Birinci çeyrekte büyüme, Orta Doğu'daki savaşın etkilerinin mart ayı verilerine olumsuz yansımasına rağmen, hükümetin bu yıl için "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlediği hedef doğrultusunda gelişim gösterdi.

GSYH, ilk çeyrekte geçen yılın 4. çeyreğine kıyasla yüzde 1,3 artış kaydetti.

Çin ekonomisi 2025'in 4. çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,5, yıl genelinde ise yüzde 5 büyüme kaydetmişti. Hükümet, büyümedeki ivme kaybı karşısında önceki 3 yılda "yüzde 5 civarında" belirlediği yıllık büyüme hedefini "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlemişti.

UİB Direktör Yardımcısı Mao Şıngyong, Çin ekonomisinin ilk çeyrekte yıla güçlü bir başlangıç yaptığını, ancak giderek karmaşık ve kırılgan hale gelen dış koşullar ve içeride güçlü arz ile zayıf talep arasındaki dengesizliğin sürmesi nedeniyle ekonomik büyümenin temelinin daha fazla güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Üretim ve tüketimdeki ivme yavaşladı

UİB'nin yayımladığı mart ayı ekonomik verilerine göre, savaşın etkilerinin hissedildiği ayda ülkede üretim ve tüketimdeki artış, ocak ve şubat aylarına kıyasla yavaşladı, yatırımlar ise geriledi.

Yıllık cirosu 20 milyon yuanın (yaklaşık 2,9 milyon dolar) üzerindeki sanayi işletmelerinin üretim çıktılarının hesaplandığı sanayi üretimi, martta yıllık bazda yüzde 5,7 artarken ocak ve şubat aylarındaki yüzde 6,3 artışın altında kaldı.

Tüketimin ölçüsü olarak kabul edilen perakende satışlar ise martta, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,7 artarken ilk iki aydaki yüzde 2,8'lik artışın gerisine düştü.

Yatırımlar geriledi

Altyapı, taşınmazlar, makine ve donanım harcamalarını içeren sabit sermaye yatırımları yılın ilk 3 ayında yüzde 1,7 artarken ilk 2 aydaki yüzde 1,8'lik artışa kıyasla geriledi.

Son 3 yıldaki gerilemesiyle sabit sermaye yatırımlarını olumsuz etkileyen gayrimenkul sektöründe düşüş, bu yılın ilk çeyreğinde de devam etti. Gayrimenkul yatırımları, ilk 3 ayda, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,2 azaldı.

Yatırımcı güveninin göstergesi olarak görülen özel sektör yatırımları da ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,2 düşüş kaydetti.

Ülkede Şubat 2025 sonunda yüzde 5,3 olan kentlerdeki genel işsizlik oranı, mart ayı sonunda 0,1 puan artışla yüzde 5,4 oldu.

IMF, Çin'in büyüme tahminini düşürmüştü

Uluslararası Para Fonu (IMF), 14 Nisan'da Çin'in 2026 büyüme tahminini, zayıf iç ekonomik etkinlik ve İran savaşının etkilerini gerekçe göstererek yüzde 4,5'ten yüzde 4,4'e düşürdüğünü bildirmişti.

Orta Doğu'da savaşın enerji fiyatlarındaki yol açtığı artışın hammadde maliyetlerinden enflasyon beklentilerine kadar tüm ülkeleri olumsuz etkileyeceğine işaret eden IMF, ABD, Avro bölgesi ve diğer majör ekonomiler için de büyüme tahminlerini düşürmüştü.

Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri ile Basra Körfezi'nde tırmanan çatışma nedeniyle, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler küresel petrol tedarikinde aksamalara, petrol fiyatlarında artışa yol açmış durumda.

2026’nın, Çin ile Rusya arasındaki stratejik işbirliği ve ortaklık ilişkisinin tesisinin 30. yılı ile Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması’nın imzalanmasının 25. yılına denk geldiğini hatırlatan Wang Yi, aynı yılın Çin’in 15. Beş Yıllık Plan döneminin başlangıcı olduğunu kaydetti. Wang, iki ülkenin çağın eğilimlerine uygun şekilde hareket ederek iki lider arasında varılan mutabakatları hayata geçirmesi ve ikili ilişkileri daha yüksek bir düzeye taşıması gerektiğini vurguladı. Birleşmiş Milletler gibi çok taraflı platformlarda işbirliğinin güçlendirilmesi, çok taraflılığın ve uluslararası adaletin korunması ile çok kutuplu dünya düzeninin birlikte ilerletilmesi çağrısında bulundu.

Sergey Lavrov ise Rusya ile Çin’in karşılıklı saygı ve güven temelinde kapsamlı stratejik işbirliği geliştiren ortaklar olduğunu belirterek, Rusya’nın Çin ile varılan mutabakatları hayata geçirmeye, üst düzey temasları sürdürmeye ve somut işbirliğini derinleştirmeye hazır olduğunu ifade etti. Bazı ülkelerin Rusya ve Çin’i sınırlamayı hedefleyen “küçük bloklar” oluşturduğuna dikkat çeken Lavrov, iki ülkenin çok taraflı platformlarda eşgüdümü sürdürerek hem ulusal çıkarlarını hem de uluslararası sistemin güvenliği ve istikrarını savunması gerektiğini söyledi.

Görüşmede ayrıca yıl içinde gerçekleştirilmesi planlanan liderler zirvesi, ABD ile İran arasındaki gerilim, Asya-Pasifik bölgesindeki gelişmeler ve Ukrayna krizi gibi iki ülkeyi yakından ilgilendiren uluslararası ve bölgesel konular ele alındı.

Günümüz dünyası yeni bir çalkantı ve dönüşüm dönemine girmiş, jeopolitik çatışmalar ve bölgesel krizler iç içe geçmiştir. Küresel sorunların en yoğun yaşandığı bölgelerden biri olan Ortadoğu, uzun yıllar boyunca maruz kaldığı savaşlar ve zorunlu göçler nedeniyle büyük acılar çekmektedir. Son dönemde bölgede çatışmaların yeniden alevlenmesiyle durum daha da endişe verici boyuta ulaşmıştır. Ortadoğu ülkelerinin stratejik ortağı olan Çin, hiçbir zaman olaylara seyirci kalmamıştır, aksine sorumlu büyük ülke bilinciyle aktif rol üstlenmiştir. Adalet ve hakkaniyet bayrağını yüksekte tutarak öne çıkan bölgesel sorunların çözümüne ve bölgenin barış ve istikrarına yapıcı katkıda bulunan Çin, Ortadoğu ülkelerinin refahına yoğun çaba sarf etmektedir.

ÇİN, BÖLGEDE BARIŞ VE İSTİKRARI DAİMA KARARLILIKLA TEŞVİK ETMEKTEDİR

Tarih defalarca şunu göstermiştir ki, güç kullanımı sorunları çözemez, tek gerçekçi çözüm yolu diyalog ve diplomasidir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) Gazze'de acil ateşkes öngören ilk bağlayıcı karar Çin'in öncülüğünde kabul edilmiştir. Çin'in arabuluculuğunda Suudi Arabistan ile İran arasında tarihi uzlaşma sağlanmış, 14 Filistinli grup Çin'de bir araya gelmiş ve "Beijing Deklarasyonu"nu imzalamıştır. Böylece bölgede bir "uzlaşı dalgası" başlatılmıştır. İran'da çatışmaların patlak vermesinden bu yana Çin, barışı teşvik etmeye ve çatışmaları sona erdirmeye yönelik çabalarını sürdürmektedir. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Türk mevkidaşı Hakan Fidan başta olmak üzere ilgili ülkelerin dışişleri bakanlarıyla toplam 26 kez telefon görüşmesi gerçekleştirmiştir. Çin hükümetinin Ortadoğu Özel Temsilcisi bölgede mekik diplomasisi yürütmüştür. Çin, Pakistan ile birlikte Körfez ve Ortadoğu'da barış ve istikrarın yeniden tesisine yönelik beş maddelik ortak girişimi ortaya koymuştur. Bunun dışında, bölgenin barışı için olumlu bir dış ortam yaratmak amacıyla Pakistan ile Afganistan arasındaki çatışmayı sonlandırmak üzere Çin'in arabuluculuğunda Urumqi'de üçlü bir görüşme gerçekleştirilmiştir.

