Dünyada gücü elinde tutan birkaç kişinin, uluslararası düzeni zayıflatarak sınırlarını genişletebileceğini veya halkların kendi kaderini tayin etme hakkını çiğneyebileceğini düşündüğünü belirten Macron, ülkelerin, orman hukukuna dönüşmüş bir ortamda mı yoksa medeni bir uluslararası toplumun bünyesinde mi var olmak istediği konusunda seçim yapması gerektiğini ifade etti.

Macron, BM'nin yanında dik durmak gerektiğine işaret ederek, "Özgür ve eşit halkları bir arada toplayan ortak evimiz, her üyesinin eşit egemenliği üzerine kurulu. (BM) Şartımız, bazılarımızın gücünün diğerleri için karar vermesini engelliyor." dedi.

"Barışı inşa etmek için yeniden kararlılıkla hareket etmeliyiz"

Savaş, barış, teknoloji konularında en güçlü olanın kendi kanununu diğerlerine dayatmasına karşı adaletin ve ortak çıkarların korunması çağrısında bulunan Macron, dünyada çözülemeyen savaş ve krizlerin arttığına dikkati çekti.

Macron, savaşların ve halkların acıları karşısında bir tür kaderciliğe teslim olunmaması gerektiğini savunarak, "Somut çözümler bulmak ve barışı inşa etmek için yeniden kararlılıkla hareket etmeliyiz." diye konuştu.

"Bu zamanda, insani yardım çalışanlarını ve uluslararası insancıl hukuku savunmak için yeniden seferber olmalıyız." ifadesini kullanan Macron, Uluslararası Adalet Divanını desteklemeye devam ettiklerini anlattı.

Macron, "Bazılarının inşa etmek istediği, yeni cezasızlık düzenini kabul edemeyiz. Bu nedenle (BM) Güvenlik Konseyi'nde Fransa, (Konsey'in) etkinliğini artıracak reformları destekliyor." diyerek, BM Güvenlik Konseyi'nin kapılarını yeni üye devletlere açması beklentisini dile getirdi.

Konsey'in uluslararası hukukun ihlallerine karşı harekete geçebilmesi gerektiğini de savunan Macron, "Barbarlık karşısında kim usule ilişkin bir çıkmazla yetinebilir?" dedi.

Macron, savaş suçlarının sanayileştiği, hukukun ihlal edilmesinin ve sivil altyapıların yıkılmasının yeni "bir barbarlık çağı" başlattığı değerlendirmesinde bulunarak, Cenevre Sözleşmeleri'nin tehlikede olduğunu belirtti.

"Böyle bir dünyada yaşamak istiyor muyuz?"

Toplu katliamlar söz konusu olduğunda Konsey'in daimi ülkelerinin veto hakkının sınırlandırılmasına yönelik Fransa ve Meksika'nın girişiminin her zamankinden daha fazla gerekli olduğunu vurgulayan Macron, Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılmasının ve uluslararası hukuka saygı duymanın öncelikleri olduğunu kaydetti.

Macron, dünya düzeninin güçlünün düzenine dönüştüğüne işaret ederek, "Böyle bir dünyada yaşamak istiyor muyuz?" sorusunu yöneltti.

Savaşlar karşısında BM Şartı'na uygun çözümler aranması ve bu konuda çifte standart uygulanmaması gerektiğine dikkati çeken Macron, "Avrupa'da halkların egemenliğinin değerli olduğunu ancak Afrika söz konusu olduğunda bunun daha az değerli görüldüğünü kaç kez duyduk?" ifadesini kullandı.

Macron, BM değerlerinin her koşul ve kıta için savunulması gerektiğinin altını çizerek, "Barış ve güvenlik bölünmez niteliktedir ve herkesin bunlara hakkı vardır." dedi.

"Gazze'deki manzara hepimiz için utanç verici" mesajı

Lübnan'ın tam egemenliğine olan desteklerini bir kez daha dile getiren Macron, "Ancak tam egemen bir Lübnan, Hizbullah'ı silahsızlandırabilir ve Lübnanlılar ile komşularının güvenliğini tesis edebilir." diye konuştu.

Macron, Filistinliler için de egemenlik vurgusu yaparak, şu ifadeleri kullandı:

"Bir yıl önce bu salonda çok sayıda devlet, Filistin Devleti'ni tanıdı. (Filistin'i tanıyan devletler) bazılarının oldukça şüpheci yaklaşmasını anlıyorum. Kağıt üzerinde tanıdınız, hakikate bakın. Eğer eyleme geçmezsek, güvenilirliğimizin ne kıymeti kalır? Gazze konusunda bazıları barışın sağlandığına inanıyor ama bu insani yardımların ulaşmasına imkan sağlamadı. İşte manzara, utanç verici, hepimiz adına utanç verici."

İşgal altındaki Batı Şeria'da da her gün hak ihlallerine şahit olduklarını dile getiren Macron, Filistinlilerin meşru haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini belirtti.

Bunun İsrail'in güvenliğinin de ön koşulu olduğu değerlendirmesinde bulunan Macron, İsrail'in güvenliğinin komşu devletlerin egemenliğinin ihlal edilmesinden geçtiğini savunanların çok büyük hata yaptığını söyledi.

Macron, Suriye'ye de destek verdiklerini ve bu devletin egemenliğinin ve birliğinin tesisi için çalıştıklarını dile getirdi.

Küresel sistemin çifte standart sorununu çözmeden, hiçbir sorunun çözülemeyeceğini vurgulayan Macron, Kuzey ile Güney arasında bir uçurum veya bölünme olmaması için başta sağlık alanında olmak üzere kalkınmakta olan ülkelerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik daha etkin bir yönetişim mekanizması geliştirilmesini istedi.

Macron, adil ticaret, iklim, biyoçeşitlilik ve okyanuslar konusunda da ilerlemeci adımlar atılabilmesi için proaktif birçok taraflılığa ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Müzenin açıklamasına göre, bu kurum, tarih öncesi mağara resimlerinden illüstrasyona, çizgi romanlara, sinemaya ve duvar resimlerine kadar uzanan, kültürler ve yüzyıllar boyunca görsel öykü anlatımı geleneğine adanmış ilk kuruluştur.

Ma, binanın biyomorfik, rüya gibi formunun iç mekan ve dış mekan, mimari ve çevredeki park arasındaki sınırları bulanıklaştırmayı amaçladığını söyledi.

Müzede ayrıca genel araştırma koleksiyonları, özel koleksiyonlar ve arşivlerin yanı sıra eğitim ve halka yönelik programlama alanlarını barındıran bir halka açık araştırma kütüphanesi de bulunmaktadır.

Açılış sergilerinde 1.300'den fazla eser sergileniyor. Koleksiyon, "Yıldız Savaşları" filmlerinden konsept tasarımları, sahne aksesuarları ve kostümlerin yanı sıra Vincent van Gogh, George Bellows ve Jacob Lawrence gibi sanatçıların eserlerini de içeriyor.

Orijinal anlaşmaya göre Birleşik Krallık, bu bölgenin egemenliğini Mauritius’a devredecek ve Hint Okyanusu’ndaki stratejik konumu nedeniyle büyük önem taşıyan bölgedeki ortak Birleşik Krallık-ABD askeri üssünü kiralamak için yılda ortalama 101 milyon sterlin (136 milyon dolar) ödeyecekti.

Nisan ayında, eski Başbakan Keir Starmer döneminde imzalanan anlaşma, Trump’ın desteğini çekmesi nedeniyle süresiz olarak askıya alınmıştı.

Streeting, “ABD anlaşmayı desteklemediği için” anlaşmayı “gözden geçirmek zorunda olduklarını” söyledi.

“BBC Breakfast” programına verdiği demeçte Bakan, “Başkan Trump’ın dün söyledikleri yeni bir şey değildi, fakat bence bu, mevcut haliyle Chagos anlaşmasına ilişkin tutumunun değişmediğini kesin bir şekilde ortaya koyuyor” dedi ve şöyle devam etti:

“Bu nedenle, anlaşmayı destekleyebileceğimiz bir noktaya getirmek için Amerikalı müttefiklerimizle, Başkan Trump ve yönetimiyle daha fazla çalışmamız gerekiyor.”

Başbakan Andy Burnham da, hükümetinin anlaşmazlığı çözme ve Diego Garcia’daki ABD-İngiltere ortak askeri üssünün uzun vadeli işleyişini sürdürme konusundaki kararlılığını koruduğunu belirtti.

Reuters’a göre⁠, Burnham New York’a gitmeden önce Mauritius Başbakanı Navin Ramgoolam ile görüştü.

