Belediye Başkanı Sobyanin, saldırı sırasında bir İHA’nın Orehovoy Bulvarı bölgesindeki bir binaya isabet ettiği bilgisini de paylaştı. Ukrayna’nın Moskova’ya yönelik en büyük İHA saldırısını gerçekleştirdiğini kaydeden Sobyanin, "Dünden bu yana, 450’si Moskova'ya yaklaşan dahil olmak üzere tüm bölgelerde 1600’den fazla İHA düşürüldü. Daha önce benzeri görülmemiş bu saldırı, açıkça seçimleri sekteye uğratmak amacıyla planlanmıştı. Düşman bu girişiminde başarısız oldu." ifadelerini kullandı.

Moskova bölgesinde İHA saldırısında 1 kişi öldü

Moskova Bölgesi Valisi Andrey Vorobyev de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, gece saatlerinde Moskova bölgesinin büyük çaplı bir İHA saldırısına maruz kaldığını kaydetti.

Hava savunma sistemlerinin yerel saatle sabah 3 ile 5 arasında 17 ilçede toplam 249 İHA'yı düşürdüğünü veya etkisiz hale getirdiğini aktaran Vorobyev, Ramenskoye ilçesinde bir İHA’nın 21 katlı bir apartmanın çatısında yangına yol açtığını, aralarında 70 çocuğun da bulunduğu 400 kişinin tahliye edildiğini ifade etti.

Vorobyev, Sofyino ilçesinde bir İHA’nın üç katlı bir binaya çarptığını belirterek, "Ne yazık ki, 44 yaşında bir kadın hayatını kaybetti. 2’si çocuk olmak üzere 5 kişi yaralandı. Çocuklar hastaneye kaldırıldı ve gerekli tüm tıbbi müdahaleler yapılıyor." ifadelerini kullandı.

İHA saldırılarının sürdüğünü kaydeden Vorobyev, başka ilçelerde de binaların hasar aldığı bilgisini paylaştı.

- Moskova’daki bazı havaalanlarına geçici uçuş kısıtlamaları geldi

Öte yandan Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı (Rosaviatsiya) yaptığı açıklamada, Moskova’daki Vnukovo ve Şeremetyevo havalimanlarında uçakların iniş ve kalkışına yönelik geçici kısıtlamalar getirildiğini duyurdu.

Açıklamada, "Kısıtlamalar, uçuş güvenliğini sağlamak amacıyla gereklidir." ifadelerine yer verildi.

Fırlatılan uyduların tamamı planlanan yörüngelerine sorunsuz şekilde yerleşirken, görevin başarıyla tamamlandığı bildirildi.

Söz konusu fırlatma misyonu, Lijian-1 serisi taşıyıcı roketlerin 16'ncı uçuş görevi olarak kayıtlara geçti.

Nadir görülen "Bundibugyo" varyantının yol açtığı mevcut salgına karşı özel olarak geliştirilen aşının ise klinik deneme aşamasına girdiği bildirildi.

Öte yandan uzmanlar, ülkedeki silahlı çatışmalar nedeniyle gerçek can kaybının resmi istatistiklerin çok üzerinde olabileceği uyarısında bulunarak, salgınla mücadele ve kontrol mekanizmalarının kapsamlı bir şekilde güçlendirilmesi çağrısı yaptı.

Diplomasi sahnesinde "akılcı ve pazarlığa kapalı" bir tutum izlediklerini dile getiren Kalibaf, İran'ın mesaj ve şartlarının aracılar vasıtasıyla ABD'ye iletildiğini ifade etti.

Kalibaf, "Bu şartlar yerine getirilmediği sürece, İran halkının meşru hakları tanınmadıkça ve ABD taahhütlerini uygulamadıkça, hiçbir şekilde müzakerelerden öncesine dönülmeyecek ve Hürmüz Boğazı açılmayacak" dedi.

İran'da ABD ile müzakerelere karşı çıkan kesimlere de seslenen Kalibaf, "Biz, savaş ya da müzakere şeklindeki ikilemin gerçekçi olmadığına, hem savaşılması hem de müzakere edilmesi gerektiğine inanıyoruz" diye konuştu.

Makul ve güçlü şekilde savaşılması, uygun zamanda ise güç ve akılcılıkla müzakere edilmesi gerektiğini söyleyen Kalibaf, şu ifadeleri kullandı:

"Gerektiği anda sahip olduğumuz tüm askeri kapasiteyle düşmanı geri püskürtmeli ve ona ağır darbeler indirmeliyiz. Ancak sahada önemli bir zafer elde ettiğimiz ve düşmanın zayıf durumda olduğu bir zamanda, diplomasi araçlarıyla bu kazanımları pekiştirmeliyiz."

