Turnuvada yarın oynanacak maçların programı şöyle:

23 Haziran Salı:

I Grubu:

00.00 Fransa - Irak (Philadelphia Stadı)

03.00 Norveç - Senegal (New York New Jersey Stadı)

J Grubu:

06.00 Ürdün - Cezayir (San Francisco Bay Area Stadı)

K Grubu:

20.00 Portekiz - Özbekistan (Houston Stadı)

L Grubu:

23.00 İngiltere - Gana (Boston Stadı)

Festival kapsamında merkez meydanda atölye kuran 56 yaşındaki usta sanatçı Weongeun Kim, günlerce ham tomrukları yontarak çalıştı.

Ziyaretçilerin meraklı bakışları ve yoğun ilgisi altında şekillenen heykel, yapım aşamasındayken bile iki ülke arasındaki tarihi bağları meydanı dolduran halka derinden hissettirdi.

Türk ve Kore bayrakları boks eldivenlerinde buluştu

Ihlamur ağacının esnek ve dayanıklı yapısı kullanılarak hazırlanan 2 metre boyundaki dev heykel, dinamik bir boksör figürünü tasvir ediyor.

Sanatçı Kim, iki ülkenin omuz omuza verdiği mücadeleyi ve sarsılmaz dostluğu anlatmak için boksörün bir eldivenine Türk bayrağını, diğerine ise Güney Kore bayrağını büyük bir titizlikle işledi.

"Türk askeri bizim koruyucumuz oldu"

Yaklaşık 30 yıldır ahşap sanatıyla uğraşan ve dünyanın pek çok ülkesinde festivallere katılan Kim, eserin felsefesini şu sözlerle özetliyor: "Kuzey Kore ile Güney Kore arasındaki savaşta çok fazla Türk askeri bize yardıma geldi. Kısa sürede adeta birer koruyucu görevi üstlendiler. Bu unutulmaz vefayı ahşaba işlemek benim için çok önemliydi."

Sert ve yumuşak ağaçların zanaat felsefesi

Ahşap heykel sanatının yüksek bir fiziksel güç ve sabır gerektirdiğini belirten Güney Koreli usta, her ağacın karakterinin farklı olduğunu ifade etti.

Kullandığı ıhlamur ağacının lif yapısının bu tarz detaylı ve sembolik figürleri işlemek için oldukça elverişli olduğunu, ancak yine de her kesikte büyük bir hassasiyetle hareket ettiğini ekledi.

Doğal afetleri engelleyen mistik figür: Haetae

Festivalde Kore rüzgarı sadece Kim ile sınırlı kalmadı. 28 yaşındaki genç sanatçı Gyuyoung Lee de Kore mitolojisinin asırlık bir ögesini Eskişehir’e taşıdı.

Lee, kendi kültürlerinde kötülükleri, yangınları ve doğal afetleri uzak tuttuğuna inanılan aslan benzeri mistik koruyucu "Haetae" figürünü ahşap bloktan çıkararak sergiye zenginlik kattı.

İlk sanat çıkarma: "Türk insanı bize çok benziyor"

Daha önce Türkiye'ye sadece turist olarak gelen Gyuyoung Lee, ilk kez bir sanat organizasyonu için Eskişehir'de bulunmaktan büyük mutluluk duyduğunu belirtti.

Türk insanının cana yakınlığını kendi halkına benzeten Lee, halk eğitim ve yerel ekiplerin kendilerine gösterdiği sıcak dostluktan fazlasıyla etkilendiğini dile getirdi.

Dünya çapında bir kültürel alışveriş platformu

Odunpazarı’ndaki bu geleneksel festival, İspanya'dan Tayvan’a, Japonya'dan Çin'e kadar uzanan uluslararası sanatçı ağlarını Eskişehir'de buluşturuyor.

Farklı kültürlerin ahşaba yaklaşım tarzları, yerel zanaatkarlar ve güzel sanatlar öğrencileri için de benzersiz bir canlı ders niteliği taşıyor.

Geleceğe miras kalacak kalıcı koleksiyon

Festival süresince üretilen tüm bu nadide heykeller, organizasyonun tamamlanmasının ardından Odunpazarı Belediyesi'nin ahşap eserler müzesi ve parklarında kalıcı olarak sergilenecek.

Weongeun Kim'in "Boksör Kardeş" eseri de, Eskişehir'in kalbinde Türkiye-Kore dostluğunun ölümsüz bir nişanesi olarak nesiller boyu ziyaretçilerini selamlayacak.

Savaş sırasında İran tarafından bombalanan tesiste işçilerin faaliyetleri yeniden başlatmaya çalıştığı sırada yaşanan patlamada en az 54 kişi yaralandı. Patlama nedeniyle çıkan yangın sonrasında, olayın üzerinden saatler geçmesine rağmen 18 kişiden halen haber alınamıyor.

Katar'ın dünyanın en büyük doğal gaz üreticilerinden biri olması nedeniyle, Ras Laffan endüstriyel bölgesindeki bu patlamanın küresel enerji piyasalarında yeni bir kaosa yol açabileceği belirtiliyor.

Katar, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alması ve bu nedenle müşterilerine sevkiyat yapamaması üzerine üretimini durdurmuştu. İran’ın, savaşa kalıcı bir son verilmesi amacıyla yürütülen müzakereler sürerken boğaz üzerindeki denetimini gevşetmesiyle birlikte Katar, ihracat terminalini yeniden faaliyete geçirmek için çalışmalara başlamıştı.

Devlet şirketi QatarEnergy, pazar gecesi yürütülen bu çalışmalar sırasında Barzan gaz tedarik tesisinde bir patlama meydana geldiğini ve yangın çıktığını doğruladı.

Patlamanın ardından hasarın boyutu henüz tam olarak bilinmiyor. Yetkililer ilk aşamada birkaç kişinin yaralandığını açıklamıştı ancak saatler sonra Katar İçişleri Bakanlığı, zayiatın çok daha yüksek olduğunu gösteren rakamları paylaştı.

Barzan tesisinin günlük yaklaşık 1,4 milyar standart fitküplük satış gazı kapasitesi vardı. Katar bu gazı başlıca yerel elektrik üretiminde ve Arap Yarımadası’nın çöl bölgelerindeki hayati önemdeki su tuzdan arındırma tesislerini çalıştırmak için kullanıyordu.

Tesisin neredeyse tamamı Katar’a ait, küçük bir pay da ExxonMobil’in elinde bulunuyor.

Yetkililere göre, mart ayında İran’a ait bir füze Ras Laffan tesisine isabet ederek, “geniş çaplı” hasara yol açan bir yangına neden oldu. Doha, İran saldırıları sebebiyle buradaki üretimi zaten daha önce askıya almıştı.

Katar, Basra Körfezi’ndeki devasa açık deniz doğal gaz sahasını İran ile paylaşıyor. Bu doğal gaz üretimi, Katar’ı dünyanın en zengin ülkelerinden biri haline getirdi.

Doha bu mali gücü, Londra ve Paris gibi büyük şehirlerde kritik varlıklara sahip olarak küresel yatırım profilini yükseltmek, 2022 FIFA Dünya Kupası’na ev sahipliği yapmak, El Cezire haber ağını kurmak ve son olarak İsviçre'de İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yürütülen görüşmeler de dahil olmak üzere uluslararası arabuluculuk çalışmalarını finanse etmek için kullandı.

