Federasyondan yapılan açıklamada, "Romanya Futbol Federasyonu, geçmişte olduğu gibi bugün ve gelecekte de mutlak bir efsane olarak kalacak olan Mircea Lucescu’nun vefatı üzerine sonsuz üzüntülerini dile getiriyor." denildi.

Açıklamada, "Futbol dünyamız bugün sadece dahi bir taktisyeni değil, aynı zamanda bir akıl hocasını, bir vizyoneri ve bayrağımızı dünya çapında başarının zirvelerine taşıyan bir ulusal sembolü de kaybetmiştir." ifadeleri kullanıldı.

Federasyon, ülkedeki liglerde Mircea Lucescu’nun anısına maçlardan önce saygı duruşunda bulunulacağını kaydetti.

2024 yılından bu yana Romanya Milli Takımı'nda ikinci dönemini geçiren Lucescu, sağlık durumu iyi olmamasına rağmen Türkiye ile Romanya arasında 26 Mart'ta İstanbul'da oynanan 2026 FIFA Dünya Kupası play-off turu yarı final maçında sahaya çıkmıştı. Rumen çalıştırıcı, milli takımlar düzeyindeki en yaşlı aktif teknik direktör ünvanını kazanmıştı.

Rumen çalıştırıcı, Romanya'nın Slovakya ile 31 Mart'ta oynayacağı özel maç öncesinde takımı ile yaptığı bir toplantı sırasında rahatsızlanarak hastaneye kaldırılmış, taburcu olacağı gün kalp krizi geçirip yoğun bakıma alınmıştı.

Türk futboluna 3 ayrı dönem hizmet etti

Rumen teknik adam, 2000-2002 yıllarında Galatasaray, 2002-2004 yıllarında Beşiktaş, 2017-2019 yıllarında da A Milli Futbol Takımı'nın teknik direktörlüğünü yaptı.

Galatasaray ile UEFA Süper Kupa (2000) ve Süper Lig (2001-2002) şampiyonluğu yaşayan Lucescu, Beşiktaş'ın başında da 2002-2003 sezonunda şampiyonluğa ulaştı.

Milli takımın başında 17 maça çıkan deneyimli teknik adam, 4 galibiyet, 6 beraberlik, 7 mağlubiyet gördü.

Lucescu, 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılma hakkı elde eden milli takım kadrosundaki oyunculardan İrfan Can Kahveci, Merih Demiral, Mert Müldür ve Zeki Çelik'e ilk kez şans veren teknik direktör oldu.

Kariyeri kupalarla dolu

Kariyeri boyunca toplam 35 kupa kazanan Lucescu, dünyanın en iyi teknik direktörleri arasında ayrı bir yer edindi.

Rumen çalıştırıcı, kariyerinde 49 kupa şampiyonluğu yaşayan İskoç Alex Ferguson ve 37 kupa zaferi bulunan İspanyol Pep Guardiola'nın ardından listenin üçüncü sırasında yer alıyor.

Romanya Milli Takımı'nı da çalıştıran Lucescu, Ukrayna ekibi Shakhtar Donetsk ile 8 lig şampiyonluğu ve bir UEFA Kupası zaferi yaşadı.

Bakan Bak'tan Lucescu için taziye mesajı

Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, hayatını kaybeden Rumen teknik direktör Mircea Lucescu için başsağlığı mesajı yayımladı.

Bakan Osman Aşkın Bak, mesajında şu ifadelere yer verdi:

"A Milli Futbol Takımımızın eski teknik direktörlerinden Mircea Lucescu'nun tedavi gördüğü hastanede vefat ettiğini derin bir üzüntüyle öğrendim. Galatasaray ile Beşiktaş kulüplerimizin de teknik direktörlüğünü yapan Mircea Lucescu'nun ailesine, yakınlarına ve Romanya Futbol Federasyonuna başsağlığı diliyorum."

Galatasaray, Beşiktaş, Fenerbahçe ve Trabzonspor'dan Lucescu için başsağlığı mesajı

Galatasaray, Beşiktaş, Fenerbahçe ve Trabzonspor kulüpleri, Rumen teknik adam Mircea Lucescu'nun vefatı dolayısıyla başsağlığı mesajı yayımladı.

Galatasaray Kulübü tarafından yayımlanan mesajda, Rumen teknik adamın kariyerine ilişkin bilgiler verilerek, "Eski teknik direktörümüz Mircea Lucescu'nun vefat haberini derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız. Galatasaray'ımızın UEFA Süper Kupa zaferinde teknik direktör koltuğunda olan Rumen teknik adam, dünya futbolunun önemli simalarından biriydi. Seni unutmayacağız Lucescu." denildi.

Beşiktaş Kulübünün mesajında şu ifadelere yer verildi:

"Kulübümüzün 100. kuruluş yıl dönümünde kazandığımız şampiyonlukta takımımızın teknik direktörlüğünü yapan, beyefendi kişiliğiyle başta taraftarlarımızın olmak üzere futbolseverlerin gönlünde önemli bir yere sahip olan Mircea Lucescu'nun vefat ettiğini derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız. Son olarak Romanya Milli Takımı Teknik Direktörü unvanıyla şampiyonluk kazandığı stadımızda ağırladığımız Mircea Lucescu'yu her daim saygıyla hatırlayacağız."

Fenerbahçe Kulübünün mesajında ise "Ülkemizde A Milli Futbol Takımı'mızda, Beşiktaş ve Galatasaray’da teknik direktörlük yapmış olan Mircea Lucescu'nun vefatını üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız. Mircea Lucescu'nun kederli ailesine, yakınlarına, sevenlerine ve futbol camiasına başsağlığı dileriz." ifadeleri kullanıldı.