Her iki lider de dışişleri bakanlarının BM Genel Kurulu sırasında bir araya gelmesi konusunda mutabık kaldı.

Burnham’ın, “Güvenliğimiz ve müttefiklerimizin güvenliği için hayati önem taşıyan üssün uzun vadeli işleyişini güvence altına alma konusunda kararlılığımızı sürdürüyoruz,” dediği aktarıldı.

İngiltere, 2025 yılında Chagos Takımadaları üzerindeki Mauritius egemenliğini tanıyan bir anlaşma imzalayarak, iki yüzyılı aşkın süredir devam eden İngiliz kontrolüne son verdi.

İngiliz Parlamentosu, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli yasama sürecini henüz tamamlamadığından, bu düzenleme henüz yürürlüğe girmedi.

Trump, daha önce bu anlaşmayı “büyük bir hata” olarak nitelendirmiş ve bu devrin Diego Garcia üssünün güvenliğini etkileyip etkilemeyeceği konusunda endişeler dile getirmişti.

Trump’ın muhalefeti nedeniyle İngiltere’deki yasama süreci askıya alınmıştı.

Burnham, üç hükümetin henüz bir çözüme ulaşamadığını kabul ederken, İngiltere’nin bir çözüm bulmak için Mauritius ve ABD ile işbirliği yapacağını söyledi.

Üs, Hint Okyanusu, Orta Doğu ve Asya’daki Amerikan ve İngiliz askeri operasyonlarına destek sağlıyor.

Konumu, iki ülkeye önemli deniz ticaret yollarına erişim imkânı sunarken, aynı zamanda yoğun nüfuslu bölgelerden uzakta bir operasyon platformu veriyor.

İngiltere hükümeti⁠ daha önce, anlaşmanın üssün tam operasyonel kontrolünü korurken Washington ile savunma ilişkilerini de güçlendireceğini belirtmişti.

Mauritius açısından bu anlaşma, ülkenin 1968’de bağımsızlığını kazanmasının ardından on yıllarca süren bir egemenlik anlaşmazlığını çözüme kavuşturacak.

İngiltere, bağımsızlık öncesinde Chagos Adaları’nı Mauritius’tan ayırmış ve askeri üssün inşası sırasında Chagosluları topraklarından sürmüştü.

BM Genel Kurulu toplantısı, Mauritius’a anlaşmayı ilerletmek için bir fırsat daha sunuyor.

Fakat anlaşmanın uygulanması, giderek daha fazla, İngiltere’nin Trump’ı devrin Amerikan güvenlik çıkarlarını zayıflatmayacağına ikna edip edemeyeceğine bağlı hale geliyor.

Toplantıya Türkiye’nin yanı sıra KİK üyesi Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman ile Mısır, Suriye, Irak ve Lübnan’dan liderler veya dışişleri bakanları katıldı.

Görüşmede İran ile ABD arasında yürütülen temaslar, Körfez’deki gerilim, Hürmüz Boğazı’nın durumu ve bölgesel güvenlik başlıkları ele alındı.

İran’la anlaşma arayışı masada

Toplantıda İran’la devam eden görüşmelerde gelinen aşama değerlendirildi. ABD Başkanı Trump, İran’la yürütülen temasların verimli geçtiğini ve anlaşmaya varılması yönünde önemli bir ivme oluştuğunu söyledi.

İran krizinin ne zaman sona erebileceğine ilişkin değerlendirmede bulunan Trump, sürecin 3 Kasım’da yapılacak ABD Kongresi ara seçimlerinin hemen ardından, hatta daha önce sonuçlanabileceğini ifade etti.

Trump, İran’la bir anlaşmaya varılmasını istediklerini belirtirken, anlaşma sağlanamaması halinde askeri seçeneğin yeniden gündeme gelebileceği yönündeki tehdidini de yineledi.

Hürmüz Boğazı ve enerji güvenliği ele alındı

Toplantının önemli gündem maddelerinden biri de Hürmüz Boğazı ve bölgedeki enerji güvenliği oldu.

İran krizinin başlamasından bu yana stratejik su yolundaki gelişmeler ve petrol sevkiyatının güvenliği bölge ülkeleri açısından kritik başlıklar arasında yer alıyor.

Trump, kriz boyunca Hürmüz Boğazı’ndan yaklaşık 1 milyar varil petrolün geçişinin sağlandığını belirterek boğazın kontrolünün ABD’de olduğunu savundu.

Toplantıda ayrıca Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru ile petrol taşımacılığında kullanılabilecek boru hatları da gündeme geldi. Trump, ABD yönetiminin söz konusu koridoru ve enerji nakil hatlarını güçlü şekilde desteklediğini söyledi.

Trump’tan Erdoğan’a: Onunla uğraşmayın

Trump, toplantı öncesindeki açıklamalarında geçen yıl yine BM Genel Kurulu kapsamında bölge ülkelerinin liderleriyle Gazze gündemiyle gerçekleştirilen görüşmeyi hatırlattı.

Geçen yılki toplantıda da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bulunduğuna işaret eden Trump, Erdoğan’a dönerek, “Türkiye’den gelen, tam şuradaki dostum da vardı. Kendisi sert bir adamdır. Onunla uğraşmayın. Kendisi gerçekten harika bir adamdır.” ifadelerini kullandı.

Gazze’de çatışmaların sona erdirilmesine yönelik süreçte masada bulunan ülkelerin önemli çaba gösterdiğini belirten Trump, aynı ülkelerin Gazze’nin yeniden inşasına da kayda değer katkılar yapmaya hazır olduklarını söyledi.

Trump’ın açıklamalarının ardından toplantının geri kalan bölümü basına kapalı gerçekleştirildi.

Erdoğan: Körfez’deki sıkıntıları aşmak için çalışıyoruz

Cumhurbaşkanı Erdoğan, toplantının ardından Türkevi’ne geçerken gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Körfez’de yaşanan krizde bir çözüm ihtimali görüp görmediğinin sorulması üzerine Erdoğan, bölgedeki sorunların aşılması için çalışmaların sürdüğünü belirtti.

Erdoğan, “Ona çalışıyoruz ve bu gayretlerimizle bir an önce Körfez’deki sıkıntıları aşabilmek için” ifadelerini kullanarak yürütülen çalışmaların en kısa sürede sonuç vermesini istediklerini söyledi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın New York’a gelmesi ve Trump ile görüşme ihtimaline ilişkin soruyu da yanıtlayan Erdoğan, Pezeşkiyan ile kendi programında bir görüşme olup olmadığı konusunda henüz bilgi sahibi olmadığını belirterek, “Şu anda programda neler var henüz bilmiyorum. Arkadaşlar bana bildirecek.” dedi.

Bu madalya, aynı zamanda Çin atletizm takımının Asya Oyunları tarihindeki 200. altın madalyası olarak kaydedildi.

Aynı zamanda düzenlenen kadınlar yarı maraton yürüyüş finalinde Çinli sporcu Yang Liujing, 1.33.40'lık derecesiyle altın madalyanın sahibi oldu. Çinli sporcu Jiang Yunyan ise bronz madalyaya layık görüldü.

Bu sabah itibarıyla Çin kafilesi, 20. Asya Oyunları'nda toplam 34 altın madalya kazandı ve altın madalya sıralamasında şimdilik birinci sırada yer alıyor.

Çin Devlet Konseyi Tayvan İşleri Ofisi Sözcüsü Zhu Fenglian, bugün düzenlenen basın toplantısında konuyu değerlendirdi.

Zhu, Çin’in ilgili kamu kurumlarının bu konuda ciddi tutumlarını halihazırda ortaya koyduklarını hatırlattı.

Zhu, Çin'in kendisiyle resmi diplomatik ilişki kuran ülkelerin Çin'in Tayvan bölgesiyle her çeşitten resmi temas kurmasına kararlılıkla karşı çıktığını vurguladı. Zhu, Filipinler'in Tek Çin ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalması, sözde "Tayvan'ın bağımsızlığı" yanlısı bölücü güçlere yanlış sinyaller vermeyi durdurması gerektiğini ifade etti.

Zhu, Demokratik İlerleme Partisi (DPP) liderliğindeki Tayvan yerel yönetiminin dış güçlere dayanarak sözde Tayvan’ın bağımsızlığına kalkışmasının Tayvan’ın Çin'in bölünmez bir parçası yönünde gerçeği değiştiremeyeceğini belirtti.

Özellikle DPP’nin çabalarının uluslararası toplumun Tek Çin ilkesine bağlı kalma konusundaki genel konsensüsünü sarsamayacağına dikkat çeken Zhu, bu çabaların yalnız ve yalnız başarısızlıkla sonuçlanacağını ifade etti.