Çin Maliye Bakanlığından yapılan açıklamada, 46 ABD şirketinin kamu ihalelerine katılımını kısıtlayan tedbirler alınmasına karar verildiği belirtildi.

Buna göre, Çin kamu ihale otoritelerinin, aralarında Lockheed Martin Corp, Raytheon Missiles & Defense, General Atomics Aeronautical Systems, Boeing Defence, Space & Security, General Dynamics Land Systems ile Lockheed Martin ve Raytheon ortaklığı Javelin Joint Venture'un olduğu 46 savunma sanayisi şirketinden ürün satın alması yasaklandı.

Çin Ticaret Bakanlığı da aralarında nadir toprak elementleri ve mıknatıs üreticileri MP Materials ve USA Rare Earth, motor ve elektronik güç sistemleri üreticisi Aveox, dron ve robot üreticileri Red Cat, Teal Drones, Jaia Robotics, uzay aracı ve savunma sistemleri parçaları üreticisi Ball Aerospace & Technologies şirketleri ile iştiraklerinin bulunduğu 10 ABD şirketine de ihracat yasağı getirildiğini açıkladı.

Açıklamada, Çinli şirketlerin söz konusu firmalara askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünleri satması, başka ülke şahıs ve şirketlerinin aynı nitelikteki Çin menşeili ürünleri bu firmalara transfer etmesi yasaklandı.

İhracat yasağının, Çin'in ulusal güvenliği ile çıkarlarını korumak, silahların yayılmasının önlenmesi ve diğer uluslararası yükümlülükleri yerine getirmek amacıyla alındığı kaydedilen açıklamada, bu tedbirin, ABD hükümetinin, bazı Çinli şirketleri kötü niyetle "askeri şirketler" listesine eklenmesine yanıt olarak alındığı vurgulandı.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), 9 Haziran'da, Çin ordusuyla bağlantısının bulunduğunu iddia ettiği "askeri şirketler" listesine ülkenin önde gelen teknoloji firması Alibaba ile elektrikli araç üreticisi BYD gibi Çinli şirketleri dahil etmişti.

Ünal, tarihi İpek Yolu'nun Asya'nın batı ve doğu ucunda yer alan iki kadim uyarlık arasında alışverişleri ve etkileşimleri sağlayan bir köprü kurduğunu, iki ülkenin yakın çağın dönüşümleri içinde kader birliği ve insani dayanışma içinde olduğunu vurguladı.

Küresel ekonomik ve ticari gelişmelerle iki ülke ilişkilerinin son 25 yılda çok boyutlu olarak geliştiğine, Çin'in Türkiye'nin birinci ticaret ortağı haline geldiğine işaret eden Ünal, iki ülkenin küresel, uluslararası ve bölgesel konularda, barış ve kalkınma temelinde dünyaya aynı optikten baktıklarının altını çizdi.

Tarihi İpek Yolu'nun oluşturduğu bağlar

Türkiye ve Çin'in iki kadim uygarlığın temsilcisi iki ülke olduğunun altını çizen Ünal, ilişkilerin tarihinin 55 yılla sınırlı olmadığını, yüzyıllar öncesine dayandığını, geçmişi ilk çağlara kadar giden temasların tarihi İpek Yolu ile bağlantısal bir temele oturduğunu ifade etti.

Ünal, İpek Yolu'nun Türkleri ve Çinlileri uzun süre birbirine bağladığını belirterek "İpek Yolu ticaretin, mal değişiminin, kültürel ilişkilerin, etkileşimlerin ve hatta teknoloji transferinin yapıldığı, elçilerin gidip geldiği bir yol oluyor. İki medeniyeti, iki milleti birbirine bağlayan bu yol, bugün de değişik isimler altında devam ediyor." dedi.

Büyükelçi Ünal, iki ülke arasındaki uzaklık ve ulaşım imkanlarının sınırlı olması, elçilerin seyahatlerinin 7-7,5 yıl gibi uzun sürelerde yapılabilmesi nedeniyle eski devirlerde diplomatik temasların sınırlı olduğunu, ancak İpek Yolu'nun kültürler arasında sürekli bir iletişim sağladığını kaydetti.

Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde "Aksay-ı Şark" tabir edilen Uzak Doğu'ya ilginin arttığını anlatan Ünal, Çin'de "Boksör Ayaklanması" olarak adlandırılan olayların yaşandığı 20. yüzyılın başında, dönemin Avrupa güçlerinin Osmanlı İmparatorluğu'ndan asker istediğini ancak dönemin padişahı II. Abdülhamit’in bunu reddettiği gibi ülkeye bir nasihat heyeti gönderdiğini aktardı.

Savaş şartlarında ilk temaslar

Ünal, erken Cumhuriyet döneminde, ilk kez 1927'de Tokyo Büyükelçiliğinden Başkatip Hulusi Fuat Tugay'ın maslahatgüzar olarak Çin'e gönderildiğini, önce Şanghay’a, sonra dönemin başkenti Nancing'e giderek bir temsilcilik kurduğunu, sonraki yıllarda ekonomik sebeplerle bir süre kapalı kalan temsilciliğin 1937'de Ankara'dan tayin edilen Maslahatgüzar Emin Ali Sipahi tarafından, İkinci Dünya Savaşı öncesindeki Japon işgali sırasında Çin'in başkentinin Nancing'den Çongçing'e taşınmasıyla bu şehirde yeniden açıldığını anlattı.

Bundan iki yıl sonra, 1939'da Çin’e "orta elçi" sıfatıyla tayin edilen Hulusi Fuat Tugay'ın yeniden görevi üstlendiği ve ardından temsilciliğin büyükelçilik düzeyine yükseltildiğini belirten Ünal, şunları kaydetti:

"Türkiye, İkinci Dünya Savaşı’nda aktif bir tarafsızlık politikası izliyor. Çin bu dönemde çok büyük bir savaşın içine giriyor. Birçok ülke gibi Çin için de İkinci Dünya Savaşı aslında 1939'da değil, daha önce başlıyor ve daha uzun sürüyor. Birçok zorluğa rağmen büyükelçiliğimiz bu dönemde açık kalmaya devam ediyor. Birçok ülke büyükelçiliğini kapatıp, ülkeden ayrılırken Türk Büyükelçiliği açık kalıyor ve Çin'deki ortak ulusal direnişle beraber hareket ediyor. Hatta o dönemki Çin yönetimi, işgal altında başkentin taşınmasını, Ankara’nın Kurtuluş Savaşı'ndaki rolüyle paralellik kurarak 'Çongçing bizim Ankara'mız olacak.' sloganıyla halka anlatıyor. Buranın son kale olduğunu ve direnişi buradan sürdüreceklerini bu yolla vurguluyor."

Ünal, savaş koşullarında Türk elçilerin Çin'e gelmesi, temsilcilik kurması ve bunun daha sonra büyükelçilik seviyesine yükseltilmesinin, Çin halkı tarafından çok büyük ilgi, memnuniyet ve iştiyakla karşılandığını, Türk diplomatların zor şartlarda savaşın sonuna dek ülkedeki görevlerini sürdürdüklerini vurguladı.

