Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, bugün düzenlenen olağan basın toplantısında, bir gazetecinin Nvidia'nın bu adımının Çinli şirketlerin yapay zekâ alanındaki kritik teknolojilere erişimini kısıtlayabileceğine dikkat çekerek konuya ilişkin tutumunu sorması üzerine açıklamada bulundu.

Sözcü Mao, konunun ayrıntılarına hâkim olmadığını ifade ederek, "Her zaman tüm tarafların işbirliğini adil, şeffaf ve ayrımcı olmayan ilkeler doğrultusunda yürütmesi gerektiğini savunuyoruz." dedi.

Mahkeme, Telegram'ın yasaklı üç ayrı içeriği kaldırmadığı gerekçesiyle 14,6 milyon ruble, Google'ın ise 3,8 milyon ruble para cezası ödemesine hükmetti.

Telegram'a verilen cezaya, Rusya'da yasaklı bir terör örgütüne katılıma ilişkin içeriklerin ve aşırılıkçı materyal olarak kabul edilen bir kitabın, Google'a verilen cezaya ise Rusya Silahlı Kuvvetleri ve devlet kurumlarını itibarsızlaştırıcı bilgilerin kaldırılmaması gerekçe gösterildi.

Rusya'da Google ve Telegram'ın yanı sıra diğer yabancı internet platformlarına da yasaklı içeriklerin kaldırılmaması ve ülkedeki yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi gibi gerekçelerle daha önce para cezaları uygulanmıştı.

Seçimlere ilişkin ülke genelinde yapılan anketlerin ortalamasına göre, hem Temsilciler Meclisinde hem de Senatoda Demokratlar avantajlı görünse de sonucu, yarışın başa baş sürdüğü seçim bölgelerinin belirlemesi bekleniyor.

Senatoda Demokratlar önde görünüyor

Genel ve eyalet düzeyindeki anketleri derleyen RealClearPolitics (RCP) haber platformundaki tabloya göre, Senatodaki sandalyelerin 47'sini Demokratların, 44'ünü Cumhuriyetçilerin elde edeceği tahmin ediliyor.

Başa baş yarışın sürdüğü 9 sandalyenin 8'i Cumhuriyetçi, 1'i Demokrat eğilimli görünüyor.

Cumhuriyetçilerin, başa baş yarışın sürdüğü 9 eyaletteki sandalyelerin en az 6'sını kazanması durumunda Senatoda 50 sandalyeye ulaşması bekleniyor. Senatoda 50-50 eşitlik oluşması halinde Başkan Yardımcısı JD Vance'in eşitlik bozma oyu Cumhuriyetçilere çoğunluğu sağlayabilir.

Yasalara göre Senato Başkanı olarak da görev yapan ABD Başkan Yardımcısı, eşitlik bozma oyunu partisi lehine kullanabiliyor.

Temsilciler Meclisinde Demokratlar avantajlı görünüyor

Tamamı seçime girecek Temsilciler Meclisinde, 218 sandalyeye ulaşan taraf çoğunluğu elde edecek.

RCP'deki mevcut tabloya göre, Temsilciler Meclisinde Cumhuriyetçilerin 180, Demokratların ise 227 sandalye kazanması bekleniyor.

Temsilciler Meclisindeki 28 sandalye için Demokratlar ile Cumhuriyetçiler arasında süren yarışta ise makas daralıyor.

Buna göre çoğunluğu elde etmesi beklenen Demokratlar, Temsilciler Meclisinde avantajlı görünüyor.

Mevcut tablo nasıl?

ABD'de halihazırda Senatoda Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların ise 45 sandalyesi bulunuyor. İki sandalyeye sahip bağımsızlar, birçok konuda Demokratlarla hareket ediyor.

Temsilciler Meclisinde ise Cumhuriyetçilerin 218, Demokratların 214, bağımsızların 1 sandalyesi bulunurken, 2 sandalye boş durumda.

Belirsiz bir dünyada dayanıklılık ve büyüme

Uluslararası dengelerin ve piyasaların hızla değiştiği bir konjonktürde toplanan forumun bu yılki ana gündemini, "Belirsiz Bir Dünyada Enerji Dönüşümü: Güvenliği, Büyümeyi ve Dayanıklılığı Teşvik Etmek" teması oluşturuyor. Kendi bölgesel ve makroekonomik gerçeklikleri üzerinden yeşil enerji dönüşümünü hızlandırmanın formüllerini arayan katılımcılar, küresel şoklara karşı dirençli altyapılar kurmanın yollarını tartışıyor. 6 Kasım'a kadar sürecek olan zirvede; BM kuruluşlarının üst düzey yöneticileri, uluslararası örgüt temsilcileri, farklı ülkelerden diplomatlar ile küresel enerji devlerinin karar alıcıları, sürdürülebilir enerji sistemlerine geçişin pratik uygulama yollarını çok boyutlu bir şekilde masaya yatırıyor.

Bölgesel iş birliğinden küresel inisiyatife

Uluslararası Enerji Forumu, küresel iş birliğinin yıllar içindeki evrimini göstermesi açısından da dikkat çekiyor. İlk olarak 2010 yılında BM Avrupa Ekonomik Komisyonu ile Asya-Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu'nun ortak inisiyatifiyle hayata geçirilen yapı, bugün BM'nin beş bölgesel komisyonunun tamamının ortaklaşa düzenlediği dev bir mekanizmaya dönüşmüş durumda. Sürdürülebilir enerji yönetişiminde en büyük yıllık etkinliklerden biri kabul edilen forumun ilk kez bir Asya ülkesinin öncülüğünde gerçekleştirilmesi, küresel enerji eksenindeki değişimin ve gelişmekte olan ülkelerin yeşil dönüşümdeki artan rolünün güçlü bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Liminal’e göre, mevcut en eksiksiz verilerin bulunduğu 2021 yılında, Frontex uçakları tarafından tespit edilenler, kaydedilen tüm geri itmelerin en az yüzde 36’sını oluşturdu.

Ajans, 2027 yılı için hava gözetimine şimdiden 330 milyon avro ayırmış durumda.

Avrupa Komisyonu ise insansız hava araçları, deniz ekipmanları ve son teknoloji ürünü yüksek irtifa sistemleri için ek 169 milyon avro talep ediyor.

Temmuz ayında ajans, İtalya ile yürütülen pilot test kapsamında, denizde bir gemiden en büyük insansız hava araçlarını uçurarak gözetimin erişim alanını ve menzilini genişletti.

Para ve politika bir yana, Liminal’ın bulguları, AB’nin yıllar içinde yasal sorumluluğu belirsizleştiren, Libya ve Tunus’u AB’nin göçmen karşıtı polis vekilleri haline getiren ve insanları kurtarmayı bırakmaları için yardım kuruluşlarına ait kurtarma gemileri üzerinde giderek artan bir baskı uygulayan bir sistem oluşturduğunu da net bir şekilde ortaya koyuyor.

Yasal belirsizlik, Libya’nın kurtarma bölgesinin finansmanına ve kurulmasına yardım etmeyi de içeriyor.