Çin Devlet Başkanı Xi, daha önce iki ülke arasındaki ilişkileri değerlendirerek şu mesajı verdi: "Çin ve ABD arasındaki ortak çıkarlar, anlaşmazlıklardan daha büyüktür. İki ülkenin başarısı, birbirleri için fırsat anlamına gelir ve iki ülke arasındaki ilişkilerin istikrarlı gelişimi tüm dünyaya fayda sağlayacaktır." Xi’nin bu değerlendirmesi, Çin-ABD ikili ilişkilerinin gelişmesine yön verdi.

Xi ile Trump, son olarak mayıs ayında Pekin’de bir araya gelmiş; görüşmelerde iki ülke arasında “yapıcı stratejik istikrar ilişkisi” geliştirilmesi konusunda ortak anlayışa varıldığı açıklanmıştı.

Rusya'nın Ukrayna'nın enerji altyapılarına yönelik saldırılarının milyonlarca Ukraynalının elektrik ve ısıtma hizmetlerinden mahrum kalmasına yol açtığına dikkati çeken Macron, Fransa'nın Ukrayna'nın kışı atlatması için yanında olacağını kaydetti.

Macron, Zelenskiy ile Ukrayna'ya radar ve hava savunma sistemleri tedarikine ilişkin anlaşma imzaladıklarını da duyurdu.

Ukrayna'ya destek konusunu ABD Başkanı Donald Trump ile de görüştüğünü ifade eden Macron, enerji güvenliği için Karadeniz'de sükunetin sağlanması çağrısı yaptı.

BM 81. Genel Kuruluna katılmak üzere New York'ta bulunan Macron, ABD Başkanı Trump ile de görüşmüş ve bu görüşmenin oldukça verimli geçtiğini söylemişti.

BM Genel Kurulu’nun yan etkinliklerinden birinde konuşan Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman es-Sani, ABD ve İsrail’in Şubat ayında başlattığı İran’a karşı savaşı bir “uyarı sinyali” olarak nitelendirdi.

Körfez ülkelerinin “bölge olarak sorumlu bir şekilde birlikte hareket etmesi ve İran ile iyi ilişkiler kurduğumuzdan emin olması” gerektiğini söyleyen Başbakan, “Bu yönde çalışıyoruz. Bölgesel ortaklarımız buna inanıyor,” dedi.

Ayrı bir etkinlikte konuşan BAE Cumhurbaşkanı’nın diplomatik danışmanı Enver Gergeş, Arap devletlerinin İran’la diyalog kurması yönündeki çağrılara katılarak, Tahran’ın Washington’la yürüttüğü görüşmelerin “gerçek anlamda ilerlemediğini” ekledi.

Gergeş, “Hepimizin nasıl bir bölge istediğimize dair bu tür tartışmalarda yeni bir zihniyete ihtiyacımız var,” dedi.

Bölgenin gelecekteki istikrarı konusunda ABD ile İran arasında görüşmeler yapılabilse de, Gergeş bu görüşmelerin “İran-Arap düzeyinde de gerçekleştirilmesi gerektiğini” belirtti.

Bu açıklamalar, Körfez bölgesinde, ABD’yi savaşa girmemesi için uyarmış olan bölgesel devletlerin, Washington’un çatışmada çıkmaza girmesinin ardından Tahran ile ilişkileri yönetmek zorunda kalacağına dair artan bir farkındalığı yansıtıyor.

Şeyh Muhammed, “Körfez ülkeleri olarak bizi İran’la bir araya getirecek ve hiçbirimizin diğerine tehdit oluşturmadığından emin olacak bir güvenlik çerçevesi olmadan, bu bölge eskisi gibi devam edemeyecek,” dedi.

Bu ay yaptığı başka bir konuşmada Gergeş de şunları söylemişti:

“İran hâlâ komşumuz ve bir noktada geri kazanılabilecek olanı geri kazanmanın bir yolunu bulmak zorunda kalacağız . . . Coğrafya, bize ilişki kurmaktan başka bir seçenek bırakmıyor.”

Diplomatlar ve analistler, savaşın patlak vermesinden bu yana Suudi Arabistan’ın da, çatışma sona erdiğinde bölgesel gerilimlerin nasıl yönetileceğine dair müttefiklerle yapılan görüşmelerin bir parçası olarak, Orta Doğu ülkeleri ile İran arasında bir saldırmazlık paktı fikrini tartıştığını belirtti.

Financial Times’a (FT) konuşan Chatham House’tan Sanam Vakil şu yorumları yaptı:

“Savaşın ertesi günü hakkında düşünürken Körfez liderleri, dış garantörlerinin eskisi kadar güvenilir olmadığını, İran ile gergin bir ilişki içinde olduklarını ve güvenilir bir ABD dayanağının yokluğunda kendi güvenliklerini kendileri yönetmeleri gerektiğini kabul ediyorlar. Bu bir zorunluluk ama aynı zamanda bir fırsat da; çünkü İran zayıfladı ve Orta Doğu ülkeleri kendi güvenlik düzenlemeleri üzerinde inisiyatif alabilirler.”

Yemen direnişinin son haftalarda Suudi Arabistan ile on yılı aşkın süredir devam eden çatışmayı yeniden alevlendirmesi ve krallığa neredeyse her gün füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlemesi üzerine Riyad yeni bir krizin ortasında kaldı.

ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın, Ensarullah’a (Husiler) karşı saldırılar düzenlemek üzere Amerikan kuvvetlerinin Riyad’a katılması yönündeki çağrılarına şu ana kadar direndi.

Savaşın ilk aylarında İran’ın Arap komşularına yönelik saldırılarının en ağır yükünü BAE üstlendi.

Körfez devletine yaklaşık 3.000 füze ve insansız hava aracı fırlatıldı. BAE, Körfez güçleri arasında en şahin tutumu benimsedi ve İran’a onlarca hava saldırısıyla misilleme yaptı.

Fakat o zamandan beri, bölgenin önde gelen finans, ticaret ve turizm merkezi konumunu korumak amacıyla gerilimi azaltmaya çalışıyor.

Bu ay, Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Halid bin Muhammed bin Zayed el-Nahyan, Hindistan’da düzenlenen BRICS ülkeleri zirvesi kapsamında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile bir araya geldi.

Arap devletleri için daha geniş kapsamlı endişe, zayıflamış ama hâlâ bir tehdit oluşturduğu öne sürülen savaş sonrası İran’ı yönetmek zorunda olmaları.

Tahran, bölge genelinde saldırı düzenleyebilme ve Körfez’in ihracat ve ithalatı için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığını kesintiye uğratabilme yeteneğini kanıtladı.

Katar, ABD-İran savaşını durdurmaya yönelik diplomatik çabalarda merkezi bir rol oynuyor.

Washington ile Tahran arasında doğrudan görüşmeler yapılmasa da, arabulucular gizli kanalları açık tutuyor.

Arap liderlerin, krizi görüşmek üzere bu hafta New York’ta düzenlenecek BM zirvesi sırasında Trump ile görüşmeler yapması bekleniyor.

Pezeşkiyan ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı’nın de BM zirvesine katılması planlanıyor.

Trump, hafta sonu Fox News’e yaptığı açıklamada, İran Cumhurbaşkanı ile görüşmeye “muhtemelen” açık olacağını söyledi.

ABD’li haber kanalının aktardığına göre, Trump “karar verme aşamasında” olduğunu ve seçeneklerinin “İran’ı ortadan kaldırmak”, “iktisadi olarak çürümeye terk etmek” ya da bir anlaşma yapmak olduğunu belirtti.

Danimarka medyası, ABD üslerinin konumuna ilişkin ise bilgi paylaşmadı.

Anlaşmanın bugün imzalanması bekleniyor

BM Genel Kurulu'nun 81. oturumu için New York'a gelen Frederiksen ve Nielsen'in, Trump'ın da katılımıyla TSİ 17.30'da gerçekleşecek imza törenine gelmeleri bekleniyor.

Nielsen, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, imza törenine ilişkin, "Pek çok kişinin gelişmeleri yakından ve endişeyle takip ettiği zor bir dönemden sonra önemli bir an olacak. Çıkarlarımızı, güvenliğimizi ve ülkemize olan saygımızı net bir başlangıç ​​noktası olarak alıyor, anlaşmaya imza atmayı ve bir sonraki adımı sabırsızlıkla bekliyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Danimarka medyası ayrıca, imzalanacak anlaşmaya ilişkin "tarihi bir an" nitelemesi yaptı.

ABD Başkanı Trump, 18 Eylül'de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Grönland konusunda "kalıcı güvenlik kontrolü" kapsamında Danimarka ile bir anlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.