Diplomatik ilişkilerin kurulması

Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunu izleyen dönemde Türkiye’nin 1971'de Pekin yönetimini resmi olarak tanıyarak diplomatik ilişkileri başlattığını ifade eden Ünal, şunları söyledi:

"1970'ler uluslararası ortamda birçok değişimin yaşandığı bir dönem. Bir tarafta ABD ile Çin yakınlaşması, diğer tarafta Çin'in Sovyetler Birliği'nden algıladığı tehdit var. Öte yandan Amerikan-Sovyet ilişkileri de farklı bir döneme giriyor. Sonuç itibarıyla yıllarca Birleşmiş Milletler tarafından tanınmayan, Birleşmiş Milletler'e üye olamayan Çin Halk Cumhuriyeti vaka olarak zaten orada olduğu için kendini kabul ettiriyor. Türkiye de birçok ülkeyle birlikte Çin'i tanıyor."

Ünal, Türkiye ile Çin arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin müzakerelerin iki ülkenin Paris'teki büyükelçilikleri üzerinden yürütüldüğünü ve 4 Ağustos 1971'de büyükelçilikler arasında nota teatisi ile diplomatik ilişkilerin kurulduğunu belirtti.

Çin Halk Cumhuriyeti'nin, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nun 25 Ekim 1971'te yaptığı oylamada, Çin'in meşru temsilcisi olarak tanındığını hatırlatan Ünal, Türkiye'nin BM'nin tanınmasından önce Çin'i tanıyarak ilişkilere verdiği önemi ortaya koyduğuna dikkati çekti.

Ünal, ilişkilerin kurulmasını takiben Türk büyükelçilerin süratle ülkeye gelerek kurumsal yapıyı oluşturduklarını ve Türkiye'nin Pekin Büyükelçiliğinin 1972’de taşındığı binasında bugüne dek faaliyetini sürdürdüğünü kaydetti.

"Küresel, uluslararası ve bölgesel birçok konuya aynı optikten bakıyoruz"

Türkiye-Çin ilişkilerinin ilk dönemlerde uzaklığın ve fiziki bağlantıların eksikliğinin etkisiyle önce yavaş adımlarla, daha sonra hızla ilerlediğini dile getiren Ünal, ilk başlarda ticaret hacminin küçük rakamlarda olduğunu, diplomatik temsilciliklerin ve personel sayısının sınırlı kaldığını ancak özellikle hava yolu bağlantısının kurulmasıyla karşılıklı ilişkilerin hızla geliştiğini belirtti.

Ünal, son 25 yılda küresel ekonomik ve ticari gelişmelerin de etkisiyle ilişkilerin daha ileri bir düzeye ulaştığını vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:

"Diplomatik ilişkilerin kurulmasının 55. yılını idrak ettiğimiz bu yılda Çin artık sadece Asya'da değil, dünyada birinci ticaret ortağımız haline geldi. 50 milyar doları aşan bir ticaret hacmimiz var. Bağlantısallık konusunda,Türk Hava Yolları Çin'in 4 şehrine günde iki sefer yapıyor. Çin hava yolu şirketlerinin hemen hepsi İstanbul’a uçuyor. İki ülke arasında haftada 50’den fazla yolcu uçağı seferi var. Artan sayılardaki kargo uçuşları da ticaretin ne kadar geliştiğini gösteren bir başka işaret. Bugün Pekin Büyükelçiliğimize ilaveten Şanghay, Hong Kong, Guangcou ve en son açılan Çıngdu başkonsolosluklarımızla birlikte temaslarımız ve işbirliğimiz daha da gelişiyor. İlişkiler eskisine göre daha ileri ve olumlu bir noktada ve bunu daha ileri taşıyacağımıza inanıyorum."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda ikili ilişkileri çok boyutlu olarak daha ileri noktaya taşımak için çalıştıklarının altını çizen Ünal, iki devlet başkanının bugüne dek birçok kez yüz yüze görüştüğünü, son olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Çin’in Tiencin şehrinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi'nde yaptığı ziyaretteki görüşmede de liderlerin iki ülke ilişkilerinin daha da ileri götürülmesi konusundaki mutabakatı ve vizyonu tekrarladıklarını kaydetti.

Ünal, bu mutabakat doğrultusunda siyasi, ekonomik, ticari ilişkilerin geliştirilmesini, bağlantısallık, enerji, yapay zeka ve yeşil ekonomi gibi alanlarda ilerlemeyi hedeflediklerini belirterek "Temelde her iki ülkenin de uluslararası dünyaya bakışı barış, istikrar, savaşların önlenmesi, engellenmesi ve mümkünse bitirilmesi üzerine. Bu anlamda küresel, uluslararası ve bölgesel birçok konuya aslında aynı optikten bakıyoruz. Bu da iki ülkenin bugün uluslararası camiada durduğu noktayı gayet iyi gösteriyor." değerlendirmesinde bulundu.

Bürgenstock'taki görüşmelerin ilk gününün olumlu ve yapıcı bir atmosferde geçtiği aktarılan açıklamada, teknik müzakerelerin sürdürülmesi için bir mekanizma oluşturulması dahil çeşitli alanlarda ilerleme kaydedildiğine işaret edildi.

Taraflar, üst düzey bir komite kurulması konusunda anlaştı

Tarafların, imzalanan mutabakat zaptı doğrultusunda arabuluculuk çabalarının siyasi yönlerini denetlemek üzere üst düzey bir komite kurulması konusunda anlaştıklarına dikkat çekilen açıklamada, baş müzakerecilerinin de nükleer konusunun yanı sıra yaptırımlarla ilgili komiteye düzenli raporlar sunacağına işaret edildi.

Tarafların nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştığı belirtilen açıklamada, bu kapsamda yeni bir teknik görüşme turunun derhal başlatılmasının önünün açıldığı kaydedildi.

Taraflar arasında bir iletişim kanalı oluşturuldu

Açıklamada ayrıca, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini sağlayacak şekilde herhangi bir olay ve yanlış anlaşılmanın önüne geçmek amacıyla mutabakat zaptının 5. paragrafında belirtilen süre boyunca taraflar arasında bir iletişim kanalı oluşturulduğu bilgisi yer aldı.

Tarafların ayrıca gerilimi düşürmek amacıyla bir çalışma grubunu kurma konusunda anlaştığına işaret edilen açıklamada, mutabakat zaptında da belirtildiği üzere Lübnan'daki askeri operasyonların durdurulmasını sağlamak amacıyla kurulacak çalışma grubunun, iki tarafın yanı sıra Lübnan'ı da kapsayacağı ifade edildi.

Bürgenstock'ta teknik görüşmelerin hafta boyunca devam etmesi planlanıyor

İlgili konuların tümünü ele almak üzere Bürgenstock'taki teknik görüşmelerin hafta boyunca devam etmesinin planlandığı vurgulanan açıklamada, müzakerelerin nihai bir anlaşmayla sonuçlanması için arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan'ın çabalarını sürdürecekleri belirtildi.