ÇİN, BÖLGEDE ADALET VE HAKKANİYETİ DAİMA KARARLILIKLA SAVUNMAKTADIR

Filistin meselesi, Ortadoğu'daki sorunların merkezinde yer almakta olup bölgenin barışı ve istikrarı ile uluslararası adalet açısından hayati önem taşımaktadır. "İki devletli çözüm", Filistin meselesinin tek çözüm yoludur, diğer tüm düzenlemeler ya da yeni mekanizmalar bu çözümü aşındırmak yerine desteklemelidir. Filistin Kurtuluş Örgütü'nü ve Filistin Devleti'ni tanıyan ilk ülkelerden biri olan Çin, Filistin halkının meşru ulusal haklarını geri kazanma mücadelesini her zaman kararlılıkla desteklemektedir. Çin, Filistin meselesinin kapsamlı, adil ve kalıcı bir çözüme kavuşturulması ve uluslararası toplumun Filistin halkına adalet sağlaması için çabalarını sürdürecektir. Son dönemde İran'daki çatışmalar bölgesel güvenlik ve istikrarı ciddi şekilde etkilemiştir. İran'ın da, Körfez ülkelerinin de egemenlik, güvenlik ve toprak bütünlüğüne tam olarak saygı gösterilmesi ve hem seyrüsefer hem de enerji altyapılarının güvenliğinin sağlanması gerektiği kanaatindeyiz. Bölge ülkeleri işbirliğine dayalı ortak, kapsamlı ve sürdürülebilir bir güvenlik anlayışıyla ve diyalog ve istişare yoluyla anlaşmazlıkları gidererek kolektif bir güvenlik mimarisi inşa etmelidir.

ÇİN, BÖLGENİN KURALLARI VE DÜZENİNİ DAİMA KARARLILIKLA KORUMAKTADIR

Güçlü olmak, haklı olmak anlamına gelmez. Dünya, güçlünün zayıfı ezdiği orman kanunu çağına geri dönmemelidir. İran savaşında kimin haklı kimin haksız olduğu son derece açık ve nettir. ABD ve İsrail'in, İran ile yürütülen müzakerelerin devam ettiği sırada BMGK'nin yetkisi olmaksızın İran'a yönelik askeri saldırı başlatması, BM Şartı'nın amaç ve ilkelerini ve uluslararası ilişkilerin temel normlarını açıkça ihlal etmiştir. ABD ve İsrail'in İran'daki sivil nükleer tesislere saldırması, nükleer silahların yayılmasını önleme kisvesi altında küresel nükleer silahların yayılmasını önleme rejimini baltaladığı gibi Küresel Güney ülkelerinin nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanmaya yönelik meşru hakkına da zarar vermiştir. Çin tarafı buna kararlılıkla karşı çıkmaktadır. Taraflar gerçek anlamda çok taraflılığı hayata geçirmeli, BM merkezli uluslararası sistemi, uluslararası hukuka dayalı uluslararası düzeni ve BM Şartı'nın amaç ve ilkelerini gözeten uluslararası ilişkilerin normlarını kararlılıkla savunmalı, hem Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'nın otoritesini, etkinliğini ve evrenselliğini hem de küresel nükleer silahların yayılmasını önleme rejimini korumalıdır.

Yükselen büyük ülkeler ve Küresel Güney'in önemli üyeleri olarak Çin ve Türkiye, gerçek çok taraflılık anlayışını benimsemekte ve pek çok önemli uluslararası ve bölgesel konuda ortak görüşleri paylaşmaktadır. Çin, ateşkesin sağlanması ve sorunların siyasi yollardan çözülmesi için gösterdiği çabalar ve İran'daki çatışmalardan etkilenmesine rağmen sergilediği soğukkanlı ve itidalli tutumdan dolayı Türk tarafını takdirle karşılamaktadır. Çin'in 15. Beş Yıllık Plan döneminin başlangıcı olan 2026 yılı, Çin-Türkiye ilişkilerinin de 55. yılına işaret etmektedir. Barışı ortaklaşa tesis etmek ve ikili ilişkilerimizin stratejik niteliğini daha da pekiştirmek üzere, Türkiye ile birlikte iki ülke liderlerinin vardığı önemli mutabakatları kapsamlı şekilde hayata geçirmek için karşılıklı siyasi güvenimizi pekiştirmeye, çok taraflı konularda koordinasyonu güçlendirmeye, çatışmaların sona erdirilmesi ve diyalog ve müzakerelerin başlatılması için köprü rolü üstlenmeye hazırız.

Açıklamada, test için kullanılan ve hurdaya çıkarılan araçların park edildiği garajdaki yangının söndürüldüğü olayda can kaybı olmadığı belirtildi.

Sosyal medyada yer alan görüntülerde, alevlerin çok katlı garajın tamamını kapladığı ve gökyüzüne kalın bir duman bulutunun yükseldiği yer aldı.

Merkezi Çin'in Şıncın şehrinde bulunan BYD, 2025'te ABD'li elektrikli araç üreticisi Tesla'yı geride bırakarak "dünyanın en çok elektrikli araç satan şirketi" olmuştu.

Chinese President Xi Jinping delivered critical messages aligned with the country's 15th Five-Year Plan goals during the National People's Congress and Chinese People's Political Consultative Conference meetings in March 2026. While urging major provinces to develop new quality productive forces for economic growth, Xi also emphasized the need for decisive progress in the "Healthy China" initiative, alongside an unwavering commitment to political loyalty and defense modernization within the military.

Xi Urges Major Provincial Economies to Gain Experience in Solving New Problems

Chinese President Xi Jinping on March 5 urged major provincial economies to redouble efforts to gain experience in analyzing new situations and solving new problems. Xi, also General Secretary of the Communist Party of China (CPC) Central Committee and chairman of the Central Military Commission, made the remarks while taking part in a deliberation with his fellow deputies from the delegation of Jiangsu Province at the fourth session of the 14th National People's Congress (NPC), China's national legislature.

To fulfill the development goals of the 15th Five-Year Plan period (2026-2030), China must navigate a more complex environment and resolve more deep-seated contradictions, he said. After listening to presentations from several NPC deputies, Xi laid out the requirements for Jiangsu, an economic powerhouse in east China, to advance economic and social development over the next five years. With solid foundations, the province should take the lead in developing new quality productive forces, which is crucial to driving high-quality development and enhancing economic competitiveness, Xi said.

Xi urged the province to promote the integrated development of education, technology and talent, and strive to make breakthroughs in original innovation and core technologies in key fields. Jiangsu should break new ground in upgrading traditional industries, bolstering emerging industries, and making forward-looking plans for future industries, Xi said, calling for new progress in further deepening reform and removing the institutional barriers that hinder the development of new quality productive forces.

Stressing the role that major provincial economies play in underpinning national economic stability, Xi said that Jiangsu needs to continue strengthening its economic resilience and comprehensively integrate into the unified national market, while expanding its high-standard opening up and broadening its access to global markets.

Noting that Chinese modernization is the modernization of common prosperity for all, he said that Jiangsu must take the initiative to tackle such tasks as promoting high-quality and sufficient employment, increasing the incomes of urban and rural residents, and improving basic public services and social security, as part of efforts to explore effective ways to achieve common prosperity for all.

Xi said effective Party governance provides a stronger guarantee for economic and social development, urging earnest efforts to organize and carry out the Party-wide education campaign on establishing and practicing the correct view of what it means to perform well. He also called for efforts to strengthen public trust through concrete steps in full and rigorous Party self-governance.

Call for Decisive Progress in Healthy China Initiative During 15th Five-Year Plan Period

Chinese President Xi Jinping on March 6 stressed unswervingly following the path of health development with Chinese characteristics to ensure decisive progress in advancing the Healthy China Initiative during the 15th Five-Year Plan period (2026-2030).