Bu bölgede artık saldırgan Libya sahil güvenlik botları, normalde Malta tarafından devriye gezilen alanların oldukça içine kadar düzenli olarak giriyor.

Liminal, Frontex’in hava araçlarının bir göçmen botunu tespit ettiği fakat yardım edebilecek yakınlardaki yardım gemilerini doğrudan uyarmadığı 16 vaka belirlediklerini söylüyor.

Ajans, kamuya açık radyo frekansları üzerinden uyarılar yayınlıyor ve bu uyarılar, yayın menzili içindeki herkes tarafından alınabiliyor.

Kurtarılan göçmenlere İtalya’da “sınır tarama” uygulaması

Alman STK’sı SOS Humanity tarafından yakın zamanda gerçekleştirilen bir deniz yoluyla göçmen kurtarma operasyonunda hayatta kalanlar, AB topraklarına ilk kez ayak bastıkları sırada liman rıhtımlarında taramadan geçirildiler.

Bu durum, AB’nin yeni Göç ve İltica Paktı’nın merkezinde yer alan yeni uygulamaları ortaya koyuyor.

2026 yılının Haziran ayında yürürlüğe giren anlaşma kapsamındaki kabul politikaları, AB’ye yeni gelenlerin ilk tarama sürecinin en fazla yedi gün sürmesini öngörüyor.

Orta Akdeniz’de fırtınalı bir gecede aşırı kalabalık bir lastik botun içinden kurtarılan 28 kişi, cumartesi günü (31 Ekim) karaya çıkarıldı ve akşam saatlerine kadar işlemleri tamamlandı.

Yeni anlaşma uyarınca bu, sığınma kararlarının büyük olasılıkla o anda ve o yerde verilmiş olacağı anlamına geliyor.

Humanity 1 gemisinin yanındaki platform, koruyucu giysiler giymiş görevliler ve polislerle doluydu. İtalya’nın kuzeyindeki Livorno limanında, Kızıl Haç’ın sağlık taraması, AB İltica Ajansı’nın savunmasızlık taraması ve hukuki bilgilendirme oturumu ile polisin sorgulamalarını gerçekleştirmek üzere geçici bir işlem merkezi kuruldu.

Tüm bu işlemler, göçmenlerin şaşkın bir şekilde varışlarından sonraki birkaç saat içinde tamamlanacaktı.

SOS Humanity’nin koruma görevlisi Marta (STK, gazeteciler tarafından sadece ilk adının kullanılmasını talep ediyor), gemiden kurtarılanlar yetkililer tarafından karaya indirilirken, “Kurtarma operasyonunun hemen ardından, insanların sadece dinlenmeye ihtiyacı varken, yetkililerin aceleyle bir kontrol listesini işaretleme alıştırmasını tamamlayabilmesi için sıkıştırılmış bir taramaya tabi tutuluyorlar,” dedi. Marta, EUobserver’a verdiği demeçte, bazı sınır sorgulamalarının “şiddetli bir hal alabildiğini” söyleyerek, insanların gemiden yeni inmişken birdenbire saatler süren sorgulamalara maruz kaldığını vurguladı. Marta limanda, geminin yanında duran ve göçmenlerin en savunmasız anlarında üzerlerine tepeden bakan silahlı Frontex veya Europol görevlilerini sık sık görmüş.

Yeni göç paktı, diğer üye devletlerle bilgi paylaşımı amacıyla oluşturulan Eurodac veri tabanına polis tarafından kayıt yapılmasını öngörüyor. Bunun ardından, yeni gelen bir kişinin hızlandırılmış sığınma prosedürüne hak kazanıp kazanmayacağına dair derhal bir karar verilecek. Bu, sığınma hakkı tanınma olasılığı daha düşük olan uyruklara sahip kişilerin 12 hafta içinde bir yanıt alacağı ve büyük olasılıkla başvurularının reddedileceği anlamına geliyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'na gelişlerinde Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ve eşi tarafından karşılandı.

İki liderin tören alanındaki yerlerini almasının ardından askeri bando tarafından Güney Kore milli marşı ve İstiklal Marşı çalındı. Erdoğan ve Lee, tören sırasında karşılıklı olarak heyet üyelerini tanıttı.

Erdoğan'a tekvando gösterisiyle karşılama

Resmi karşılama töreninde Güney Kore Milli Tekvando Gösteri Ekibi tarafından özel bir gösteri gerçekleştirildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, gösteriyi Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ile birlikte ilgiyle takip etti. İki lider, gösteri sırasında zaman zaman tokalaştı.

Gösterinin sonunda ekip tarafından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan'a üzerinde "Hoş geldiniz" yazılı pankart açıldı.

Erdoğan ve Lee baş başa görüştü

Resmi karşılama töreninin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda baş başa görüşmeye geçti.

Basına kapalı gerçekleştirilen ikili görüşme sona erdi.

Heyetler arası görüşme gerçekleştirildi

İki lider, baş başa görüşmenin ardından heyetler arası görüşmelere başkanlık etti.

Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda basına kapalı gerçekleştirilen görüşmede Türkiye ve Güney Kore heyetleri bir araya geldi.

Türk heyetinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ile AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Sağlık Politikaları Başkanı Halit Yerebakan yer aldı.

Türkiye ile Güney Kore arasında 4 anlaşma imzalandı

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Güney Kore ziyareti kapsamında iki ülke arasında bilim, teknoloji, doğal kaynaklar, madencilik, enerji ve nükleer enerji alanlarında 4 anlaşma imzalandı.

Seul'deki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda gerçekleştirilen baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından anlaşmaların imza törenine geçildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung'un huzurunda iki ülke arasında 4 anlaşma imza altına alındı.

Bilim, teknoloji ve inovasyon alanında iş birliği

Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti Bilim ve Bilgi-İletişim Teknolojileri Bakanlığı arasında "Bilim, Teknoloji ve İnovasyon (STI) Alanlarında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı" imzalandı.

Anlaşmaya, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Güney Kore Bilim ve Bilgi-İletişim Teknolojileri Bakanı Bae Kyung-hoon imza attı.

Doğal kaynaklar ve madencilik alanında anlaşma

Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanlığı arasında "Doğal Kaynaklar ve Madencilik Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı" imzalandı.

Mutabakat zaptına, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Güney Kore Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanı Kim Jung-Kwan imza attı.

Enerji alanında iş birliği güçlendirilecek

Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti İklim, Enerji ve Çevre Bakanlığı arasında "Enerji Alanında İşbirliğinin Güçlendirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı" imzalandı.

Anlaşmayı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Güney Kore İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Kim Sung-whan imzaladı.

Nükleer güç projesinin finansmanı için mutabakat

Türkiye Nükleer Enerji AŞ ile Güney Kore İhracat-İthalat Bankası arasında "Nükleer Güç Projesi Finansmanına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı" imzalandı.

Mutabakat zaptına, Türkiye Nükleer Enerji AŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ile Güney Kore İhracat-İthalat Bankası Başkanı ve Genel Müdürü Hwang Ki-yeon imza attı.

Liderlerden ortak basın açıklaması

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore lideri Lee Jae Myung ile ortak basın toplantısı gerçekleştirdi.

Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

''İki ülke arasında çok güçlü bağlar var. Özellikle enerji ve savunma sanayi konusunda işbirliğini güçlendiriyoruz. Teknoloji alanında işbirliğine önem veriyoruz. Özellikle batarya konusundaki işbirliğine büyük önem veriyoruz. Sayın cumhurbaşkanıyla görüşmemde Fırtına Obüsleri ve Altay Tankı gibi materyallerde işbirliğinin artırılması gerektiğini teyit ettik.

Kore Yarımadası'nda kalıcı barış ve istikrarın tesisini amaçlayan diyalog yöntemini destekliyoruz. Küresel barışa destek veren iki ülkeyiz. İşbirliğimizi daha da ileri taşıyacağız."

Güney Kore lideri Lee de Türkiye ile nükleer santral finansmanında işbirliği mutabakat zaptını imzaladıklarını açıkladı.

ABD'nin saldırı tehditlerine karşılık "düşman hedef bankasının" güncellendiğini ve Silahlı Kuvvetlerin savunma ve saldırı kabiliyetlerinin geliştirildiğini söyleyen Ekreminia, "ABD'nin herhangi bir yeni saldırganlığı, geçmiştekinden daha kapsamlı, ezici ve anında bir karşılıkla karşılanacaktır ve yeni bir savaş durumunda, savaşın coğrafyası Batı Asya bölgesiyle sınırlı kalmayacaktır." ifadelerini kullandı.

İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in, 31 Ekim'de Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahi, İran Ordusu Komutanı Tümgeneral Emir Hatemi, Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Tümgeneral Ahmed Vahidi'nin de aralarında bulunduğu üst düzey askeri yetkililerle görüşmesinde her türlü saldırıya "derhal, etkili ve coğrafi sınır tanımayan" şekilde karşılık verilmesi talimatını verdiği belirtilmişti.

Ülkesinin arabuluculuğunda 10-11 Kasım tarihlerinde BAE'nin başkenti Abu Dabi'de Rusya ile Ukrayna arasında çalışma düzeyinde görüşmeler yapılacağını aktaran Witkoff, görüşmelerin savaş sonrası güvenlik düzenlemeleri, gerilimin azaltılması, insani yardım çalışmaları ve barışa yönelik atılacak sonraki adımlara odaklanacağını belirtti.

Witkoff, ABD'li müzakerecilerin, bu hafta Belçika'nın başkenti Brüksel'de Fransa, Almanya, İngiltere, Avrupa Birliği (AB) ve NATO temsilcileriyle bir araya gelerek Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantilerini, Avrupa'nın savaş sonrası güvenlik mimarisini ve Ukrayna'nın yeniden inşasını destekleyecek ekonomik fırsatları ele alacağını kaydetti.

Witkoff, gelecek nesiller için kalıcı güvenlik sağlayacak kapsamlı bir barış anlaşmasına yönelik olarak Kiev, Oslo ve St. Petersburg'da kaydedilen ilerlemenin üzerine yeni adımlar atmayı beklediklerini ifade etti.

Görüşmede Li Qiang, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Umman Sultanı Heysem bin Tarık arasında aynı günün sabah saatlerinde gerçekleştirilen görüşmenin, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın daha da derinleştirilmesi için yeni bir yol haritası ortaya koyduğunu belirtti.

Çin’in Umman’la geleneksel dostluğu sürdürmeye, karşılıklı siyasi güveni pekiştirmeye ve karşılıklı desteği güçlendirmeye hazır olduğunu ifade eden Li, çeşitli alanlardaki iş birliğinin geliştirilerek iki ülkenin modernleşme süreçlerine daha fazla katkı sağlanmasını hedeflediklerini söyledi.

Li Qiang, Çin’in Umman’la kalkınma stratejileri arasındaki uyumu artırmak, petrol ve doğalgaz sektörünün tüm aşamalarında iş birliğini derinleştirmek ve daha fazla yüksek kaliteli temiz enerji projesini hayata geçirmek istediğini kaydetti.

Tarım, balıkçılık, havacılık ve uzay teknolojileri, uydu sistemleri, bilgi ve iletişim teknolojileri ile yapay zekâ alanlarında da işbirliğinin genişletilmesi çağrısında bulunan Li, Çin ile Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi arasındaki serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin bir an önce sonuçlandırılmasının önemini vurguladı.

Li, kültür ve eğitim başta olmak üzere halklar arasındaki etkileşimin artırılması ve karşılıklı seyahatlerin daha da kolaylaştırılması gerektiğini belirtti.

Çin ve Umman’ın Küresel Güney ülkeleri olduğuna dikkat çeken Li Qiang, iki ülkenin dünya barışı ve istikrarını ortaklaşa korumak amacıyla çok taraflı konularda yakın iletişim ve eşgüdüm içinde hareket etmesi gerektiğini ifade etti.

Umman Sultanı'ndan Çin'in kalkınma başarılarına övgü

Umman Sultanı Heysem bin Tarık ise Çin’in dünya genelinde dikkat çeken kalkınma başarılarını büyük bir takdirle karşıladıklarını belirterek, ülkesinin Çin’in kalkınma deneyiminden yararlanmayı ve iki ülke arasındaki karşılıklı yarara dayalı iş birliğini derinleştirmeyi arzuladığını söyledi.

Umman’ın uluslararası ve bölgesel meselelerde Çin’le iletişim ve eşgüdümü güçlendirmeye hazır olduğunu belirten Sultan Heysem bin Tarık, Orta Doğu ve Körfez bölgesindeki çatışmaların çözümüne, barış ve istikrarın korunmasına katkıda bulunmak istediklerini kaydetti.

Fırlatmanın ardından uyduların planlanan yörüngelerine başarıyla yerleştiği bildirildi.

Bu görevle birlikte Lijian-2 Y2 taşıyıcı roketi ikinci uçuşunu da başarıyla tamamlamış oldu.

Verilere göre, Çin ekonomisinde giderek daha önemli bir yer edinen bu sektörlerin toplam üretim değeri geçen yıl 6 trilyon yuana ulaştı.

Sektörlerdeki büyüme, üretim verilerine de yansıdı. Bu yılın ilk üç çeyreğinde Çin’in entegre devre üretimi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23,3 artarak 442,8 milyar adede yükseldi.

Yenilikçi ilaç sektöründe de dikkat çekici bir gelişme kaydedildi. Aynı dönemde Çinli şirketlerin yurt dışındaki firmalarla imzaladığı yenilikçi ilaç lisans anlaşmalarının toplam değeri 130 milyar dolara ulaşarak geçen yılın tamamındaki seviyeye yaklaştı.

Yeni yükselen sektörlerin üretim değerinin 2030 yılı sonuna kadar 10 trilyon yuanı aşarak Çin ekonomisinin nitelikli gelişimini destekleyen başlıca güçlerden biri haline gelmesi öngörülüyor.

