Bu sularda sorun çıkaran ve istikrarı bozan tarafın hiçbir zaman Çin olmadığını belirten Mao, Tayvan konusunun Çin’in iç işi olduğunu ve herhangi bir dış müdahaleye izin vermeyeceklerini vurguladı.

Mao, ABD’nin tek Çin ilkesine ve Çin ile ABD arasındaki üç ortak bildiriye uyması, Tayvan konusunu dikkatle ele alması ve somut adımlarla Çin-ABD ilişkilerinin genel çıkarları ile bölgesel barış ve istikrarı koruması gerektiğini kaydetti.

Söz konusu artış, ticari gerilimleri tırmandırmış ve Avrupa’daki otomobil üreticileri üzerinde baskı yaratmıştı.

AB Ticaret Komiseri Maros Šefčovič’in Çinli mevkidaşıyla yaptığı görüşmenin ardından cuma günü, AB’ye yapılan hibrit otomobil sevkiyatlarını önemli ölçüde azaltma konusunda anlaşma sağlandı.

Avrupa’daki otomobil üreticileri, Chery gibi şirketlerin baskısı altında kalırken, rakiplerin yeni modelleri daha verimli bir şekilde geliştirdiği Çin pazarında pazar payı kaybediyor.

Avrupa’da ise BYD’nin Dolphin hatchback modeli de dahil olmak üzere cazip ürün yelpazeleri, uygun fiyatlarla sağlam elektrikli araç teknolojisi sunuyor.

Bu değişim, Volkswagen gibi otomobil üreticilerini, kapsamlı maliyet kesintileri kapsamında işgücünü küçültmeye zorluyor.

Šefčovič, bu anlaşmanın türünün ilk örneği olduğunu ve iki ekonomik güç arasında gerginliğin giderek artmasına neden olan günlük 1,18 milyar avro tutarındaki ticaret açığını azaltmak amacıyla Haziran ayından bu yana Çin ile yürütülen “yoğun” müzakerelerin sonucu olduğunu belirtti.

Cuma günü Pekin’de düzenlenen basın toplantısında konuşan Šefčovič, anlaşmanın “Çin’in [hibrit araç] ihracatını yarıdan fazla azaltma olasılığını ortaya çıkardığını” belirterek, bunun önümüzdeki dört yıl içinde şarj edilebilir ve batarya ile çalışan hibrit araç ihracatında “birkaç milyon”luk bir azalmaya yol açacağını ekledi.

Komiser, “Çin, öncelikle ticaret gerilimi aşamasına girmeden ihracatını azaltmayı kabul etti; bu ilk kez oluyor,” dedi ve bu sözleriyle, DTÖ ticaret kuralları kapsamında koruma önlemlerinin devreye sokulmasından önce yapılması gereken olağan soruşturmalara atıfta bulundu.

Šefčovič, Çinlilerin, kimya ve tekstil dahil birçok sektörde Çin’den gelen ucuz ithalat akını nedeniyle “kelimenin tam anlamıyla binlerce istihdam kaybı” riskiyle karşı karşıya kalınması nedeniyle Avrupa’daki her üye ülkede artan siyasi baskıyı fark ettiklerini söyledi.

AB liderlerinin Avrupa Komisyonu’ndan “açıkça çok hızlı bir adım beklediklerini” ve Çinlilerin de bunun farkında olduğunu belirtti:

“Çinli ortaklarımızın bu çok güçlü siyasi argümanı takdir ettiklerini söylemekten memnuniyet duyuyorum; dolayısıyla müzakere yoluyla bir çözüme ulaşabiliriz. Bu, sürecin sonu değil. Bu çok önemli bir ilk adım, ancak sadece bir ilk adım.”

Bu haftanın başlarında üst düzey AB yetkilileri, Çin rekabetinin yarattığı baskı altında daha sonra diğer alanlara da genişletilebileceğini umdukları, tek bir sektörle “kavram kanıtı” olarak adlandırdıkları bir pilot program geliştirmek üzere Pekin’e gideceklerini açıkladılar.

Šefčovič, müzakerelere “büyük önem” verdiğini, çünkü bir ticaret savaşı başladıktan sonra bunu “durdurmanın çok zor” olduğunu belirtti.

16 maddelik anlaşmanın bir parçası olarak, Pekin ve Brüksel, otomobiller, nadir toprak elementlerine yönelik ihracat kısıtlamaları ve AB’den Çin’e daha fazla gıda ve içecek girişine ilişkin müzakerelere devam edecek.

Çin, her iki tarafın da hibrit otomobiller için “şirket fiyat taahhütlerine ilişkin prosedürlere” uyacağını belirtti; bu da, satışları sınırlamanın bir yolunun, Avrupa’da satılan Çin menşeli otomobiller için daha yüksek asgari fiyatlar belirlemek olabileceğini ima ediyor.

Çin Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Çin’in “AB’ye gönderilecek nadir toprak elementleri ve kalıcı mıknatıslar için ihracat lisanslarının onaylanmasını kolaylaştırmaya devam etmeye istekli olduğu” belirtildi.

Açıklamada ayrıca, her iki tarafın da “farklılıkları DTÖ kuralları çerçevesinde uygun şekilde ele alma ve ikili ticaret ile ekonomik ilişkileri istikrara kavuşturma ve dengeleme konusundaki taahhütlerini yeniden teyit ettikleri” ifade edildi.

Çin Ticaret Bakanlığı bugün (12 Ekim) yaptığı açıklamada ise, iki taraf arasında yapılan “yoğun istişareler”in ardından, Avrupa Birliği’nin yeni hibrit araç düzenlemesinin ihracatın büyümesinin devam etmesine olanak tanıyacağını ve Çin’e diğer hiçbir ülkeden daha az olmayan bir kota tahsis edileceğini belirtti.

Bakanlık, bu mutabakatın “Çinli işletmelerin pratik çıkarlarını güçlü bir şekilde koruduğunu, Çin-AB ticaret gerilimlerinin tırmanmasını önlediğini ve her iki tarafa da istikrarlı, öngörülebilir ve sürdürülebilir bir ticaret ve yatırım ortamı sağladığını” da sözlerine ekledi.

Çin gümrük verilerine göre, Çin’in AB’nin 27 üye ülkesine yaptığı hibrit araç ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemindeki 2,5 milyar dolardan bu yılın ilk yarısında 7,5 milyar dolara üç katına çıktı.

Bu rakam, 2021 yılının tamamında gerçekleştirilen 845 milyon dolarlık ihracatın neredeyse dokuz katı.

AB’nin 2024 yılında Çin menşeli elektrikli araçlara ek gümrük vergileri uygulamaya başlamasından bu yana, Çinli otomobil üreticileri bu ek vergilerden muaf olan şarj edilebilir hibrit araçlara giderek daha fazla yöneldi.

