Haber Merkezi - ASYANINSESİ
Yapay zekanın askeri alandaki sınırları konusunda Silikon Vadisi ile Washington arasında uzun süredir için için yanan kriz, resmi bir hukuk savaşına dönüştü. Dünyanın en popüler yapay zeka modellerinden "Claude"un geliştiricisi Anthropic, Pazartesi günü Kaliforniya federal mahkemesinde ABD hükümetine karşı tarihi bir dava açtı.
Davanın hedefleri arasında Başkan Donald Trump'ın yürütme ofisi, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve Savunma Bakanlığı dahil olmak üzere 16 hükümet kurumu yer alıyor.
Krizin Temeli: Otonom Silahlar ve Kitlesel Gözetim
2024 yılından bu yana ABD hükümeti ve ordusuyla çalışan Anthropic, gizli görevlerde kullanılan ilk gelişmiş yapay zeka şirketiydi. Ancak şirket, hükümet sözleşmelerinde her zaman yer alan "ölümcül otonom savaş" ve "Amerikalıların kitlesel olarak gözetlenmesi" gibi konulardaki kısıtlamalarını esnetmeyi reddetti.
Anthropic'in iddianamesine göre Savunma Bakanı Pete Hegseth, şirketin savunma sözleşmesindeki tüm kullanım kısıtlamalarını kaldırmasını talep etti. Şirket uzlaşma sağlamak için görüşmeler yürütürken, süreç aniden hükümetin sert bir misillemesiyle kesildi.
Trump Yönetiminden "Tedarik Zinciri Riski" Damgası
Başkan Trump, müzakereler sürerken şirketi "solcu kaçıklar" tarafından yönetilmekle suçladı ve tüm devlet kurumlarına Anthropic araçlarını kullanmayı bırakma talimatı verdi. Hegseth ise şirketi resmen bir "tedarik zinciri riski" olarak etiketledi.
Bu karar, Claude gibi araçların hükümet kullanımı için aniden "yeterince güvenli olmadığı" anlamına gelirken, hükümetle iş yapan diğer şirketlerin de (Amazon, Google, Microsoft vb. savunma projelerinde) Anthropic araçlarını kullanmasını yasakladı.
Beyaz Saray Sözcüsü Liz Huston, iddialarla ilgili yaptığı açıklamada Anthropic'i "askeri faaliyetleri kontrol etmeye çalışan radikal solcu, 'woke' bir şirket" olarak nitelendirdi ve şunları ekledi:
"Trump Yönetimi altında ordumuz, herhangi bir 'woke' yapay zeka şirketinin hizmet şartlarına değil, Amerika Birleşik Devletleri Anayasasına uyacaktır."
Anthropic'in Talebi: Tazminat Değil, Anayasal Hak
Anthropic, davasında maddi tazminat talep etmiyor. Şirket, mahkemeden Trump'ın direktifinin "başkanın yetkilerini aştığını", Anayasa'nın Birinci Değişikliği ihlal ettiğini ve şirketi cezalandırmak için haksız bir gücün kullanıldığını ilan etmesini istiyor. Şirket, kararın "hemen ve onarılamaz" bir ekonomik ve itibari zarar yarattığını belirtiyor.
Rakiplerden Destek, OpenAI'dan "Fırsatçılık"
Dava, Silikon Vadisi'nde de büyük yankı uyandırdı. Pazartesi öğleden sonra, aralarında Anthropic'in en büyük rakipleri Google ve OpenAI'ın da bulunduğu şirketlerden yaklaşık 40 çalışan, mahkemeye Anthropic'i destekleyen bir dilekçe sundu. Çalışanlar, yapay zekanın insan gözetimi olmadan ölümcül silahlarda ve kitlesel gözetimde kullanılmasının devasa riskler taşıdığını vurguladı.
Öte yandan, krizin patlak vermesinin hemen ardından OpenAI CEO'su Sam Altman'ın Savunma Bakanlığı ile yeni bir sözleşmeyi hızla imzaladığı da ortaya çıktı.
Hukuk uzmanları, davanın hızlı bir şekilde sonuçlanabileceğini ancak Trump yönetiminin kararı temyize götürmekten çekinmeyeceği için sürecin ABD Yüksek Mahkemesi'ne kadar taşınmasının oldukça muhtemel olduğunu ifade ediyor.