Sert diplomatik manevralardan ortak vizyona

Müzakere sürecinde liderlerin son günlerde sergilediği tutum değişikliği, uluslararası ilişkilerdeki pragmatik yaklaşımı da gözler önüne seriyor. Başbakan Carney, Trump ile gerçekleştirdiği temasın ardından Kanada'nın egemenliğini, dilini ve ekonomik bağımsızlığını güvence altına alan yapıcı bir çerçeve üzerinde anlaştıklarını vurguladı. Ancak Carney, bu ılımlı mesajlarından sadece birkaç gün önce Amerikan basınına verdiği demeçte, dezavantajlı bir anlaşma imzalamaktansa Trump'ın görev süresinin dolacağı 2029 yılına kadar bekleyebileceğini ve zamanın Kanada'nın lehine işlediğini belirterek çok daha sert bir çizgi çizmişti. Kısa süre içinde sağlanan bu uzlaşıya dair konuşan ABD Başkanı Trump ise yeni anlaşma konseptinin özellikle Amerikalı çiftçiler ve genel ülke ekonomisi için büyük kazanımlar sağlayacağının altını çizdi.

Enerji diplomasisi ve Keystone XL projesinin dönüşü

Gündeme gelen yeni serbest ticaret vizyonunun en stratejik başlıklarından birini ise kıta içi enerji entegrasyonu oluşturuyor. Başkan Trump'ın anlaşma kapsamına dahil edileceğini açıkladığı ve daha önce "mezardan çıkarılabileceğini" belirttiği devasa Keystone XL boru hattı projesi, Washington-Ottawa hattındaki diplomasinin merkezine yerleşmiş durumda. Dünyanın en büyük dördüncü petrol ihracatçısı konumunda bulunan ve ham petrol üretiminin yüzde 90'ından fazlasını doğrudan Amerikan pazarına ihraç eden Kanada için söz konusu altyapı yatırımı hayati bir önem taşıyor. Yeniden canlandırılması planlanan projenin, Kanada'nın Alberta bölgesindeki tesislerden ABD'nin güneyindeki dev rafineri merkezlerine günlük 830 bin varil petrol taşıyarak küresel enerji arz güvenliğine doğrudan etki etmesi öngörülüyor.

Binet, eylemlerde maaşlarının artırılması ve hükümet bütçesinin yeniden düzenlenmesi talebinde bulunacaklarını belirtti.

Önde gelen 6 eğitim sendikası da yaptıkları yazılı açıklamada, 5 Kasım'da öğretmenlere genel grev çağrısı yaptı.

Fransa'da liseliler daha iyi eğitim koşulları talebiyle 17 Eylül'den bu yana eylem düzenliyor. Öğrencilerin talepleri arasında öğretmen sayısının artırılması, okul binalarının yalıtım ve klima sistemleriyle donatılması, sınıf kontenjanlarının azaltılması, eğitime daha fazla ödenek ayrılması yer alıyor.

Öte yandan liselilerin eylemlerine destek verirken eğitim sendikaları da çalışanlar için maaş artışı ve bütçede revizyon talep ediyor.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, iki ülke arasındaki siyasi güvenin son yıllarda güçlendiğini, karşılıklı yarara dayalı iş birliğinde önemli sonuçlar elde edildiğini ve geleneksel dostluğun iki halk arasında köklü bir temel oluşturduğunu belirtti.

Çin-Umman ilişkilerinin geliştirilmesinin her iki ülkenin ortak stratejik tercihi olduğunu vurgulayan Xi, bunun hem çağın gerekliliklerine hem de iki halkın beklentilerine uygun olduğunu söyledi.

Xi, Çin’in Umman ile stratejik ortaklığını daha ileriye taşımaya, iki ülke halkına daha fazla yarar sağlamaya ve bölgesel barış, istikrar ve refaha katkıda bulunmaya hazır olduğunu ifade etti.

48 yıl sonra bir ilk

Umman Sultanı Heysem bin Tarık’ın ziyaretinin tarihî önemine dikkat çeken Xi, bunun iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasından bu yana geçen 48 yılda bir Umman sultanının Çin’e gerçekleştirdiği ilk ziyaret olduğunu hatırlattı.

Xi, ziyaretin Çin-Umman ilişkilerinde yeni bir sayfa açacağına ve ikili ilişkilerin gelişimine güçlü bir ivme kazandıracağına inandığını dile getirdi.

İki ülkenin karşılıklı siyasi güveni artırması ve yönetim alanındaki deneyim paylaşımını güçlendirmesi gerektiğini belirten Xi, Çin’in Umman’ın bağımsızlığını, egemenliğini, güvenliğini ve istikrarını koruma çabalarını desteklediğini söyledi.

Xi ayrıca, Umman’ın kendi ulusal koşullarına uygun kalkınma yolunu bağımsız biçimde belirlemesini desteklediklerini ve iki ülkenin birbirlerine karşılıklı destek vermeyi sürdüreceğini vurguladı.

Enerji, yatırım ve yapay zekâda işbirliği genişletilecek

Çin ile Umman arasındaki somut iş birliğinin daha da geliştirilmesini isteyen Xi Jinping, karşılıklı yarara dayalı ilişkilerin ekonomik temelinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Çin’in yüksek kaliteli kalkınmayı sürdürmesinin ve dışa açılımını daha ileriye taşımasının Umman dahil tüm ülkelere yeni fırsatlar sunacağını ifade eden Xi, iki ülkenin kalkınma stratejileri arasındaki uyumun artırılmasına hazır olduklarını söyledi.

Xi, Çin’in Umman için istikrarlı ve güvenilir bir enerji ortağı, yatırım alanında güçlü potansiyele sahip bir iş ortağı ve yüksek teknoloji alanında yenilikçi iş birlikleri geliştiren bir ortak olmaya hazır olduğunu kaydetti.

İki ülkenin enerji alanındaki iş birliğini daha kapsamlı ve çok boyutlu hâle getirmeyi hedeflediğini belirten Xi, sanayi, yatırım, yapay zekâ, bilim, teknoloji ve kültür alanlarındaki temasların da güçlendirileceğini bildirdi.

Xi, Çin ve Umman’ın kalkınma ve modernleşme süreçlerinde birlikte ilerlemesi gerektiğini ifade etti.

Eğitim, kültür, sağlık, medya ve spor alanlarındaki iş birliğinin geliştirilmesine de önem verdiklerini belirten Xi, bu adımların iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın kapsamını daha da genişleteceğini söyledi.

Xi: Ortadoğu büyük güçlerin rekabet alanına dönüşmemeli

Görüşmede bölgesel ve uluslararası gelişmelere de değinen Xi Jinping, dünyanın son yüzyılda benzeri görülmemiş kapsamlı değişimlerden geçtiğini ve küresel sorunların giderek arttığını belirtti.

Xi, Ortadoğu ve Körfez bölgelerinin büyük güçler arasındaki rekabetin ve jeopolitik çatışmaların arenasına dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.

Bölgesel barış ve istikrarın sağlanmasının tüm tarafların ortak çabasını gerektirdiğine dikkat çeken Xi, Çin’in çatışmaların sona erdirilmesini ve barışın tesis edilmesini savunduğunu söyledi.