Avrupa’nın bazı bölgelerindeki yetersiz şarj altyapısı da, uzun menzili ve yüksek yakıt verimliliği ile pazarlanan şarj edilebilir hibrit araçlara olan talebi destekliyor.

Jefferies’e göre, SAIC, BYD ve Chery, AB’deki Çin menşeli hibrit araç satış hacminin %90’ından fazlasını oluştururken, hibrit araçlar bu üreticilerin Avrupa satışlarının yarısından fazlasını temsil ediyor.

Anlaşmaya Renault’dan destek de geldi. CEO Francois Provost, Avrupa Birliği’nin Çin’den gelen hibrit araç akınını yavaşlatmaya yönelik anlaşmasıyla ilk “önemli bir dönüm noktasına” ulaştığını ve bunun Avrupa otomotiv endüstrisinin geleceğinin şekillenmesine katkıda bulunacağını savundu.

Provost, “Ona bir an önce bir anlaşmaya varması için ısrar etmiştim. Anlaşma olmazsa, Çin ile bir ticaret savaşıyla karşı karşıya kalırdık; bu da herkes için bir ‘kayıp-kayıp’ durumu olurdu,” dedi.

Provost, AB’nin giderek derinleşen ticaret dengesizliklerini ele almayı amaçladığı bu ziyaret öncesinde Šefčovič ile bir araya gelen iş dünyası liderleri arasındaydı.

Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao ile yapılacak görüşmeler öncesinde Fransa ve Almanya, AB’ye misilleme amaçlı ekonomik yetkilerini önemli ölçüde genişletmesi ve sübvanse edilmiş ithalatın kimya ve plastik gibi sektörlere zarar verip vermediğini araştırması çağrısında bulundu.

Fransa’da Renault, halihazırda bazı Çinli tedarikçilere güveniyor. Envision AESC, Fransa’nın kuzeyindeki Douai’de bulunan Renault otomobil montaj fabrikasının yakınındaki bir tesiste, en çok satan R5 şehir otomobili ile R4 ve Alpine A290 modelleri için elektrikli araç akülerini monte ediyor.

Provost, “Çinli şirketlerin sadece ‘vidalama fabrikaları’ kurmak yerine, Avrupa değer zincirine büyük yatırımlar yapmasına ihtiyacımız var,” dedi.

Ayrıca Provost, AB’yi, Çinli oyuncular için yerel bir çerçeve oluşturabilecek sözde “Made in Europe” kuralları konusunda hızlı adım atmaya çağırdı:

“Avrupa şimdi hızlı kararlar almazsa, Avrupa otomotiv endüstrisinin çöküşü devam etme riski var. En azından Çin cephesinde, Komisyon Üyesi Šefčovič sayesinde bazı ilerlemeler kaydedildi.”

Turbalık araziler ve ahşap yapılar bilançoyu ağırlaştırdı

Bölgenin coğrafi ve mimari dokusu, itfaiye ekiplerinin alevleri kontrol altına almasını zorlaştıran temel faktörler olarak öne çıkıyor. Yangının turbalık arazilerde hızla ilerlemesi, su kaynaklarının kısıtlı olması ve meskun mahallerdeki yapıların büyük ölçüde ahşaptan inşa edilmiş olması yıkımın boyutunu artırdı. Şu ana kadar can kaybının rapor edilmediği felaketin ardından ulusal afet yönetimi ekipleri hızla harekete geçerek bölgede geçici barınma çadırları ve aşevleri kurdu. Evlerini kaybeden sivillerin büyük bir kısmı bölgedeki okul binaları ile ibadethanelere sığınırken, afetzedelere temiz su, gıda ve giysi tedariki sağlanıyor.

Yarım milyon hektarı aşan ekolojik yıkım

Bangka Belitung'daki yerel yıkım, Endonezya'nın genelinde özellikle Sumatra ve Borneo adalarını sarmalayan çok daha geniş çaplı bir çevre krizinin yalnızca bir parçasını oluşturuyor. Resmi verilere göre yılın ilk yedi ayında ülke genelinde yaklaşık 202 bin hektar arazi küle dönerken, bağımsız sivil toplum kuruluşları takip eden süreçte en az 600 bin hektarlık ek bir alanın daha yandığını tahmin ediyor. İklim ve çevre şartlarının tetiklediği bu orman yangınları, yalnızca yerel bir afet olmaktan çıkarak devasa biyoçeşitliliği ve küresel ekosistemi tehdit eden uluslararası bir krize dönüşmüş durumda.

IOM'ye göre, Cibuti'den Yemen'e gitmek üzere yola çıkan ve 305 kişiyi taşıyan tekne, 8 Ekim'i 9 Ekim'e bağlayan gece, Obock kasabasının kuzeyindeki Guhere yakınlarında battı.

Daha önce 109 olarak açıklanan can kaybı, 30 kişinin daha cansız bedenine ulaşılmasıyla 139'a yükseldi. İlk bulunan 109 kişinin 52'si erkek, 42'si kadın, 15'i ise çocuktu. Çocukların dokuzu kız, altısı erkekti.

IOM'nin önceki açıklamasında, kazadan 80'den fazla kişinin sağ kurtulduğu belirtilmişti. Hayatta kalanların tamamının Etiyopya vatandaşı olduğu bildirildi.

IOM'nin Cibuti Misyon Şefi Alexandre Coissac, “Bu, yıkıcı bir can kaybı. Düşüncelerimiz hayatta kalanlarla, yakınlarını kaybeden ya da ailelerinden haber alamayan kişilerle birlikte,” dedi.

Coissac, ekiplerin acil yardım sağlamak üzere yerel makamlarla birlikte sahada çalıştığını belirterek, yaşananların ekonomik fırsatlar arayan göçmenlerin bu güzergâhta karşılaştığı tehlikeleri bir kez daha gözler önüne serdiğini söyledi.

Afrika Boynuzu'ndan Körfez ülkelerine uzanan tehlikeli rota

IOM'ye göre, her yıl on binlerce göçmen Afrika Boynuzu'ndan Cibuti üzerinden geçerek Babülmendep Boğazı'nı aşmaya ve Yemen üzerinden Körfez ülkelerine ulaşmaya çalışıyor.

Örgüt, yoksulluk, güvensizlik ve iklim değişikliğinin giderek ağırlaşan etkilerinin, Orta Doğu'da artan istikrarsızlığa rağmen çok sayıda kişiyi bu tehlikeli yolculuğa ittiğini belirtti.

IOM'nin Yerinden Edilme Takip Birimi'nin verilerine göre, 10 Eylül'den bu yana Etiyopya'dan Cibuti'ye 20 binden fazla giriş hareketi kaydedildi.