Danimarka Krallığı'na bağlı yaklaşık 56 bin nüfuslu özerk bölge Grönland, bir süredir ABD Başkanı Trump'ın, burası üzerinde ABD'nin Grönland'da kontrol sağlaması gerektiği yönündeki açıklamaları nedeniyle Washington ile Kopenhag ve Brüksel arasında gerilime konu olmuştu.

Yang, Devlet Konseyi Enformasyon Ofisi tarafından düzenlenen Çin'in yeni dönem uzay keşif çalışmaları hakkındaki basın brifinginde, "Ayrıca, iki Pakistanlı astronotun şu anda astronot merkezinde eğitim gördüğünü de duyurduk. Yakın gelecekte, astronotlarımızla birlikte Çin uzay istasyonunda uçacaklar" dedi.

Nisan ayında, Çin İnsanlı Uzay Ajansı, Çin uzay istasyonunda uluslararası işbirliğinde dönüm noktası niteliğinde bir başarı olarak, iki Pakistanlı adayın Çin'in uzay görevi eğitimi için ilk yabancı astronotlar olarak seçildiğini duyurmuştu.

23 Mayıs'ta Shenzhou-23 insanlı uzay görevi için düzenlenen basın toplantısında, bir sözcü, iki Pakistanlı astronotun Çin Uzay Günü'nde Çin Astronot Araştırma ve Eğitim Merkezi'ne girerek Çinli astronotlarla birlikte görev eğitimine katıldığını söyledi. Mevcut plana göre, bir Pakistanlı astronot kısa süreli bir uzay görevine yük uzmanı olarak katılacak.

Pazartesi günü düzenlenen basın brifinginde Yang, Çin'in Hong Kong kentinden bir uzay görevine katılan ilk astronot olan Li Jiaying'i (Kantonca'da Lai Ka-ying) uzaydaki olağanüstü performansı nedeniyle övdü.

Lai, bu yılın Mayıs ayında Shenzhou-23 uzay aracıyla uzaya gitti ve Hong Kong'da geliştirilen ve uzaya gönderilen ilk yük olan Çok Spektrumlu Görüntüleme Karbon Gözlemcisi (Tianyun kamerası) ile ilgili bir bilimsel araştırma görevine katıldı.

Yang'a göre, Çin'in uzay istasyonundaki Shenzhou-23 mürettebatı Pazartesi günü yerdeki astronotlara en iyi dileklerini iletti. Mürettebat sorunsuz bir şekilde çalışıyor ve görevinde iyi ilerleme kaydetti. Yang, yıllar boyunca Hong Kong ve Çin anakarasının insanlı uzay uçuşu alanında kapsamlı bir iş birliği içinde olduğunu ve birçok Hong Kong üniversitesinin uzay istasyonunun inşasına doğrudan katıldığını söyledi.

Yang ayrıca, Çin anakarası, Hong Kong ve Makao'dan daha fazla kişinin Çin'in insanlı uzay programına katılmasının beklendiğini açıkladı. Bir astronot olarak, daha fazla gencin bu alanda kariyer yapmasını da umduğunu belirtti.

Etkinliğin bir parçası olarak, tüm uzay insansız sistem alanındaki en son teknolojileri, ürünleri ve senaryo çözümlerini sergileyen Tüm Uzay İnsansız Ekosistem Konferansı ve Ekipman Başarı Sergisi Luogang Parkı'nda düzenleniyor.

Olay, Turgutlu ilçesi Albayrak Mahallesi'nde bulunan İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Lisesi önünde meydana geldi.

Edinilen bilgilere göre, bir şahıs elinde silahla okul önüne gelerek etrafa ateş açtı. Olayda 2'si ağır olmak üzere 11 öğrenci yaralandı.

İhbar üzerine bölgeye sağlık ve emniyet ekipleri sevk edildi. Yaralılar hastaneye kaldırılırken, olayın ardından polis ekipleri tarafından başlatılan çalışma kapsamında saldırıyı gerçekleştirdiği belirtilen 2011 doğumlu 9-C sınıfı öğrencisi H.O. yakalanarak gözaltına alındı.

Bakan Gürlek: Anne, baba ve dede gözaltına alındı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya hesabından olaya ilişkin açıklama yaptı. Bakan Gürlek'in açıklaması şu şekilde:

Manisa’nın Turgutlu ilçesinde, okul binası dışında, öğrencilerimizin okullarına gittiği sokakta meydana gelen silahlı saldırıda 2’si ağır olmak üzere 11 öğrencimizin yaralanması hepimizi derinden üzmüştür.

Yaralanan evlatlarımıza acil şifalar diliyor; ailelerine, arkadaşlarına ve eğitim camiamıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz. Olayın hemen ardından Turgutlu Cumhuriyet Başsavcılığımızca kapsamlı bir soruşturma başlatılmış, Başsavcımızın koordinasyonunda iki Cumhuriyet savcısı görevlendirilmiş, saldırıyı gerçekleştiren adli süreçteki çocuk kısa sürede yakalanarak gözaltına alınmıştır. Çocuklarımızın güvenliği söz konusu olduğunda hiçbir ihmalin, hiçbir sorumsuzluğun görmezden gelinmesi mümkün değildir. Yakın zamanda öncülük ettiğimiz yasal düzenleme ile ailelerin bakım ve gözetim yükümlülüklerine ilişkin sorumlulukları daha açık ve güçlü hâle getirmiştik. Bu kapsamda anne, baba ve saldırıda kullanılan silahın kullanımında bulunduğu belirlenen dede de gözaltına alınmıştır.

Saldırıda kullanılan silahın çocuğun eline nasıl geçtiği, silahın muhafaza koşulları, anne ve babanın bakım ve gözetim yükümlülükleri ile olay öncesinde akran zorbalığı yaşandığı yönündeki iddialar çok yönlü ve titizlikle araştırılmaktadır. Çocuklarımızın güvenliğini tehdit eden bu olayın üzerine hukuk içinde ve kararlılıkla gidilecek; sorumluluğu bulunanlar titizlikle tespit edilecek, hiçbir ihmal gözardı edilmeyecektir. İlgili bakanlıklarımız ve kurumlarımızla güçlü bir koordinasyon içerisinde hem adli süreci hem de yaralı öğrencilerimizin durumunu hassasiyetle takip ediyoruz.

Lisede eğitim öğretime bugün ara verildi

Milli Eğitim Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği, yakınlarında saldırı gerçekleşen lisede bugün eğitime ara verildiğini açıkladı.

Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

"22 Eylül 2026 Salı günü sabah saatlerinde Manisa’nın Turgutlu ilçesi İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınında meydana gelen elim hadise, eğitim camiamız başta olmak üzere milletimizi derinden üzmüştür.

Menfur saldırının ilk anlarından itibaren emniyet güçleri ve sağlık görevlileri başta olmak üzere devletimizin ilgili tüm birimleri teyakkuza geçmiş, konuyla ilgili kapsamlı bir tahkikat başlatılmıştır.

Okulun dışında yaşanan olayın ilk anından itibaren süreç, Bakanlığımızca hassasiyetle takip edilmekte olup gerekli tüm çalışmalar, ilgili birimlerimizce koordineli bir şekilde yürütülmektedir. Söz konusu olaya ilişkin Manisa il müfettişlerimizin tahkikat süreçlerine ilave olarak üç Bakanlık müfettişi de olayı tüm yönleriyle incelemek üzere görevlendirilmiş ve derhâl Manisa iline yönlendirilmiştir.

Yaşanan menfur hadiseden etkilenen öğrenci, öğretmen ve velilerimiz için psikososyal destek ekiplerimiz de sahada rehabilitasyon faaliyetlerine başlamıştır. Adı geçen eğitim kurumumuzda eğitim öğretim faaliyetlerine bugün (22 Eylül 2026) ara verilmiştir.

Olaya ilişkin tahkikatın titizlikle sürdürülmesi adına ilgili birimlerimiz, koordinasyon içinde ve kararlılıkla hareket etmektedir. Hastanelere sevk edilen ve tedavileri süren yaralılarımıza acil şifalar diliyor, yakınlarına ve maarif ailemize geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz."

Saldırgan kaçarken görüntülendi

Manisa'nın Turgutlu ilçesinde bir mesleki ve teknik lisenin önünde bir şahsın silahla etrafa ateş ettiği yönündeki ihbar paniğe neden olurken silahla ateş açan şahsın kaçtığı anlar güvenlik kamerasına saniye saniye yansıdı.

Bakanlar Manisa'ya gidiyor

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, olayın ardından yaptığı açıklamada, "Milli Eğitim ve İçişleri Bakanlarımız olay yerine intikal ediyor, her türlü adli ve idari soruşturma başlatıldı. İki ağır yaralımız var" dedi.