Çin’in bölgesel güvenlik sorunlarının çözümüne katkıda bulunmak istediğini belirten Xi, şu ifadeleri kullandı:

“Anlaşmazlıkların siyasi ve diplomatik yollarla çözülmesini savunmaya devam edeceğiz. Bölge ülkelerinin iyi komşuluk ilişkileri, ortak kalkınma, güvenlik ve iş birliği temelinde ortak bir gelecek inşa etmesini destekleyeceğiz.”

Xi, Ortadoğu’da barışın ve huzurun bir an önce yeniden sağlanması ve kalıcı istikrarın tesis edilmesi amacıyla Umman başta olmak üzere Arap ülkeleri ve Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi üyeleriyle iletişim ve koordinasyonu güçlendirmeye hazır olduklarını da ifade etti.

Umman Sultanı: Çin ile iş birliğini derinleştirmek istiyoruz

Umman Sultanı Heysem bin Tarık ise görüşmede, ülkesinin tek Çin ilkesine kararlılıkla bağlı olduğunu belirterek Çin’in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü koruma çabalarını desteklediklerini vurguladı.

Çin’in uzun yıllardır Umman’ın en büyük ticaret ortağı olduğunu hatırlatan Heysem bin Tarık, Çinli şirketlerin ülkedeki yatırımlarını sürekli artırmasıyla iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin giderek daha kapsamlı ve çeşitli hâle geldiğini söyledi.

Umman’ın Çin ile kalkınma stratejileri arasındaki uyumu güçlendirmeye hazır olduğunu belirten Sultan, ticaret, yatırım, sanayi, altyapı, yapay zekâ, bilim ve teknoloji başta olmak üzere birçok alanda iş birliğini genişletmek istediklerini ifade etti.

Heysem bin Tarık, kültürel ve beşeri temasların artırılmasının iki halk arasındaki karşılıklı anlayış ve dostluğun gelişmesine katkı sağlayacağını da dile getirdi.

Çin’in dünya barışının ve istikrarının korunmasında yeri doldurulamaz bir liderlik rolü üstlendiğini belirten Umman Sultanı, Beijing yönetiminin Ortadoğu meselelerindeki adil tutumunu takdir ettiklerini söyledi.

Heysem bin Tarık, Umman’ın uluslararası hukukun savunulması, anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi ve bölgesel ve küresel güvenliğin korunması konularında Çin ile yakın iş birliğini sürdürmeye hazır olduğunu kaydetti.

İşbirliği belgeleri imzalandı

İki lider, görüşmenin ardından sanayi ve tedarik zincirleri, yeşil ekonomi ve dijital finans gibi alanları kapsayan çeşitli iş birliği belgelerinin imzalanmasına tanıklık etti.

Çin ve Umman ayrıca, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın derinleştirilmesini öngören ortak bir açıklama yayımladı.

Aynı zamanda Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Orta Doğu bölgesinde çatışmaların uzadığını ve yayılma eğilimi gösterdiğini belirterek çözümün diyalog ve müzakerede yattığını söyledi.

Wang Yi, tüm tarafların yeniden silahlı çatışmaya dönmek yerine halka ve tarihe karşı sorumluluk bilinciyle birbirine doğru adım atması ve rasyonel, pragmatik bir anlayışla siyasi çözüme odaklanması gerektiğini vurguladı. Wang Yi, Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in Orta Doğu'daki gerilimin yatıştırılmasına ilişkin öne sürdüğü bir dizi girişim ve görüşe bağlı kalarak bölgede barışın yeniden tesisi için tüm taraflarla birlikte çaba göstermeye devam etmeye hazır olduklarını ifade etti.

Uluslararası durumun çalkantılı ve değişken olmasına rağmen Çin-İran ilişkilerinin istikrarlı biçimde gelişmeyi sürdürdüğünü hatırlatan Wang Yi, bunun iki ülke halklarının temel çıkarlarına olduğu kadar Küresel Güney ülkelerinin dayanışma ve iş birliği arzusuna da uygun olduğunu söyledi. Wang, İran'ın kendi egemenliğini ve güvenliğini koruma çabalarını destekleyen Çin'in İran ile birlikte ikili ilişkilerin gelişmesini ilerletmeye istekli olduğunu belirtti.

İran'dan Çin'e destek: İş birliğini güçlendirmeye hazırız

Ali Bagheri ise İran'ın bölgedeki son gelişmelere ilişkin değerlendirme ve görüşlerini aktararak İran'ın kendi güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü kararlılıkla korurken hegemonik güçlere ve tehditlere karşı direneceğine dikkat çekti.

Bununla birlikte tüm taraflarla temas ve müzakereye açık olduklarını ve bölgesel barış ile istikrarın sağlanması için aktif çaba göstereceklerini dile getiren Bagheri, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in öne sürdüğü girişim ve görüşler ile Çin'in çok taraflılığı savunmadaki tutarlı tutumunu takdirle karşıladıklarını ifade etti.

Çin'in uluslararası ve bölgesel barış için daha önemli bir rol oynamasını beklediklerine işaret eden Bagheri, İran-Çin ilişkilerinin istikrarlı gelişimini teşvik ederek Çin ile uluslararası ve çok taraflı çerçevelerde iş birliğini güçlendirmeye hazır olduklarını söyledi.

İspanya’da ise daha düşük maliyetler, daha adil fiyatlar, bürokrasinin azaltılması ve bir sonraki Ortak Tarım Politikası’nda (CAP) değişiklikler talep eden Madrid’deki bir protesto, ölümcül bir tren kazası sonrasında iptal edildi ama yeniden planlanması bekleniyor.

Şimdi Brüksel de çiftçilerin hedefinde: Avrupa çiftçileri lobi grubu Copa-Cogeca, geçen hafta Kasım veya Aralık ayında AB başkentinde bir protesto düzenlemeyi kararlaştırdı.

Planlanan eylemler, çiftçilerin Yeşil Mutabakat ve “Tarladan Sofraya” stratejisi kapsamında AB’nin çevre planlarında değişiklik talep ettikleri 2023-24 yıllarındaki eylemleri anımsatıyor.

Bağlayıcı pestisit azaltma hedeflerine ilişkin bir öneri geri çekilirken, Doğa Restorasyon Yasası’ndaki tarım arazileriyle ilgili hükümler zayıflatıldı.

Çiftçiler ayrıca ticaret anlaşmalarına ve ulusal dizel vergilerine de karşı çıktılar.

Komisyon’un geri adım atmasına rağmen, çiftçilerin endişeleri ortadan kalkmadı; sadece şekil değiştirdi.

Dublin Trinity College’da tarım politikası alanında emeritus profesör Alan Matthews, tarım fiyatlarının nispeten yüksek olduğu önceki protestolar sırasında çiftçi gelirlerinin o kadar da önemli bir endişe kaynağı olmadığını belirtti.

Gelgelelim bugün bu konu kilit bir mesele haline geldi. Matthews, “Son 12 ayda ürün fiyatları düşerken, girdi fiyatları aynı eğilimi göstermedi,” diyerek kâr marjlarının daraldığını ifade etti.

Baskının büyük bir kısmı AB dışından geliyor. Şubat ayından bu yana, Orta Doğu’daki ABD-İsrail savaşı ve buna bağlı olarak Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, yakıt ve gübre fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtı.