Mart ayında da Yemen'e geçmeye çalışan göçmenleri taşıyan başka bir tekne Cibuti açıklarında batmış; dokuz kişi hayatını kaybetmiş, 45 kişi kaybolmuştu.

Arama kurtarma çalışmaları devam ederken IOM ve yerel makamlar kazadan sağ kurtulanlara yardım sağlıyor.

Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonu da 10 Ekim'deki saldırının ardından Kral Halid Uluslararası Havalimanı'nın 11 Ekim'de yeniden hedef alındığını doğruladı.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün verilerine göre, 10 Ekim'de aynı havalimanına düzenlenen saldırıda 12 kişi hayatını kaybetmiş, 309 kişi yaralanmıştı.

Arap Koalisyonu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve Husilerden yapılan açıklamalara göre, Husiler 10-11 Ekim tarihlerinde Suudi Arabistan'daki havalimanları ve enerji tesislerine yönelik bir dizi saldırı gerçekleştirdi.

Bu saldırılarda, ülkenin doğusundaki Dammam kentinde bulunan Kral Fehd Uluslararası Havalimanı ile başkent Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı ikişer kez hedef alındı.

Panama hükümeti, depremin yol açtığı hasarların azaltılması ve afet yardım çalışmalarının koordinasyonu amacıyla 10 Ekim'de ülke genelinde olağanüstü hâl ilan etti.

Panama'da 9 Ekim'de yerel saatle 12.56'da meydana gelen 7,5 büyüklüğündeki depremin merkez üssü, Los Santos eyaletine bağlı Tonosí kasabasının yaklaşık 39 kilometre kuzeybatısında bulunuyordu.

Reuters'ın aktardığı verilere göre, depremde en az 27 kişi yaralandı, yaklaşık 900 konut hasar gördü. Ülkenin çeşitli bölgelerinde okullar, sağlık tesisleri, yollar ve kamu binaları da depremden zarar gördü.

Yetkililerin hasar tespit ve yardım çalışmaları devam ediyor.

Shenzhen kentinde bugün düzenlenen törenle açılışı duyurulan tesisin, sınır geçiş işlemlerini önemli ölçüde hızlandırması bekleniyor.

Yenilenen sınır kapısı, Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi'ndeki ulaşım bağlantılarını güçlendirecek ve bölgeler arası seyahatleri kolaylaştıracak.

Yolculara ve araçlara günün 24 saati hizmet verecek tesiste, sınır geçiş işlemlerinin yaklaşık 30 dakikadan 5 dakikaya indirilmesi hedefleniyor.

Toplam 689 bin 700 metrekarelik kullanım alanına sahip olan Huanggang Sınır Kapısı, dört bodrum ve beş yer üstü katından oluşuyor. Tesis, Çin'in tek binadan oluşan en büyük sınır kapısı yapısı ve dünyanın en büyük kara sınır kapısı kompleksi olma özelliğini taşıyor.

İlk kez 1989 yılında hizmete giren Huanggang, Çin'in 24 saat sınır geçiş hizmeti sunan ilk büyük ölçekli kara sınır kapısıydı. Açıldığı tarihten bu yana yüz milyonlarca yolcuya hizmet veren sınır kapısında, günlük yolcu sayısı en yoğun dönemlerde 60 bini aşarken araç geçişleri de yaklaşık 10 bine ulaştı.

Sınır geçişlerine yönelik artan talebi karşılamak amacıyla, tesisin bulunduğu alanda yeniden inşa çalışmalarına 2019 yılında başlandı.

Transatlantik güvenlik hattı ve regülasyon tırmanışı

ABD yönetiminin ilkesel tutumundaki bu yumuşama, Washington'ın iç politikada yapay zeka güvenliğine yönelik yaklaşımındaki genel dönüşümle de paralellik gösteriyor. Geliştiricilere bağlayıcı güvenlik kuralları getirilmesi çağrılarına uzun süre mesafeli duran Trump yönetimi, kurduğu yeni yapay zeka görev gücü aracılığıyla şirketlere güvenlik ihlallerini bildirme zorunluluğu getirerek denetim mekanizmalarını sıkılaştırmaya başladı.

Bu diplomatik ve teknolojik geri dönüş, 2023 yılında düzenlenen ilk küresel yapay zeka güvenliği zirvesinin ardından hayata geçirilen İngiltere Yapay Zeka Güvenlik Enstitüsü'nün küresel konumunu da pekiştiriyor. En gelişmiş modellerin olası kötüye kullanım risklerini ve kapasitelerini bağımsız olarak test eden İngiliz kurumu, Washington'ın karar değişikliği sayesinde enstrümanlarını Amerikan yapay zeka ekosistemi üzerinde daha etkin kullanma imkanına kavuşuyor.

Devlet başkanları diplomasisinin Çin-ABD ilişkilerinde “pusula” işlevini gördüğünü ve iki ülke orduları arasındaki ilişkilerin gelişimine yön verdiğini vurgulayan Chen Xi, Çin ordusunun ABD tarafıyla birlikte iki ülkenin devlet başkanları arasında varılan önemli görüş birliklerini etkin şekilde hayata geçirmeye, iletişim ve diyaloğu güçlendirmeye, temas ve işbirliğini genişletmeye, anlaşmazlıkları kontrol altına almaya, iki ülke arasındaki askeri ilişkilerin istikrarlı, sağlıklı ve sürdürülebilir gelişimini sağlamaya hazır olduğunu belirtti.

Chen, atılacak bu adımların iki ülke arasında saygı, adalet ve karşılıklılık dayalı yapıcı stratejik istikrarlı ilişkinin kurulmasına olumlu enerji katacağını sözlerine ekledi.

Bilim insanları, FRB 20240304B adı verilen bir hızlı radyo patlamasının 10,6 milyar yıl önce uzak bir galakside meydana geldiğini belirledi.

Hızlı radyo patlamaları (FRB), yalnızca birkaç milisaniye süren ancak son derece güçlü radyo dalgaları yayan kozmik olaylar.

İlk kez yaklaşık 20 yıl önce keşfedilen bu sinyallerin nasıl ortaya çıktığı hâlâ tam olarak bilinmiyor.

Bazılarının, güçlü manyetik alanlara sahip nötron yıldızlarından kaynaklandığı düşünülüyor. Ancak astronomlar bütün hızlı radyo patlamalarının aynı mekanizmayla oluştuğundan emin değil.

Yeni keşif, kaynağı belirlenebilen hızlı radyo patlamaları arasında mesafe rekorunu kırdı.

Sinyal nasıl keşfedildi?

Araştırmacılar, sinyali Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskobuyla, uzaydaki kısa süreli radyo olaylarını gerçek zamanlı tespit etmek için geliştirilen MeerTRAP sistemi sayesinde yakaladı.