Xi made the remarks while attending a joint group meeting during the fourth session of the 14th National Committee of the Chinese People's Political Consultative Conference (CPPCC), the top political advisory body. The meeting was attended by national political advisors from the Chinese Peasants and Workers Democratic Party, the Jiusan Society, the sector of medicine and health, and the sector of welfare and social security.

Building a Healthy China by 2035 is a strategic decision made by the CPC Central Committee, and the 15th Five-Year Plan period is critical to achieving this goal, Xi said, emphasizing the need for coordinated planning and accelerated implementation. Six political advisors spoke at the meeting. After hearing their remarks, Xi delivered a speech. He noted that over the past year, the CPPCC has faithfully fulfilled its duties and responsibilities, offering advice and suggestions on areas including the 15th Five-Year Plan, thus making new contributions to the development of the cause of the Party and the country.

China is a socialist country, and a developing nation with a huge population and relatively large urban-rural and regional gaps, Xi said, adding that it is essential to proceed from China's actual conditions to advance the Healthy China Initiative. As the situation evolves, certain specific policies and measures related to health work need to be optimized and improved, Xi noted. He stressed the need to keep a clear mind and maintain strategic resolve on fundamental issues.

Xi called for efforts to pool strength and resources and take effective measures to improve the public health system, build a high-quality and efficient healthcare service system, and promote healthy and positive lifestyles. Xi underscored the importance of improving the framework of policies and institutions for the promotion of health, further deepening reforms, and advancing the application of scientific and technological innovation.

Noting that advancing the Healthy China Initiative requires the joint efforts of the entire society, Xi said the CPPCC should fulfill its roles as a specialized consultative body and put forward practical and effective policy recommendations.

As International Women's Day approaches, Xi, on behalf of the CPC Central Committee, extended festive greetings and best wishes to female lawmakers, political advisors, and staff members at the "two sessions". He also extended greetings to women from all ethnic groups and sectors across the country, including those in the Hong Kong Special Administrative Region, Macao Special Administrative Region, and Taiwan, as well as overseas Chinese women.

Stress Enhancing Political Loyalty in Military to Advance Defense Modernization

Chinese President Xi Jinping on March 7 stressed fully leveraging the unique strengths of enhancing political loyalty in the military, and called for concerted efforts to advance the modernization of national defense and the armed forces in a steady and sustained manner.

Xi made the remarks while attending a plenary meeting of the delegation of the People's Liberation Army and the People's Armed Police Force at the fourth session of the 14th National People's Congress.

Since the 18th CPC National Congress in 2012, the Party Central Committee has led the armed forces to improve political rectification and advance political loyalty in the military with unprecedented resolve and intensity, achieving significant results, Xi said. There must be no place in the military for those who are disloyal to the Party, nor any place for corrupt elements, Xi warned, adding that the fight against corruption must be unwaveringly advanced.

At the very start of the 15th Five-Year Plan period (2026-2030), efforts must be made to establish rigorous rules for strict oversight, and closely monitor key areas such as fund flows, the exercise of power, and quality control, Xi said. It is essential to fully strengthen the Party's leadership and Party building in the military, and make Party organizations at all levels even stronger, Xi said, stressing the need to translate the Party's leadership strength into development momentum.

It is important to consolidate the ideological foundation that ensures officers and soldiers follow the Party and its guidance, and ensure that modern weaponry and equipment are placed in the hands of politically committed personnel, Xi said. Xi called for systematically training personnel for joint operations, new types of combat forces, high-level sci-tech innovation, and high-level strategic management. He also highlighted the need to vigorously carry forward and promote the fine traditions of the Party and the military.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Mart 2026'daki Ulusal Halk Kongresi ve Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı toplantılarında ülkenin 15. Beş Yıllık Plan hedefleriyle uyumlu kritik mesajlar verdi. Xi, ekonomik büyüme için büyük eyaletleri yeni nitelikli üretici güçler geliştirmeye çağırırken; aynı zamanda orduda siyasi sadakat ve savunma modernizasyonuna yönelik sarsılmaz bir bağlılığın yanı sıra "Sağlıklı Çin" girişiminde belirleyici bir ilerleme kaydedilmesi gerektiğini vurguladı.

Çin Devlet Başkanı Xi, büyük eyalet ekonomilerini yeni sorunların çözümünde deneyim kazanmaya çağırıyor

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, 5 Mart'ta büyük eyalet ekonomilerini yeni durumları analiz etme ve yeni sorunları çözme konusunda deneyim kazanmak için çabalarını iki katına çıkarmaya çağırdı.

Aynı zamanda Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Genel Sekreteri ve Merkez Askeri Komisyonu Başkanı olan Xi, bu açıklamaları Çin'in ulusal yasama organı olan 14. Ulusal Halk Kongresi'nin (UHK) dördüncü oturumunda Jiangsu Eyaleti delegasyonundan diğer delegelerle birlikte bir görüşmeye katılırken yaptı. Bu toplantılarda Xi, 15. Beş Yıllık Plan döneminin (2026-2030) kalkınma hedeflerini gerçekleştirmek için Çin'in daha karmaşık bir ortamda yol alması ve daha derin köklü çelişkileri çözmesi gerektiğini söyledi.

Birkaç UHK delegesinin sunumlarını dinledikten sonra Xi, Doğu Çin'deki bir ekonomik güç merkezi olan Jiangsu için önümüzdeki beş yıl boyunca ekonomik ve sosyal kalkınmayı ilerletme gerekliliklerini ortaya koydu. Sağlam temellerle Jiangsu eyaletinin yüksek kaliteli kalkınmayı yönlendirmek ve ekonomik rekabet gücünü artırmak için hayati önem taşıyan yeni nitelikli üretici güçlerin geliştirilmesinde öncülük etmesi gerektiğini belirtti. Xi, eyaleti eğitim, teknoloji ve yeteneğin entegre gelişimini teşvik etmeye ve kilit alanlarda özgün inovasyon ve temel teknolojilerde atılımlar yapmaya çalışmaya çağırdı.

Jiangsu'nun geleneksel endüstrileri yükseltmede, yükselen endüstrileri desteklemede ve gelecekteki endüstriler için ileriye dönük planlar yapmada yeni çığırlar açması gerektiğini söyleyen Xi, reformun daha da derinleştirilmesi ve yeni nitelikli üretici güçlerin gelişimini engelleyen kurumsal engellerin kaldırılmasında yeni ilerleme çağrısında bulundu.

Büyük eyalet ekonomilerinin ulusal ekonomik istikrarı desteklemedeki rolünü vurgulayan Xi, Jiangsu'nun yüksek standartlı dışa açılımını genişletirken ve küresel pazarlara erişimini artırırken ekonomik dayanıklılığını güçlendirmeye devam etmesi ve birleşik ulusal pazara kapsamlı bir şekilde entegre olması gerektiğini söyledi.

Çin modernleşmesinin herkes için ortak refahın modernleşmesi olduğunu kaydederek, Jiangsu'nun ortak refaha ulaşmanın etkili yollarını keşfetme çabalarının bir parçası olarak; yüksek kaliteli ve yeterli istihdamın teşvik edilmesi, kentsel ve kırsal sakinlerin gelirlerinin artırılması, temel kamu hizmetlerinin ve sosyal güvenliğin iyileştirilmesi gibi görevleri üstlenmek için inisiyatif alması gerektiğini söyledi.

Xi, etkili Parti yönetiminin ekonomik ve sosyal kalkınma için daha güçlü bir garanti sağladığını belirterek, iyi performans göstermenin ne anlama geldiğine dair doğru görüşün oluşturulması ve uygulanması üzerine Parti çapındaki eğitim kampanyasını organize etmek ve yürütmek için samimi çabalar gösterilmesini istedi.

Ayrıca, tam ve titiz Parti öz-yönetiminde somut adımlar atarak halkın güvenini güçlendirme çağrısında bulundu.