Perşembe günü, Copa-Cogeca, enerji bakanları toplantısı öncesinde artan yakıt maliyetleri konusunda yardım talep etti.

Yüksek dizel fiyatları, bazı çiftçilerin protesto gösterisi yapmak üzere traktörleriyle AB başkentine gitmelerini bile engelleyebilir.

Fakat Matthews, AB’nin “piyasa desteğine katkıda bulunacak kendi bütçesi olmadığını” belirtti. Bunun yerine, Komisyon üye devletlerin çiftçilere destek vermesine izin verdi.

Ortak Tarım Politikası’nın (CAP) tarımsal krizler için ayrılan yıllık rezervi sadece 450 milyon avro tutarında. Bu meblağ, sektörü vuran ardışık acil durumlar nedeniyle defalarca tükendi ve yeniden dolduruldu.

Copa-Cogeca ayrıca, ithal gübrelerin maliyetini artırdığı gerekçesiyle, Ocak ayında uygulamaya konulan AB’nin karbon sınır vergisini (CBAM) eleştirdi.

Komisyon, istisnai piyasa koşullarında CBAM’ın geçici olarak askıya alınmasına olanak tanıyacak ve halen müzakere aşamasında olan bir yasa tasarısı önerdi.

Mayıs ayında, temel gübrelere uygulanan gümrük vergilerini bir yıllığına askıya aldı ve Haziran ayında ise ülkelere çiftçilere yardım etmek için daha fazla esneklik sağlamak amacıyla CAP’ta değişiklikler önerdi.

Son dönemde alınan önlemlerin, yeni protestoları engelleme olasılığı düşük görünüyor.

Tarım alanında faaliyet gösteren düşünce kuruluşu Farm Europe’un genel sekreteri Luc Vernet, yüksek yakıt ve girdi maliyetleri, kuraklık ve azalan kamu desteğinin oluşturduğu “patlayıcı bir kombinasyon”dan söz ediyor.

Çiftçiler ayrıca Brüksel’in doğrudan etki edebileceği bir konuyu da hedef alıyor: 2028-2034 dönemi için CAP bütçesi.

Copa-Cogeca, Kasım ve Aralık aylarında yapılacak AB liderlerinin bütçe görüşmeleri öncesinde eylemler hazırlıyor.

Copa Başkanı Massimiliano Giansanti, Rapporteur’e verdiği demeçte, bu politikanın geleceğinin “kenara çekilemeyecek kadar önemli” olduğunu belirterek, politika yapıcılarından “somut kararlar” beklediğini ekledi.

Komisyon önerisi, CAP’ın her iki ayağını tek ve daha geniş kapsamlı bir fon altında birleştirmeyi öngörüyor; mevcut CAP bütçesine ayrılan 386,6 milyar avroya kıyasla, çiftçi gelir desteği için yaklaşık 300 milyar avro ayrılması planlanıyor ama nihai rakamlar hâlâ müzakere aşamasında.

CAP ödemeleri çiftçi gelirinin büyük bir kısmını oluşturduğundan, Vernet bu yaklaşım ile AB’nin tarımsal egemenliğini koruma hedefinin arasında bir çelişki olduğunu düşünüyor.Ona göre AB’nin tarımı “ekonomik bir çıkmazda ve politika yapıcılar bunun farkında değil gibi görünüyor.”

Buna karşın Matthews, sektördeki küçülme ve çiftlik sayısındaki azalma nedeniyle desteğin azaltılmasının haklı olduğunu savunuyor. “Gelir farkı, nüfusun geri kalanına kıyasla azaldı,” dedi.

Ayrıca, AB ülkelerinin tarım fonlarını ek desteklerle tamamlama olasılığına da dikkat çekiyor. Bu esneklik, siyasi baskıyı Brüksel’den ulusal başkentlere kaydıracak gibi görünüyor. Matthews’a göre bütçe üzerinde anlaşmaya varıldığında, çiftçiler bakanlıkların önünde toplanacak.

Plan kapsamında büyük arkeolojik projelerin ilerletilmesi, uluslararası iş birliğinin genişletilmesi, teknolojik imkânların artırılması, yenilikçi çalışmaların desteklenmesi ve arkeolojik bulgulardan kamuya yönelik ürünler geliştirilmesi olmak üzere beş öncelikli alan belirlendi.

Yeni dönemde arkeoloji ile doğa bilimleri, beşerî bilimler ve sosyal bilimler arasındaki iş birliği güçlendirilecek. Bu doğrultuda arkeoloji laboratuvarlarının kurulmasına ağırlık verilirken, arkeolojik araştırmalarda kullanılan temel teknolojilerin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması hedefleniyor. Dijital arkeoloji çalışmaları da planın öncelikleri arasında yer alıyor.

Plan ayrıca, önde gelen arkeoloji kurumlarının gelişiminin desteklenmesini ve bu alanda uzman yetiştirilmesine yönelik ulusal bir programın hayata geçirilmesini öngörüyor.

Uluslararası iş birliğinin genişletilmesi de planın önemli hedefleri arasında bulunuyor. Çin, başta Kuşak ve Yol Girişimi'ne katılan ülkeler olmak üzere, yabancı ortaklarıyla 5 ila 10 örnek arkeoloji projesi geliştirmeyi planlıyor.

Verilen bilgilere göre Çin, bugüne kadar 30'dan fazla ülke ve bölgeyle ortak arkeolojik çalışmalar yürüttü.

Texas eyaletindeki Austin-Bergstrom Uluslararası Havalimanı'ndan Bahamalar'daki North Eleuthera Havalimanı'na gitmek üzere havalanan uçak, yerel saatle 12.50 sıralarında Palm Beach County bölgesindeki Cresthaven yerleşim alanına düştü.

Uçağın yere çarpmasıyla büyük bir patlama meydana gelirken, enkaz alevler içinde kaldı. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, uçaktaki 9 kişinin tamamının hayatını kaybettiğini doğruladı.

Pilotun son sözleri ortaya çıktı

Kazanın ardından ortaya çıkan hava trafik kontrol kayıtlarında, pilotun düşmeden önce uçakta buzlanma ve orta şiddette türbülans yaşandığını bildirdiği öğrenildi. Daha yüksek irtifaya çıkmak için izin isteyen pilot, uçağın hızla irtifa kaybetmesi üzerine acil yardım çağrısında bulundu. Pilotun son anlarda, "Dakikada 8 bin fit alçalıyoruz. İmdat, imdat! Dakikada 10 bin fit alçalıyoruz" dediği, ardından "Aşırı hız durumundayız, dakikada 20 bin fit alçalıyoruz. Yere çakılacağız" ifadelerini kullandığı belirtildi.

Florida Valisi: Sanki bir füze düşüyordu

Florida Valisi Ron DeSantis, kazanın ardından yaptığı açıklamada, "Bu felaket niteliğinde bir uçak kazasıydı. Sanki bir füze düşüyordu. Yol kenarında büyük bir krater bıraktı" dedi. Uçağın düşmesi sonucu zeminde derin bir çukur oluşurken, enkaz parçaları geniş bir alana yayıldı. Patlama nedeniyle çevrede yangınlar çıktı ve elektrik hatları zarar gördü. DeSantis, ilk belirlemelere göre yerde bulunan kişiler arasında ölü veya yaralı olduğuna ilişkin bir bildirim alınmadığını açıkladı.