Sinyalin farklı frekanslarının Dünya'ya küçük zaman farklarıyla ulaşması, araştırmacıların dikkatini çekti.

Bu durum, radyo dalgalarının uzayda elektrik yüklü parçacıkların bulunduğu bölgelerden geçerken farklı ölçülerde gecikmesinden kaynaklanıyor.

Bilim insanları, "dispersiyon" adı verilen bu etkiyi ölçerek sinyalin ne kadar madde içinden geçtiğini ve ne kadar uzak bir kaynaktan gelmiş olabileceğini hesaplayabiliyor.

FRB 20240304B'nin gösterdiği yüksek dispersiyon, son derece uzak bir kaynaktan geldiğine işaret ediyordu.

Ancak araştırmacılar, Keck teleskopları gibi güçlü yer tabanlı gözlemevlerini kullandıklarında sinyalin geldiği konumda herhangi bir galaksi göremedi.

Bunun üzerine NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu'na başvurdular.

James Webb'in kızılötesi kamerası, radyo patlamasının konumuna çok yakın, son derece küçük ve sönük bir galaksi tespit etti.

Galaksinin ışığını inceleyen astronomlar, evrenin genişlemesi nedeniyle ışığın dalga boyunda meydana gelen değişimi ölçtü.

Böylece galaksiyi, ışığının yayıldığı 10,6 milyar yıl önceki haliyle gördüklerini doğruladılar.

Sinyalin kaynağı şaşırttı

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, radyo patlamasının kaynaklandığı galaksinin özellikleri oldu.

Bu galaksinin yıldız kütlesi, Güneş'in kütlesinin yalnızca yaklaşık 10 milyon katı. Bu da onu Samanyolu gibi büyük galaksilerle karşılaştırıldığında oldukça küçük yapıyor.

Üstelik galaksi, yoğun biçimde yeni yıldızların oluştuğu genç bir yapıya sahip.

Araştırmacılar ayrıca galakside, astronomların hidrojen ve helyumdan daha ağır elementler için kullandığı "metal" miktarının oldukça düşük olduğunu belirledi.

Sidney Üniversitesi'nden araştırmacı Laura Driessen, bu özelliklerin hızlı radyo patlamalarının hangi ortamlarda ortaya çıktığını anlamak açısından önemli olduğunu söylüyor.

Bilim insanlarına göre galaksinin genç olması ve yoğun yıldız oluşumu, sinyalin bir "magnetar"dan kaynaklanmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Magnetarlar, büyük kütleli yıldızların süpernova patlamaları sonucunda oluşabilen, olağanüstü güçlü manyetik alanlara sahip nötron yıldızlarına deniyor.

Bu tür yıldızlar, kısa süreli ve çok güçlü enerji patlamaları üretebiliyor.

Ancak araştırmacılar, yeni keşfin hızlı radyo patlamalarının tamamının magnetarlardan kaynaklandığını kanıtlamadığını vurguluyor.

Evrenin görünmeyen maddesini araştırmak için kullanılabilir

Keşfin en önemli sonuçlarından biri, sinyalin 10 milyar yılı aşan yolculuğu sırasında geçtiği uzay hakkında bilgi taşıması.

Radyo dalgaları galaksiler arasındaki ortamdan geçerken elektrik yüklü parçacıklardan ve manyetik alanlardan etkileniyor. Bu etkileşimler, sinyalin özelliklerinde ölçülebilir değişiklikler oluşturuyor.

Örneğin farklı frekansların gecikme miktarı, sinyalin yolculuğu boyunca karşılaştığı serbest elektronların dağılımı hakkında bilgi verebiliyor.

Manyetik alanlar ise radyo dalgalarının kutuplanma yönünü değiştirebiliyor.

Bilim insanları bu değişiklikleri inceleyerek galaksiler arasındaki seyrek, doğrudan gözlemlenmesi zor maddeyi ve evrenin manyetik yapısını araştırabiliyor. Bu nedenle hızlı radyo patlamaları, astronomlar için bir tür kozmik el feneri işlevi görüyor.

Sidney Üniversitesi'nden Manisha Caleb, keşfin evrenin uzak geçmişine olağanüstü bir bakış sunduğunu belirtiyor.

Caleb, "Evrenin yalnızca yaklaşık 3 milyar yaşında olduğu dönemden gelen bir hızlı radyo patlaması yakaladık. Bu kısa radyo ışığı parlamasını kullanarak milyarlarca yıl boyunca içinden geçtiği madde hakkında bilgi edindik," diyor.

Büyük Patlama'dan 3 milyar yıl sonrası

Evrenin yaklaşık 13,8 milyar yaşında olduğu düşünüldüğünde, yeni keşif astronomların kozmik tarihin çok erken bir dönemini incelemesini sağlıyor.

Araştırmacılara göre bu, hızlı radyo patlamalarının Büyük Patlama'dan yalnızca yaklaşık 3 milyar yıl sonra da meydana geldiğini gösteren önemli bir kanıt.

Bu dönem, evrende yıldız ve galaksi oluşumunun son derece yoğun olduğu bir zamana karşılık geliyor.

Keşif sayesinde bilim insanları, kozmik tarihin yaklaşık yüzde 80'ine yayılan bir zaman aralığında elektrik yüklü maddenin dağılımını araştırma olanağına sahip oldu.

Araştırmacıların bir sonraki hedefi, benzer uzaklıklardan gelen daha fazla hızlı radyo patlaması tespit etmek.

Ülkenin orta kesiminde yer alan Penonome kentindeki Alberto Zuniga Okulu'nda 15 öğrencinin hafif şekilde yaralandığını, çöken bir otelde ise can kaybının olmadığını vurgulayan Montalvo, ülke genelinde kayıp kişi bildirilmediğini ve arama kurtarma çalışmalarının aralıksız sürdüğünü söyledi.

Montalvo, depremde ülkenin farklı bölgelerinde evlerin, kamu binalarının, kiliselerin, hastanelerin ve yolların hasar gördüğünü, su arıtma tesislerinin de etkilendiğini belirtti.

Bu arada, ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumundan (USGS) yapılan açıklamaya göre, Panama'da Rio Grande'nin 8 kilometre kuzeybatısında 6,6 büyüklüğünde deprem meydana geldi.

Deprem yerin 10 kilometre derinliğinde kaydedildi. Panama'da meydana gelen depremin ardından artçı sarsıntıların sayısı 95'i aştı.

1 ila 3 metre yüksekliğinde dalgalar görülebilir

Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi (PTWC) geniş çaplı tsunami tehlikesinin sona erdiğini duyururken, Panama Üniversitesi Jeoloji Enstitüsü kıyı bölgelerinde 1 ila 3 metre yüksekliğinde dalgalar görülebileceğini bildirdi.