Çin'in tüm ülkelerle eşitlik ve karşılıklı fayda temelinde olağan ticari işbirliği yürüttüğünü hatırlatan sözcü; bu ilişkilerin üçüncü tarafları hedef almadığını, hiçbir dış müdahaleye veya baskıya da tabi olmadığını ifade etti.

Sözcü, sözlerini şu ifadelerle tamamladı: “ABD’nin sonraki adımlarını yakından izlemeye devam edeceğiz ve gerekli tüm önlemleri alma hakkımızı saklı tutuyoruz; Çin'in ulusal egemenliği ve kalkınma çıkarları ile işletmelerin meşru ve haklı çıkarlarını kararlılıkla koruyacağız. ABD’nin Çin ile aynı yönde adım atarak, diyalog ve istişare yoluyla ekonomik ve ticari ilişkilerin istikrarını korumasını ve dünya ticaret düzeni ile küresel tedarik zincirlerinin güvenliği ve istikrarının korunmasına daha fazla katkı sağlamasını umuyoruz.”

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’ya yönelik olası yeni yaptırımları öngören H.R. 5334 sayılı yasayı imzaladığını açıkladı.

Hayatını kaybeden Senatör Lindsey Graham tarafından hazırlanan ve daha önce ABD Senatosu ile Temsilciler Meclisinde kabul edilen düzenleme, “Lindsey O. Graham 2026 Rusya ve İran Yaptırımları Yasası” adını taşıyor. Graham, Rusya’nın “teröristler ve aşırılık yanlıları” listesinde bulunuyordu.

Trump’a geniş yetki

Yasa, Rusya’ya yönelik yaptırım, gümrük vergisi ve çeşitli kısıtlamaların genişletilmesine imkan tanırken İran’a yönelik mevcut yaptırımların süresini de uzatıyor.

Düzenlemeyle ABD Başkanı’na ikincil gümrük vergileri konusunda geniş yetkiler veriliyor. Buna göre Trump, söz konusu vergilerin ne zaman uygulanacağına ve oranlarına karar verebilecek. Ayrıca belirli ülkelere Kongrenin ön onayı olmadan muafiyet tanıyabilecek.

Rus petrolü alan ülkelere yüzde 100’e kadar vergi

Yasa kapsamında, Rus petrolü ve doğal gazının en büyük alıcıları arasında yer almaya devam eden ülkelerden ABD’ye yapılan ithalata yüzde 100’e kadar ek gümrük vergisi uygulanabilecek.

Rusya menşeli ürünlerin doğrudan ABD’ye ithalatında uygulanacak gümrük vergisi ise yüzde 500’e kadar çıkarılabilecek.

Ancak yasada öngörülen yaptırım ve vergiler otomatik olarak devreye girmeyecek. Bu tedbirlerin uygulanması konusunda nihai karar ABD Başkanı Trump’a ait olacak.

Düzenleme ayrıca Ukrayna konusunda barış anlaşmasına varılması ve çatışmaların sona ermesi gibi yasada belirtilen şartların yerine getirilmesi halinde yaptırım ve ek vergilerin kaldırılmasına da imkan tanıyor.

Organizasyon kapsamında 43 spor dalında düzenlenecek müsabakalara, Asya'daki 45 ülke ve bölgeden sporcular katılacak.

Oyunlarda 815'i sporcu olmak üzere toplam bin 274 kişiden oluşan bir kafileyle temsil edilecek Çin'in, 38 farklı branşta 369 kategoride madalya mücadelesi vermesi planlanıyor.

Volkswagen Denetleme Kurulu, cuma günü gerçekleştirdiği olağanüstü toplantının ardından, Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden finansal hedeflerini aşağı yönlü revize ettiğini duyurdu.

Yapılan açıklamada, özellikle Porsche birimindeki yeni orta vadeli varsayımlar doğrultusunda yaklaşık 6 milyar avroluk değer düşüklüğü kaydedildiği belirtildi.

Grubun 2026 yılı için toplam tek seferlik gider beklentisi ise 10 milyar avroya ulaştı.

Bu yıl için kar marjı hedefi yüzde 1’e çekildi

Daha önce 2026 için yüzde 4 ile yüzde 5,5 arasında faaliyet kar marjı öngören Volkswagen, bu hedefini en fazla yüzde 1 seviyesine indirdi.

Şirketin yıllık gelir hedefi de bir önceki seneye kıyasla yaklaşık 7 milyar avro azalarak 315 milyar avro seviyesine geriledi.