Açıklamada ayrıca, Katar ve Pakistan'ın İran ile ABD'ye diplomatik çözümlere bağlılıkları ve anlaşmazlığın barışçıl yollarla çözülmesine yönelik çabaları nedeniyle teşekkür ettiği, sürece destek veren diğer ülkelere de takdirlerini sunduğu ifade edildi.

İran: Pakistan-Katar arabuluculuğunda Lübnan savaşını sonlandırmak için ilerleme kaydedildi

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, ABD ile yürütülen müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Lübnan’daki çatışmaları önleme amacıyla kurulacak çalışma grubunun gerçek bir test olacağını söyleyen Erakçi, “Pakistan-Katar arabuluculuğunda Lübnan savaşını sonlandırmak için ilerleme kaydedildi.” ifadelerini kullandı.

Erakçi ayrıca ülkesine uygulanan petrol ihracatına yönelik kısıtlamaların kaldırıldığını ve ablukanın sona erdiğini vurgulayarak, İran’ın dondurulmuş varlıklarının bir kısmının da serbest bırakıldığını söyledi.

İran ile ABD arasında varılan mutabakat

İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

İslamabad Mutabakatı adı verilen mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor.

Söz konusu anlaşma, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

Sağlanan mutabakatın ardından gözler, ticari gemi trafiğinin 28 Şubat'tan bu yana durma noktasına geldiği Hürmüz Boğazı'na çevrildi.

Veri analitik şirketi Kpler ve MarineTraffic'ten edinilen bilgilere göre, dün sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), ham petrol ve petrol ürünleri, gübre, kuru yük ve konteyner taşıyan toplam 25 gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçti. Bu rakam, 1 Haziran'dan bu yana Boğaz'da kaydedilen en yüksek ticari gemi geçişi oldu. Söz konusu gemilerin 9'unun yüklü olduğu belirlendi.

Hürmüz Boğazı'ndan dün geçen dört süper tankerde toplam en az 8 milyon varil ham petrol taşındı.

Bunlardan üç süper tankerde bulunan 6,2 milyon varil Suudi Arabistan ham petrolünün 4 milyon varilden fazlası Japonya ve Güney Kore'ye gidiyor. Suudi Arabistan bayraklı Jaham isimli tankerde bulunan 2,1 milyon varil ham petrolün ise varış noktası henüz bilinmiyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'nden 1,8 milyon varil ham petrol yükleyen Tenzan adlı süper tanker de Japonya'ya doğru ilerliyor.

Fransa bayraklı Mraikh adlı LNG tankeri, Katar'ın Ras Laffan tesisinden yüklediği 169 bin metreküp LNG'yi Pakistan'a taşıyor.

Hong Kong bayraklı Tong Lin Wan adlı tankerde ise Birleşik Arap Emirlikleri'nden yüklenen 592 bin varil temiz petrol ürünü bulunuyor. MarineTraffic verileri, tankerin Singapur'a doğru ilerlediğini gösteriyor.

Hürmüz Boğazı'ndan yüklü halde geçen iki kuru yük gemisi ise Hindistan ve Çin'e gübre taşıyor.

MarineTraffic verilerine göre, 14 Haziran'da 12, 15 Haziran'da 10, 16 Haziran'da 14 ve 17 Haziran'da 7 ticari gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçti.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 28 Şubat'ta başlamasının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerin birçoğu yaptırım listesinde yer alıyor veya "gölge filo" kapsamında bulunuyor.

Boğaz'dan yapılan ticari gemi geçişlerinin önemli bölümü de "İran rotası" olarak adlandırılan İran karasularından gerçekleştiriliyor.

Ay-yıldızlılar, 279'u deplasmanda, 281'i Türkiye'de, 92'si tarafsız sahadaki maçlarda, 3'ü hükmen galibiyet sonucunda 903 gol attı, kalesinde 929 gol gördü.

Bugüne kadar 93 ülke takımıyla karşılaşan milliler, 652 müsabakanın 564'ünü Avrupa, 34'ünü Asya, 24'ünü Afrika, 26'sını Amerika, 4'ünü de Okyanusya temsilcileriyle yaptı.

Hükmen galibiyet ve Kosova maçı

Milliler, 652 maçta tek hükmen galibiyeti Yunanistan karşısında aldı.

Türkiye ile Yunanistan arasında 17 Kasım 2015'te Başakşehir Fatih Terim Stadı'nda oynanan özel maç, 0-0 sona erdi. Bu müsabakadan 6 ay sonra FIFA, Yunanistan'ın kural dışı futbolcu oynattığı gerekçesiyle karşılaşmayı Türkiye lehine 3-0 tescil etti.

Ay-yıldızlı ekibin 21 Mayıs 2014'te deplasmanda Kosova ile yaptığı ve 6-1 kazandığı özel maç ise söz konusu tarihte bu ülkenin UEFA ile FIFA üyesi olmaması nedeniyle değerlendirmeye alınmadı.

Paraguay ile ikinci kez

A Milli Futbol Takımı, Paraguay ile tarihinde 2. kez karşılaşacak.

Milliler, 1995'te Fatih Terim yönetiminde rakibiyle oynadığı özel maçta golsüz berabere kaldı.

Vincenzo Montella yönetiminde 35'inci mücadele

Türkiye, İtalyan teknik adam Vincenzo Montella yönetiminde 35'inci sınavında Dünya Kupası'nda Paraguay karşısında sahaya çıkacak.

İtalyan teknik adamla 25'i resmi, 9'u özel 34 maça çıkan milliler, 20 galibiyet, 9 mağlubiyet, 5 beraberlik yaşadı. Bu müsabakalarda rakip fileleri 61 kez havalandıran ay-yıldızlı ekip, kalesinde 43 gole engel olamadı.

Türkiye'nin İtalyan teknik adam idaresindeki maçlarının sonuçları şöyle:

Kaynaklar, Kongre'nin yeni bütçe yasası çıkarmaması halinde silahlı kuvvetlerin bu yaz operasyonlarını finanse edecek bütçeden yoksun kalabileceğine işaret etti.

Pentagon'un İran ile savaşın yanı sıra diğer giderleri karşılamak amacıyla 80 milyar dolar ek bütçeye ihtiyacı olduğunu öne süren kaynaklar, Kongre'den talep edilen bütçenin bir bölümünün gemi operasyonları, personel maaşları ve mühimmat gibi kalemlere ayrılacağını belirtti.

Kaynaklar, ayrıca, ilerleyen günlerde Kongre'ye, hem Pentagon hem de tarım ve afet yardımı gibi savunma dışı alanlar için kapsamlı bir ek bütçe talebi sunulmasının beklendiğini aktardı.

Pentagon'un olası ek bütçe talebinin Kongre'ye sunulmadan önce Beyaz Saray Yönetim ve Bütçe Ofisi'nin onayından geçmesi gerekiyor.

Öte yandan, Pentagon'un 2026 mali yılı bütçesi yaklaşık 1 trilyon dolar olarak belirlenmişti.

Pentagon'un bu yıl İran savaşı dahil çeşitli operasyonlardan kaynaklanan maliyetlerle mücadele ettiği belirtiliyor.

Ayrıca, Pentagon, mayıs ayı ortasında İran savaşının maliyetini 29 milyar dolar olarak tahmin etmişti ancak bu rakamın şu an daha yüksek olduğu değerlendiriliyor.