15. Beş yıllık plan döneminde sağlıklı Çin Girişimi'nde belirleyici ilerleme çağrısı

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, 6 Mart'ta 15. Beş Yıllık Plan döneminde (2026-2030) Sağlıklı Çin Girişimi'nin ilerletilmesinde belirleyici bir ilerleme sağlamak için Çin özelliklerine sahip sağlık geliştirme yolunu sarsılmaz bir şekilde izleme vurgusu yaptı.

Xi bu açıklamaları, en üst siyasi danışma organı olan Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı (ÇHSDK) 14. Ulusal Komitesi'nin dördüncü oturumu sırasında düzenlenen ortak grup toplantısında yaptı. Toplantıya Çin Köylü ve İşçi Demokrat Partisi, Jiusan Cemiyeti, tıp ve sağlık sektörü ile refah ve sosyal güvenlik sektöründen ulusal siyasi danışmanlar katıldı.

2035 yılına kadar Sağlıklı bir Çin inşa etmenin ÇKP Merkez Komitesi tarafından alınan stratejik bir karar olduğunu ve 15. Beş Yıllık Plan döneminin bu hedefe ulaşmak için kritik öneme sahip olduğunu belirten Xi, koordineli planlama ve hızlandırılmış uygulama ihtiyacını vurguladı.

Geçtiğimiz yıl boyunca ÇHSDK'nın görev ve sorumluluklarını sadakatle yerine getirdiğini, 15. Beş Yıllık Plan dahil olmak üzere çeşitli alanlarda tavsiye ve öneriler sunduğunu, böylece Parti ve ülkenin davasının gelişimine yeni katkılar sağladığını belirtti.

Çin'in sosyalist bir ülke ve devasa bir nüfusa, nispeten büyük kentsel-kırsal ve bölgesel farklılıklara sahip gelişmekte olan bir ulus olduğunu söyleyen Xi, Sağlıklı Çin Girişimi'ni ilerletmek için Çin'in gerçek koşullarından hareket etmenin esas olduğunu ekledi.

Durum geliştikçe, sağlık çalışmalarıyla ilgili bazı spesifik politika ve önlemlerin optimize edilmesi ve iyileştirilmesi gerektiğini kaydetti. Temel meselelerde açık bir zihne sahip olma ve stratejik kararlılığı sürdürme ihtiyacını vurguladı.

Xi, güç ve kaynakları birleştirme ve halk sağlığı sistemini iyileştirmek, yüksek kaliteli ve verimli bir sağlık hizmeti sistemi inşa etmek ve sağlıklı ve pozitif yaşam tarzlarını teşvik etmek için etkili önlemler alma çağrısında bulundu. Sağlığın teşviki için politika ve kurumlar çerçevesinin iyileştirilmesinin, reformların daha da derinleştirilmesinin ve bilimsel ve teknolojik inovasyonun uygulanmasının ilerletilmesinin öneminin altını çizdi.

Sağlıklı Çin Girişimi'ni ilerletmenin tüm toplumun ortak çabasını gerektirdiğini kaydeden Xi, ÇHSDK'nın uzmanlaşmış bir danışma organı olarak rollerini yerine getirmesi ve pratik ve etkili politika önerileri sunması gerektiğini söyledi.

Uluslararası Kadınlar Günü yaklaşırken Xi, ÇKP Merkez Komitesi adına, "İki Oturum"daki kadın yasa yapıcılara, siyasi danışmanlara ve personele bayram tebriklerini ve en iyi dileklerini iletti.

Ayrıca Hong Kong Özel İdari Bölgesi, Makao Özel İdari Bölgesi ve Tayvan'dakiler de dahil olmak üzere ülkenin her yerindeki tüm etnik gruplardan ve sektörlerden kadınlara ve denizaşırı Çinli kadınlara selamlarını iletti.

Savunma modernizasyonunu ilerletmek için orduda siyasi sadakatin artırılması vurgusu

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, 7 Mart'ta orduda siyasi sadakati artırmanın güçlerinden tam olarak yararlanma vurgusu yaptı ve ulusal savunma ile silahlı kuvvetlerin modernizasyonunu istikrarlı ve sürdürülebilir bir şekilde ilerletmek için ortak çaba gösterilmesi çağrısında bulundu.

Xi, bu açıklamaları 14. Ulusal Halk Kongresi'nin dördüncü oturumunda Halk Kurtuluş Ordusu ve Halk Silahlı Polis Gücü delegasyonunun genel kurul toplantısına katılırken yaptı.

2012'deki 18. ÇKP Ulusal Kongresi'nden bu yana, Parti Merkez Komitesi'nin silahlı kuvvetlere siyasi düzeltmeyi geliştirmeleri ve orduda siyasi sadakati eşi görülmemiş bir kararlılık ve yoğunlukla ilerletmeleri için liderlik ettiğini ve önemli sonuçlar elde ettiğini söyledi. Orduda Parti'ye sadakatsiz olanlara ve yolsuzluk yapan unsurlara yer olmaması gerektiği uyarısında bulunan Xi, yolsuzlukla mücadelenin sarsılmaz bir şekilde ilerletilmesi gerektiğini ekledi. 15. Beş Yıllık Plan döneminin (2026-2030) tam başında, sıkı denetim için titiz kurallar koymak ve fon akışları, yetki kullanımı ve kalite kontrol gibi kilit alanları yakından izlemek için çaba gösterilmesi gerektiğini belirtti.

Orduda Parti liderliğini ve Parti inşasını tam olarak güçlendirmenin ve her seviyedeki Parti organizasyonlarını daha da güçlendirmenin esas olduğunu belirten Xi, Parti'nin liderlik gücünün kalkınma ivmesine dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.

Subay ve askerlerin Parti'yi ve rehberliğini izlemesini sağlayan ideolojik temeli sağlamlaştırmanın ve modern silah ve teçhizatın siyasi olarak bağlı personelin ellerine teslim edilmesini sağlamanın önemli olduğunu söyledi.

Xi Jinping, ortak operasyonlar, yeni tip muharebe güçleri, üst düzey bilim-teknoloji inovasyonu ve üst düzey stratejik yönetim için personelin sistematik olarak eğitilmesi çağrısında bulundu. Ayrıca Parti ve ordunun geleneklerinin güçlü bir şekilde sürdürülmesi ve teşvik edilmesi ihtiyacının altını çizdi.

Açıklama, Taiwan'dan gelen Çin Kuomintang (KMT) Partisi Genel Başkanı Cheng Li-wun başkanlığındaki parti heyetinin salı gününden pazar gününe dek süren anakara ziyaretini tamamlamasının ardından yapıldı.

Açıklamada, Çin Komünist Partisi (ÇKP) ile KMT arasında düzenli iletişim mekanizmasının kurulması için çalışmalar yürütüleceği ve Taiwan Boğazı'nın her iki yakasındaki gençler arasında karşılıklı etkileşimi artırmak amacıyla kurumsallaştırılmış platform oluşturulacağı ifade edildi.

Açıklamada ayrıca koşullar elverdiğinde, Taiwan'a yakın konumda olan Fujian eyaletinin kıyı bölgelerinin adaya bağlı Kinmen ve Matsu ile su, elektrik ve doğalgaz kaynaklarını paylaşması ve bu iki bölgeyi birbirine bağlayan deniz köprülerinin inşasının teşvik edilmesi için çaba gösterileceği belirtildi.

Açıklamada, Taiwan ile Urumqi, Xi'an, Harbin, Kunming ve Lanzhou gibi kentler arasında karşılıklı direkt uçak seferlerinin yeniden başlaması için sürecin hızlandırılacağı vurgulandı.

Taiwan'a bağlı Kinmen ise karşılıklı uçuşlar için komşu Fujian eyaletindeki Xiamen kentinde inşa edilen yeni havalimanını kullanacak.

Açıklamaya göre, karantina standartlarını karşılayan Taiwan menşeli tarım ve balıkçılık ürünlerinin anakaraya girişini kolaylaştırmak amacıyla, 1992 Mutabakatı'na bağlı kalma ve "Taiwan'ın bağımsızlığı"na karşı çıkma gibi ortak siyasi temelleri esas alacak iletişim mekanizması kurulacak.