Manisa Valiliği’nden silahlı saldırıya ilişkin açıklama: Şüpheli gözaltında

Manisa Valiliği, Turgutlu’daki silahlı saldırıya ilişkin açıklama yaptı:

“22 Eylül 2026 günü saat 07.59 sıralarında, Turgutlu ilçemiz İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine yakın bir alanda silahla ateş edildiği yönünde ihbar alınmıştır.

İhbar üzerine bölgeye çok sayıda emniyet ve sağlık ekibi sevk edilmiştir. Olayla ilgili ilk belirlemelere göre 8 kişinin etkilendiği öğrenilmiştir.

Yaralıların en yakın sağlık kuruluşuna sevki sağlanmıştır. Olayın ardından silahla ateş ettiği değerlendirilen şüpheli şahıs, güvenlik güçlerimiz tarafından yakalanarak gözaltına alınmıştır.”

Mifedun beldesi ile Zıbkin Vadisi'ne top saldırıları düzenleyen İsrail ordusu, Doğu Zavtar'da bazı evleri ateşe verdi.

Öte yandan İsrail ordusu, Sur kentine bağlı Mansuri ve Merceyun ilçesindeki Deyr Siryan beldelerinde şiddetli patlatmalar gerçekleştirdi.

Açıklamada, “Çok Taraflılık İçin Ortaklar” girişiminin Avustralya, Barbados, Brezilya, Kanada, Hindistan, Kenya ve Avrupa Birliği’nin eş sponsorluğunda başlatıldığı bildirildi.

Farklı kıtalardan gelen ülkelerin temel bir inancı paylaştığı aktarılan açıklamada, "Karşı karşıya olduğumuz sorunlar, herhangi bir ülkenin tek başına hareket etmesiyle çözülemez." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, ortak amacın uluslararası hukuku korumak, çok taraflı işbirliğini güçlendirmek ve halklar için barış ve refahı sağlamak olduğu belirtildi.

İklim değişikliğinden küresel sağlığa, teknolojik dönüşümden uluslararası güvenliğe kadar çağın sorunlarının ortak çözümler gerektirdiği ifade edilen açıklamada, "Dolayısıyla bu sorunlara verdiğimiz yanıt da ortak olmalıdır." vurgusu yapıldı.

Açıklamada, "Mesajımız basit: Birlikte hareket ettiğimizde daha güçlüyüz ve birlikte, ortak ilkelerimizi somut sonuçlara dönüştürebiliriz." ifadeleri kullanıldı.

"Sorunları kolektif olarak ele alabiliriz"

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, girişime ilişkin New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında, "AB, İkinci Dünya Savaşı'nın küllerinden Avrupa kıtasına refah ve barış getirmek amacıyla doğmuş bir örgütün harika bir örneğidir ve dünyanın dört bir yanındaki ortaklarımızla angaje olmaya kararlıyız." dedi.

Girişimin BM'nin yerini almak istemediğini, aksine BM'yi ve diğer çok taraflı kurumları güçlendirmeyi hedeflediğini belirten Costa, "Bu bir seçenek değil. Bu idealizm değil. Buna ihtiyacımız var, çünkü bugün karşı karşıya olduğumuz sorunları ancak kolektif olarak ele alabiliriz." diye konuştu.

Ziyaret kapsamında Xi’nin, ABD Başkanı Trump ile Çin-ABD ilişkilerinin yanı sıra küresel barış ve kalkınma başta olmak üzere uluslararası gündemdeki önemli konular hakkında kapsamlı görüş alışverişinde bulunması bekleniyor.

Devlet başkanları düzeyindeki diplomasi, Çin-ABD ilişkilerinin gelişiminde stratejik bir rol oynuyor. Trump’ın geçen mayıs ayında Çin’e gerçekleştirdiği resmî ziyaretin ardından Xi’nin ABD’ye yapacağı ziyaretle birlikte iki ülke liderleri son altı ay içinde karşılıklı ziyaretlerde bulunmuş olacak. Bu yoğun diplomasi trafiği, ikili ilişkiler açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Çin ve ABD’nin diyaloğu ve işbirliğini güçlendirmesi, aralarındaki görüş ayrılıklarını uygun şekilde yönetmesi ve iki ülke halklarının refahını artıracak adımlar atması, uluslararası toplum açısından da önem taşıyor.

Xi’den gençlere Çin-ABD ilişkileri mesajı

Xi Jinping, kısa süre önce Çin-ABD Gençlik Değişim Etkinliği kapsamında Çin’i ziyaret eden ABD’li üniversite öğrencilerinin kendisine gönderdiği mektuba yanıt verdi.

Xi, mesajında gençlere Çin-ABD dostane işbirliğinin mirasçıları, koruyucuları ve geliştiricileri olma çağrısında bulundu. Gençlerin iki ülke halklarının birbirini daha iyi tanımasına ve yakınlaşmasına katkı sağlamasını temenni eden Xi, Çin-ABD ilişkilerinin istikrarlı şekilde ilerlemesi ve daha iyi bir dünyanın inşası için çaba gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

Çin’deki “Ülkeler arasındaki ilişkilerin anahtarı, halklar arasındaki yakınlıktır” anlayışı da iki ülke arasındaki toplumsal ilişkilerin önemini ortaya koyuyor.

27 yıl sonra Çin’de buluştular

Çin-ABD halkları arasındaki etkileşimin son örneklerinden biri de ABD’li öğretmen Ronald Sakolsky’nin 27 yıl aradan sonra Çin’i yeniden ziyaret etmesi oldu.

Sakolsky, ziyareti sırasında Çin’de ulusal düzeyde örnek işçi olarak tanınan ve çölleşmeyle mücadele çalışmalarıyla öne çıkan Yin Yuzhen ile yıllar sonra yeniden bir araya geldi. İkilinin okyanusun iki yakasına uzanan buluşması kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Söz konusu buluşma, Çin’de “Çin-ABD ilişkilerinin umudu halkta, temeli ise sivil toplumda” yaklaşımının bir örneği olarak değerlendirildi. İki ülke halkları arasındaki temasların, karşılıklı anlayışın ve dostluğun geliştirilmesine katkı sağladığı vurgulandı.

Çin, ABD ile ilişkilerin istikrarlı, sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde gelişmesini hedeflediğini belirtiyor. Pekin yönetimi, iki ülke liderlerinin belirlediği siyasi yön ile halklar arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplumsal temelin, Çin-ABD ilişkilerinin karşılaşılan sorunlara rağmen istikrarlı biçimde ilerlemesine katkı sağlayacağı görüşünü dile getiriyor.

Forum kapsamında ana forum, beş paralel forum, altı uzmanlık semineri ve Beijing Kültür Forumu Konuk Odası gibi birçok etkinlikler düzenlenecek.

Türkiye Çin Dostluk Vakfı Başkanı Hasan Çapan, Qinghai Eyalet Komitesi heyetini Vakfın İstanbul’daki merkezinde ağırladı. Görüşmede Türkiye ile Çin arasındaki dostane ilişkilerin geliştirilmesi, karşılıklı temasların artırılması ve kurumlar arası işbirliği imkânları ele alındı.

Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı Qinghai Eyalet Komitesi Başkanı Sayın GongBao ZhaXi, görüşmede Hasan Çapan’ın Türkiye ile Çin arasındaki dostane ilişkilerin gelişmesine sunduğu katkılardan övgüyle söz ederek kendisini bir “dostluk elçisi” olarak nitelendirdi. Sayın GongBao ZhaXi, Türkiye programları kapsamında gerçekleştirdikleri ilk ziyaretin Türkiye Çin Dostluk Vakfı’na olmasından duyduğu memnuniyeti de ifade etti.

Sayın GongBao ZhaXi başkanlığındaki heyette; Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı Qinghai Eyalet Komitesi Daimi Komite Üyesi ve Nüfus, Kaynaklar ve Çevre Komitesi Başkanı Bayan Wu Jie; Daimi Komite Üyesi ve Eğitim, Bilim, Sağlık ve Spor Komitesi Başkanı Bay Hua Xiu; Qinghai Eyalet Komitesi Üyesi, Eğitim, Bilim, Sağlık ve Spor Komitesi Başkan Yardımcısı ve Qinghai Daily Genel Müdürü Bayan Su Haihong; Xining Belediye Başkan Yardımcısı Bay Yin Lijun ile Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı Qinghai Eyalet Komitesi Genel Ofisi Sekretarya Birimi Başkanı Bay Ma Jun yer aldı.