Trabzonspor da yaptığı paylaşımda, şunlar kaydedildi:

"Bir dönem A Milli Futbol Takımı'mızın da teknik direktörlüğünü yapan Rumen teknik adam Mircea Lucescu'nun vefat haberini derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız. Merhum Lucescu'ya Allah'tan rahmet; ailesine, yakınlarına ve spor camiasına başsağlığı dileriz."

Süper Lig ekipleri Alanyaspor, Eyüpspor, Fatih Karagümrük, Gaziantep FK, Kasımpaşa, Kocaelispor, Rizespor, Gençlerbirliği, Samsunspor; 1. Lig takımları Bandırmaspor, Esenler Erokspor, Iğdır FK, İstanbulspor, Pendikspor ve Ümraniyespor da başsağlığı mesajı yayımladı.

TFF'den Lucescu için başsağlığı mesajı

Türkiye Futbol Federasyonu (TFF), Rumen teknik adam Mircea Lucescu'nun vefatı dolayısıyla başsağlığı mesajı yayımladı.

TFF'nin internet sitesinde yayımlanan mesajda, şu ifadelere yer verildi:

"A Milli Takımımızın ve Romanya Milli Takımının eski teknik direktörü Mircea Lucescu, kalbiyle ilgili yaşadığı bir dizi rahatsızlık sonrası tedavi gördüğü hastanede 80 yaşında hayatını kaybetti. Türkiye Futbol Federasyonu olarak Mircea Lucescu'nun vefatı nedeniyle çok büyük bir üzüntü duyduğumuzu belirtir; ailesine, yakınlarına, Romanya Futbol Federasyonu ile Beşiktaş ve Galatasaray kulüplerine başsağlığı dileriz. Sayın Mircea Lucescu'nun Türk futboluna gerek milli takım gerekse kulüp düzeyinde yapmış olduğu katkılar hiçbir zaman unutulmayacak ve daima övgüyle anılacaktır."

Serdal Adalı ve Sergen Yalçın'dan Lucescu için başsağlığı mesajı

Beşiktaş Kulübü Başkanı Serdal Adalı ve siyah-beyazlı futbol takımının teknik direktörü Sergen Yalçın, Rumen teknik adam Mircea Lucescu'nun vefatı dolayısıyla başsağlığı mesajı yayımladı.

Başkan Serdal Adalı, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, "Beşiktaş'ımıza unutulmaz yüzüncü yıl şampiyonluğunu yaşatan, milli takımımızda da başarıyla görev yapan büyük futbol adamı Mircea Lucescu'nun hayatını kaybettiğini büyük bir üzüntüyle öğrendim. Sayın Lucescu'ya Allah'tan rahmet diliyor, sevenlerine ve camiamıza başsağlığı dileklerimi iletiyorum. Beşiktaş'a ve Türk futboluna kattıklarını asla unutmayacağız." ifadelerini kullandı.

Teknik direktör Sergen Yalçın ise ABD merkezli Instagram sosyal medya platformundaki hesabından Lucescu'nun fotoğrafını kullanarak şu satırları paylaştı:

"100'üncü yılımızda birlikte kazandığımız o unutulmaz şampiyonluk... Emeklerin ve izlerin hep bizimle olacak hocam. Başımız sağ olsun…"

Sergen Yalçın, futbolculuk döneminde 2002-2003'te siyah-beyazlı takımla elde edilen lig şampiyonluğunda Mircea Lucescu ile beraber çalışmıştı.

Bu yıl beşincisi hazırlanan rapora göre, Türkiye'de geçen yıl rüzgar enerjisinde 1,9 gigavatla tüm zamanların en yüksek kurulumu gerçekleşti, güneşten elektrik üretimi ise hızlı artış gösterdi.

Böylece, rüzgar ve güneş enerjisinin elektrik üretimindeki toplam payı ilk kez yüzde 22'ye ulaştı. Bu eşik, Türkiye'yi Orta Doğu, Kafkasya ve Orta Asya'daki 16 ülke arasında yüzde 20 eşiğini aşan tek ülke konumuna getirdi.

Rüzgar ve güneşin elektrik üretiminde ulaştığı payla Türkiye Avrupa'da talebi en yüksek 24 ülke arasında rüzgardan elektrik üretiminde 15'inci, güneşten üretimde 14'üncü ve toplam yenilenebilir kaynaklardan üretimde ise 16'ncı sırada yer aldı.

Türkiye'de rüzgar ve güneş enerjisinden elektrik üretiminin bu eş zamanlı yükselişiyle, doğal gazın elektrik üretimindeki payı 2025'te yüzde 22'ye geriledi. Ancak temiz enerjideki bu ivmeye rağmen, kömür yüzde 34 payla Türkiye'nin elektrik üretimindeki en büyük payı tutmaya devam ediyor.

Rapora göre, Türkiye'de 2022'den beri yeni kömür santralinin devreye alınmaması, kömürden elektrik üretimindeki artışı yavaşlattı ancak bu yıl itibarıyla yerli kömür santrallerine uygulanacak alım garantilerinin kömürden üretimi yeniden artırabileceği tahmin ediliyor.

Kuraklığın hidroelektrikte yarattığı kayıp yıllık ek 1,8 milyar dolarlık gaz ithalatına yol açıyor

Raporun son 30 yılı kapsayan analizi, Türkiye'nin en büyük üç barajı olan Atatürk, Karakaya ve Keban'da son 10 yıldaki ortalama elektrik üretiminin 1996-2005 dönemine göre yüzde 29 azaldığını ortaya koydu.