Görüşmede Çin halkının yeniden canlanmasının Boğaz'ın her iki yakasındaki insanların ortak arzusu olduğunu belirten Cheng Li-wun, bu durumun dünya barışına da olumlu katkı sağlayacağını söyledi. Cheng, kapalı kapılar ardında gerçekleşen toplantının ardından yaptığı açıklamada, Tayvan'ın egemenliğini zedelediği gerekçesiyle iktidar partisi tarafından reddedilen 1992 Mutabakatı'nı sürdürmenin savaşı önlemenin ve barış yaratmanın tek yolu olduğunu savundu. İktidardaki Demokratik İlerici Parti (DPP) yönetimi ise Cheng'in bu ziyaretini sert bir dille eleştirerek onu Pekin'e boyun eğmekle suçladı.

Pekin yönetimi, DPP'nin tek bir Çin ulusu kavramını onaylamayı reddetmesi üzerine 2016 yılında Tayvan ile üst düzey iletişimini kesmişti. Çinli yetkililer, Tayvan Boğazı'ndaki mevcut statükoyu korumayı taahhüt etmesine rağmen mevcut Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te'yi ayrılıkçı olarak nitelendiriyor ve kendisiyle resmi diyaloğa girmeyi reddediyor. Uluslararası gözlemcilere göre, Tayvan halkının büyük bir çoğunluğu Çin ile birleşmek ya da resmi olarak bağımsızlık ilan etmek yerine mevcut statükonun korunmasından yana bir tutum sergiliyor.

Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında varılan iki haftalık şartlı ateşkes anlaşması, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel çapta yarattığı tansiyonu geçici olarak durdursa da ekonomik ve jeopolitik endişeler sürüyor. Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, bölgedeki savaşın yarattığı ekonomik şokun uzun süre hissedileceğini ve dünya düzeninin yepyeni bir evreye girebileceğini belirterek, geçici ateşkese rağmen erken bir iyimserliğe kapılmamak gerektiği konusunda uyardı.

Çatışmaların küresel ticarete ve lojistiğe yönelik en somut etkileri Hürmüz Boğazı'nda yaşanmaya devam ediyor. Şubat ayı sonunda boğazın fiilen uluslararası deniz trafiğine kapanmasının ardından, aralarında 26 Güney Kore gemisi ve yüzlerce mürettebatın da bulunduğu uluslararası filolar bölgede mahsur kalmış durumda. Seul yönetimi, ateşkes ilanına rağmen gemi geçişlerinin halen kısıtlı olduğu boğazdaki ticari varlıkların güvenli dönüşü için uluslararası toplumla diplomatik koordinasyonunu en üst seviyeye çıkardığını duyurdu.

Krizin enerji ve tedarik zincirleri üzerindeki baskısına dikkat çeken Güney Koreli yetkililer, mevcut tablonun yalnızca bir enerji daralması olmadığını; gıda sistemlerinden alüminyum gibi endüstriyel hammaddelere kadar geniş bir alana yayıldığını belirtiyor. İki haftalık ateşkes sürecini enerji güvenliğini sağlamak için kritik bir fırsat penceresi olarak gören Seul yönetimi, alternatif ülkelere yönelimi hızlandırmayı, mevcut nükleer santrallerin kapasitesini artırmayı ve rafineri altyapılarını Orta Doğu dışından gelecek farklı petrol türlerine uyumlu hale getirecek esnekliğe kavuşturmayı hedefliyor.

İmalat ürünlerinin fabrika çıkış fiyatları dikkate alınarak hesaplanan ÜFE, 2022'nin son çeyreğinden bu yana, 41 aydır süren gerilemenin ardından ilk kez artış kaydetti.

UİB Kıdemli İstatistikçisi Dong Licüen, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle küresel hammadde ve enerji fiyatlarında yaşanan artışın çok sayıda sektörde fiyatları artırdığı ve düşüşleri sınırladığına işaret ederek, üretici fiyatlarındaki artışın "ithal enflasyon sonucu" olduğunu belirtti.

Bu arada Çin hükümetinin bazı endüstrilerdeki kapasite fazlası üretimi ve fiyat düşürmeye yönelik rekabeti önlemek üzere aldığı tedbirlerin de iç pazardaki arz-talep koşullarını iyileştirdiğine dikkati çeken Dong, bunun da fiyat artışlarına yansıdığını değerlendirdi.

ÜFE'de 2022'nin son çeyreğinde başlayan gerileme sonraki 3 yıl boyunca devam etmişti. Endeks, 2023'te yüzde 3, 2024'te yüzde 2,2 ve 2025'te yüzde 2,6 düşmüştü. Endeks bu yıl da ocakta yüzde 1,4, şubatta yüzde 0,9 gerilemişti.

Tüketici fiyatlarındaki artış sürüyor

Öte yandan enflasyonun temel göstergesi kabul edilen TÜFE, martta yüzde 1 arttı. Geçen ay yüzde 1,3 artan TÜFE, son 3 yılın en yüksek artışını kaydetmişti.

Çin'de TÜFE, 2023'ten beri yüzde 1'in altında seyrediyordu. Ülkede enflasyon 2023 ve 2024'te yalnızca yüzde 0,2 artmış, 2025'te ise sabit kalmıştı. Çin hükümeti, süregelen deflasyon eğilimi nedeniyle normalde yüzde 3 olarak belirlediği yıllık enflasyon hedefini geçen yıl yüzde 2'ye düşürmüştü.

Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, savaş nedeniyle kesilmişti

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri ile Basra Körfezi'nde tırmanan gerilim nedeniyle, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ı dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler küresel petrol tedarikinde aksamalara, petrol fiyatlarında artışa yol açmış durumda.

Öte yandan gübre ticareti açısından önemli bir güzergah olan Boğaz’daki trafik aksaklıkları, Pekin yönetimini gübre tedariki alanında da tedbirler almaya yöneltti.

Çinli uzmanlar, krizin kısa ve orta vadeli sonuçları açısından Çin’e etkilerinin sınırlı kalacağını öngörürken ülke ekonomisinin enerji çeşitliliği, üretim kapasitesi ve fiyat eğilimleri bakımından göreli avantajlarına işaret etti.

Çin, bölgeden büyük miktarda petrol ve doğal gaz ithal ediyor

İran, Irak, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Bahreyn, Katar ve Umman’ı dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’inin, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30’unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinde yaşanan kesintiler, halihazırda küresel petrol tedarikinde aksamalara ve petrol fiyatlarında artışa yol açtı.

Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin’in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45’i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30’u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Çin, Orta Doğu petrolünün en büyük alıcısı konumunda bulunuyor. Çin Gümrükler Genel İdaresi verilerine göre, ülkenin en fazla petrol ithal ettiği 11 ülkeden 4’ü Basra Körfezi’nde yer alıyor. Çin, petrol ithalatının yüzde 45’ini bu bölgede Suudi Arabistan, Irak, BAE ve Kuveyt’ten sağlıyor.

Çin ayrıca BAE ve Katar’dan sıvılaştırılmış doğal gaz alıyor. Bu da ülkenin toplam ithalatının yüzde 30’unu oluşturuyor.

Resmi gümrük rakamlarında görünmese de Çin’in, İran’ın ihraç ettiği petrolün yüzde 80’ini satın aldığı tahmin ediliyor.

Enerji alanındaki tedbirler

Çin hükümetinin, krizin başlamasının ardından kamuya ait büyük petrol şirketlerine talimat vererek rafine petrol ihracatını derhal durdurduğu bildirildi.

Öte yandan hükümet, bir yandan içerde enerji arzını yeterli seviyede tutmaya çalışırken, diğer yanda akaryakıt fiyatlarını kontrol ederek uluslararası fiyatlardaki ani artışın iç piyasaya doğrudan yansımasını sınırladı.

Çatışmanın başlamasından önce de Çin’in Hürmüz Boğazı’ndan gelen ham petrole bağımlılığını azaltmaya yönelik adımlar attığı görüldü.