Çin'in kritik minerallerin küresel sanayi ve tedarik zincirlerini güvenli ve istikrarlı hale getirmeye yönelik tutumunun değişmediğini vurgulayan Sözcü Lin, "G7 ülkelerini, piyasa ekonomisinin ilkelerine ve uluslararası ticaret kurallarına uymaya, küçük bir grubun kendi koyduğu kurallarla uluslararası ticaret düzenini sekteye uğratma girişimine son vermeye çağırıyoruz." ifadelerini kullandı.

Lin, Çin'in ihracat kontrol sistemini standardize etme ve iyileştirme çabasının uluslararası pratiklerle tutarlı olduğunu, dünya barışını ve bölgesel istikrarı daha iyi korumayı ve silahların yayılması ve diğer uluslararası yükümlülükleri yerine getirmeyi amaçladığını savundu.

Fransa'nın ev sahipliğinde 15-17 Haziran'da Evian-les-Bains kentinde düzenlenen G7 Liderler Zirvesi'nin ortak açıklamasında, kritik mineraller ve nadir toprak elementlerinin tedarikinde Çin'e bağımlılığın azaltılması gerektiğine vurgu yapılmıştı.

Çin'in dünyada kritik minerallerin üretiminin yüzde 60'ını çıkarırken işlenmesi payı yüzde 85'i buluyor. Ülke, nadir toprak elementlerinin de yaklaşık yüzde 70'ini üretiyor.

Saldırılardan birinin ulaşım binasındaki garaj bölümünde yangına yol açtığı, garaj ile bakım alanındaki binalarda da hasar oluştuğu bilgisi verildi.

Açıklamada, devam eden saldırı tehdidi ve incelemelere yönelik kısıtlamalar nedeniyle hasarın boyutunun henüz tam olarak belirlenemediği ifade edildi.

Saldırılarda ölen veya yaralanan bulunmadığı belirtilen açıklamada, santral personelinin tesisin güvenli ve istikrarlı çalışmasını sürdürmek için gerekli tedbirleri aldığı kaydedildi.

Zaporijya NGS, Avrupa'nın en büyük nükleer santrali konumunda bulunuyor. Rus ordusu, Ukrayna'daki savaşın başlamasının ardından Mart 2022'de santralin kontrolünü ele geçirmişti.

Saldırıda teknedeki 3 kişinin öldürüldüğü ifade edilen paylaşımda, ABD askerlerinden zarar gören olmadığı kaydedildi.

Paylaşımda, saldırı anına ilişkin görüntülere de yer verildi.

ABD ordusunun, son zamanlarda uyuşturucu kaçakçılığı yaptıkları iddiasıyla Karayipler ve Pasifik Okyanusu'ndaki bazı teknelere saldırılar düzenlemesi ve içindekileri doğrudan hedef alması, uluslararası kamuoyunda "yargısız infaz" tartışmalarına yol açıyor.

Açıklama, Beyaz Saray'ın İran ile yürütülecek teknik görüşmelere ilişkin hazırlıkların sürdüğünü ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İsviçre seyahatinin şimdilik ertelendiğini duyurmasının ardından geldi.

İran-ABD arasında varılan mutabakat

İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

İslamabad Mutabakatı adı verilen mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor.

Mahkeme, Hindistan yönetiminin bu adımı atmak için "haklı" gerekçeleri olduğunu belirterek, "orantılı" olan bu kararın yürürlükte kalmasına hükmetti.

Ne olmuştu?

Hindistan'da mayıs ayında yapılan ancak soruların sızdırıldığı iddialarının ardından iptal edilen ve 21 Haziran'da tekrar düzenlenecek tıp fakültesi giriş sınavı öncesi, 16 Haziran'da önemli bir karara imza atılmıştı.

Hindistan yönetimi, sınav sorularının sızdırılabileceği ve kopyaya olanak tanıyabileceği gerekçesiyle Rusya merkezli sosyal medya platformu Telegram'a erişim kısıtlaması getirmişti.

İlki 3 Mayıs'ta 5 binden fazla merkezde yapılan sınava 2,28 milyon aday katılmıştı. Sınavın iptal olmasına yol açan sızıntı iddialarına ilişkin onlarca kişi gözaltına alınmıştı.

Öte yandan, internet kullanıcıları ve insan hakları savunucuları, sınavlardaki yolsuzluklarla ilgili daha büyük problemler olduğunu belirterek, söz konusu adımı "geçici çözüm" olarak nitelendirmişti.

Lula da Silva, "Brezilya seçimlerine karışmayın çünkü Brezilya seçimleri, Brezilya'nın sorunudur." ifadesini kullandı.

Trump'ın kendi kişisel ve ideolojik seçimlerinin olabileceğine işaret eden Lula da Silva, ulusların birbirlerinin egemenliğine saygı duymaları gerektiğini vurguladı.

Brezilya'da genel seçimlerin 4 Ekim'de düzenlenmesi planlanıyor.

Brezilya'daki olaylar

Brezilya'da 30 Ekim 2022'de düzenlenen devlet başkanı seçiminin ikinci turunda sol görüşlü Devlet Başkanı Lula da Silva, aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Bolsonaro'yu koltuğundan etmişti. Seçimleri kazanan Lula da Silva, 1 Ocak 2023'te parlamentoda yemin ederek göreve başlamıştı.

Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından Bolsonaro destekçileri, önce ülkede günlerce süren otoyol kapatma eylemleri yapmış, 8 Ocak 2023'te ordunun müdahalede bulunması talebiyle slogan atarak polis bariyerini aşıp Ulusal Kongre binasını basmıştı.

Brezilya Federal Polisi, 26 Kasım 2024'te Bolsonaro'nun, Lula da Silva hükümetine yönelik planlanan darbe girişimine dahil olduğunu iddia etmiş, Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi de 26 Mart'ta savcılığın Bolsonaro dahil 7 kişi hakkında hazırladığı darbe girişimi iddianamesini oy birliğiyle kabul etmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, 9 Temmuz 2025'te Lula da Silva'ya gönderdiği mektupta, Bolsonaro'ya karşı açılan davanın sonlandırılmaması halinde 1 Ağustos'tan itibaren Brezilya'ya yüzde 50 gümrük vergisi uygulayacağı tehdidinde bulunmuştu.

Brezilya Yüksek Mahkemesi, dün eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu Eduardo Bolsonaro'ya, geçen yıl babası hakkında yürütülen darbe girişimine ilişkin davanın durdurulması için ABD yönetimini sürece müdahil etmeye çalıştığı gerekçesiyle verilen 4 yıl 2 ay hapis cezasını onaylamıştı.

Fenerbahçe Futbol AŞ'den Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) bildirilen açıklamada Kartal ile 1 yıllık anlaşma sağlandığı duyuruldu.

İsmail Kartal da FB TV'de yaptığı açıklamada Fenerbahçe Kulübü Başkanı Aziz Yıldırım ve yeni futbol direktörü Oğuz Çetin'e teşekkürlerini ileterek şu ifadeleri kullandı:

“Tekrar yuvaya dönmek beni çok mutlu etti. Sayın başkanımızın beni arayarak 'nasılsın' demesi bile beni çok duygulandırdı. Geçmişten bu yana çok özel anılarımız var. Çok gururlandım. Duygular bir yere kadar, gerçeklerle yüzleşmek zorundayız. Yeni sezonda hem Türkiye'de hem de Avrupa'da ekibimle birlikte her şeyin üstesinden geleceğiz. Çok mutlu ve heyecanlıyım. Buraya 4. gelişim. Bu camianın evladı olarak sayın başkanıma, yönetime ve beni destekleyen taraftarlara karşı mahcup olmamak için elimden geleni yapacağım.”