Kuraklık nedeniyle hidroelektrikte yaşanan bu üretim kaybı, doğal gaz santralleri ile ikame ediliyor ve bu durum Türkiye'ye yılda ortalama 1,8 milyar dolarlık ek doğal gaz ithalatına yol açıyor. Enerji krizinin yaşandığı ve fiyatların arttığı yıllarda bu rakam daha yüksek seviyelere çıkabiliyor.

Raporda, hidroelektrik santrallerinin güneş gibi kaynaklarla çeşitlendirilmesinin ekonomik ve enerji güvenliği açısından önem taşıdığı vurgulanıyor.

Batarya projesi kapasitesinde Türkiye Avrupa'da lider

Üretimdeki payı artan rüzgar ve güneş enerjisini destekleyerek şebeke güvenliğini artıracak batarya projelerinde ise Türkiye, Avrupa'da lider konumda yer alıyor.

Türkiye 2022'de duyurulan depolamalı rüzgar ve güneş santrali uygulamasıyla, 33 gigavatlık batarya proje kapasitesine ulaşarak tüm Avrupa Birliği ülkelerini geride bıraktı. Bu kapasite, Türkiye'nin mevcut rüzgar ve güneş enerjisi gücünün yüzde 83'üne denk gelerek Avrupa'nın en büyük depolama proje stoklarından biri olarak öne çıkıyor.

Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, rapora ilişkin değerlendirmesinde, Türkiye'de son yıllarda rüzgar ve güneş enerjisinden elektrik üretiminde önemli artış sağlandığını belirtti.

Ancak hidroelektrik ve jeotermal gibi diğer yenilenebilir kaynaklar dahil edildiğinde yenilenebilir enerjinin Türkiye'nin elektrik üretimindeki payının hala birçok Avrupa ülkesinin gerisinde bulunduğunu kaydeden Alparslan, şu ifadeleri kullandı:

"Öte yandan Türkiye rüzgar ve güneş enerjisinde, Orta Doğu, Orta Asya ve Kafkaslar bölgesindeki ülkeler arasında açık ara lider konumunda. Son dört yılda ikinci kez yaşanan küresel fosil yakıt krizi, temiz enerjiye geçişin önemini daha da artırdı. Türkiye'nin bu krizlere karşı yenilenebilir enerjinin gücüyle geliştireceği direnç, sadece enerji güvenliğini sağlamakla kalmayacak, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Zirvesi COP31'e ev sahipliği yapmaya hazırlanırken Türkiye'ye bölgesel enerji dönüşümünde gerçek bir öncülük fırsatı sunacaktır."

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 10 ölü ve 44 yaralının getirildiği kaydedildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 733 kişinin öldürüldüğü, 2 bin 34 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 759 cenazenin çıkarıldığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 312'ye, yaralı sayısının da 172 bin 134'e yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hâlen binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Savaş uçakları, İHA'lar, yakıt ikmal tankerleri ve helikopterlerin toplam maliyetinin 2,8 milyar doları aştığı değerlendiriliyor.

İran üzerinde uçan 65 milyon dolar değerindeki "F-15E Strike Eagle" savaş uçağı, 3 Nisan'da İran hava savunması tarafından düşürüldü. Uçaktaki mürettebatın her 2'si de güvenli şekilde uçaktan ayrıldı ve daha sonra düzenlenen operasyonla kurtarıldı.

NBC News kanalının ABD'li yetkililere dayandırdığı haberde, aynı gün 18,8 milyon dolar değerindeki "A-10" saldırı uçağının da İran semalarındaki operasyonlarda kaybedildiği belirtildi. Bu olayla bağlantılı kurtarma çalışmalarında da ABD'ye ait ve her biri 36 milyon dolar değerindeki 2 "UH-60 Black Hawk" helikopterinin de vurulduğu ifade edildi.

ABC News kanalının haberinde, kurtarma görevine katılan 2 "MC-130J C-130" uçağının operasyon sırasında İran'da mahsur kaldığı ve tüm personel tahliye edildikten sonra ABD güçlerince imha edildiği kaydedildi.

Haberde, aynı bölgede 4 "MH-6 Little Bird" helikopterinin de ele geçirilmelerinin önüne geçmek için imha edildiği bilgisi paylaşıldı. Ayrıca, 2 "MC-130J C-130"nin toplam maliyeti 228,4 milyon dolar, 4 "MH-6 Little Bird"nin ise toplamı 18 milyon doları buluyor.

İlk F-15E'nin düşürülmesi ve ardından gelen kurtarma operasyonlarındaki kayıplar, savaşın başlamasından bu yana "ABD'nin en ciddi hava aracı kayıpları" olarak biliniyor.

Kayıplar birçok yerden bildiriliyor

İran devlet medyası 4 Nisan'da yayımladığı görsellerde, Kuveyt'teki bir üsse düzenlenen İHA saldırısında imha edildiği söylenen 48 milyon dolar değerindeki "CH-47 Chinook" helikopterini yer aldı.

NPR'nin haberinde, İran'ın 27 Mart'ta Suudi Arabistan'daki bir hava üssüne düzenlediği ve birçok ABD askerinin yaralandığı saldırıda ise toplam 1,4 milyar dolar değerindeki 2 "E-3 Sentry" uçağının hasar aldığı bildirildi. Sosyal medyaya yansıyan görüntülerde, bu uçaklardan birinin tamamen imha edildiği sergilendi.

"Irak İslami Direnişi" isimli örgütün 23 Mart'ta yayımladığı görüntülerde de Irak'ın başkenti Bağdat'ta bulunan bir üste, ABD'nin "AN/MPQ-64 Sentinel" radarını ve "UH-60 Black Hawk" helikopterini hedef alan İHA saldırılarına yer verildi.