Hisseleri sert düştü

Finansal görünümün kötüleşmesi üzerine borsada panik satışları yaşandı.

Frankfurt Borsasında işlem gören Volkswagen hisseleri günü yüzde 5,6 ekside kapatırken, gün içindeki kayıplar yüzde 7'yi aştı.

Porsche AG hisseleri yüzde 3,3 değer kaybederken, grubun ana hissedarı olan holding şirketi Porsche SE'nin hisseleri de tahminlerin düşürülmesinin ardından yüzde 4,9 geriledi.

İstihdam kesintileri kapıda, Osnabrück fabrikası devrediliyor

Volkswagen Üst Yöneticisi (CEO) Oliver Blume liderliğinde yürütülen tarihi yeniden yapılandırma planı kapsamında, 2030 sonuna kadar grup genelinde istihdamın kademeli olarak azaltılması öngörülüyor.

Maliyetleri milyarlarca avro düşürmeyi hedefleyen şirket, yapısal değişikliklerin yanı sıra Almanya'daki bazı fabrikaların geleceğini tartışmaya açtı.

Bu doğrultuda, Osnabrück fabrikasında araç üretiminin daha önce açıklandığı gibi 2027 yılı itibarıyla sonlandırılması planlanıyor. Tesisin geleceğine yönelik süreçte, şirketin büyük ortaklarından Katar'ın Tel Aviv yönetimine yönelik vetosu belirleyici oldu. Yaşanan bu gelişmenin ardından fabrika, İsrail merkezli savunma odaklı yatırım fonu Aurelius Capital ile tesisin bulunduğu Aşağı Saksonya eyaletinin ortaklığına devrediliyor.

Bu adımla tesisin, İsrailli savunma şirketi Rafael'in de ortaklığıyla hava savunma sistemleri bileşenlerinin üretileceği savunma teknolojileri merkezine dönüştürülmesi ve mevcut 1800 çalışandan en az 1200'ünün istihdamının korunması planlanıyor.

Sendikalar eyleme hazırlanıyor, siyasi baskı artıyor

Şirketin kemer sıkma politikalarına karşı işçi sendikaları harekete geçti. Ülkenin en büyük sendikası IG Metall, pazartesi günü Volkswagen tesisleri dahil olmak üzere ülke genelinde 100 bin işçinin katılımıyla 200'den fazla protesto eylemi düzenleyeceğini açıkladı.

Şirket patronlarının mevcut stratejilerini "eşi benzeri görülmemiş bir küstahlık" olarak niteleyen sendika açıklamasında, şu ifadelere yer verildi:

"Şirketler hissedarlarına milyarlarca avro öderken, çalışanların daha fazla çalışması, daha az kazanması ve hatta işlerini kaybetmesi bekleniyor. Sadece geçen yıl, şirket yöneticileri otomotiv endüstrisinde 50 binden fazla istihdamı yok etti. Bu liderler, Almanya'nın en önemli ekonomik sektörünü ve refahımızın temel direğini yıkıma sürüklüyor. Bu geleneksel endüstrinin tamamen çöküşü an meselesidir. Ancak şu çok net, endüstri bu krizden kemer sıkma önlemleriyle değil, yalnızca yatırım ve inovasyonla çıkabilir."

Protesto eylemleri öncesinde işçilere seslenen sendika, "Dayanışma bizim en güçlü markamızdır.” mesajını paylaştı.

Sendika, salt maliyet odaklı kesintiler yerine ürün gelişimine, batarya teknolojilerine ve yerli fabrikalara yatırım yapılmasını talep ediyor.

Ülke genelinde günlük ortalama yolcu treni sefer sayısı yıllık bazda yüzde 5 artışla 11 bin 508'e çıkarken; yolcu taşımacılığı güvenli, istikrarlı ve düzenli şekilde sürdürüldü.

Aynı dönemde sınır ötesi yolcu trafiğinde de belirgin bir artış kaydedildi. Bu kapsamda Çin-Laos Demiryolu hattında taşınan yolcu sayısı yüzde 39,1 oranında artarak, 245 bine ulaştı.

Öte yandan, ülke genelindeki demiryolu ağından faydalanan yabancı yolcu sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33,3 oranında artarak 16 milyon 683 bin olarak kayıtlara geçti.

Görüşmelerin, Çin ve ABD devlet başkanlarının vardığı önemli mutabakat doğrultusunda yapılacağı belirtildi.

Bakanlık, tarafların görüşmeler kapsamında karşılıklı ilgi alanlarına giren ekonomik ve ticari konularda istişarelerde bulunacağını kaydetti.