Türkiye Çin Dostluk Vakfı Başkanı Hasan Çapan ise Türkiye ile Çin arasındaki ilişkilerin daha ileri bir düzeye taşınmasının yalnızca iki ülke açısından değil, bölgesel ve küresel barış ile istikrar bakımından da önem taşıdığını vurguladı.

Samimi ve yapıcı bir atmosferde gerçekleşen görüşmede, Türkiye ile Çin arasındaki karşılıklı anlayışın ve dostluğun güçlendirilmesine yönelik çalışmaların yanı sıra, Türkiye Çin Dostluk Vakfı ile Qinghai Eyaleti kurumları arasında geliştirilebilecek somut işbirliği alanları hakkında görüş alışverişinde bulunuldu.

German Foreign Policy’de yer alan habere göre bundan önce, şirketin sahipleri olan Porsche ve Piëch aileleri ile Aşağı Saksonya eyaleti ve çalışanlar arasında bir iktidar mücadelesi yaşandığına dair kamuoyunda spekülasyonlar vardı.

Grup CEO’su Oliver Blume, model yelpazesini yarıya indirmeyi, üretim kapasitesini yaklaşık bir milyon araç azaltmayı ve dünya çapında 100.000 kişiye kadar işten çıkarma yapmayı planlıyor.

Hedef, yüzde dokuzluk bir faaliyet kâr marjı elde etmek; 2026’nın ilk yarısında bu oran sadece yüzde 3,8 idi.

Şu anki plan, 2030 yılına kadar yaklaşık 30,9 milyar avro tasarruf sağlamak.

Şirket içinde, 40 milyar avrodan fazla tasarruf gerektirebilecek bir senaryo üzerinde şimdiden çalışmalar yürütülüyor. Birkaç Alman fabrikasının geleceği de belirsizliğini koruyor.

Savunma sanayii, otomobil üretimine potansiyel bir alternatif olarak önem kazanıyor. Osnabrück’te, gelecekte İsrailli savunma şirketi Rafael ile ortaklaşa üretim yapılması planlanıyor.

IG Metall sendikası bu planları da olumlu karşılıyor.

Volkswagen, tarihindeki en büyük kurumsal yeniden yapılandırma sürecini sürdürüyor ve Aşağı Saksonya eyalet hükümeti ile IG Metall sendikasının desteğine güveniyor.

Eylül ayı başında, şirketin denetim kurulu maliyet azaltma önlemlerinin devam ettirilmesini oybirliğiyle kabul etti.

German Foreign Policy’de yer alan habere göre bundan önce, şirketin sahipleri olan Porsche ve Piëch aileleri ile Aşağı Saksonya eyaleti ve çalışanlar arasında bir iktidar mücadelesi yaşandığına dair kamuoyunda spekülasyonlar vardı.

Grup CEO’su Oliver Blume, model yelpazesini yarıya indirmeyi, üretim kapasitesini yaklaşık bir milyon araç azaltmayı ve dünya çapında 100.000 kişiye kadar işten çıkarma yapmayı planlıyor.

Hedef, yüzde dokuzluk bir faaliyet kâr marjı elde etmek; 2026’nın ilk yarısında bu oran sadece yüzde 3,8 idi.

Şu anki plan, 2030 yılına kadar yaklaşık 30,9 milyar avro tasarruf sağlamak.

Şirket içinde, 40 milyar avrodan fazla tasarruf gerektirebilecek bir senaryo üzerinde şimdiden çalışmalar yürütülüyor. Birkaç Alman fabrikasının geleceği de belirsizliğini koruyor.

Savunma sanayii, otomobil üretimine potansiyel bir alternatif olarak önem kazanıyor. Osnabrück’te, gelecekte İsrailli savunma şirketi Rafael ile ortaklaşa üretim yapılması planlanıyor.

IG Metall sendikası bu planları da olumlu karşılıyor.

Daha az araba, daha yüksek kârlılık

Blume, “Gelecek Planı 2030” ile şirket tarihindeki en büyük yeniden yapılandırmayı gerçekleştirmeyi hedefliyor.

Model yelpazesi yarıya indirilecek, üretim kapasitesi yaklaşık bir milyon araç azaltılacak ve dünya çapında 100.000’e kadar işten çıkarma yapılacak.

Volkswagen, ilk kez Çin pazarı için özel olarak üretilen modelleri Avrupa’ya ithal etmeyi ve uzun vadede bunları Avrupa’da da üretmeyi düşünüyor.

Aynı zamanda, diğer Avrupalı üreticiler de Çinli şirketlerle daha yakın işbirliğine odaklanıyor.

VW, bu maliyet düşürme önlemleriyle iddialı bir hedef peşinde: Grup, 2030 yılına kadar dünya çapında yaklaşık dokuz milyon araç satmayı ve yüzde dokuzluk bir faaliyet kârı elde etmeyi hedefliyor.

Bu da her 100 avro gelir karşılığında dokuz avro faaliyet karı anlamına geliyor. 2026 yılının ilk altı ayında faaliyet kâr marjı yüzde 3,8 olarak gerçekleşti.

Porsche ve Piëch aileleri sert önlemler istiyordu

Ağustos sonunda, Volkswagen Grubu’nun birçok önemli tesisinde çalışan toplantıları düzenlendi.

Oliver Blume, grubun kendi özel jetiyle – tam da uygun bir şekilde – çeşitli tesisleri ziyaret etmeye başladı.

Eylül başında Volkswagen Denetim Kurulu bir toplantı düzenledi. Toplantı öncesinde medyaya da sızan şiddetli bir tartışma yaşandı.

Bildirildiğine göre masada üç farklı karar taslağı vardı; normalde denetim kurulu kararlarını oy birliğiyle alır. O dönemde, bu anlaşmazlığın olağanüstü bir hissedarlar toplantısına yol açabileceğine dair spekülasyonlar vardı.

İçeriden gelen bilgilere göre, uzun süredir sert maliyet kesinti önlemleri için baskı yapan Porsche ve Piëch hissedar aileleri, böyle bir senaryoyu hayata geçirmekle tehdit ettiler.

Müzakereler ayrıca, Volkswagen Grubu’ndaki oy hakkına sahip hisselerin yüzde 20’sine sahip olan Aşağı Saksonya eyaletinin etkisini, özellikle de VW ana markası üzerindeki etkisini sınırlamayı amaçlayan bir grup yeniden yapılandırmasına odaklandı.

Bu markanın yanı sıra grubun Audi ve Škoda markalarının da Wolfsburg merkezli holding şirketinden ayrılabileceği ve bağımsız iştirakler olarak yönetilebileceği bildirildi.

Grup, parça bölümü için de benzer bir adım atmayı değerlendirdi.

Olağanüstü genel kurul toplantısı tehdidi, Aşağı Saksonya eyaletine %20’lik hisse payı temelinde VW Yasası kapsamında tanınan veto hakkını kısmen aşmak için bir manevra olarak görüldü.

Sendika “gerilimi tırmandırmamayı” tercih etti

3 Eylül’de Wolfsburg’da, Volkswagen Denetim Kurulu Başkanı Hans Dieter Pötsch, Aşağı Saksonya Eyalet Başbakanı Olaf Lies (SPD) ve İşçi Temsilcileri Kurulu Başkanı Daniela Cavallo gibi üyelerin de yer aldığı Volkswagen Denetim Kurulu yürütme komitesi ilk kez toplandı.

Aynı gün, işçi ve işveren temsilcilerinden oluşan 20 kişilik denetim kurulunun tamamı kısa sürede toplandı.

Kısa süre sonra, basında yer alan haberlerde Wolfsburg’da “oybirliğiyle” bir anlaşmaya varıldığı belirtildi.

Çalışan temsilcileri, IG Metall ve Aşağı Saksonya eyaletinin “çatışmanın tehlikeli bir şekilde tırmanmasını önlediğini ve uygulanabilir çözümlerin önünü açtığını” ifade etti.

Aşağı Saksonya Eyalet Başbakanı Olaf Lies, kararı “sürdürülebilir bir konsept” olarak nitelendirdi.

Oliver Blume ise “gelecek için güçlü bir sinyal”den bahsetti.

Emden, Hannover, Zwickau ve Neckarsulm’daki fabrikaların geleceği belirsizliğini koruyor.

VW, şu anda “2031’den 2034’e kadar rekabetçi bir aşamalı üretim takviminin garanti edilemeyeceğini” duyurdu.

Bu nedenle, “alternatif kullanımlar” “paralel olarak ve tamamlayıcı nitelikte” inceleniyor.

İsrailli silah şirketine devir, IG Metall’i sevindirdi

Osnabrück’taki işgücü, şirketin “alternatif kullanımlar” derken neyi kastettiğini bir süredir gözlemleyebiliyor.