Bloomberg'in haberinde, 19 Mart itibarıyla "MQ-9 Reaper" İHA'larının kayıplarının en az 12'ye yükseldiği belirtildi. Bunlardan 9'unun İran savunması tarafından düşürüldüğü, birisinin Ürdün'deki bir havaalanında vurulduğu ve 2'sinin ise diğer kazalarda kaybedildiği aktarıldı.

Öte yandan açık kaynaklardaki bilgiler, "MQ-9 Reaper" kayıplarının toplam sayısının daha yüksek olabileceğine işaret ediyor. Bu İHA'ların toplam değerinin de 380 milyon doları aştığı değerlendiriliyor.

CNN'in konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı 19 Mart'taki haberinde, İran üzerinde muharebe görevi sırasında İran tarafından vurulan "F-35" savaş uçağının, Orta Doğu'daki bir ABD üssüne acil iniş yaptığı belirtildi. Bunun "82,5 milyon dolar değerindeki uçağın aldığı bilinen ilk muharebe hasarı" olduğu değerlendiriliyor.

Wall Street Journal gazetesinin 14 Mart'ta ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, İran'ın Suudi Arabistan'daki bir hava üssüne düzenlediği füze saldırısında her biri 39,6 milyon dolar değerindeki 5 "KC-135" yakıt ikmal uçağının da hasar gördüğü bilgisi paylaşıldı.

Bir yetkili, uçakların imha edilmediğini ve onarıldığını söylerken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) konuyla ilgili yorum yapmadı.

CENTCOM 12 Mart'ta yaptığı açıklamada, Irak'ın batısında 2 uçağın karıştığı hava kazasının ardından "KC-135"in düştüğünü duyurdu.

Açıklamada, olayın "düşman" veya "dost" ateşi sonucu meydana gelmediği ve 2'nci uçağın güvenli şekilde iniş yaptığı ifade edilse de ABD medyasındaki haberler ve görüntüler, uçağın hasar aldığını ortaya koydu.

ABD'nin savaştaki bilinen ilk uçak kayıpları Kuveyt'te

CENTCOM'dan yapılan açıklamada, Kuveyt semalarında 1 Mart'ta Kuveyt hava savunmasınca "yanlışlıkla" dost ateşi sonucu 3 "F-15E"nin düşürüldüğü ve güvenli şekilde uçaktan ayrılan 6 kişilik mürettebatın kurtarıldığı belirtildi.

Bu, "savaşın başlangıcından bu yana bilinen ilk ABD uçak kaybı" olarak kayıtlara girdi.

ABD'nin Kuveyt'te düşen 3 ve İran'da düşen 1 "F-15E" uçağının toplam maliyeti de 260 milyon dolara ulaştı.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreterliği tarafından yapılan açıklamada, "İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı" ifadesine yer verildi.

Açıklamada, "Ülke lideri Mücteba Hamaney ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin onayıyla nihai hale getirilmesi için müzakerelerin İslamabad’da yapılmasına karar verilmiştir. Bu müzakerelerin en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılması ve sahadaki zaferin siyasi alanda da tescil edilmesi hedeflenmektedir." değerlendirmesinde bulunuldu.

ABD tarafından sunulan tüm planların reddedildiği belirtilen açıklamada, Tahran yönetiminin sunduğu 10 madde "Hürmüz Boğazı'ndan geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması, direniş ekseninin tüm unsurlarına karşı yürütülen savaşın sona erdirilmesi, ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üs ve konuşlanma noktalarından çekilmesi, Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişi garanti altına alacak ve üzerinde mutabakata varılan protokol çerçevesinde İran'ın hakimiyetini sağlayacak bir geçiş düzenlemesinin oluşturulması, İran'a verilen zararların hesaplamalara göre tamamen tazmin edilmesi, tüm birincil ve ikincil yaptırımlar ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının kaldırılması, İran'ın yurt dışındaki tüm bloke edilmiş varlık ve mali kaynaklarının serbest bırakılması ve tüm bu maddelerin bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması" şeklinde sıralandı.

Müzakerelerin ABD tarafına "tam bir güvensizlik" içinde, 10 Nisan Cuma günü İslamabad'da başlayacağı vurgulanan açıklamada, görüşmelerin 15 gün içerisinde tamamlanmasının hedeflendiği, tarafların mutabakatıyla bu sürenin uzatılabileceği kaydedildi.

Açıklamada, "Parmağımız tetikte. Düşmandan gelebilecek en küçük bir hataya dahi güçlü şekilde karşılık verilecektir." ifadeleri kullanıldı.

Trump, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

ABD Başkanı, Pakistan'ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini ifade ederek, "İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır." ifadelerini kullandı.

İran'daki askeri hedeflerini zaten gerçekleştirdiğini savunan ve İran'la "uzun vadeli" bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını belirten Trump, "İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Geçmişte ABD ile İran arasındaki ihtilafların neredeyse tamamının mutabakat ile sonuçlandığını kaydeden Trump, "Bu iki haftalık süre, anlaşmanın son halini almasına ve tamamlanmasına imkan verecektir." ifadesini kullandı.

Trump ayrıca, Orta Doğu'daki ülkeleri temsilen "uzun vadeli bir sorunun çözülmesinin" kendisi için bir onur olacağını sözlerine ekledi.

Beyaz Saray: İsrail anlaşmayı kabul etti

Öte yandan AA muhabirinin sorusuna yanıt veren bir Beyaz Saray yetkilisi, İsrail'in de söz konusu anlaşmayı kabul ettiğini belirtti.