Çin’in 2025 yılında Hürmüz Boğazı’ndan ithal petrole bağımlılığı yüzde 51 düzeyindeyken, bu oran Ocak-Şubat 2026 döneminde yüzde 45 seviyesine geriledi.

Ülke bu dönemde Rusya’dan ham petrol ithalatını da artırdı. Çin, 2025 yılında Rusya’dan günde ortalama 1,2 milyon varil petrol ithal ederken bu miktar Ocak-Şubat 2026’da 1,8 milyon varile çıktı.

Bunun yanı sıra Çin, yaklaşık 400 milyon ton olduğu tahmin edilen petrol rezerviyle olası tedarik sıkıntılarına karşı kısa vadede korunaklı bir konumda bulunuyor.

"Çin’e etkisi göreli olarak daha az olacak"

Pekin Üniversitesi Ulusal Kalkınma Fakültesi Öğretim Üyesi, eski Dünya Bankası Başkan Yardımcısı ve Baş Ekonomisti Profesör Lin Yifu, çatışmanın gerçekleştiği bölge itibarıyla küresel enerji tedarikinde kesintilere ve petrol fiyatlarında artışa yol açtığını belirterek, bunun uzaması halinde 1970’lerdeki petrol krizine benzer bir sıkışmaya yol açabileceği uyarısında bulundu.

Böyle bir krizin Çin dahil tüm ülkeleri etkileyeceğini ifade eden Lin, ancak ülkelerin bundan farklı oranlarda etkileneceğini, Çin’e etkisinin ise sınırlı kalacağını savundu.

Lin, Çin’in petrol tedarikini çeşitlendirdiğini ve ithalatta bölgeye bağımlılığını Japonya ve Güney Kore gibi diğer büyük Asya ekonomilerine kıyasla azalttığını, geniş petrol rezervleri ve akaryakıt fiyat kontrol rejimi sayesinde uluslararası fiyatlardaki değişimin iç piyasaya etkisini sınırlayabildiğini vurguladı.

Enerji fiyatlarındaki artışın 1970’lerdeki petrol krizinde olduğu gibi küresel ekonomide daralmaya yol açabileceğine işaret eden Lin, Çin’in büyük bir iç pazara sahip olması nedeniyle iç talep güçlü kaldığı sürece dış şoklardan daha az etkilenebileceğini ifade etti. Lin, 2008’deki Küresel Mali Kriz’i örnek göstererek, Çin’in o dönemde Batı ekonomilerindeki sarsıntılara rağmen yüzde 9’a varan büyüme kaydettiğini hatırlattı.

Lin, Çin’in fosil kaynak üretimindeki dezavantajlarına karşı son yıllarda yenilenebilir enerji kaynaklarına ve elektrikli araçlar gibi yeni enerji çözümlerine yöneldiğini, yenilenebilir enerjinin toplam üretim içindeki payının arttığını belirterek, bunun hem küresel iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sunduğunu hem de enerji krizlerine karşı yeni bir büyüme alanı oluşturabileceğini ifade etti.

Çinli ekonomist, “(Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler ve enerji fiyatlarındaki artışa bağlı) Krizin genel bir etkisi olacağı gerçek. Ancak diğer ülkelerle kıyaslandığında Çin’e etkisi göreli olarak daha az olacaktır.” dedi.

Gübre ihracatı durduruldu

Dünya gübre ticaretinin yaklaşık üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti, kuzey yarım kürede bahar ekim mevsimi öncesinde küresel gübre tedariki açısından da risk oluşturuyor.

Küresel gübre tedarikinin yaklaşık yüzde 28’ini sağlayan Çin, Rusya ile birlikte en büyük üreticiler arasında yer alıyor.

Rusya krizin başlamasının ardından amonyum nitrat cinsi gübre ihracatını yasaklarken Çin de azot-potasyum bileşikleri ile fosfat cinsi gübrelerin ihracatını durdurdu.

Çin’in ürettiği gübrenin yaklaşık yüzde 40’ı ülke içinde tüketilirken Pekin yönetiminin küresel fiyatlardaki yükselişe karşı iç piyasada fiyat istikrarını korumaya yöneldiği gözleniyor.

Ülkenin gübre ihracatının halihazırda yasaklar ve kota kısıtlamalarına tabi olduğu göz önünde bulundurulduğunda, ihracatı kısıtlamaya yönelik tedbirlerin uluslararası fiyatlar üzerinde baskıyı daha da artıracağı öngörülüyor.

"Gübre üretiminde kullanılan doğal sülfürün büyük bölümü Orta Doğu’dan"

Çin’in planlama organı Ulusal Reform ve Kalkınma Komisyonuna (NDRC) bağlı Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (IIER) ile Çin Makroekonomik Araştırmalar Akademisinde (CAMR) Direktör Yardımcısı ve kıdemli araştırmacı olarak görev yapan ekonomist Liu Yüe, ülkenin bu konudaki tutumunu değerlendirdi.

Liu, bir uçak kazasında kişinin başkalarına yardım etmeden önce oksijen maskesini kendi yüzüne takması gerektiğini belirterek, “(Gübre ticareti ve gıda güvenliği kaynaklı) Böyle bir krizde, ülkeler öncelikle kendi konumlarını güvence almalı ve sonra başkalarına yardım etmeli.” diye konuştu.

Hiçbir ülkenin tek başına bir ada olmadığına, çıkan bir yangından herkesin etkileneceğine dikkati çeken Liu, bu krizin Çin ve Rusya gibi büyük üreticilere tedarik zincirlerini güçlendirme gerekliliğini de hatırlattığını ifade etti.

Liu, Çin’in fosfat bazlı gübrelerin yapımında kullanılan doğal sülfürün yüzde 4,2’sini İran’dan, yüzde 53’ünü ise diğer Orta Doğu ülkelerinden ithal ettiğinin altını çizerek, bölgedeki çatışma ve Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin ülkenin gübre üretimini ve bahar ekim sezonu hazırlıklarını olumsuz etkileyebileceğini vurguladı.

Çin’in aldığı tedbirlerin iç talebi karşılamak açısından zorunlu olduğunu belirten Liu, iç talep karşılandıktan sonra diğer ülkelerin ihtiyacını karşılamak üzere gübre tedariki yapılabileceğini kaydetti.

"Enflasyon riski kısa vadede taşınabilir"

Petrol fiyatlarındaki yükselişin ulaştırma maliyetlerini artırması ve gübre gibi ürünlerdeki fiyat artışlarının gıda fiyatlarına yansımasıyla dünya genelinde enflasyonu artıracağı, bölgedeki kargaşanın küresel ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceği öngörülüyor.

Pekin Üniversitesi Ulusal Kalkınma Fakültesi Dekanı, Çin Merkez Bankası (PBoC) Para Politikası Kurulu Üyesi Profesör Huang Yiping, bu durumun Çin’deki enflasyon ve makroekonomik göstergelere etkisinin, çatışmanın süresi ve belirsizliklerin seyrine bağlı olduğunu belirtti.

Huang, enerjinin önemli bir üretim faktörü olduğunu, enerji fiyatlarındaki artışın şirketlerin karlılığını olumsuz etkilediğini ve yüksek enerji fiyatlarının dış ticarete de olumsuz yansıdığını ifade etti.

Enflasyon açısından Çin’in uzun süredir tüketici fiyatlarında durgunlukla karşı karşıya olduğuna dikkati çeken Huang, krizin kısa sürmesi durumunda ülkenin enflasyonist riskleri taşıyabilecek durumda olduğunu vurguladı.

Japonya Savunma Bakanlığı tarafından açıklanan yeni hedeflere göre, şu anda yüzde 9 seviyesinde olan Öz Savunma Kuvvetleri'ndeki (SDF) kadın personel oranının Mart 2036'ya kadar yüzde 13'e çıkarılması hedefleniyor. Mevcut durumda ülkedeki yaklaşık 250 bin askeri pozisyonun yüzde 10'u; tehlikeli görev şartları, sivil sektöre kıyasla düşük maaşlar ve orduya özgü erken emeklilik uygulamaları nedeniyle boş kalmış durumda.