Çin heyetinin ABD ile temasları 19-23 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Gelişmekte olan pazarlarda Pekin vizyonu

Araştırmanın öne çıkan jeopolitik bulguları, özellikle küresel güney ve gelişmekte olan ekonomilerdeki kitlelerin teknoloji yönetişiminde Çin'e duyduğu güvenin altını çiziyor. Dünya Bankası sınıflandırmasına göre orta gelir grubunda yer alan Malezya, Pakistan ve Bangladeş gibi ülkelerde Çin en güvenilir düzenleyici aktör olarak ilk sırada yer alırken; Şili, Tayland ve Singapur gibi pazarlarda ABD ve AB ile başa baş veya çok yakın seviyelerde güvenoyu aldı. Bu tablo, Pew'in daha önce dile getirdiği "orta gelirli ulusların Çin'e, yüksek gelirli uluslardan daha olumlu yaklaştığı" yönündeki genel tespitiyle doğrudan örtüşüyor. Mevcut veriler ayrıca, 2025 yılında 25 farklı ülkede yapılan ve AB'nin en güvenilir, Çin'in ise en az güvenilen aktör çıktığı anket sonuçlarına kıyasla küresel algıdaki keskin farkı da gözler önüne seriyor.

Siyasi tutumlar ve teknoloji okuryazarlığı güveni belirliyor

Uluslararası toplumun yapay zeka düzenlemelerindeki güven tercihini yönlendiren temel dinamiklerin başında ise devletlere yönelik mevcut siyasi algılar ile teknolojinin kendisine duyulan aşinalık geliyor. Rapora göre, bir aktöre genel olarak olumlu yaklaşan kitleler, o gücün teknolojik denetim kapasitesine de çok daha yüksek oranda güven duyuyor. Bu sosyolojik eğilimin en net örneği Peru'da gözlemleniyor; ülkede Çin'e olumlu bakanların yüzde 57'si Pekin'in yapay zekayı başarıyla düzenleyeceğine inanırken, olumsuz görüş bildirenlerde bu oran yüzde 26'ya kadar düşüyor. Araştırma ayrıca, teknoloji okuryazarlığı yüksek olan ve yapay zeka hakkında düzenli bilgi edinen bireylerin, teknolojinin denetimine duyduğu uluslararası güvenin, konuya yabancı olan kitlelere kıyasla belirgin şekilde daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.

Mayıs ayında başlatılan küresel başvuru sürecinden bu yana 139 ülke ve bölgeden 2 bin 130 film başvurusu alındı. Başvuru sayısı yeni bir rekora ulaştı. Festival boyunca 400’den fazla filmin gösterilmesi bekleniyor.

İlk kez 2014 yılında düzenlenen İpek Yolu Uluslararası Film Festivali, “Kuşak ve Yol” Girişimi çerçevesinde gerçekleştirilen uluslararası bir kültürel etkinlik niteliği taşıyor.

Satış hem ABD Kongresinde hem de İsrail’de tartışmaya yol açtı. Bazı ABD’li milletvekilleri, anlaşmanın hassas Amerikan askeri teknolojilerinin Çin’in eline geçmesi riskini doğuracağını savunuyor.

Anlaşmanın hayata geçirilebilmesi için uzun süredir satışa kuşkuyla yaklaşan Kongrenin de onay vermesi gerekiyor. Kongre süreci tamamlanmadan ABD’li savunma şirketleri Suudi Arabistan’la müzakerelere başlayamayacak.

Kongrede Çin endişesi

ABD’li milletvekilleri ve savunma yetkilileri, Suudi Arabistan’ın Pekin’le yakın askeri ve teknolojik ilişkileri nedeniyle satışa karşı çıkıyor.

Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi üyesi Demokrat Raja Krishnamoorthi, anlaşmanın “Amerikan askeri teknolojisinin en değerli ve hassas unsurlarını Çin Komünist Partisinin erişimine açabileceği” uyarısında bulundu.

Benzer kaygılar daha önce Birleşik Arap Emirlikleri’ne yapılması planlanan F-35 satışını da sekteye uğratmıştı. BAE, Biden yönetiminin Abu Dabi-Pekin ilişkileri ve ülkede Huawei’nin 5G altyapısının kullanılması konusundaki itirazları üzerine 23 milyar dolarlık F-35 satın alma anlaşmasını Aralık 2021’de durdurmuştu.

Suudi Arabistan’a yönelik teklif ise Ensarullah öncülüğündeki Yemen’in Riyad’ın abluka ve saldırılarına karşılık vererek Babülmendep üzerindeki hakimiyetini genişlettiği bir dönemde gündeme geldi.