Sarı-lacivertlilerin eski futbolcusu Dirk Kuyt'ın da İsmail Kartal'ın yardımcılarından biri olacağı bildirildi.

Kartal'dan şampiyonluk vurgusu

Fenerbahçe'de teknik direktörlüğe getirilen İsmail Kartal, yeniden yuvaya döndüğü için mutlu olduğunu ve sarı-lacivertli taraftarların desteğiyle şampiyonluğa ulaşmayı amaçladığını söyledi.

İsmail Kartal, FB TV'de yaptığı açıklamada, Fenerbahçe Kulübü Başkanı Aziz Yıldırım, yönetim kurulu üyeleri ve futbol direktörlüğüne getirilen Oğuz Çetin'e teşekkür ederek, "Tekrar yuvaya dönmek ve Fenerbahçe'de görev almak beni çok mutlu etti. Sayın başkanımızın dün arayarak "Oğlum İsmail, nasılsın?" demesi bile beni çok duygulandırdı. Sayın başkanımızla geçmişten bu yana çok özel ilişkimiz, anılarımız var. Beni araması, sesini duymam çok gururlandırdı, duygulandım. Fenerbahçe'nin hedeflerini biliyoruz. Hepsinin üstesinden geleceğiz. Çok duygulu ve çok mutluyum. Çok da tecrübelendim, bu sefer dördüncü gelişim. Bu camianın bir evladı olarak sayın başkanıma, yöneticilerime, beni destekleyen bütün taraftarlarıma mahcup olmamak için elimden gelenin en iyisini yapacağıma söz veriyorum." ifadelerini kullandı.

Fenerbahçe camiasına bir borcu olduğunu dile getiren İsmail Kartal, "Üç dönemimde, iki şampiyonluğumuzu elimizden aldılar. Bu tescillenmiş bir durum. Bugün dünya futbolunda 5 trend takım var: PSG, Bayern Münih, Barcelona, Manchester City, Arsenal... 99 puan kazandığımız dönemde o gün nasıl futbol oynattıysak, taraftarlarımız bu takımları izlerlerse biz de o günlerde bu futbolun benzerini oynattık. Buna uygun oyuncularımız var. Oğuz kardeşim çalışmışlar, bana oyuncu listesi sundular. Ben de onlara birkaç oyuncu söyledim. Hemen hızlı bir şekilde harekete geçildi. Bu sene hep birlikte hareket etmeliyiz, mücadele etmeliyiz. Taraftarlarımızın bize vereceği destekle çok iyi bir sezon geçireceğimizi ve Allah'ın izniyle şampiyon olacağımızı düşünüyorum." şeklinde konuştu.

Fenerbahçe ruhunu kulübe geri getirmeleri gerektiğini aktaran tecrübeli teknik adam, "Fenerbahçe'ye gelip, heyecanlı olmamak elde değil. Burası bizim yuvamız, burada hayatım geçti. Sonuna kadar savaşan, kazanma hırsıyla iyi futbol oynayan bir takım yaratmak istiyorum. Bunu daha önce başardık. Bana büyük bir destek var. Ayrıca büyük bir çaba var. Yabancı futbolcular var, geçen sene baktığımda beden dilleri iyi olmayan isimler var. Hepsini izledim. Bunlar, ikili ilişkilerle düzeltebileceğimiz şeyler. Onlara Fenerbahçe'nin ne olduğunu anlatacağım. Daha güçlü olmak için büyük bir çaba var." yorumunu yaptı.

Oğuz Çetin: “Beklentilerin farkındayız”

Fenerbahçe Kulübünde futbol direktörlüğüne getirilen Oğuz Çetin, sarı-lacivertli taraftarların beklentilerinin farkında olduklarını ifade etti.

Oğuz Çetin, 103 gol atarak şampiyon oldukları sezon gibi seyrederken keyif alınan, çok gol atan bir takım oluşturmak istediklerini belirterek şöyle konuştu:

“Futbol aklımızı ortaya koymak, Fenerbahçe ruhunu yeniden hatırlatmak adına hep birlikte bu görevde ilk günden itibaren hazırız. Her şeyin bilincinde, beklentilerin farkında, bunların üstesinden gelebilecek bir ortak akla sahip olduğumuzu belirtebilirim. Fenerbahçe taraftarının hangi oyunu beklediğini biliyoruz. Biz buna talibiz. Bunun için çalışmalar yapıyoruz. Samandıra'nın enerjisini yükselteceğiz. Bu konuda çok şanslıyız çünkü lider bir başkanımız var. Başkanımıza ve yönetim kurulumuza teşekkür ederim. Futboldan sorumlu iki yöneticimiz Cihan Kamer ve Feridun Gelgeç ile bu süreci 7/24 çalışarak geçirdik. Oynayacağımız oyuna bağlı olarak eksik olan mevkilerdeki oyuncu profillerini belirlemek, bunların takımımıza kazandırılması adına yaklaşık iki aydır çalışarak bugünlere geldik. Buraya sabırlı ve bilinçli geldik. İsmail Kartal'ın bu işin içine girmesiyle gücümüz daha da katlanacak.”

Cihan Kamer: “Teknik, taktik anlamda çok güvendiğimiz bir isim”

Fenerbahçe Kulübü Futbol Şubesinden Sorumlu Yönetici Cihan Kamer ise İsmail Kartal'ın teknik, taktik anlamda çok güvendikleri bir teknik adam olduğunu belirtti.

Göreve geldikleri andan itibaren birçok teknik adamla görüştüklerini kaydeden Kamer, "Sonuç olarak Sayın İsmail Kartal'ın teknik direktörlük görevine getirilmesine karar verdik. İsmail hocamız, nasıl bir Fenerbahçeli olduğunu kanıtlamış birisidir. Teknik adamlık görevinde 99 puan, yani rekor puan toplayarak Fenerbahçemizi başka bir boyutta temsil etmiştir. Teknik, taktik anlamda çok güvendiğimiz bir isimdir. Fenerbahçemizi şampiyon yapacağı noktada kendisine başarılar diliyorum." diye konuştu.

Yardımcı antrenörlük görevine Fenerbahçe'nin eski Hollandalı futbolcusu Dirk Kuyt'ın getirildiğini de ifade eden Cihan Kamer, "Fenerbahçe camiasına hizmet etmiş Dirk Kuyt'ı müjdelemek istiyorum. Kendisiyle dün görüştük ve anlaştık. Hocamızın birinci yardımcısı olacak. Çok heyecanlı olduğunu söyledi. Hatta şunu söyledi; 'Şampiyon olarak gittim ve şampiyon olacak ekiple, İsmail Kartal ile buluşacağım için çok mutluyum.' dedi. Birçok oyuncu ile görüşme yapacağız. Santrfor olsun, birçok bölge hakkında güzel haberler alacak taraftarlarımız. İnşallah bu senenin şampiyonu Fenerbahçe olacak." değerlendirmesinde bulundu.