Yaklaşık 600 kişi tahliye edildi

Kazanın ardından çevredeki evlerde ve altyapıda meydana gelen hasar nedeniyle yaklaşık 600 kişi güvenli bölgelere tahliye edildi. Palm Beach County yetkilileri, tahliye edilenlerin geçici barınma merkezlerine yönlendirildiğini, Amerikan Kızılhaçının da bölgedeki çalışmalara destek verdiğini bildirdi. Palm Beach Bölgesi Şerif Ofisi, kazanın meydana geldiği Military Trail yolunun bir bölümünün çift yönlü trafiğe kapatıldığını duyurdu.

Kazanın nedeni araştırılıyor

Kazanın yaşandığı sırada Florida'nın güneyinde şiddetli yağış ve fırtınanın etkili olduğu belirtildi. Pilotun buzlanma ve türbülans bildirmesine rağmen kötü hava koşullarının kazaya neden olup olmadığı henüz kesinleşmedi. ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) öncülüğünde kazaya ilişkin soruşturma başlatıldı. Federal Havacılık İdaresi (FAA) de incelemelere destek vermek üzere bölgeye ekip gönderdi. Yetkililer, hayatını kaybeden 9 kişinin kimliklerinin henüz açıklanmadığını bildirdi. Gitmek üzere havalanan uçak, yerel saatle 12.50 sıralarında Palm Beach County bölgesindeki Cresthaven yerleşim alanına düştü. Uçağın yere çarpmasıyla büyük bir patlama meydana gelirken, enkaz alevler içinde kaldı. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, uçaktaki 9 kişinin tamamının hayatını kaybettiğini doğruladı.

Karadeniz'de tırmanan kriz ve diplomasinin rolü

Liderler düzeyindeki bu diyalog arayışı, İstanbul'da gerçekleştirilen Erdoğan-Zelenskiy zirvesinde de bölgesel güvenlik perspektifinden tüm boyutlarıyla ele alındı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, krizin Karadeniz'in bütününe sıçrama riskine dikkat çekerek, sivil gemilerin hedef alınmasının ve tırmanan gerilimin hiçbir tarafa fayda sağlamayacağı uyarısında bulundu. "Adil bir barışın kaybedeni olmaz" prensibini hatırlatan Erdoğan, savaşın ilk dönemlerinde Türkiye'nin ev sahipliğinde yürütülen müzakerelerin somut sonuçlar doğurabildiğine atıfta bulunarak, bölgesel istikrar için diplomatik kanalların ve itidalli yaklaşımların öneminin altını çizdi.

Üçlü güvenlik müzakereleri Abu Dabi'ye taşınıyor

Bölgesel arabuluculuk temaslarının yanı sıra, küresel aktörlerin dahil olduğu çok taraflı barış çabaları da uzun bir aranın ardından yeniden ivme kazanıyor. Geçtiğimiz şubat ayının sonlarında Ortadoğu'da İran'a yönelik düzenlenen ABD-İsrail ortak askeri operasyonlarının yarattığı küresel sarsıntı nedeniyle fiilen askıya alınan Washington arabuluculuğundaki görüşmelerin rotası yeniden çizildi. Rusya, Ukrayna ve ABD yetkililerinin katılımıyla kasım ayı başında Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de düzenlenmesi planlanan üçlü müzakerelerde, olası bir barış anlaşmasının ardından bölgede tesis edilecek güvenlik mimarisinin ve teminatların ana hatlarıyla ele alınması bekleniyor.

Krizin çözümü için iki günlük yol haritası

Erakçi'nin kamuoyuyla paylaştığı diplomatik uzlaşı metni, karşılıklı ve sıralı adımları içeriyor. Planın ilk aşamasında Washington yönetiminin; İran'ın dondurulmuş uluslararası fonlarını serbest bırakması, deniz ablukasını kaldırması ve ülkenin petrol ihracatına yönelik muafiyetleri devreye alması öngörülüyor. ABD'nin bu taahhütleri ilk gün içinde yerine getirmesinin ardından, planın ikinci gününde Hürmüz Boğazı'nın uluslararası geçişlere yeniden açılarak küresel deniz trafiğinin tamamen normale dönmesi hedefleniyor.

Masaya dönüş ve "çift yönlü" strateji

Boğazdaki krizin aşılması, aynı zamanda iki ülke arasındaki geniş çaplı diplomatik temasların da ön koşulu konumunda bulunuyor. Washington ile yeni bir müzakere sürecinin başlamasını tamamen bu iki günlük planın başarıyla tamamlanmasına bağlayan Erakçi, resmi görüşmelerin ancak Hürmüz Boğazı'nın açılmasından sonra gündeme gelebileceğinin altını çizdi. Krizin çözümünde topun ABD'de olduğunu vurgulayan ve Washington'dan akılcı bir diplomatik yaklaşım beklediklerini belirten Tahran yönetimi, sürecin gidişatına göre hem diplomasi kanallarını işletmeye hem de savunma senaryolarını devreye sokmaya tam hazırlıklı oldukları mesajını verdi.

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Zhaosu Sulak Alanı ve Tianma Kültür Parkı: Nehrin sularını sıçratarak koşan yılkı atlarını besleme deneyimi ve Sincan'ın binlerce yıllık "Cennet Atları" kültürüne tanıklık. (Emekli Amiral Türker Ertürk'ün değerlendirmeleriyle)

• Dünyaca Ünlü At Parkı: Farklı ülkelerden özel at ırklarının koruma altına alındığı merkezde, biniciliğin bir yaşam biçimi olduğunu kanıtlayan nefes kesici akrobasi gösterileri.

• Altı Yıldız Caddesi ve Akordeon Müzesi: 1930'larda altıgen düzende inşa edilen tarihi mahallenin çok kültürlü dokusu ve Halk Kültür Sergisi Salonu'nda yer alan devasa akordeon koleksiyonu.

• Kültürel Mozaik ve Kapanış Temasları: Milli Halk Delegesinin sunduğu özel gösteride farklı etnik kimliklerin oluşturduğu gurur tablosu (Gazeteci Zeynel Lüle'nin izlenimleriyle) ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi Halk Kongresi Daimi Komitesi Başkan Yardımcısı Mamtimin Kadir ile yapılan verimli görüşme.

Çin'in batıya açılan kapısı Sincan'ın entegrasyon ve kalkınma vizyonunu yerinde gözlemlediğimiz bu unutulmaz yolculuğun sonuna geldik. Ben Abdülkerim Yaşar; 6 gün boyunca Xinjiang izlenimlerimizi paylaştığımız bu serüvende bizlere eşlik ettiğiniz için teşekkür ederim. Hoşça kalın!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• İli Havzası ve Yining'in Dokusu: Uygur, Kazak, Hui, Moğol ve Han kültürlerinin muazzam bir uyumla harmanlandığı, Sincan'ın yemyeşil doğasıyla parlayan "bahçe şehri" Yining'e genel bir bakış.