Suudi Arabistan İsrail’in F-35 kapasitesine yaklaşacak

Jerusalem Post’un aktardığına göre İsrailli bir yetkili, Washington’ın satış planı hakkında İsrail Başbakanlık Ofisini bilgilendirdiğini ileri sürdü. İsrail’in, F-35 satışına karşılık ABD’den yeni silah sistemleri içeren bir “telafi paketi” istemeye hazırlandığı belirtildi.

Satışın tamamlanması halinde Suudi Arabistan 48 adet F-35’e sahip olacak. Böylece Riyad, hâlihazırda envanterinde yaklaşık 50 F-35 bulunan İsrail’in kapasitesine yaklaşacak.

İsrail, Batı Asya’da F-35 kullanan tek ülke konumunda. ABD de uzun süredir İsrail’in bölgedeki diğer ülkeler karşısındaki “niteliksel askeri üstünlüğünü” koruma taahhüdünde bulunuyor.

Ayrıntılar hakkında bilgi sahibi bir kaynak Walla’ya, İsrail ordusunun bu üstünlüğü korumak amacıyla Batı Asya’daki başka hiçbir ülkeye F-35 verilmemesini tercih ettiğini söyledi.

Kaynak, anlaşma kısa süre içinde imzalansa bile Suudi Arabistan’ın ilk uçağı ancak beş yıl sonra teslim alabileceğini belirtti.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise satış kararını duyurduğu açıklamada, “Önerilen teçhizat ve destek satışı bölgedeki askeri dengeyi değiştirmeyecek” ifadelerini kullandı.

İsrail "Adir" uçaklarıyla üstünlüğünü koruduğunu savunuyor

İsrailli yetkililer, Suudi Arabistan’a yapılacak satışa karşı çıkmakla birlikte İsrail Hava Kuvvetlerinin diğer F-35 kullanıcıları karşısında hâlâ belirgin bir operasyonel üstünlüğe sahip olduğunu savunuyor.

Bu üstünlük, İsrail Hava Kuvvetleri ile pilotlarının son üç yılda edindiği kapsamlı operasyonel deneyimin yanı sıra İsrail yapımı silahların F-35’lere entegre edilebilmesinden kaynaklanıyor.

İsrail, F-35’in kendi ihtiyaçları doğrultusunda değiştirilen ve “Adir” adı verilen versiyonunu kullanıyor. Washington, İsrail yapımı silah sistemlerinin bu uçaklara entegre edilmesine izin veriyor.

İsrail ayrıca F-35’ler için yeni kabiliyetler geliştirilmesinde kullanılan özel bir Adir test uçağı işletiyor. Walla’nın haberine göre ABD’nin bile envanterinde bu tür bir test uçağı bulunmuyor.

İsrailli bir savunma yetkilisi de endişeleri azaltmaya çalışarak İsrail Hava Kuvvetlerinin üstünlüğünün “yalnızca makinelere değil, esas olarak insanlara dayandığını” söyledi.

İsrail’den yeni silah ve ortak üretim talebi

Suudi Arabistan’a F-35 satışının ve Batı Asya’daki silahlanma yarışının ardından İsrailli yetkililer, gelecekteki savunma anlaşmalarında ABD yönetimiyle farklı bir pazarlık stratejisi izlemeye hazırlanıyor.

İsrail’in Washington’dan bugüne kadar satışı reddedilen gelişmiş silah ve mühimmatları talep etmesi bekleniyor. Bunlar arasında sığınak delici ağır mühimmatlar, kayalık dağların derinliklerindeki yer altı hedeflerini vurabilecek sistemler, otonom saldırı sistemleri, insansız hava aracı sürüleri ve uzay tabanlı silah teknolojileri yer alıyor.

İsrailli yetkililer ayrıca gizli silah sistemlerinin geliştirilmesi ve üretiminde daha fazla rol üstlenmek istiyor.

İsrail’in talepleri arasında gelecekteki tehditlere karşı tasarlanan Arrow 4 ve Arrow 5 hava savunma sistemlerine ait önleme füzelerinin ABD ile birlikte geliştirilmesi ve üretilmesi de bulunuyor.

Bununla birlikte İsrail hâlihazırda üçüncü bir F-15 filosu ile ilave F-35 filolarının finansmanını sağlamakta zorlanıyor. Suudi Arabistan’a yapılacak satışın, Washington ile Tel Aviv arasındaki yeni silah ve finansman pazarlıklarını hızlandırması bekleniyor.