Yetkililer, Isla Canas, Los Santos'un güney kıyıları ve Veraguas sahil şeridindeki yerleşim yerlerinde yaşayanlara kıyıdan uzaklaşarak yüksek kesimlere çıkmaları çağrısında bulundu.

Öte yandan Panama Kanalı, depremden sonra operasyonların normal şekilde sürdüğünü duyurdu.

Tocumen Uluslararası Havalimanı'nda uçuşlar yeniden başladı

Panama'daki deprem nedeniyle güvenlik gerekçesiyle operasyonları durdurulan Tocumen Uluslararası Havalimanı, yaklaşık iki saatlik askıya alma işleminin ardından hava trafiğine yeniden açıldı.

Havalimanı idaresinden yapılan açıklamada, altyapı ve kule güvenlik kontrollerinin tamamlanmasıyla uçuşların kademeli olarak başladığı bildirildi.

Alınan geçici durdurma kararının, terminal altyapısında oluşabilecek muhtemel aksaklıkların önüne geçmek ve hava seyrüsefer hizmetlerindeki olası sıkışıklığı yönetmek amacıyla uygulandığı ifade edildi.

Panama'daki deprem

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumundan (USGS) yapılan açıklamaya göre, Panama'nın güney ucuna yakın Pitaloza Arriba bölgesinde meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki deprem, yaklaşık 10 kilometre derinlikte kaydedilmişti.

Başkent Panama City'de de hissedilen depremin ardından doğu Pasifik'te kıyısı bulunan bölgeler için tsunami uyarısı yapılmıştı.

Panama Devlet Başkanı Jose Raul Mulino, sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, halka sakin kalma çağrısında bulunmuştu.

Ulusal basına göre, Panama'nın güneyinde yerel saatle 12.56'da 7,7 büyüklüğündeki depremin ardından yerel makamlar ve acil durum ekipleri hasar tespit çalışmalarına başlamıştı.

Bakanlık sözcüsü konuya ilişkin yaptığı açıklamada "Son zamanlarda ABD Dışişleri Bakanlığı, yalanlar, uydurmalar, önyargılar ve düşmanlıkla dolu '2026 İnsan Kaçakçılığı Raporu' aracılığıyla Kuzey Kore'yi kötü niyetle karalamak suretiyle, siyasi amaçlı bir başka ciddi provokasyona imza attı" değerlendirmesine yer verdi.

Bu durumu "ABD'nin insan haklarını siyasallaştırıp bir silah olarak kullanması" şeklinde nitelendiren sözcü, Dışişleri Bakanlığının raporu "devletin egemenliğine ve iç işlerine müdahale eden ve vatandaşların hak ve menfaatlerine zarar veren düşmanca politikanın yoğun bir ifadesi" olarak gördüğünü kaydetti.

Sözcü, bu tür ABD insan hakları raporlarının "diğer ülkelerin iç işlerine müdahaleyi meşrulaştırmak ve Kuzey Kore'ninki de dahil olmak üzere bu ülkelerin sosyal sistemlerini yıkmak amacıyla hazırlanmış sahte belgeler" olduğunu ifade etti.

Raporu "siyasi amaçlı bir provokasyon" olarak nitelendiren sözcü, "Kuzey Kore'nin egemenlik haklarına ve vatandaşlarının hak ve çıkarlarına ciddi bir tehdit oluşturan ABD'nin Kuzey Kore’ye yönelik 'insan hakları' bahanesiyle yürüttüğü kampanya, diğer düşmanca eylemlerle birlikte ABD'ye karşı alınacak en sert önlemlerin ilk hedefi olacaktır" görüşünü paylaştı.

Trump ardından İran'ı yine tehdit etti. ABD Başkanı, "Ya bize her şeylerini verirler ya da artık var olmazlar" dedi. Cuma günü düzenlenen etkinlikte Trump, 7 alık savaşta defalarca dile getirdiği iddiasını da yineledi. Trump, İran savaşının "öyle ya da böyle çok hızlı bir şekilde" sona ereceğini savundu.

Trump müzakere sürecinin de “hızlı bir şekilde ilerlediğini” sözlerine ekledi.

Trump'tan Hürmüz iddiası
ABD Başkanı ayrıca savaş nedeniyle İran tarafından kapatılan Hürmüz Boğazı'na dair de konuştu. Trump, Hürmüz Boğazı'ndan savaştan öncekinden çok daha fazla tanker geçişi olduğunu iddia etti. Savaşın sona ermesiyle petrol fiyatlarının düşeceğini söyleyen Trump, Hürmüz Boğazı'nda ABD'nin tam kontrolü olduğu iddiasını yineledi.

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Africa CDC) yetkilisi Dr. Wessam Mankoula, çevrim içi basın toplantısında, Oxford Üniversitesi tarafından geliştirilen aşı adayının klinik denemelerine ilişkin bilgi verdi.

Mankoula, aşı adayının insanlarda güvenlik ve bağışıklık yanıtı açısından değerlendirildiği klinik denemelerinin 6 Ekim'de Uganda'da başladığını söyledi.

Oxford ve Moderna tarafından geliştirilen aşı adaylarının ilk klinik denemelerinin İngiltere ve Kanada'da başladığını kaydeden Mankoula, Moderna'nın başka bir aşı adayı için Uganda'daki yeni aşamaya etik onay verildiğini belirtti.

Mankoula, bugüne kadar 7 bin 700'den fazla sağlık çalışanı ve diğer ön saflarda görev yapan kişiye aşı uygulandığını ifade etti.

Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölmesine neden oldu

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku yerleşimlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası ölmüştü.

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mayıs ayında patlak veren "Bundibugyo" Ebola varyantının onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Aynı zamanda siyasi kaos yaratmayı öngören çeşitli sahte bilgi yayılma eylemlerine karşı çıktıklarına işaret eden Çinli Sözcü Mao Ning, siber güvenliği korumanın Çin ve ABD'nin ortak beklentisi olduğunu söyledi.

Mao Ning, ABD’nin çifte standart uygulamalarından ve siyasi manipülasyondan vazgeçip, Çin ile eşit diyalog ve istişare gerçekleştirmesi, böylece siber güvenlik riskini birlikte göğüslemesi ve barış, istikrar ve karşılıklı saygı temelinde Çin-ABD siber ilişkisi kurması gerektiğini belirtti.