Lee, beyaz belgede Kuzey Kore'yi "düşman" olarak tanımlamayan bir yaklaşım benimsediğini öne süren haberlerin doğru olmadığını kaydetti.

"Kuzey Kore rejimi ve Kuzey'in ordusunun bizim düşmanımız olduğu yönündeki tutumumuzda herhangi bir değişiklik olmadığını bir kez daha teyit ediyoruz." diyen Lee, bakanlığın iki yılda bir yayımlanan savunma beyaz belgesi üzerinde çalıştığını ve bunu yıl sonuna doğru yayımlamayı planladığını ifade etti.

Öte yandan, haberde konuya ilişkin bir kaynağa dayandırılarak, bu yılki beyaz belgede de Kuzey Kore'nin "düşman" olarak tanımlanmasının beklendiği belirtildi.

Yerel basında, hükümetin Kuzey Kore ile yakınlaşma politikası doğrultusunda, bu yıl yayımlanacak savunma beyaz belgesinde söz konusu ifadenin çıkarılmasının değerlendirildiği iddia edilmişti.

Yüksek sıcaklıklara karşı uyarı yapılan açıklamada, 26 kentte alarm seviyesinin turuncuya yükseltildiği belirtildi.

Açıklamada, Vaucluse, Haute-Garonne ve Deux-Sevres vilayetlerinde orman yangını riski olduğu kaydedildi.

Fransız ulusal demir yolu şirketi SNCF, hava kalitesindeki düşüş ve yüksek sıcaklıklar nedeniyle Paris-Orleans-Limoges-Toulouse, Paris-Clermont-Ferrand ve Transversale Sud Bordeaux-Marsilya hatlarında 71 tren seferini 22 Haziran Pazartesiye kadar iptal ettiğini duyurdu.

Zirveye, G7 ülkelerinin yanı sıra Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır, Güney Kore, Kenya, Hindistan ve Ukrayna liderleri de katıldı.

Küresel ve ekonomik meseleler, yasa dışı göçle mücadele, Ebola salgını, kanserle mücadele ve yapay zeka dönüşümü konularının yanı sıra 14 Haziran'daki ABD-İran mutabakatının da ele alındığı zirve, özellikle Ukrayna'ya destek konusunda "birlik" mesajını güçlendirdiği gerekçesiyle liderler tarafından başarılı bulundu.

Macron'un zorlu sınavı

Dünya basını zirveyi, geçen yıl Kanada'da yapılan G7 Zirvesi'ni erken terk eden ABD Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna için masada tutulma çabası ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un 2027'de dolacak görev süresinin son zorlu sınavı olarak değerlendirdi.

Fransız basını, Trump'ın Evian'dan da Kanada'da yaptığı gibi erken ayrılmaması için hükümetin yoğun çaba sarf ettiğini yazdı.

Macron'un zirvenin son gününde Fransız krallarının ikametgahı olan Versay Sarayı'nda Trump onuruna özel bir resepsiyon planlaması da bu çabanın bir göstergesi olarak yorumlandı.

Trump'ın katılımına gösterilen ilgi nedeniyle yerel basın zirveyi "G6+1 Zirvesi" olarak niteledi.

Radio France'da (Fransa Radyosu), zirve programının Trump'ı "kızdırmayacak şekilde" ayarlandığı ve çevre ve iklim konularına yer verilmediği yorumu yapıldı.

Öte yandan Orta Doğu'da artan gerilimin ve Hürmüz Boğazı'nda aksayan deniz trafiğinin akaryakıt piyasalarında kriz yarattığı ve Rusya'nın Ukrayna'ya saldırılarını yeniden yoğunlaştırdığı bir dönemde gözler G7 Zirvesi'ndeki dünya liderlerinden gelecek açıklamalara çevrilmişken, 14 Haziran'da ABD ve İran'ın savaşı sonlandırmak için vardığı mutabakat ve Trump'ın içeriği henüz kamuoyuyla paylaşılmayan mutabakata ilişkin açıklamaları zirve gündemini domine etti.

Zirvenin sosyal medyada gündem olan anları

Zirvenin ilk gününde Macron çiftinin liderleri karşılamaları sırasında Trump'ın Brigitte Macron'un elini uzun süre sıkması ve Brigitte Macron'un Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae ile tokalaşması sırasında yaşanan karmaşa dikkati çekti.

Liderler zirvenin açılışı sırasında toplu fotoğraf çektirirken, Trump'ın fotoğraf çekimi sonrası çıkış için yanlış tarafa yönelmesi ve Macron'un uyarısıyla yön değiştirmesi de sosyal medya platformlarında çokça paylaşıldı.

Öte yandan zirvenin başında yaptıkları ortak basın toplantısında, Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin sağlanmasına ve güvenliğine destek vermeye hazır olduklarını dile getiren Macron'a Trump'ın "Çok fazla yardıma ihtiyacımız olacağını sanmıyorum ancak 1-2 geminin olması kötü bir fikir değil." karşılığını vermesi de iki lider arasında soğuk rüzgarlar estiği yorumlarını beraberinde getirdi.

Trump'ın zirvenin üçüncü gününde geç kaldığı çalışma toplantısına "Merhaba, patron benim." diyerek girmesi ise zirvenin en çok dikkati çeken anlarından oldu.

Ayrıca Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in zirvenin ikinci gününde "Ukrayna ve Avrupa için barışı ve güvenliği inşa etmek" başlıklı toplantı öncesinde ABD Başkanı'na üzerinde "Trump" yazılı Alman milli takım forması hediye etmesi de dikkati çekti.

Macron'dan liderleri karşılamasına müzikli paylaşım

Sosyal medya platformlarını aktif olarak kullanan Macron'un zirvenin açılışında dünya liderlerini tek tek karşıladığı anlara ilişkin paylaşımları da çok konuşuldu.

Macron, karşılama paylaşımlarının arka planına ilgili liderin ülkesine ve kültürüne özgü müzikler koydu.

Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani ile tokalaştığı anlara şarkıcı Fahad Al Kubaisi'nin Katar'ın ev sahipliğindeki 2022 FIFA Dünya Kupası için seslendirdiği Dreamers şarkısı, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüşmesine de Mısır asıllı şarkıcı Dalida'nın Helwa Ya Baladi şarkısı eşlik etti.

Meloni sigarayı bıraktı

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin zirve kapsamında sigarayı bıraktığını açıklaması da gündemde yer tutan konular arasında yer aldı.

Liderlerle sohbeti sırasında sigarayı bıraktığının ortaya çıkmasına dair bir soruya Meloni, "Evet, ben de bir süre önce sigarayı bıraktım ama siz bunu zamanında fark etmediniz ve bu haberi kaçırdınız." yanıtını verdi.

Sosyal medya paylaşımlarında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da Meloni'ye sigarayı bırakmasını tavsiye ettiği anlar hatırlatıldı.

Trump, Versay Sarayı'nda ABD-İran mutabakatını imzaladı

G7 Liderler Zirvesi'nin en çok konuşulan meseleler arasında yer alan ABD ve İran arasındaki mutabakat zaptı ise Macron'un ABD Başkanı'nın onuruna Versay Sarayı'nda düzenlediği resepsiyon sırasında Trump tarafından imzalandı.