Milyar dolarlık yatırımlar ve yükselen sektör

Dünya genelinden özel sermaye fonlarının ve küresel yatırımcıların odağında yer alan Hindistan sağlık sektörü, son yıllarda borsa arzları ve birleşme-satın alma işlemleriyle tarihi bir finansal büyüklüğe ulaştı. Yalnızca son iki yılda 50 milyar doları aşkın sermayenin aktığı sektörde, hastane zincirleri yatak kapasitelerini hızla artırırken tanı merkezleri de ülke geneline yayılıyor. Ancak yatırımların devasa boyutuna rağmen kamu ve özel sektör arasındaki hizmet bedeli uçurumu hızla büyüyor. Resmi değerlendirmeler, özel hastanelerdeki tedavi maliyetlerinin devlet kurumlarına kıyasla 5 ila 10 kat daha yüksek olduğunu, kanser ve organ yetmezliği gibi kritik hastalıklarda ise bu farkın daha da açıldığını ortaya koyuyor.

Kâr marjları ve ticarileşme tartışması

Hükümet bünyesinde hazırlanan son raporlar, özel klinikler ile hastanelerin kontrolsüz çoğalmasının ve standart eksikliğinin keyfi fiyatlandırmalara zemin hazırladığını gösteriyor. Gereksiz tanı testleri, aşırı faturalandırma ve tıbbi ekipmanlardaki yüksek kâr marjları, sağlık harcamalarını hane halkları için felaket düzeyinde bir mali yüke dönüştürüyor. Eyalet düzeyindeki denetimlerde serum setleri gibi temel tıbbi malzemelerin yüzde 2 bin 800'e varan kâr marjlarıyla satıldığının tespit edilmesi, medikal cihaz ve hizmet fiyatlandırmasındaki denetimsizlik iddialarını doğruluyor.

Tavan fiyat önerileri ve sektörün tepkisi

Derinleşen maliyet krizine karşı yetkililer; hastane oda tarifelerine tavan fiyat getirilmesi, temel tedavi ve tanı süreçlerinin fiyatlandırılmasının denetlenmesi ve hastane zincirlerindeki yabancı mülkiyet oranının sınırlandırılması gibi radikal önlemler öneriyor. Buna karşılık özel sağlık sektörü temsilcileri ve dev hastane zincirleri, sert fiyat kısıtlamalarının sektöre akan küresel sermayeyi ürküteceği uyarısında bulunıyor. Sektör yetkilileri, sağlık hizmetlerinin yüksek sermaye gerektirdiğini ve oda ücretlerinin otel fiyatlarıyla kıyaslanamayacak seviyede enfeksiyon kontrolü ile hasta güvenliği maliyeti barındırdığını savunarak, hükümetin tavan fiyat yerine vergi, arsa ve idari yükleri hafifletmeye odaklanması gerektiğini dile getiriyor.

Kamu harcamaları ve dengeli regülasyon ihtiyacı

Sağlık politikası uzmanları ise yabancı fonların baskısıyla şekillenen fiyatlandırma politikalarının düzenlenmesi gerektiğine dikkat çekerken, ülke genelinde tek tip tavan fiyat yerine eyalet bazlı esnek modellerin uygulanmasını öneriyor. Hindistan'ın kamu sağlık harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının yüzde 1,4 seviyesinde kalması, vatandaşları pahalı özel tesislere mecbur bırakan temel etkenlerden biri olarak öne çıkıyor. Önümüzdeki dönemde kapasite artırımı için yaklaşık 300 milyar dolarlık ilave yatırıma ihtiyaç duyan Hindistan'da politika yapıcılar, bir yandan küresel yatırımcı güvenini korumak diğer yandan ise halkın temel sağlık hizmetlerine erişilebilir fiyatlarla ulaşmasını sağlamak gibi hassas bir dengeyle karşı karşıya bulunuyor.

ABD ile ticaret ve yatırım pazarlıklarında sona doğru

Washington ile yürütülen ticari müzakerelere ve savunma ilişkilerine de değinen Lee, iki müttefik arasında bir süredir pürüz yaratan dev yatırım paketine ilişkin bilgi verdi. Güney Kore'nin ABD imalat sektörüne 350 milyar dolarlık yatırım yapması karşılığında Washington'ın Kore ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerini yüzde 15 seviyesine çekmesini öngören anlaşmadaki temel tıkama noktasının ticari fizibilite kaygıları olduğunu belirten Lee, tarafların nihai uzlaşıya yaklaştığını kaydetti. ABD'nin İran savaşına destek verilmediği gerekçesiyle Seul'ü eleştirmesi ve yaz aylarındaki ortak askeri tatbikatların kapsamını daraltması müttefikler arasında hassas bir dönem yaratırken, Seul yönetimi stratejik dengeleri koruma çabasını sürdürüyor.