Gençleşme tedavileri için yapay zeka taraması

Geleneksel yaşlanma araştırmalarındaki belirsizlik sorununu ortadan kaldıran model, karar mekanizmalarının bilim insanları tarafından izlenebildiği "açıklanabilir bir yapay zeka" altyapısı üzerine inşa edildi. Standart boyama tekniklerinden elde edilen düşük maliyetli görüntüleri işleyen ChromAgeNet, çekirdek çevresindeki kromatin mimarisini haritalandırarak genç hücrelerdeki sıkı ve düzenli yapının, yaşlı hücrelerde nasıl dağınık bir forma dönüştüğünü kanıtladı. Araştırma ekibi, algoritmanın potansiyelini göstermek amacıyla yaşlı fare hücrelerini çeşitli epigenetik ilaçlara maruz bırakarak kromatin örgütlenmesinde genç hücrelere benzer bir yapı elde etmeyi başardı. Bu durum, aracın gelecekte kan dokusunu yenileyebilecek ve yaşa bağlı hastalıkları engelleyebilecek yeni ilaçların küresel çapta taranması için kullanılabileceğini ortaya koyuyor.

Açık kaynak hamlesi ve insan denemelerine geçiş

Bilimsel bulguların uluslararası laboratuvarlarda hızla kullanılabilmesi için algoritmanın kodlarını ve 3D görüntü veri tabanını küresel kullanıma açan araştırma ekibi, çalışmalarını insan kök hücrelerine uyarlamaya hazırlanıyor. Uzmanlar, yaşlı hematopoetik kök hücrelerin uyarılmasıyla yalnızca bağışıklık sisteminin işlevinin değil, tüm organizmanın sağlıklı yaşam süresinin uzatılabileceğini belirtiyor. Henüz geliştirme aşamasındaki bu teknolojinin klinik uygulamalara geçmesi için yıllara ihtiyaç duyulduğuna dikkat çeken bilim insanları, yeni hedefin yaşlı hücreleri gençlik durumuna geri döndüren molekülleri tanımlayarak yaşam süresini değil, doğrudan "sağlıklı yaşam süresini" desteklemek olduğunu vurguluyor.

Orta Doğu'da tırmanan kriz, küresel enerji pazarlarını ve uluslararası diplomasiyi yeniden şekillendiriyor. ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın ham petrol ve petrokimya ürünlerini dış pazarlara taşımak için kullandığı filoya yönelik yeni yaptırımlarını duyurarak 17 gemiyi kara listeye aldı. Washington'ın uyguladığı abluka nedeniyle denizlerde bekleyen gemilerde halihazırda 20 milyon varil İran petrolü bulunduğu tahmin edilirken, bu ağır kısıtlamaların Tahran'ın deniz yoluyla yaptığı yükleme ve boşaltma operasyonlarını ciddi şekilde sekteye uğrattığı belirtiliyor. Ekonomik baskıların zirveye çıktığı bu süreçte ABD Başkanı Donald Trump ise Tahran ile yürütülen görüşmelerin verimli geçtiğini vurgulayarak, 3 Kasım'da gerçekleştirilecek Kongre ara seçimlerine kadar İran'a yönelik herhangi bir askeri operasyon düzenlemeyeceklerini ilan etti.

Tahran'dan misilleme uyarısı ve Moskova'nın diplomatik hamlesi

Washington cephesinden gelen ekonomik yaptırım kararları ve eş zamanlı askeri itidal mesajlarına karşılık Tahran yönetimi, bölgesel güvenlik stratejisinden taviz vermeyeceğinin altını çiziyor. İsrail'in olası önleyici saldırı hazırlıklarına ilişkin iddiaları değerlendiren İran lideri Mücteba Hamaney’in üst düzey danışmanı Muhammed Muhbir, ulusal çıkarları korumak adına tüm seçeneklerin masada olduğunu ve düşmanın stratejisinde yaşanacak değişikliklere göre gerekli misilleme adımlarının anında atılacağını ifade etti. Artan askeri gerilimin küresel aktörleri doğrudan harekete geçirdiği bu kritik dönemde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan Türkmenistan'da stratejik bir görüşme gerçekleştirdi. Orta Doğu'daki mevcut tablonun son derece ciddi bir hal aldığını belirten Putin, Moskova yönetiminin bölgesel sorunların çözümüne yönelik her türlü çabayı göstermeye hazır olduğunu vurguladı.

Tarihi uzay yürüyüşleri ve yörüngedeki araştırmalar

Geçtiğimiz şubat ayında Florida'dan fırlatılan ve uzayda 237 gün geçiren mürettebat, görev süreleri boyunca UUİ'de kapsamlı bilimsel deneyler ve teknoloji gösterimleri yürüttü. Misyon komutanlığını Jessica Meir'in üstlendiği bu görevde ESA astronotu Sophie Adenot, uzay istasyonu dışında görev yapan ilk Fransız kadın astronot unvanını elde etti. Yörüngedeki çalışmalarını tamamlayan uluslararası ekip, istasyondaki operasyonel görevlerini geçtiğimiz hafta UUİ'ye ulaşan yeni astronot grubuna devretti. Uzay aracından çıkarılmalarının ardından açıklama yapan Misyon Komutanı Meir, böylesine kapsamlı bir görevin ardından yuvaya dönmekten büyük heyecan duyduklarını ifade etti.

Yaşlanan uzay istasyonu veda etmeye hazırlanıyor

Çeyrek asırdır aralıksız olarak insanlı uzay görevlerine ev sahipliği yapan ve küresel uzay araştırmalarının merkezinde yer alan Uluslararası Uzay İstasyonu, görev ömrünün son evrelerine yaklaşıyor. Yaşlanan yörünge laboratuvarının, kalan planlı operasyonlarının tamamlanmasının ardından 2030 yılı civarında kontrollü bir şekilde yörüngeden çıkarılarak okyanusa indirilmesi ve kalıcı olarak görevden alınması hedefleniyor.

"Sistemi en çok suistimal eden şirket Microsoft"

Kararın arkasındaki temel gerekçe olarak, şirketlerin Amerikan vatandaşlarını işten çıkarıp yerlerine daha düşük maliyetli yabancı işçi istihdam etmesi gösteriliyor. Yönetim adına süreci yürüten ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, teknoloji devlerinin göçmenlik uygulamalarını sert bir dille eleştirerek sistemin Microsoft kadar suistimal edildiği başka bir örneğin bulunmadığını savundu. Vance, şirketin binlerce Amerikalı çalışanın işine son verirken eş zamanlı olarak binlerce geçici işçi vizesi ve yeşil kart kotasından faydalandığına dikkat çekti. Çalışma Bakanı Keith Sonderling ise kısıtlamanın boyutunu detaylandırarak; Cognizant, Infosys, Tata Consultancy Services, Wipro, HCLTech ve Capgemini gibi küresel teknoloji hizmet devlerinin de askıya alma kararına dahil edildiğini duyurdu.