Bu personel açığını kapatmak ve kadınların orduya katılımını teşvik etmek isteyen bakanlık, askeri üslerde ve gemilerde kadınlara özel tesislerin geliştirilmesi gibi fiziki iyileştirmelerin yanı sıra iş-yaşam dengesini sağlayacak adımlar atıyor. Bu kararlar, yakın zamanda orduda yaşanan ve kamuoyunda geniş yankı bularak silahlı kuvvetlerin prestijini sarsan eski bir kadın askerin cinsel saldırı davasının ardından kurumsal imajı onarma çabalarıyla da paralellik taşıyor.

Japonya'nın ordudaki kadın sayısını artırma girişimi, küresel savunma trendleriyle de örtüşüyor. ABD ordusunda kadınların oranı yüzde 18 civarındayken, NATO üyesi ülkelerde bu oran ortalama yüzde 12'nin üzerinde seyrediyor. Bakanlık, kadın personelin artmasının özellikle afet yardımı ve halkla doğrudan temas gerektiren uluslararası misyonlarda orduya daha geniş bir perspektif kazandıracağına inanıyor.

Etkinlikte Çin'in çay kültürü hakkında bilgi alan öğrenciler, seramik çalışmasıyla bu geleneğin pratik yönünü de deneyimleme imkanı buldu.

Xinhua'ya konuşan seramik sanatçısı ve eğitmeni Duygu Kavukçu, gençlerin Çin kültürüne olan merakının son yıllarda gözle görülür biçimde arttığını söyledi.

"Gençlerle sürekli iletişim halindeyiz. Araştırıyor ve Çin kültürüyle ilgili başka neler yapabiliriz diye soruyorlar" diyen Kavukçu, etkinliğin amacının yalnızca teorik bilgi vermek değil, aynı zamanda da katılımcıların bu kültürü dokunarak ve hissederek öğrenmesini sağlamak olduğunu belirtti.

Çin'in seramik geleneğinin binlerce yıllık bir geçmişe sahip olduğunu hatırlatan Kavukçu, "Çin'in ana kökenlerinden biri çömlekçi çarklarında çekilen porselendir. Biz de gençlerin bu kültürü daha iyi benimsemesi için teorik bilginin yanı sıra dokunarak ve hissederek bu bilgiyi pratikte tamamlamalarını sağladık" dedi.

Atölyeye katılan öğrenciler, seramiğe şekil vererek Çin'in geleneksel çay seremonisinde kullanılan küçük çaydanlık ve fincan gibi parçaları kendi elleriyle üretti. Katılımcılar, bu gelenekte çayın yalnızca bir içecek değil, sosyal ve kültürel bir ritüelin parçası olduğunu da öğrendi.

Çay kültürünün, Türkiye ile Çin arasında doğal bir bağ kurulmasına katkıda bulunduğuna inanan Kavukçu, "Buraya katılan gençler, çay kültürünün iki kültürde de ne kadar kıymetli olduğunu fark ederek, bağlantı kuruyor. Aslında mesele sadece çay içmek değil. Burada sohbet etmek, kültürü yaşatmak ve çay seremonisinin farklı ülkelerde nasıl gerçekleştirildiğini görmek de söz konusu" diye konuştu.

Kavukçu, Çin'in geleneksel çay seremonisinin taşıdığı estetik ve ritüel boyutun da gençlere cazip geldiğini vurguladı. Bu geleneğin modern yaşamın hızına karşı sakinlik ve zarafet sunduğunu belirten Kavukçu, "Çin kültüründe çok naif, zarif ve sakin ritüeller var. Gençler bu ritüellerde huzur buluyor. Bu sayede Çin kültürünü daha yakından tanıyor, içine girdikçe de daha fazla bilgi edinmek istiyorlar" dedi.

Etkinliği düzenleyen Doğu Dilleri Topluluğu'nun Başkanı ve Çin Dili ve Edebiyatı ikinci sınıf öğrencisi Mahir Kerem Adanur ise atölyenin temel amacının Çin kültürünün önemli bir unsuru olan çay seremonisini tanıtmak olduğunu söyledi.

"Diğer etkinliklerimizde olduğu gibi bu etkinliği de katılımcıların Çin kültürünü daha iyi tanıyabilmesi için düzenledik" diyen Adanur, öğrencilerin bu etkinlikte özellikle Çin'in geleneksel çay seremonisi diye bilinen Gongfu Cha'da kullanılan seramikleri kendi elleriyle üretme fırsatı bulduğunu ifade etti.

Gongfu Cha'ya olan ilgisinin geçen yıl Çin kültürü dersinde izlediği bir videoyla başladığını ifade eden Adanur, "Biz çayı genellikle günlük hayatın bir parçası ve sohbetin eşlikçisi olarak görüyoruz. Ancak Çin'de çayın çok farklı bir yansıması olduğunu fark ettim. Orada çay bir keyif, bir ruh dinginliği ve aynı zamanda felsefe ve sanatın parçası" dedi.

Bu ritüelin günlük hayatta insanlara uyum ve huzur verdiğini belirten Adanur, "Burada bir ahenk var ve bu sizi mutlu ediyor. Günlük yaşamın içinde size bir zevk veriyor" diye konuştu.

Türkiye'de Çin'e ve Çin diline yönelik ilginin son yıllarda belirgin biçimde arttığına dikkat çeken Adanur, "Türkiye'de eskiden hiç olmadığı kadar Çin'e ve Çin diline ilgi var. Bunun büyük kısmı gençlerden geliyor. Çin'in dünyaya daha fazla açılması ve sosyal medyanın etkisi bunda önemli rol oynuyor" ifadelerini kullandı.

Etkinliğe katılan Çin Dili ve Edebiyatı öğrencisi İklim Yılmaz da seramikten bir çay seremonisi takımı üretmenin kendisine Çin kültürünü farklı bir açıdan tanıma fırsatı verdiğini söyledi.

Yılmaz, "Bu deneyim benim Çin kültürüne yönelik merakımı artırdı. Çünkü Çin'in geleneksel çay seremonisi sadece bir içecek hazırlama süreci değil. Bu aynı zamanda sadelik, dinginlik ve detaylara odaklanmayı gerektiren bir süreç" diye konuştu.

Yılmaz, üniversitede düzenlenen Çin kültürü etkinliklerine olan ilginin de giderek arttığını belirterek, bu ilginin yalnızca kültürel merakla sınırlı olmadığına dikkat çekti. Yılmaz, "Günümüzde insanların ilgisi ekonomik ve kültürel nedenlerle Batı'dan Doğu'ya kayıyor. Bu ilginin en önemli nedenlerinden biri de tabii ki Çin" ifadelerini kullandı.

Bu tür etkinlikler, Türkiye'de gençler arasında Çin dili ve kültürüne yönelik artan merakın sanat, eğitim ve günlük yaşam pratikleri aracılığıyla giderek daha görünür hale geldiğini ortaya koyuyor.

52 ilâ 56 metre su derinliği ve kıyıya 70 kilometre uzaklığında kurulan santralin toplam kurulu gücü 504 bin kilovata ulaştı.

83,9 metre yüksekliğe ulaşabilen santral, Çin’deki benzerleri arasında en yüksek yapı olarak kayıtlara geçti. Santralin rüzgar türbinleri, denizin karmaşık jeolojik ve hava koşullarında güvenli ve istikrarlı bir şekilde çalışabilmesi şekilde tasarımlandı.

Tükettiği petrolün yüzde 70'ini ithal eden ve bu tedariğin yaklaşık yarısını Hürmüz Boğazı üzerinden sağlayan Çin, krizin iç piyasaya yansımasını yavaşlatmak için devlet kontrolündeki yapısını devreye soktu. Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu, artan maliyetlerin bir kısmını devlete ait petrol şirketlerinin üstlenmesini sağlayarak 2013 yılından bu yana ilk kez perakende akaryakıt fiyatlarındaki artışa müdahale etti ve acil durum fiyat tavanı uygulamasını başlattı.