Kuzey Kore ile yeni zirve diplomasisi gündemde

Doğu Asya'daki güvenlik dinamikleri ve ABD-Kuzey Kore diyalog ihtimali de Seul'ün öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor. ABD Başkanı Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un arasında önümüzdeki aylarda yeni bir zirve gerçekleşebileceğini dile getiren Lee, bu sürecin olgunlaşması için birçok uluslararası parametrenin bir araya gelmesi gerektiğini ifade etti. Pyongyang yönetiminin Washington'dan gelen diyalog çağrılarına henüz resmi bir yanıt vermediğini hatırlatan Lee, Seul'ün iki ülke arasındaki olası bir teması kolaylaştırmak amacıyla diplomatik koordinasyonu kesintisiz sürdürdüğünü belirtti.

Anayasa değişikliği iddialarına nokta koydu

İç siyasi tartışmalara ve görev süresine ilişkin spekülasyonlara da açıklık getiren Güney Kore Devlet Başkanı, anayasayı değiştirerek ikinci bir dönem için yeniden aday olacağı yönündeki iddiaları kesin bir dille yalanladı. Anayasal sınırlar uyarınca tek dönemlik görev süresinin 2030 yılında sona ereceğini teyit eden Lee, kamuoyu desteğindeki dalgalanmalara rağmen halkın yaşam standartlarını iyileştirmeye odaklanacağını beyan etti. Öte yandan Seul üzerindeki nüfus ve ekonomik yoğunluğu azaltmayı hedefleyen idari reform paketine değinen Lee; Seul'ün ülkenin "ekonomik başkenti", kamu kurumlarının merkezileştiği Sejong kentinin ise resmi "siyasi başkent" olarak konumlandırılacağını duyurdu.

Küresel skandalın faturası ve hukuki süreç

2009-2018 yılları arasında başbakanlık yapan Rezzak, kendi döneminde kurulan kamu yatırım fonu 1Malaysia Development Berhad (1MDB) üzerinden milyarlarca doları zimmetine geçirmekle suçlanmış ve hapis cezasına çarptırılmıştı. ABD'li soruşturma makamlarına göre yaklaşık 4,5 milyar doların sistematik olarak hortumlandığı ve küresel bir kara para aklama ağına dönüştüğü skandalda Rezzak, hakkındaki suçlamaları reddederek karmaşık bir uluslararası finans ağının günah keçisi ilan edildiğini savunuyor. Daha önce 2024 yılında dönemin kralı tarafından 12 yıllık hapis cezası altı yıla indirilen ve para cezası hafifletilen eski başbakan, geçtiğimiz aralık ayında 1MDB bağlantılı ayrı bir davada daha görevi kötüye kullanma ve kara para aklama suçlarından 15 yıl hapis ve 2,8 milyar dolar para cezasına çarptırılmıştı. Rezzak'ın bu ayrı davaya yönelik hukuki itiraz süreci ise devam ediyor.

Koalisyon hükümetinde siyasi kriz beklentisi

Eski başbakanın cezaevinden ev hapsine geçişi, Malezya iç siyasetinde dengeleri sarsma potansiyeli taşıyor. Hüküm giymesine rağmen ülkenin köklü siyasi hareketlerinden Birleşik Malaylar Ulusal Örgütü (UMNO) üzerinde ciddi bir etkiye sahip olan Rezzak'ın durumu, mevcut koalisyon hükümetinde gerilime neden oluyor. Başbakan Enver İbrahim'in liderliğindeki Pakatan Harapan ittifakı, geçmişten bu yana Rezzak'a yönelik herhangi bir af veya imtiyaza şiddetle karşı çıkıyordu. Ancak 2022'deki genel seçimlerin ardından parlamentoda çoğunluğun sağlanamaması üzerine UMNO ile kurulan zorunlu ittifak, bu son gelişmeyle birlikte zorlu bir sınamadan geçiyor.

Siyasi analistler, bu hamlenin Başbakan Enver İbrahim'in kamuoyu desteğini zayıflatabileceği, buna karşılık eyalet seçimlerinde ivme yakalayan UMNO için büyük bir psikolojik ve siyasi zafer anlamına geldiği değerlendirmesinde bulunuyor. İktidar kanadında derinleşen fikir ayrılıklarının, 2028 olarak planlanan genel seçimlerin öne çekilmesine ve ülkede olası bir erken seçime zemin hazırlayabileceği ifade ediliyor.