Bu durumun "daha zeki ve daha az radikalleşmiş zihinlerin hakim olduğu bir ortamda belki de devrim niteliğinde harika bir şey olabileceğini" öne süren Trump, "Bunu bu gece, dünyanın uzun ve karmaşık tarihinin en önemli anlarından birinde öğreneceğiz. 47 yıllık gasp, yolsuzluk ve ölüm nihayet sona erecek. Tanrı, İran'ın yüce halkını korusun." paylaşımı yaptı.

Daha önce Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran’ı tehdit eden ABD Başkanı Trump, 5 Nisan'daki sosyal medya paylaşımında "Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00’de (Türkiye saatiyle 8 Nisan Çarşamba 03.00)" ifadesine yer vermişti.

Bu mesafenin, 1970'teki Apollo 13 görevinde kırılan rekoru yaklaşık 6 bin 600 kilometre daha aştığı belirtildi. Mürettebatın, Ay'a yaklaşırken Görev Kontrol Merkezi ile yaklaşık 40 dakika boyunca iletişim kesintisi yaşaması bekleniyor.

NASA, 1 Nisan'da 50 yılı aşkın sürenin ardından, Ay'a Artemis II görevi kapsamında ilk yolculuğu başlatmıştı.

Toplam 4 kişiden oluşan ekip, görev süresince uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

Şüphelilerin bölgeye kamuflajlı bir şekilde geldiği belirtildi. Çatışma yaklaşık 10 dakika sürdü. Saldırganların taktik kamuflajlı kayafetler giydiği, sırt çantası taşıdıkları ve uzun namlulu silahla bölgeye geldiği belirlendi. Konsolosluk uzun zamandır kapalıydı ve bina önünde sadece koruma amaçlı polisler bulunuyordu. İsrail Konsolosluğu önünde Gazze savaşı sonrasında güvenlik önlemleri artırılmıştı.

İçişleri Bakanı Çiftçi: Silahlı çatışmaya giren 3 kişi etkisiz hale getirilmiştir

çişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, şu ifadelere yer verdi:

"İstanbul'da Yapı Kredi Plaza Blokları önünde görev yapan polislerimizle silahlı çatışmaya giren 3 kişi etkisiz hale getirilmiştir. Çatışmada iki kahraman polisimiz hafif yaralanmıştır. Teröristlerin, kimlikleri tespit edilmiştir. İzmit'ten kiralık araçla İstanbul'a geldikleri tespit edilen şahıslardan birinin dini istismar eden örgüt irtibatı olduğu, 2'si kardeş olan 2 teröristten birinin de uyuşturucu kaydı olduğu belirlenmiştir."

Soruşturma başlatıldı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, şunları ifade etti:

"İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde bulunan İsrail Konsolosluğu çevresinde meydana gelen silah sesi ihbarlarına ilişkin olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından derhal soruşturma başlatılmıştır. Soruşturma kapsamında bir başsavcı vekili ile iki cumhuriyet savcısı görevlendirilmiş, cumhuriyet savcılarımız ivedilikle olay yerine intikal ederek incelemelere başlamıştır. Olayın tüm yönleriyle aydınlatılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinesinde, ilgili kolluk birimleriyle birlikte çalışmalar sürdürülmekte olup, soruşturma titizlikle ve çok yönlü olarak yürütülmektedir."

Pezeşkiyan, mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Bugüne kadar 14 milyondan fazla cesur İranlı, İran'ı savunmak için canlarını feda etmeye hazır olduklarını açıkladı. Ben de İran için canımı feda ettim, ediyorum ve etmeye devam edeceğim."

Arkansas halkının söz konusu personelin hizmetlerinden dolayı minnettar olduğunu belirten Cotton, "Bugün, Arkansas'ın 142. Saha Topçu Tugayı'na mensup cesur erkek ve kadınlar, Orta Doğu'ya doğru yola çıkıyor." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, dün Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında, ABD doğu saatiyle salı akşamı 20.00'ye kadar İran'la bir anlaşmaya varmış olmayı umduğunu belirtmiş, anlaşma sağlanmaması durumuna ilişkin ise "Bütün ülke (İran) tek bir gecede yok edilebilir ve o gece yarın gece olabilir." ifadesini kullanmıştı.

İran'a yönelik daha önceki tehditlerini yineleyen ABD Başkanı, anlaşma sağlanmaması halinde, "Bir planımız var; yarın gece saat 12'ye kadar İran'daki her köprü yerle bir edilecek, İran'daki her elektrik santrali devre dışı kalacak ve bir daha asla kullanılamayacak." diye konuşmuştu.

Söz konusu dönemde 88 bin 688 benzinli, 69 bin 504 hibrit otomobil satıldı. Dizel otomobil satışı 13 bin 326, otogazlı otomobil satış sayısı ise 750 oldu. Sadece elektrikle çalışan tam elektrikli otomobil satışları ise 38 bin 28 olarak kayıtlara geçti.

Benzinli bir jeneratörün bataryayı şarj ettiği ve sürüşün elektrik motoruyla sağlandığı "uzatılmış menzil" sistemlere sahip araçlar dahil edildiğinde, yılın ilk çeyreğinde elektrikli otomobil satış sayısı yüzde 18,2'lik pazar payıyla 38 bin 420'ye yükseldi. (Uzatılmış menzil otomobiller de Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu olarak "elektrikli" sınıfında yer alıyor)

Benzin ve dizel otomobil satışlarında düşüş sürüyor

Yılın ilk çeyreğinde benzinli otomobil satışlarında yüzde 20,1, dizellerde yüzde 26,9 ve otogazlı otomobillerde yüzde 34,8 düşüş gerçekleşti. Bu dönemde hibrit otomobil satışları yüzde 33, elektrikli otomobil satışları yüzde 29,9 arttı.