Suçlamaların odağındaki Microsoft ise sistemin istismar edildiği iddialarını reddederek yasal süreçlerin dışına çıkılmadığını vurguluyor. Şirket yönetimi, son mali yılda yapılan H-1B geçici çalışma vizesi başvurularının yaklaşık yüzde 80'inin yeni alımlardan ziyade halihazırda bünyelerinde çalışan mevcut personelin yasal statülerini uzatmaya yönelik olduğunu belirtiyor.

Seçkin üniversitelere J-1 soruşturması

Trump yönetiminin göçmen iş gücüne yönelik başlattığı bu eşi görülmemiş kısıtlama dalgası, yalnızca teknoloji şirketleriyle sınırlı kalmayarak ülkenin en büyük akademik kurumlarını da içine alacak şekilde genişletildi. Yönetim; aralarında Harvard, Yale, Stanford ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nün (MIT) de bulunduğu dokuz prestijli üniversite hakkında yabancı değişim programı (J-1) vizelerinde dolandırıcılık yapıldığı şüphesiyle resmi soruşturma başlattı. Başkan Yardımcısı Vance, ülkenin en seçkin kurumlarının bu vizeleri kullanarak yabancıları ülkeye getirdiğini ve bu durumun Amerikan vatandaşlarının ücret standartlarını aşağı çektiğini ileri sürdü. Bu akademik soruşturma, yönetimin göreve geldiği günden bu yana yabancıların ülkeye girişini kısıtlama ve vatandaşlık yollarını daraltma yönündeki geniş çaplı stratejisinin en sert adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Şirket, saldırı sonucu çıkan yangının altyapının bir kısmına zarar verdiğini ve tesisin faaliyetinin tamamen durdurulduğunu duyurdu. Olayda can kaybı ya da yaralanma bildirilmedi.

Yandex’ten yapılan açıklamada, yetkili birimlerin olay yerinde hasarı gidermek için çalıştığı belirtildi.

Tesisin devre dışı kalması nedeniyle şirkete ait bazı çevrimiçi hizmetlerin kullanıcılara geçici olarak erişilemeyebileceği kaydedildi.

Şirket, hasarın mali boyutu ve veri merkezinin ne zaman yeniden devreye alınacağı konusunda ayrıntı vermedi.

Hisse değerleri geriledi, bulut sisteminde kısıtlama başladı

Gelişmelerin ardından Yandex hisseleri Türkiye saatiyle 10.10 itibarıyla yüzde 3,4’ün üzerinde değer kaybetti.

Ryazan bölgesi sakinlerine İHA tehlikesi uyarısının 7 Ekim gecesi saat 23.48’de iletildiği, alarmın 8 Ekim sabahı 02.46’da kaldırıldığı bildirildi. Sasovo’daki tesis 2014 yılında faaliyete geçmişti.

Yandex Cloud Alerts kanalından yapılan bilgilendirmede, sistemin “ru-central1-b” erişim bölgesinde enerji sorunları yaşandığı aktarıldı.

Şirket, veri yükünün diğer erişim bölgelerine aktarılması çalışmalarının tamamlandığını ve diğer alanlardaki hizmetlerin normal işleyişine devam ettiğini bildirdi.

Fakat bulut altyapısında yeni kaynak yaratma işlemlerine geçici sınırlamalar getirilebileceği ifade edildi. Arıza takip platformu Downdetector verilerine göre, 8 Ekim sabahında Yandex, Yandex Cloud ve emlak platformu CIAN hizmetlerine yönelik kullanıcı şikayetlerinde artış kaydedildi. Bildirimlerin ağırlıklı olarak Moskova ve çevre bölgelerden geldiği görüldü.

Lojistik depolarından sonra ilk kez veri merkezi hedef alındı

Saldırının doğrudan veri merkezini hedef alıp almadığı kesinleşmiş değil. Bununla birlikte, 8 Ekim itibarıyla Rusya’daki veri merkezlerine yönelik İHA kaynaklı ilk saldırı kayıtlara geçmiş oldu.

2026 yaz aylarından itibaren Rusya’nın önde gelen e-ticaret platformlarının depoları İHA saldırılarıyla karşı karşıya kalmıştı.

Wildberries şirketine ait bazı depoların yanması satıcılarda yüz milyarlarca rublelik zarara yol açmış, daha sonra Ozon şirketine ait lojistik merkezleri de hedef olmuştu.

Her iki şirket de sözleşme şartlarını değiştirerek saldırılardan kaynaklanan zararların sorumluluğunu satıcılara devretmişti.

Yandex tesislerinde daha önce 30 Mart 2025’te de trafo arızası kaynaklı geniş çaplı bir kesinti yaşanmış, Yandex Cloud, Yandex Müzik ve Yandex Lavka gibi servisler geçici olarak kullanım dışı kalmıştı.

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Zhaosu Sulak Alanı ve Tianma Kültür Parkı: Nehrin sularını sıçratarak koşan yılkı atlarını besleme deneyimi ve Sincan'ın binlerce yıllık "Cennet Atları" kültürüne tanıklık. (Emekli Amiral Türker Ertürk'ün değerlendirmeleriyle)

• Dünyaca Ünlü At Parkı: Farklı ülkelerden özel at ırklarının koruma altına alındığı merkezde, biniciliğin bir yaşam biçimi olduğunu kanıtlayan nefes kesici akrobasi gösterileri.

• Altı Yıldız Caddesi ve Akordeon Müzesi: 1930'larda altıgen düzende inşa edilen tarihi mahallenin çok kültürlü dokusu ve Halk Kültür Sergisi Salonu'nda yer alan devasa akordeon koleksiyonu.

• Kültürel Mozaik ve Kapanış Temasları: Milli Halk Delegesinin sunduğu özel gösteride farklı etnik kimliklerin oluşturduğu gurur tablosu (Gazeteci Zeynel Lüle'nin izlenimleriyle) ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi Halk Kongresi Daimi Komitesi Başkan Yardımcısı Mamtimin Kadir ile yapılan verimli görüşme.

Çin'in batıya açılan kapısı Sincan'ın entegrasyon ve kalkınma vizyonunu yerinde gözlemlediğimiz bu unutulmaz yolculuğun sonuna geldik. Ben Abdülkerim Yaşar; 6 gün boyunca Xinjiang izlenimlerimizi paylaştığımız bu serüvende bizlere eşlik ettiğiniz için teşekkür ederim. Hoşça kalın!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• İli Havzası ve Yining'in Dokusu: Uygur, Kazak, Hui, Moğol ve Han kültürlerinin muazzam bir uyumla harmanlandığı, Sincan'ın yemyeşil doğasıyla parlayan "bahçe şehri" Yining'e genel bir bakış.

• Lijie Caddesi: Şehrin tarihi dokusunu ve yerel kültürünü yansıtan, birbirinden ilginç dükkânlarıyla Yining'in renkli ve hareketli kalbi.