Çalışanlar, aylardır fabrika arazisinde askeri üniformalı kişilerin görüldüğünü bildiriyor.

Fabrikayı ziyaret eden Olaf Lies, fabrikanın “savunma sektöründe” faaliyet göstererek Almanya ve Avrupa’yı “savunulabilir” hale getirmeye yardımcı olabileceğini ileri sürdü.

Aşağı Saksonya eyaleti ve yatırımcı Aurelius, İsrailli savunma şirketi Rafael ile işbirliği içinde hava savunma sistemleri için bileşenlerin gelecekteki üretimine yönelik bir üs oluşturmak amacıyla tesisi devralmayı planlıyor.

IG Metall sendikası da bu adımdan memnuniyetini dile getirerek, bunu tesis için “önemli bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi: “Yerel işgücü, son iki yıldır bu hedefe ulaşmak için var gücüyle çalışıyor.”

Tasarrufun kaynağı işgücü kesintisi ve fabrika kapanması

VW Grubu, 2030 yılına kadar 9 milyon araç satışıyla Blume’nin yüzde 9’luk hedefine ulaşmak için 30,9 milyar avro tasarruf etmeyi hedefliyor.

Ağustos sonu itibarıyla, bu tutarın yarısından biraz azı olan sadece 15,4 milyar avro, somut önlemler yoluyla sağlanabilmişti.

Yatırım ve geliştirme maliyetlerinde planlanan kesintiler için bile, sadece yüzde 57’si karşılanabilmişti.

Grup içinde, yeni maliyet kesinti planının yeterli olmayacağına dair endişeler artıyor.

Şu anda CEO Blume ve CFO Arno Antlitz, gerekli tasarrufların bir kez daha önemli ölçüde artırılması gerekeceği bir en kötü senaryoyu değerlendiriyorlar.

VW’nin 2030 yılına kadar yıllık sadece yaklaşık sekiz milyon araç satması durumunda, yüzde 9’luk hedef kâr marjına ulaşmak için 40 milyar avrodan fazla tasarruf etmesi gerekeceği bildiriliyor.

Volkswagen, şu ana kadar planlanan işten çıkarmaların maliyeti 10 milyar avroya kadar çıkacağını tahmin ediyor.

Buna ek olarak, Emden, Zwickau, Hannover ve Neckarsulm’daki dört fabrikanın otomobil üretimini durdurması halinde, bu toplam tutara 6 milyar avro daha eklenebilir.

Böylece VW Grubu, bu sıkı tasarruf programına toplamda 16 milyar avro yatırım yapabilir.

Mercedes patronu işçileri 40 saat çalıştırıp 35 saat ödemek istiyor

Ekim ayında başlayacak toplu sözleşme müzakereleri öncesinde, IG Metall sendikası ülke çapındaki otomotiv sektörü işçilerini protesto eylemlerine katılmaya çağırıyor.

Toplu sözleşme müzakereleri öncesinde Mercedes CEO’su Ola Källenius, çalışanların 35 saatlik ücret almaya devam edeceği 40 saatlik haftalık çalışma süresini savundu; bu da yüzde 14’lük bir maaş kesintisine denk geliyor.

Müzakerelerin ilk turu 7 Ekim’de başlıyor. Mevcut toplu iş sözleşmelerinin süresi 31 Ekim’de doluyor.

“Kesintiler Yerine Gelecek” sloganı altında IG Metall, 200’den fazla noktada bir eylem günü düzenlemeyi ve 100.000’den fazla kişiyi sokağa çıkarmayı planlıyor.

Birkaç üst düzey sendika yetkilisi, iyi performans gösteren şirketlerin belirli bir kâr eşiğine ulaştıklarında otomatik olarak maaş ikramiyesi ödemesi gerektiğini öneriyor.

Bu, IG Metall yönetiminin tüm sektör için oldukça ılımlı bir ücret artışı müzakere etmek istediği gerçeğini gizliyor ki bu, şirket yönetimlerinin maliyet kesintisi çağrılarıyla tamamen uyumlu.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in son kez açılış rolünü üstleneceği 81. BM Genel Kurulu'na, Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman başkanlık edecek.

1955'ten beri sürdürülen bir gelenek olarak başkanlardan sonra ilk konuşmayı yine Brezilya yapacak.

Brezilya'nın ardından ev sahibi ABD söz alacak.

BM Genel Kurulu'nda Türkiye'yi temsilen ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ilk gün 4. sırada konuşmasını yapacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu'na 16'ncı kez hitap edecek.

Ana tema "Güveni yeniden tesis etmek"

Bu yıl "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM" temasıyla toplanan Genel Kurul'a 150'den fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra çok sayıda cumhurbaşkanı yardımcısı, başbakan yardımcısı, bakan ve diğer üst düzey hükümet yetkililerinin katılması bekleniyor.

Ana tema kapsamında BM'nin mevcut küresel koşullara uyarlanması ve çok taraflı sistemin güçlendirilmesi önemli gündem maddelerinden biri olarak ortaya çıkıyor.

Artan jeopolitik rekabet, devam eden savaşlar, ekonomik eşitsizlikler ve küresel krizler karşısında uluslararası kurumların etkinliğinin artırılması, üye ülkeler arasındaki güvenin yeniden tesis edilmesi ve BM'nin küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi konularının liderlerin konuşmalarında ve ikili temaslarında öne çıkması öngörülüyor.

Liderlerin ana gündem maddeleri arasında aynı zamanda iklim değişikliği, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kalkınma finansı, yapay zeka ve teknolojik dönüşüm, küresel sağlık ve pandemi hazırlığı, nükleer silahsızlanma ve uluslararası güvenlik gibi farklı konuları ele almaları bekleniyor.

Bu kapsamda iklim eylemi ve adil dönüşüm, nükleer silahsızlanma, Kalkınma Hakkı Bildirgesi'nin 40. yılı, deniz seviyesinin yükselmesinin yol açtığı tehditler ile gelecekteki salgınlara karşı hazırlık ve müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi, ırkçılık, ırk ayrımcılığı, yabancı düşmanlığı ve ilgili hoşgörüsüzlükle mücadele konularında farklı üst düzey toplantılar düzenlenmesi planlanıyor.

Diğer taraftan liderlerin hem BM Genel Kurul kürsüsünden yapacakları konuşmalarda, hem de ikili ve çok taraflı toplantılarda halihazırda dünyanın farklı yerlerinde süregelen çatışma, kriz ve ihtilafları ele almaları öngörülüyor.

Bu çerçevede Gazze'de süren soykırımın birçok liderin ana gündemi olması beklenirken, İran'a yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisi, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kıbrıs meselesi, Sudan’daki çatışmalar ve ağırlaşan insani durum ile Myanmar'daki insani krizden Haiti'deki güvenlik krizine kadar birçok farklı gelişmenin görüşülmesi bekleniyor.

BM Genel Kurulu çerçevesinde önemli bir diğer husus da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya yönelik Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) 2024'te çıkardığı tutuklama kararının uygulanıp uygulanmayacağı olarak ön plana çıkıyor.

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Netanyahu'nun UCM kararınca tutuklanması gerektiğini ve şehir yasalarının verdiği yetkilerle hareket edeceklerini belirtirken, bu çerçevede tutuklamaya yönelik bağımsız yasal yetkileri bulunmadığını ve federal hükümetin bu adımı atması gerektiğini vurguladı.

Diğer taraftan ABD hükümeti Netanyahu'nun "hiçbir şekilde tutuklanmayacağına" işaret ederken, BM Genel Kurulu'nda hitap etmesi beklenen Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Filistinli yetkililerin vize talebini de bir kez daha reddetti.

Guterres'in son Genel Kurul'u olacak

Genel Kurul, görev süresi yıl sonunda sona erecek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve yeni adaylar açısından da ayrı bir önem taşıyor.

Görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek Guterres'in son Genel Kurul konuşmasında, uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu çok sayıda kriz ve değişen küresel dengeler karşısında çok taraflı işbirliğinin güçlendirilmesi mesajını vermesi beklenirken, Guterres'in aynı zamanda BM Şartı'nın temel ilkelerine bağlılık ve anlaşmazlıkların çözümünde diyaloğun önemi üzerinde durması öngörülüyor.

Bir sonraki BM Genel Sekreteri için seçim süreci devam ederken, yeni Genel Sekreterin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması öngörülüyor.

Genel Kurul kapsamında yürütülecek diplomatik temasların, yeni genel sekreterin seçilmesi bağlamında da önem taşıması bekleniyor.

