik ve alüminyum ürünlerine yönelik mevcut vergi indirimlerinin süresini iki yıl daha uzatma taahhüdünde bulundu. İkili ticaret hacmini artırma stratejisi yalnızca gümrük politikalarıyla sınırlı kalmadı; iki ülkenin merkez bankaları yerel para birimi takas anlaşmasını hayata geçirirken, Kanadalı finans kuruluşlarının Çin piyasasında Yuan cinsinden "Panda tahvilleri" ihraç etmesinin de önü açıldı. Kanada'nın Çin'e yönelik ham petrol sevkiyatında bu yıl yaşanan yüzde 37'lik artış ve Çinli otomotiv devlerinin Kanada pazarına girişine verilen resmi onay, bu ekonomik yakınlaşmanın makro düzeydeki en somut göstergeleri arasında yer alıyor.
Çok taraflı ticaret ve yeni nesil ekonomi vurgusu
Liderler arası görüşmede Çin Devlet Başkanı Xi, iki ülke ilişkilerinin öngörülebilirliğinin artmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek iş birliği alanlarının hızla genişletilmesi çağrısında bulundu. Xi, yeşil enerji, dijital ekonomi ve e-ticaret gibi yeni nesil sektörlerde ortaklığın derinleştirilmesinin ve çok taraflı ticaret sisteminin korunmasının hem Asya-Pasifik bölgesine hem de küresel ekonomiye doğrudan fayda sağlayacağını vurguladı. İkili ilişkilerin seyrinden memnun olan Kanada Başbakanı Carney ise bu yeni diplomatik ivmenin, ülkesinin Çin'e yönelik ihracatı on yılın sonuna kadar yüzde 50 oranında artırma hedefine planlanandan çok daha erken ulaşmasını sağlayacağını kaydetti.
Güvenlik endişeleri ve siyasi gölgeler
Ekonomik entegrasyon tüm hızıyla sürerken, bu stratejik yakınlaşma Kanada iç kamuoyunda ve uluslararası sivil toplum çevrelerinde bazı endişeleri de beraberinde getiriyor. Güvenlik analistleri ve insan hakları örgütleri, Pekin ile geliştirilen sıkı ticari bağların Kanada'nın ulusal güvenlik çıkarlarıyla ve demokratik değerleriyle çelişebileceği uyarısında bulunuyor. Çin'in Kanada'daki federal seçimlere müdahale ettiğine yönelik istihbarat raporları ve geçmişte yabancı ülke vatandaşlarına yönelik uygulanan sert hukuki adımlar eleştirilerin merkezinde yer alıyor. Çin yönetimi ise Kanada'nın iç işlerine müdahale etme gibi bir gündemleri olmadığını belirterek söz konusu siyasi iddiaları reddediyor.