• Lijie Caddesi: Şehrin tarihi dokusunu ve yerel kültürünü yansıtan, birbirinden ilginç dükkânlarıyla Yining'in renkli ve hareketli kalbi.

• Kalajun Yaylası ve Yurt Çadırları: 3000 metre rakımda, zümrüt yeşili bozkırların heybetli dağlarla kucaklaştığı noktada sıcak bir yöresel karşılama ve göçebe kültürünün simgesi geleneksel çadırlarına misafirlik.

• Kalajun Müzesi: Lalenin anavatanı olan bu bereketli topraklardaki 33 farklı lale çeşidini ve bölgenin zengin ekosistemini keşfettiğimiz bilgilendirici tur.

• Gün Sonu Değerlendirmeleri: Kalajun'un muhteşem manzarası eşliğinde doğanın tadını çıkarırken, Gazeteciler Mustafa Kemal Erdemol ve Özlem Gürses'in geziye dair özel izlenimleri.

Kalajun'un tertemiz havası ve görsel şöleni eşliğinde bitirdiğimiz bu keyifli günün ardından, bir sonraki bölümde Yining'in saklı güzelliklerini keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Xiang Fei Parkı ve Kültürel Şölen: Çing Hanedanlığı İmparatoru Qianlong'un efsanevi Uygur eşi "Xiangfei" anısına tasarlanan parkta görkemli karşılama seremonisi, yöresel müzikler ve renkli halk dansları.

• Apak Hoca Türbesi: 17. yüzyılda inşa edilen; yeşil ve mavi sırlı çinileri, ince işlemeli minareleri ve "Kokulu Cariye" efsanesiyle Orta Asya İslam mimarisinin en zarif örneklerinden biri.

• Kaşgar Sincan Pilot Serbest Ticaret Bölgesi: Türkiye'nin 'Orta Koridor' vizyonuyla doğrudan örtüşen, 8 ülkeye sınırı bulunan ve gümrük, üretim, lojistik operasyonlarını tek çatı altında birleştiren yüksek teknolojili ticaret üssü.

• Xibe (Şibe) Antik Kenti: Çing Hanedanlığı döneminde sınırları korumak için zorlu bir göç yolculuğuyla bölgeye yerleşen Xibe halkının kültürü, tarım aletleri ve keyifli okçuluk deneyimimiz.

• Saixi Gölü: Yining'de günün yorgunluğunu attığımız, el değmemiş doğasıyla adeta bir kartpostalı andıran o huzur dolu durak.

Saixi Gölü'nün dingin manzarası eşliğinde tamamladığımız bu yoğun günün ardından, beşinci günde Yining'in gizli kalmış güzelliklerini keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Geleneksel Köyler ve Porselen Sanatı: Balkabağı Sokağı'nda bizi karşılayan renkli gösteriler ve Yengisar'ın usta ellerinden çıkan, tamamen el işçiliğiyle üretilmiş zarif çömlekler. (Gazeteci Şükrü Küçükşahin'in yorumlarıyla)

• Yengisar Bıçağı Köyü ve Davaz Gösterisi: Sedef, kemik ve gümüş işlemeleriyle yüzyıllık bir geleneği yansıtan meşhur Yengisar bıçakları ve yaşları 8 ile 15 arasında değişen çocukların metrelerce yüksekte sergilediği nefes kesici "Davaz" (ip üstünde akrobasi) performansı. (Akademisyen Cangül Örnek'in değerlendirmesiyle)

• Geleneksel Çin Tıbbı Hastanesi: "Uzun yaşam diyarı" Shule'de (Şulı) bulunan, güney Sincan'ın en büyük rehabilitasyon merkezini barındıran bu tesiste; şifalı otlar, yalnızca nabız dinleyerek konulan teşhisler, akupunktur ve Tai Chi egzersizleri.

• Kırsal Kalkınma ve Jiangguoguo Şirketi: Bölgenin meşhur ceviz, badem ve kuru meyvelerinin uluslararası standartlarda işlenip dünyaya açıldığı üretim tesisine ziyaret ve Emekli Amiral Türker Ertürk'ün gezimize dair genel değerlendirmeleri.

Kaşgar'daki dolu dolu geçen üçüncü günümüzü burada noktalıyoruz. Bir sonraki bölümde Kaşgar'ın gizli kalmış köşelerini keşfetmeye devam edecek ve ardından rotamızı İli Kazak Özerk İli'nin merkezi Yining'e çevireceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Eski Şehir Koruma ve Yönetim Anı Salonu: Eski Kaşgar'ın maketleri üzerinden geçmişe yolculuk. Toprak evlerin yağmur ve deprem karşısındaki kırılganlığı ile 2010 yılında 8 bakanlığın ortaklığıyla başlatılan 1 milyar dolarlık dev restorasyon projesinin detayları. (Gazeteci Bülent Aydemir'in değerlendirmeleriyle)

• Tarihi İydgah Camii: 15. yüzyıldan günümüze uzanan, sarı tuğlalı görkemli girişi ve huzur veren yeşil kubbeleriyle Kaşgar'ın dini ve sosyal hayatının merkezi olan sembolik yapı. (Gazeteci İsmail Saymaz'ın yorumlarıyla)

• Kaşgar Antik Kenti ve Sokakları: Tarihin izini sürdüğümüz antik kent sokakları, renkli dükkânlar ve bakırcılar çarşısının o eşsiz ritmi. (Gazeteciler İrem Karataş ve Zeynel Lüle'nin izlenimleriyle)

Kaşgar'ın ruhunu doyasıya hissettiğimiz bu renkli günün ardından, 3. günde de bu eşsiz şehri keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

Urumçi’ye Varış: Asya'nın önemli aktarma noktalarından Tianshan Uluslararası Havalimanı ve şehrin şaşırtıcı derecede modern, temiz ve düzenli yapısı.

70. Yıldönümü Sergisi: 1955'ten günümüze Xinjiang'ın tarihi gelişimi, Demokratik Toprak Reformu, bölgede üretilen ilk traktör ve zorlu yol inşaatlarının fedakar hikayeleri.

Terörle ve Aşırıcılıkla Mücadele Müzesi: 1,66 milyon kilometrekarelik coğrafyanın jeopolitik önemi, geçmiş yıllarda yaşanan güvenlik sorunları ve Gazeteci Murat Taylan’ın değerlendirmeleri.

Urumçi Büyük Pazarı: Günü keyifle noktaladığımız, kültürel çeşitliliğin ve renkli dokunun kalbi olan o meşhur pazar.

Bir sonraki bölümde tarihi Kaşgar şehrinde görüşmek üzere... İyi seyirler!

Haliç Tersanesi bünyesindeki İstanbul Sanat Müzesi’nde kapılarını açan etkinlik, Asya’nın yükselen teknolojik gücünün toplumsal dönüşümle, özellikle de kadınların ve kız çocuklarının dijital dünyadaki rolüyle nasıl harmanlandığını gözler önüne seriyor.