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Zhaosu Sulak Alanı ve Tianma Kültür Parkı: Nehrin sularını sıçratarak koşan yılkı atlarını besleme deneyimi ve Sincan'ın binlerce yıllık "Cennet Atları" kültürüne tanıklık. (Emekli Amiral Türker Ertürk'ün değerlendirmeleriyle)

• Dünyaca Ünlü At Parkı: Farklı ülkelerden özel at ırklarının koruma altına alındığı merkezde, biniciliğin bir yaşam biçimi olduğunu kanıtlayan nefes kesici akrobasi gösterileri.

• Altı Yıldız Caddesi ve Akordeon Müzesi: 1930'larda altıgen düzende inşa edilen tarihi mahallenin çok kültürlü dokusu ve Halk Kültür Sergisi Salonu'nda yer alan devasa akordeon koleksiyonu.

• Kültürel Mozaik ve Kapanış Temasları: Milli Halk Delegesinin sunduğu özel gösteride farklı etnik kimliklerin oluşturduğu gurur tablosu (Gazeteci Zeynel Lüle'nin izlenimleriyle) ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi Halk Kongresi Daimi Komitesi Başkan Yardımcısı Mamtimin Kadir ile yapılan verimli görüşme.

Çin'in batıya açılan kapısı Sincan'ın entegrasyon ve kalkınma vizyonunu yerinde gözlemlediğimiz bu unutulmaz yolculuğun sonuna geldik. Ben Abdülkerim Yaşar; 6 gün boyunca Xinjiang izlenimlerimizi paylaştığımız bu serüvende bizlere eşlik ettiğiniz için teşekkür ederim. Hoşça kalın!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• İli Havzası ve Yining'in Dokusu: Uygur, Kazak, Hui, Moğol ve Han kültürlerinin muazzam bir uyumla harmanlandığı, Sincan'ın yemyeşil doğasıyla parlayan "bahçe şehri" Yining'e genel bir bakış.

• Lijie Caddesi: Şehrin tarihi dokusunu ve yerel kültürünü yansıtan, birbirinden ilginç dükkânlarıyla Yining'in renkli ve hareketli kalbi.

• Kalajun Yaylası ve Yurt Çadırları: 3000 metre rakımda, zümrüt yeşili bozkırların heybetli dağlarla kucaklaştığı noktada sıcak bir yöresel karşılama ve göçebe kültürünün simgesi geleneksel çadırlarına misafirlik.

• Kalajun Müzesi: Lalenin anavatanı olan bu bereketli topraklardaki 33 farklı lale çeşidini ve bölgenin zengin ekosistemini keşfettiğimiz bilgilendirici tur.

• Gün Sonu Değerlendirmeleri: Kalajun'un muhteşem manzarası eşliğinde doğanın tadını çıkarırken, Gazeteciler Mustafa Kemal Erdemol ve Özlem Gürses'in geziye dair özel izlenimleri.

Kalajun'un tertemiz havası ve görsel şöleni eşliğinde bitirdiğimiz bu keyifli günün ardından, bir sonraki bölümde Yining'in saklı güzelliklerini keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Xiang Fei Parkı ve Kültürel Şölen: Çing Hanedanlığı İmparatoru Qianlong'un efsanevi Uygur eşi "Xiangfei" anısına tasarlanan parkta görkemli karşılama seremonisi, yöresel müzikler ve renkli halk dansları.

• Apak Hoca Türbesi: 17. yüzyılda inşa edilen; yeşil ve mavi sırlı çinileri, ince işlemeli minareleri ve "Kokulu Cariye" efsanesiyle Orta Asya İslam mimarisinin en zarif örneklerinden biri.

• Kaşgar Sincan Pilot Serbest Ticaret Bölgesi: Türkiye'nin 'Orta Koridor' vizyonuyla doğrudan örtüşen, 8 ülkeye sınırı bulunan ve gümrük, üretim, lojistik operasyonlarını tek çatı altında birleştiren yüksek teknolojili ticaret üssü.

• Xibe (Şibe) Antik Kenti: Çing Hanedanlığı döneminde sınırları korumak için zorlu bir göç yolculuğuyla bölgeye yerleşen Xibe halkının kültürü, tarım aletleri ve keyifli okçuluk deneyimimiz.

• Saixi Gölü: Yining'de günün yorgunluğunu attığımız, el değmemiş doğasıyla adeta bir kartpostalı andıran o huzur dolu durak.

Saixi Gölü'nün dingin manzarası eşliğinde tamamladığımız bu yoğun günün ardından, beşinci günde Yining'in gizli kalmış güzelliklerini keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Geleneksel Köyler ve Porselen Sanatı: Balkabağı Sokağı'nda bizi karşılayan renkli gösteriler ve Yengisar'ın usta ellerinden çıkan, tamamen el işçiliğiyle üretilmiş zarif çömlekler. (Gazeteci Şükrü Küçükşahin'in yorumlarıyla)

• Yengisar Bıçağı Köyü ve Davaz Gösterisi: Sedef, kemik ve gümüş işlemeleriyle yüzyıllık bir geleneği yansıtan meşhur Yengisar bıçakları ve yaşları 8 ile 15 arasında değişen çocukların metrelerce yüksekte sergilediği nefes kesici "Davaz" (ip üstünde akrobasi) performansı. (Akademisyen Cangül Örnek'in değerlendirmesiyle)

• Geleneksel Çin Tıbbı Hastanesi: "Uzun yaşam diyarı" Shule'de (Şulı) bulunan, güney Sincan'ın en büyük rehabilitasyon merkezini barındıran bu tesiste; şifalı otlar, yalnızca nabız dinleyerek konulan teşhisler, akupunktur ve Tai Chi egzersizleri.

• Kırsal Kalkınma ve Jiangguoguo Şirketi: Bölgenin meşhur ceviz, badem ve kuru meyvelerinin uluslararası standartlarda işlenip dünyaya açıldığı üretim tesisine ziyaret ve Emekli Amiral Türker Ertürk'ün gezimize dair genel değerlendirmeleri.

Kaşgar'daki dolu dolu geçen üçüncü günümüzü burada noktalıyoruz. Bir sonraki bölümde Kaşgar'ın gizli kalmış köşelerini keşfetmeye devam edecek ve ardından rotamızı İli Kazak Özerk İli'nin merkezi Yining'e çevireceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Eski Şehir Koruma ve Yönetim Anı Salonu: Eski Kaşgar'ın maketleri üzerinden geçmişe yolculuk. Toprak evlerin yağmur ve deprem karşısındaki kırılganlığı ile 2010 yılında 8 bakanlığın ortaklığıyla başlatılan 1 milyar dolarlık dev restorasyon projesinin detayları. (Gazeteci Bülent Aydemir'in değerlendirmeleriyle)

• Tarihi İydgah Camii: 15. yüzyıldan günümüze uzanan, sarı tuğlalı görkemli girişi ve huzur veren yeşil kubbeleriyle Kaşgar'ın dini ve sosyal hayatının merkezi olan sembolik yapı. (Gazeteci İsmail Saymaz'ın yorumlarıyla)

• Kaşgar Antik Kenti ve Sokakları: Tarihin izini sürdüğümüz antik kent sokakları, renkli dükkânlar ve bakırcılar çarşısının o eşsiz ritmi. (Gazeteciler İrem Karataş ve Zeynel Lüle'nin izlenimleriyle)

Kaşgar'ın ruhunu doyasıya hissettiğimiz bu renkli günün ardından, 3. günde de bu eşsiz şehri keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

Urumçi’ye Varış: Asya'nın önemli aktarma noktalarından Tianshan Uluslararası Havalimanı ve şehrin şaşırtıcı derecede modern, temiz ve düzenli yapısı.

70. Yıldönümü Sergisi: 1955'ten günümüze Xinjiang'ın tarihi gelişimi, Demokratik Toprak Reformu, bölgede üretilen ilk traktör ve zorlu yol inşaatlarının fedakar hikayeleri.

Terörle ve Aşırıcılıkla Mücadele Müzesi: 1,66 milyon kilometrekarelik coğrafyanın jeopolitik önemi, geçmiş yıllarda yaşanan güvenlik sorunları ve Gazeteci Murat Taylan’ın değerlendirmeleri.

Urumçi Büyük Pazarı: Günü keyifle noktaladığımız, kültürel çeşitliliğin ve renkli dokunun kalbi olan o meşhur pazar.

Bir sonraki bölümde tarihi Kaşgar şehrinde görüşmek üzere... İyi seyirler!

Haliç Tersanesi bünyesindeki İstanbul Sanat Müzesi’nde kapılarını açan etkinlik, Asya’nın yükselen teknolojik gücünün toplumsal dönüşümle, özellikle de kadınların ve kız çocuklarının dijital dünyadaki rolüyle nasıl harmanlandığını gözler önüne seriyor.