Dizel otomobil satışlarındaki azalışın ana nedeninin global üreticilerin dizel otomobil üretimini sonlandırma sürecinin devam etmesi, dolayısıyla pazara yeni dizel otomobil sunulmaması olduğu belirtiliyor.

Elektrikli otomobillerin payı yüzde 18,2 oldu

Benzinli otomobillerin satışlarda geçen yılın ocak-mart döneminde yüzde 49,6 olan payı, bu yılın aynı döneminde yüzde 42,1'e geriledi.

Söz konusu dönemde dizel otomobillerin payı yüzde 8,1'den 6,3'e, otogazlı otomobillerin payı ise yüzde 0,5'ten 0,4'e düştü.

Aynı dönemde toplam satışlardan alınan pay, elektrikli otomobillerde yüzde 13,2'den 18,2'ye, hibritlerde yüzde 28,6'dan 33'e yükseldi.

Otomobiller elektrikli ve hibrit olarak ele alındığında toplam pazarın yüzde 51,2'sini oluşturduğu, toplam satışların 107 bin 924'e ulaştığı görüldü. Böylelikle Türkiye'de satılan otomobillerin yarısı elektrikli ya da hibrit araçlardan oluştu.

Mart ayında ise toplam 15 bin 118 elektrikli otomobil satıldı. Bu otomobillerin mart ayındaki pazar payı yüzde 18,9 olarak hesaplandı. Aynı ayda 27 bin 65 hibrit otomobil satışı gerçekleştirilirken bu araçların pazar payı yüzde 33,9 olarak kayıtlara geçti.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Halkla İlişkiler Birimi, Hürmüzgan eyaletine bağlı Keşm Adası’nda ABD’ye ait MQ-9 tipi SİHA’nın hava savunma sistemi tarafından düşürüldüğünü duyurdu.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı ise Devlet Muhafızları Ordusu kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Huzistan eyaletinin Endimeşk ilçesinde İsrail ordusuna ait bir adet Hermes 900 SİHA’nın düşürüldüğünü bildirdi.

Yetkililer, operasyonların İran hava sahasının korunması kapsamında gerçekleştirildiğini vurguladı.

Saldırı planının uygulanması için yalnızca Trump'ın onayının gerektiği vurgulanan haberde, "Başkan bir anlaşmanın şekillendiğini görürse, muhtemelen bekleyecektir. Ancak bu kararı yalnızca ve yalnızca o verir." ifadesi kullanıldı.

İsmi açıklanmayan kaynaklardan birinin "Trump bir anlaşma olsa kabul ederdi, ancak İranlıların buna hazır olup olmadığı belirsiz." değerlendirmesinde bulunduğu kaydedildi.

Haberde, bir savunma yetkilisinin ise İran'a saldırının ertelenmesi ihtimaline "temkinli yaklaştığı" ve müzakere sürecinin kritik bir eşiğe geldiğine işaret ettiği vurgulandı.

Trump ile son günlerde birkaç kez görüşen bir kaynağın Başkan'ın İran konusundaki tutumunu "yönetimin en üst kademelerindeki en sert pozisyon" olarak nitelendirdiği, bir başka kaynağın ise Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Trump'ın yanında "güvercin" kaldığı yorumunu yaptığı belirtildi.

Daha önce Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran’ı tehdit eden ABD Başkanı Trump, 5 Nisan'daki sosyal medya paylaşımında "Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00’de (Türkiye saatiyle 8 Nisan Çarşamba 03.00)" ifadesine yer vermişti.

52 ilâ 56 metre su derinliği ve kıyıya 70 kilometre uzaklığında kurulan santralin toplam kurulu gücü 504 bin kilovata ulaştı.

83,9 metre yüksekliğe ulaşabilen santral, Çin’deki benzerleri arasında en yüksek yapı olarak kayıtlara geçti. Santralin rüzgar türbinleri, denizin karmaşık jeolojik ve hava koşullarında güvenli ve istikrarlı bir şekilde çalışabilmesi şekilde tasarımlandı.

"İsrail ordusu Aseluye kentindeki İran’ın en büyük petrokimya tesisine saldırı düzenledi." diyen İsrail Savunma Bakanı, İran'ın petrokimya ihracatının yaklaşık yüzde 85'ini karşılayan iki tesisin artık devre dışı bırakıldığını iddia etti.

Tükettiği petrolün yüzde 70'ini ithal eden ve bu tedariğin yaklaşık yarısını Hürmüz Boğazı üzerinden sağlayan Çin, krizin iç piyasaya yansımasını yavaşlatmak için devlet kontrolündeki yapısını devreye soktu. Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu, artan maliyetlerin bir kısmını devlete ait petrol şirketlerinin üstlenmesini sağlayarak 2013 yılından bu yana ilk kez perakende akaryakıt fiyatlarındaki artışa müdahale etti ve acil durum fiyat tavanı uygulamasını başlattı.

Acil durum müdahalelerinin ötesinde, Çin'in küresel enerji şoklarına karşı yıllardır sürdürdüğü yapısal hazırlıklar bu süreçte belirleyici rol oynuyor. Ülkenin yaklaşık 1,39 milyar varil seviyesindeki stratejik ve ticari petrol rezervi, 120 günlük ithalatı karşılayabilecek kapasitede. Ayrıca, petrol tedarikinde Rusya'nın en büyük kaynak haline gelmesi ve Orta Doğu'ya bağımlılığın Japonya veya Güney Kore gibi bölge ülkelerine kıyasla yüzde 45-50 bandında tutulması, Çin'in elini güçlendiriyor. Krizin merkezindeki İran'ın, Çin gemilerinin boğazdan geçişine koordinasyon çerçevesinde izin vermesi de tedarik zincirindeki kırılmayı hafifletiyor.