Mutabakat metninin tamamını okuduğunu ve metin üzerinde kapsamlı değerlendirmelerde bulunduğunu belirten yetkili, İran'ın bu mutabakatla nükleer silaha sahip olmayacağını kabul ettiğini söyledi.

Yetkili, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını, İran'ın elindeki nükleer stokların imha sürecinin ve ülkenin 300 milyar dolarlık dondurulmuş fonlarının serbest bırakılmasına ilişkin sürecin ise derhal müzakereye açılacağını ifade etti.

ABD'li yetkilinin daha sonra tamamını okuduğu 14 maddelik mutabakat metni şu maddelerden oluşuyor:

"1- ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan etmek, bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir savaş veya askeri operasyon başlatmamayı taahhüt etmek, birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınmak ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güvence altına almak amacıyla bu mutabakat zaptını imzalamaktadırlar. Nihai anlaşma, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesini ve bu paragrafın diğer hükümlerini teyit edecektir.

2- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine karışmamayı taahhüt ederler.

3- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt eder, bu süre, karşılıklı rıza ile uzatılabilir.

4- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının hemen ardından ABD, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik deniz ablukasını ve her türlü engellemeyi veya aksaklığı kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen sona erdirecektir. Bu süre zarfında, gemilerin trafiği, İran İslam Cumhuriyeti tarafından yeniden tesis edilen savaş öncesi trafik hacmine orantılı olacaktır. ABD ayrıca, nihai anlaşmanın imzalanmasından sonraki 30 gün içinde İran İslam Cumhuriyeti sınırları yakınındaki kuvvetlerini geri çekmeyi taahhüt eder.

5- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından İran İslam Cumhuriyeti, ticari gemilerin İran Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve tersi yönde, yalnızca 60 gün süreyle, ücretsiz ve güvenli bir şekilde geçiş yapabilmeleri için elinden gelen tüm çabayı göstererek gerekli düzenlemeleri yapacaktır. Ticari gemilerin trafiği derhal başlayacak ve İran İslam Cumhuriyeti tarafından teknik ve askeri engellerin kaldırılması ve mayın temizliği gerekliliği göz önünde bulundurularak, bu düzenlemeler 30 gün içinde yürürlüğe girecektir. İran İslam Cumhuriyeti, geçerli uluslararası hukuk ve Hürmüz Boğazı kıyı devletlerinin egemenlik hakları çerçevesinde, diğer Basra Körfezi kıyı devletleriyle görüşerek Hürmüz Boğazı'ndaki gelecekteki idare ve denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere Umman Sultanlığı ile diyalog kuracaktır.

6- ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran İslam Cumhuriyeti'nin yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında, kesin ve karşılıklı olarak mutabık kalınan bir plan hazırlamayı taahhüt etmektedir. Bu planın uygulanmasına yönelik mekanizma, 60 gün içinde imzalanacak nihai anlaşmanın bir parçası olarak kesinleştirilecektir. İlgili finansal işlemler için gerekli olan tüm lisanslar, muafiyetler ve izinler ABD tarafından verilecektir.

7- ABD, nihai anlaşmanın bir parçası olarak, üzerinde mutabık kalınan bir takvime göre, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu kararları, tüm tek taraflı ABD yaptırımları, birincil ve ikincil yaptırımlar dahil olmak üzere kaldırmayı taahhüt eder. İran İslam Cumhuriyeti ve ABD, yukarıda bahsedilen yaptırımların kaldırılması konusunun kritik önemini kabul eder ve bu konularda karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde bu meseleleri derhal ele alma niyetlerini ifade ederler.

8- İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini bir kez daha teyit etmektedir. ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak karşılıklı olarak mutabık kalınacak bir mekanizma çerçevesinde, zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhasını, UAEA gözetimi altında yerinde seyreltme yoluyla gerçekleştirilecek asgari yöntemle çözüme kavuşturmak üzere anlaşmışlardır. Taraflar ayrıca, nihai anlaşmada üzerinde mutabık kalınacak tatmin edici bir çerçeve temelinde, zenginleştirme meselesini ve İran İslam Cumhuriyeti'nin nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili diğer karşılıklı olarak kararlaştırılan konuları görüşmeyi kabul etmişlerdir. Nihai anlaşma, bu paragrafın hükümlerini teyit edecek ve İran İslam Cumhuriyeti, yukarıda belirtilen nükleer meselelerin hayati önemini kabul edecektir. Taraflar, bu meseleler üzerinde karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde bu konuları derhal ele alma niyetlerini ifade etmektedirler.

9- Nihai anlaşma imzalanana kadar, ABD ve İran İslam Cumhuriyeti mevcut durumu korumayı kabul ederler. İran İslam Cumhuriyeti nükleer programının mevcut durumunu koruyacak, ABD ise herhangi bir yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ilave asker konuşlandırmayacaktır.

10- ABD, bu mutabakat zaptının imzalanmasının hemen ardından ve yaptırımların sona ermesine kadar, ABD Hazine Bakanlığının İran ham petrolü, petrol ürünleri ve türevlerinin ihracatı ile bankacılık işlemleri, sigortacılık, nakliye vb. dahil olmak üzere tüm ilgili hizmetler için muafiyetler vereceğini taahhüt eder.

11- ABD, bu mutabakat zaptının yürürlüğe girmesiyle birlikte İran İslam Cumhuriyeti'ne ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanımına tam olarak açılmasını taahhüt eder. ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, müzakereler sırasında bu fonların serbest bırakılmasına ilişkin usuller üzerinde karşılıklı olarak mutabık kalacaktır. Bu fonlar, ister asıl hesaptan ister havale yoluyla elde edilsin, İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai lehtara yapılacak ödemeler için tam olarak kullanılabilir hale getirilecektir. ABD, buna uygun olarak gerekli tüm lisans ve izinleri vermeyi taahhüt eder.

12- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, bu mutabakat zaptının başarılı bir şekilde uygulanmasını ve nihai anlaşmaya gelecekte uyulmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizmasının kurulacağı konusunda mutabık kalmışlardır.

13- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından, bu mutabakat zaptının 1, 4, 5, 10 ve 11. paragraflarının uygulanmaya başlanması ve bu tedbirlerin uygulanmaya devam edilmesi koşuluyla, ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, nihai anlaşma konusunda münhasıran diğer paragraflar üzerinde müzakerelere başlayacaktır.

14- Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır."

1980'lerden bu yana tüm dünyaya "Serbest Ticaret" ve "Küreselleşme" kavramlarını dayatan Batı, neden bugün aniden korumacı politikalara ve gümrük vergilerine geri döndü? Donald Trump'ın ilk dönemi ile başlayan, Joe Biden döneminde devam eden ve bugün doruğa çıkan bu ekonomik savaşın temelinde ne yatıyor? ABD'nin iddia ettiği gibi Çin sadece "ucuz iş gücü" ve "kopya ürün" üreten bir ülke mi, yoksa yapay zeka ve 5G teknolojilerinde Batı'yı tahtından eden yeni bir hegemon mu?