• Kalajun Yaylası ve Yurt Çadırları: 3000 metre rakımda, zümrüt yeşili bozkırların heybetli dağlarla kucaklaştığı noktada sıcak bir yöresel karşılama ve göçebe kültürünün simgesi geleneksel çadırlarına misafirlik.

• Kalajun Müzesi: Lalenin anavatanı olan bu bereketli topraklardaki 33 farklı lale çeşidini ve bölgenin zengin ekosistemini keşfettiğimiz bilgilendirici tur.

• Gün Sonu Değerlendirmeleri: Kalajun'un muhteşem manzarası eşliğinde doğanın tadını çıkarırken, Gazeteciler Mustafa Kemal Erdemol ve Özlem Gürses'in geziye dair özel izlenimleri.

Kalajun'un tertemiz havası ve görsel şöleni eşliğinde bitirdiğimiz bu keyifli günün ardından, bir sonraki bölümde Yining'in saklı güzelliklerini keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Xiang Fei Parkı ve Kültürel Şölen: Çing Hanedanlığı İmparatoru Qianlong'un efsanevi Uygur eşi "Xiangfei" anısına tasarlanan parkta görkemli karşılama seremonisi, yöresel müzikler ve renkli halk dansları.

• Apak Hoca Türbesi: 17. yüzyılda inşa edilen; yeşil ve mavi sırlı çinileri, ince işlemeli minareleri ve "Kokulu Cariye" efsanesiyle Orta Asya İslam mimarisinin en zarif örneklerinden biri.

• Kaşgar Sincan Pilot Serbest Ticaret Bölgesi: Türkiye'nin 'Orta Koridor' vizyonuyla doğrudan örtüşen, 8 ülkeye sınırı bulunan ve gümrük, üretim, lojistik operasyonlarını tek çatı altında birleştiren yüksek teknolojili ticaret üssü.

• Xibe (Şibe) Antik Kenti: Çing Hanedanlığı döneminde sınırları korumak için zorlu bir göç yolculuğuyla bölgeye yerleşen Xibe halkının kültürü, tarım aletleri ve keyifli okçuluk deneyimimiz.

• Saixi Gölü: Yining'de günün yorgunluğunu attığımız, el değmemiş doğasıyla adeta bir kartpostalı andıran o huzur dolu durak.

Saixi Gölü'nün dingin manzarası eşliğinde tamamladığımız bu yoğun günün ardından, beşinci günde Yining'in gizli kalmış güzelliklerini keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Geleneksel Köyler ve Porselen Sanatı: Balkabağı Sokağı'nda bizi karşılayan renkli gösteriler ve Yengisar'ın usta ellerinden çıkan, tamamen el işçiliğiyle üretilmiş zarif çömlekler. (Gazeteci Şükrü Küçükşahin'in yorumlarıyla)

• Yengisar Bıçağı Köyü ve Davaz Gösterisi: Sedef, kemik ve gümüş işlemeleriyle yüzyıllık bir geleneği yansıtan meşhur Yengisar bıçakları ve yaşları 8 ile 15 arasında değişen çocukların metrelerce yüksekte sergilediği nefes kesici "Davaz" (ip üstünde akrobasi) performansı. (Akademisyen Cangül Örnek'in değerlendirmesiyle)

• Geleneksel Çin Tıbbı Hastanesi: "Uzun yaşam diyarı" Shule'de (Şulı) bulunan, güney Sincan'ın en büyük rehabilitasyon merkezini barındıran bu tesiste; şifalı otlar, yalnızca nabız dinleyerek konulan teşhisler, akupunktur ve Tai Chi egzersizleri.

• Kırsal Kalkınma ve Jiangguoguo Şirketi: Bölgenin meşhur ceviz, badem ve kuru meyvelerinin uluslararası standartlarda işlenip dünyaya açıldığı üretim tesisine ziyaret ve Emekli Amiral Türker Ertürk'ün gezimize dair genel değerlendirmeleri.

Kaşgar'daki dolu dolu geçen üçüncü günümüzü burada noktalıyoruz. Bir sonraki bölümde Kaşgar'ın gizli kalmış köşelerini keşfetmeye devam edecek ve ardından rotamızı İli Kazak Özerk İli'nin merkezi Yining'e çevireceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Eski Şehir Koruma ve Yönetim Anı Salonu: Eski Kaşgar'ın maketleri üzerinden geçmişe yolculuk. Toprak evlerin yağmur ve deprem karşısındaki kırılganlığı ile 2010 yılında 8 bakanlığın ortaklığıyla başlatılan 1 milyar dolarlık dev restorasyon projesinin detayları. (Gazeteci Bülent Aydemir'in değerlendirmeleriyle)

• Tarihi İydgah Camii: 15. yüzyıldan günümüze uzanan, sarı tuğlalı görkemli girişi ve huzur veren yeşil kubbeleriyle Kaşgar'ın dini ve sosyal hayatının merkezi olan sembolik yapı. (Gazeteci İsmail Saymaz'ın yorumlarıyla)

• Kaşgar Antik Kenti ve Sokakları: Tarihin izini sürdüğümüz antik kent sokakları, renkli dükkânlar ve bakırcılar çarşısının o eşsiz ritmi. (Gazeteciler İrem Karataş ve Zeynel Lüle'nin izlenimleriyle)

Kaşgar'ın ruhunu doyasıya hissettiğimiz bu renkli günün ardından, 3. günde de bu eşsiz şehri keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

Urumçi’ye Varış: Asya'nın önemli aktarma noktalarından Tianshan Uluslararası Havalimanı ve şehrin şaşırtıcı derecede modern, temiz ve düzenli yapısı.

70. Yıldönümü Sergisi: 1955'ten günümüze Xinjiang'ın tarihi gelişimi, Demokratik Toprak Reformu, bölgede üretilen ilk traktör ve zorlu yol inşaatlarının fedakar hikayeleri.

Terörle ve Aşırıcılıkla Mücadele Müzesi: 1,66 milyon kilometrekarelik coğrafyanın jeopolitik önemi, geçmiş yıllarda yaşanan güvenlik sorunları ve Gazeteci Murat Taylan’ın değerlendirmeleri.

Urumçi Büyük Pazarı: Günü keyifle noktaladığımız, kültürel çeşitliliğin ve renkli dokunun kalbi olan o meşhur pazar.

Bir sonraki bölümde tarihi Kaşgar şehrinde görüşmek üzere... İyi seyirler!

Haliç Tersanesi bünyesindeki İstanbul Sanat Müzesi’nde kapılarını açan etkinlik, Asya’nın yükselen teknolojik gücünün toplumsal dönüşümle, özellikle de kadınların ve kız çocuklarının dijital dünyadaki rolüyle nasıl harmanlandığını gözler önüne seriyor.