Acil durum müdahalelerinin ötesinde, Çin'in küresel enerji şoklarına karşı yıllardır sürdürdüğü yapısal hazırlıklar bu süreçte belirleyici rol oynuyor. Ülkenin yaklaşık 1,39 milyar varil seviyesindeki stratejik ve ticari petrol rezervi, 120 günlük ithalatı karşılayabilecek kapasitede. Ayrıca, petrol tedarikinde Rusya'nın en büyük kaynak haline gelmesi ve Orta Doğu'ya bağımlılığın Japonya veya Güney Kore gibi bölge ülkelerine kıyasla yüzde 45-50 bandında tutulması, Çin'in elini güçlendiriyor. Krizin merkezindeki İran'ın, Çin gemilerinin boğazdan geçişine koordinasyon çerçevesinde izin vermesi de tedarik zincirindeki kırılmayı hafifletiyor.

Enerji sepetindeki çeşitlendirme, Çin'in fosil yakıtlara olan genel bağımlılığını da yapısal olarak azaltıyor. Yenilenebilir enerji yatırımları sayesinde fosil dışı kaynaklar kurulu gücün yüzde 55'ini oluştururken, elektrikli ve hibrit araçların yeni otomobil satışlarındaki payının yarıya ulaşması, Çin'in sadece Suudi Arabistan'dan yaptığı ithalata eşdeğer bir petrol talebini ortadan kaldırıyor. Küresel enerji krizi, taşımacılık ve lojistik sektörlerinde maliyet baskısı yaratsa da, hükümetin uzun vadeli stratejileri ve piyasa müdahaleleri sayesinde ülke genelinde enerji arzına yönelik bir panik havası yaşanmıyor.

Törende konuşan Ashraf, Pakistan Donanması'nın egemen sularını savunma ve ülkenin deniz sınırlarının koruyucusu olarak görevini yerine getirme konusundaki kararlılığını vurguladı.

"PNS Khaibar" ve yakında hizmete girecek HANGOR sınıfı denizaltıların filoya katılmasının Pakistan Donanması'nın modernizasyonunda bir dönüm noktası olduğunu kaydeden Ashraf, Pakistan'ın deniz ticareti ve enerji koridorları üzerindeki stratejik konumu ile ulusal çıkarları korumak ve güvenli deniz iletişim hatlarını sağlamak için güçlü bir deniz kuvvetine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "PNS Khaibar"ın hizmete girmesini, ülkenin savunma kapasitesi ve deniz sınırlarının savunması açısından bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.

Pakistan 2018'te imzalanan anlaşma kapsamında, Türkiye Milli Savunma Bakanlığına (MSB) bağlı ASFAT şirketinden 4 MİLGEM korvet satın almıştı.

Korvetlerden ikisi Türkiye'de, ikisi ise Karaçi Tersanesi ve Mühendislik İşleri'nde inşa edilmişti. Söz konusu araçlar, tasarım, mühendislik ve proje yönetimi alanındaki uzmanlığın Pakistan'a aktarılması amacıyla özel olarak tasarlanmıştı.

MİLGEM gemileri 99 metre uzunluğunda, 2 bin 400 ton deplasmana sahip ve saatte 29 deniz mili hıza ulaşabiliyor.

Kallas, Ortadoğu'daki duruma ilişkin görüşlerini paylaşarak, Çin'in gerilimi düşürmeye yönelik diplomatik çabalarını takdir ettiklerini belirtti. Çin ve Pakistan tarafından önerilen, Körfez ve Ortadoğu'da barış ve istikrarın yeniden tesisini amaçlayan beş maddelik ortak inisiyatife de önem verdiklerini ifade etti.

BM'nin insani yardım operasyonlarını ve siviller ve askeri olmayan hedeflerin korunmasını desteklediğini belirten Kallas, Hürmüz Boğazı'nda seyrüseferin sürdürülmesi için çaba göstereceklerini vurguladı.

Ateşkes sağlanıp çatışmaların sona erdirilmesinin hem uluslararası toplumun güçlü çağrısını yansıttığını hem de Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasında temel çözüm olduğunu kaydeden Wang, tüm tarafların bu amaç doğrultusunda daha geniş bir mutabakat oluşturması ve gerekli koşulları yaratması gerektiğini vurguladı.

BM Güvenlik Konseyi'nin atacağı adımların, durumu yatıştırmaya ve gerilimi azaltmaya odaklanması gerektiğini ifade eden Wang, silahlı çatışmaların bir an önce sona erdirilmesi ve bölgede barışın yeniden tesis edilmesini teşvik etmek üzere Avrupa tarafı ile iletişim ve işbirliğini sürdürmeye hazır olduklarını söyledi.

Taraflar, Çin-AB ilişkileri konusunda da görüş alışverişinde bulundu. Çin'in kalkınmasının, Avrupa'ya fırsatlar sunduğuna dikkat çeken Wang, Avrupa'nın karşı karşıya olduğu zorlukların, Çin'den kaynaklanmadığını da dile getirdi.

Askeri üslere yerleştirilen yeni Tip-25 karadan gemiye füzeleri, 1.000 kilometreyi aşan menziliyle Kuzey Kore'yi ve Çin'in kıyı bölgelerini etki alanı içine alıyor. Japonya Savunma Bakanlığı, bu silahların yanı sıra yüksek irtifada süpersonik hızlarda uçarak önlenmesi zorlaşan Tip-25 hiper hızlı süzülme mermilerini de kullanıma sundu. Uzun menzilli bu füzeler, Japonya'ya yönelik bir saldırı durumunda fırlatma tesislerinin ve uzak mesafelerden yaklaşan düşman gemilerinin hedef alınmasına olanak tanıyor.

Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi, yapılan bu ilk konuşlandırmayı ülkenin caydırıcılık ve yanıt verme yeteneklerini güçlendirmek adına son derece önemli bir adım olarak nitelendirdi. Uluslararası hukuka göre önleyici saldırıları reddeden Japon hükümeti, 2022'de revize edilen Ulusal Güvenlik Stratejisi kapsamında bu yeni gücü yalnızca saldırgan tarafın füze fırlatma hazırlıklarına başlaması gibi somut tehdit durumlarında devreye sokacağını vurguluyor. Silahların 2026 ve 2027 yıllarında savaş gemileri ve savaş uçaklarına da entegre edilmesi planlanırken, füzelerin yerleştirildiği bazı bölgelerde karara karşı çıkan sivil grupların küçük çaplı protestoları da yaşandı.

Bu yıl 70. yıl dönümünü kutlayan Eurovision için Asya açılımı, 2000'li yılların başından bu yana sonuçsuz kalan çeşitli bölgesel genişleme çabalarının ardından hayata geçen ilk somut adım oldu. Avrupa Yayın Birliği Eurovision Şarkı Yarışması Direktörü Martin Green, yarışmanın bu yeni dönemini kültürel çeşitliliğiyle öne çıkan Asya ile başlatmanın organizasyon için anlamlı bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Taylandlı yetkililer ise bölgesel bir merkez konumundaki Bangkok'un ev sahipliği için doğal bir tercih olduğunu belirtti.

Geçtiğimiz yıl dünya çapında yaklaşık 163 milyon izleyiciye ulaşarak küresel bir etki yaratan organizasyon, zaman zaman uluslararası jeopolitik gerilimlerin de yansıdığı bir platform olma özelliği taşıyor. Mayıs ayında Viyana'da düzenlenecek olan Avrupa'daki ana yarışma, İsrail'in katılımı nedeniyle bazı ülkeler tarafından boykot ediliyor. Benzer şekilde Rusya, Ukrayna işgalinin ardından 2022'de yarışmadan men edilmiş ve kendi alternatif organizasyonu "Intervision"ı yeniden başlatma kararı almıştı. Asya edisyonunun, yarışmanın küresel izleyici kitlesini genişletirken bu tür uluslararası diplomatik krizlerden nasıl etkileneceği takip edilecek.