Enerji sepetindeki çeşitlendirme, Çin'in fosil yakıtlara olan genel bağımlılığını da yapısal olarak azaltıyor. Yenilenebilir enerji yatırımları sayesinde fosil dışı kaynaklar kurulu gücün yüzde 55'ini oluştururken, elektrikli ve hibrit araçların yeni otomobil satışlarındaki payının yarıya ulaşması, Çin'in sadece Suudi Arabistan'dan yaptığı ithalata eşdeğer bir petrol talebini ortadan kaldırıyor. Küresel enerji krizi, taşımacılık ve lojistik sektörlerinde maliyet baskısı yaratsa da, hükümetin uzun vadeli stratejileri ve piyasa müdahaleleri sayesinde ülke genelinde enerji arzına yönelik bir panik havası yaşanmıyor.

Ortadoğu'nun en yüksek köprülerinden biri olmasının yanı sıra ülkedeki en komplike projelerden biri olarak öne çıkan B1 Köprüsü'ne perşembe günü düzenlenen iki füze saldırısında 95 kişi de yaralanmıştı.

Velayeti, mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Direniş Cephesi'nin komuta merkezi, Babu'l Mendeb'i Hürmüz Boğazı gibi görüyor. Beyaz Saray aptalca hatalarını tekrarlamayı planlıyorsa, enerji akışının ve küresel ticaretin tek bir hareketle sekteye uğratılabileceğini yakında anlayacaktır."

İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için savaş tazminatı talep etti

İran, Hürmüz Boğazı’nın "İran’a yönelik saldırıların meydana getirdiği zararın, yeni bir geçiş statüsü ile elde edilecek gelirin bir kısmıyla telafi edildikten sonra açılacağını" bildirdi.

İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi İletişim Dairesi Başkan Yardımcısı Mehdi Tabatabai, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan, Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklama yaptı.

Tabatabai, Hürmüz Boğazı’nın, "İran’a yönelik saldırıların meydana getirdiği zararın, yeni bir geçiş statüsü ile elde edilecek gelirin bir kısmıyla telafi edildikten sonra mutlaka bir gün açılacağını" belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın "İran'ı taş devrine göndereceğiz" tehditlerine de işaret eden İranlı yetkili, "Trump'ın öfke ve çaresizlik sebebiyle saçmaladığını" ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı'ndan Trump'ın "taş devri" tehditlerine yanıt

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, ABD Başkanı Donald Trump'ın "İran'ı taş devrine göndereceğiz" tehditlerine, "Başkalarını tehdit etme bahanesiyle kendi halkının refahını feda eden herkes hala 'Taş Devri'nde kalmış demektir." ifadeleriyle yanıt verdi.

Arif, X sosyal medya platformundaki hesabından paylaştığı mesajında, ABD Başkanı Trump'ın "İran'ın altyapısını hedef alarak taş devrine göndereceğiz" şeklindeki tehditlerine yanıt verdi.

ABD Başkanı Trump'ın ülkesindeki halka "kreş ve sağlık hizmeti sağlayamama durumunu savaş bahanesiyle haklı çıkarmaya çalıştığını" söyleyen Arif, şunları kaydetti:

"Dün gece Trump, Amerikan halkına kreş ve sağlık hizmeti sağlayamama durumunu savaş bahanesiyle haklı çıkarmaya çalıştı. Bugün de İran'ı 'elektrik santralleri ve köprülerin' yıkımıyla tehdit etti. Kendi halkının refahını başkalarını tehdit etmek için feda eden herkes hala 'Taş Devri'nde kalmış demektir. Ancak İran farklı bir yol seçti: baskı altında bile inşa etmeye devam ediyor."

İran Parlamento Başkanı, Trump'ın "pervasız hamlelerinin tüm bölgenin yanmasına" neden olacağını söyledi

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD Başkanı Donald Trump'ın "pervasız hamlelerinin tüm bölgeyi ateşe atacağını" belirtti.

Kalibaf, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları hakkında açıklamada bulundu.

"Tek gerçek çözüm İran halkının haklarına saygı göstermek ve bu tehlikeli oyuna son vermektir." diyen Kalibaf, "Sizin pervasız hamleleriniz, ABD’yi, her aile için gerçek bir cehenneme dönüştürüyor ve Netanyahu'nun emirlerine uymaktaki ısrarınız tüm bölgeyi ateşe atacak." ifadesini kullandı.

Kalibaf ayrıca, "Yanlış yapma! Savaş suçlarıyla hiçbir şey elde edemezsin." uyarısında bulundu.

İran resmi haber ajansı IRNA, İran Devrim Muhafızları Ordusunun (DMO), ABD'li Oracle firmasının Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki veri merkezini ve bilişim altyapısını hedef aldığını bildirmesine rağmen Dubai makamları bu iddiayı yalanladı.

Veri merkezleri ateş hattının ortasında kaldı
İran'ın savaşın ilk günlerinde Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn'deki Amazon Web Services (AWS) veri merkezlerini hedef alması dünya gündemini uzun süre meşgul etti.

Savaşın ilerleyen günlerinde İran'ın bazı ABD'li teknoloji şirketlerine ait ofis ve altyapıları hedef listesine aldığını duyurması, teknoloji şirketlerinin de savaş sahasının en önemli unsurlarından biri olmasına yol açtı.

Veri merkezleri uzun zamandır siber saldırıların hedefi haline gelirken, İran ile ABD-İsrail savaşında tarihte ilk kez fiziksel hedef oldu. Son dönemde önce Venezuela ve sonrasında İran'a yönelik yapılan operasyonlarda yapay zekanın öneminin giderek artması, veri merkezlerini ateş hattının tam ortasına getirdi.

The Conversation'da yer alan habere göre, ABD ordusu, gelişmiş yapay zeka yeteneklerini karar destek sistemlerine giderek daha fazla dahil ediyor. Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ele geçirilmesi operasyonundan İran'a yönelik askeri saldırıların desteklenmesine kadar ABD, özellikle istihbarat analizi ve operasyonel destek için yapay zekayı aktif kullanıyor.

Yapay zeka savaş alanlarının vazgeçilmez bir unsuru haline geldi
Savaş alanlarında yapay zeka kullanımı İran ile ABD-İsrail savaşında zirve noktasına ulaşırken, özellikle ABD ve İsrail'in bu alandaki faaliyetleri uzun zamandır sürüyor.

Irak ve Afganistan savaşları sırasında Palantir, sahadaki verilerin birleştirilmesini ve isyancı ağların analizini mümkün kılan istihbarat platformları sağlarken, Google'ın Project Maven programı insansız hava araçlarından gelen görüntüleri analiz etmişti.

Microsoft Azure ve Amazon AWS savunma bulut altyapılarını desteklerken, Lockheed Martin, Raytheon ve Northrop Grumman gibi savunma şirketleri ise füze savunma sistemlerine, ISR platformlarına ve otonom araçlara makine öğrenmesi uygulamalarını entegre etmişti.

İsrail, Gazze saldırılarında bulut ve yapay zeka kullanımını artırdı
İsrail de ABD gibi yapay zeka ve bununla bağlantılı olarak veri merkezlerini savaş alanlarında kullanıma alan ülkelerden biri olarak öne çıktı.

Amazon, Google ve İsrail hükümeti arasında 2021'de imzalanan Nimbus Projesi de bu gelişmelerin ardından yeniden tartışmaların odağına oturdu.

Veri depolaması, toplaması, analizi, veri üzerinden motif ve özellik tanımlaması, bu toplanan bilgilerle olası veri ve motif tahmini yapılmasını sağlayan bir bulut (Cloud) ve makine öğrenimi sisteminden oluşan proje, 2024'te Google çalışanları tarafından protesto edildi. Google ise buna karşılık olarak 1,2 milyar dolar değerindeki Nimbus Projesi anlaşmasını protesto eden 28 çalışanını işten çıkardı.

Washington Post'ta yer alan habere göre, Google'ın bulut departmanı, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının hemen ardından İsrail ordusuyla çalışmaya başladı. Amazon ile İsrail'e yapay zeka sağlama konusunda yarışa giren şirket, bu kapsamda İsrail'e verdiği hizmeti artırdı.

Washington Post'un ele geçirdiği belgelerden birinde yer alan bilgiye göre, bir Google çalışanı, şirketi İsrail ordusunun isteklerinin acil karşılanması konusunda uyarıyor, aksi takdirde İsrail'in Amazon'un bulut hizmetini kullanacağını söylüyor.

Kasım 2023 tarihli diğer belgede bir çalışan, iş arkadaşına İsrail ordusunun isteklerini yerine getirdiği için teşekkür ederken, aylar sonra attığı başka bir mesajda İsrail ordusunun ihtiyaçları için yapay zeka araçlarına ek erişim istiyor.

ABD'li şirketler Körfez'e milyarlarca dolarlık teknoloji yatırımı yaptı
Öte yandan, ABD'li dev teknoloji firmaları, Körfez bölgesine yoğun yatırımlar yaparak hızla büyüyen bir veri merkezi, bulut hizmetleri ve yapay zeka altyapısı ağı inşa etti. Bölge, enerjiye erişim ve nispeten düşük elektrik maliyetleri nedeniyle cazip hale gelerek, gelişmekte olan küresel bir teknoloji merkezi konumuna geldi.

Şirketlerin şu ana kadar yaptığı yatırımların dışında, yapım aşamasındaki projeleri de bulunuyor. Bunlar arasında "Stargate BAE" öne çıkan projelerden biri olarak dikkati çekiyor. Cisco, OpenAI, Oracle ve Nvidia gibi şirketlerin dahil olduğu "Stargate BAE" veri merkezi kampüsünün, ABD dışındaki türünün en büyük projesi olması bekleniyor. Yaklaşık 26 kilometrekarelik devasa bir alana yayılan ve 30 milyar dolara mal olan kompleksin bu yıl faaliyete geçeceği öngörülüyor.

Google, Suudi Arabistan'ın varlık fonuyla birlikte 10 milyar dolarlık ortak bir yatırımla Suudi Arabistan ve Katar'da bulut bölgeleri açarken, Amazon, Microsoft ve Oracle gibi devlerin de bölgede milyar dolarlık yatırımları bulunuyor.

1980'lerden bu yana tüm dünyaya "Serbest Ticaret" ve "Küreselleşme" kavramlarını dayatan Batı, neden bugün aniden korumacı politikalara ve gümrük vergilerine geri döndü? Donald Trump'ın ilk dönemi ile başlayan, Joe Biden döneminde devam eden ve bugün doruğa çıkan bu ekonomik savaşın temelinde ne yatıyor? ABD'nin iddia ettiği gibi Çin sadece "ucuz iş gücü" ve "kopya ürün" üreten bir ülke mi, yoksa yapay zeka ve 5G teknolojilerinde Batı'yı tahtından eden yeni bir hegemon mu?