Banga Belediyesi Afet Risk Azaltma ve Yönetim Ofisi'nden yapılan açıklamaya göre, olaydan sonra Banga genelindeki tüm eğitim kademelerindeki dersler derhal askıya alındı. Eğitim Bakanlığı, yaşanan silahlı saldırıdan "derin endişe duyduğunu" belirterek, olayın koşullarını belirlemek ve yardım sağlamak için okul yetkilileri, yerel makamlar ve kolluk kuvvetleriyle koordinasyon içinde olduğunu açıkladı.

Bakanlık, "Öncelikli hedefimiz öğrencilerimizin, öğretmenlerimizin ve okul personelimizin güvenliği ve refahıdır" açıklamasında bulundu. Açıklamada, etkilenenlere psikolojik ilk yardımın yanı sıra ruh sağlığı ve psikososyal destek sağlanacağı belirtildi. Departman ayrıca, yetkililer olayı soruştururken halkın doğrulanmamış bilgileri yaymaktan kaçınmasını istedi.

Yetkililer, silahlı saldırının olası nedenini henüz açıklamadı. Bu olay, Haziran ayından bu yana ülkenin güneyindeki okullarda yaşanan iki silahlı saldırının ardından geldi. Okul saldırıları daha önce Filipinler'de nadir görülen olaylardı.

Şanghay'da düzenlenen Huawei Connect 2026 konferansında konuşan Huawei Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Eric Xu Zhijun, tescilli Ascend çiplerinin Çin iç pazarında Nvidia'yı geride bıraktığını açıkladı. ABD kısıtlamalarına karşı bağımsız altyapısını güçlendiren teknoloji devi, iki kat performans sunan yeni Atlas 960 SuperPoD sistemini ve 1 milyon işlemciyi birbirine bağlayan Peerium mimarisini duyurdu.

Yerli pazar payı ve bağımsızlık vurgusu

Xu, önümüzdeki yıldan itibaren yapay zeka model eğitimlerinin büyük kısmının Ascend 950DT tabanlı sistemler üzerinde yürütüleceğini öngörüyor. Rakip sistemlerle aralarında teknolojik farklar bulunsa da jeopolitik riskler nedeniyle Ascend'in Çinli müşteriler için en güçlü alternatife dönüştüğünü belirten Xu, “Çip üretiminde tam bağımsızlığa ulaşmak Çin için kesin bir ilerleme yoludur. Bunun er ya da geç gerçekleşeceğine inanıyorum” dedi.

Nvidia’nın lisans anlaşması sonrası H200 sevkiyatlarına tekrar başlamasına rağmen Çin pazarındaki payının gerilediği belirtilirken; Huawei, 370'ten fazla kurumsal müşteriye 1.000'i aşkın Atlas SuperPoD ünitesi teslim ettiğini açıkladı.

Atlas 960 ve Peerium Mimarisi

Konferansın en dikkat çeken duyurularından biri, Ascend 960 çipleriyle güçlendirilen yeni Atlas 960 SuperPoD oldu. Bir önceki nesle kıyasla hem eğitim hem de çıkarım performansını iki katına çıkaran yeni küme, yüksek işlem gücü vaat ediyor.

Şirket ayrıca 1 milyon işlemciyi tek bir dev bilgisayar gibi çalıştırabilen Peerium Bilgi İşlem Mimarisi’ni tanıttı. Atlas 950 sistemlerinde aktif olarak kullanılan bu altyapının, yeni Atlas 960 üzerinde test süreçleri devam ediyor.

Kapasite Sınırı ve 2030 Öngörüsü

Teknolojik hamlelere rağmen Çin’deki hızlı talep artışı tedarik sıkıntılarını beraberinde getiriyor. Xu, üretim kapasitesinin henüz iç pazardaki yüksek talebi karşılamaya yetmediğini, bu nedenle yeni donanımların küresel pazara açılmasının kısıtlı kalacağını aktardı. Xu, küresel yapay zeka bilgi işlem arz ve talebinin 2029 civarında dengeleneceğini, Çin'in ise bu dengeye 2030 yılında ulaşacağını tahmin ediyor.

Washington'ın yaptırım tehdidi ve egemenlik vurgusu

Avrupa ve Kanada'nın bu tarihi yakınlaşması, ABD Başkanı Donald Trump'ın sert tepkisiyle karşılaştı. Trump'ın, söz konusu ortaklık girişimini "düşmanca bir eylem" olarak nitelendirerek Avrupa'ya yönelik yeni gümrük vergileri ve ticari kısıtlamalar uygulama tehdidinde bulunması, müttefikler arasındaki çatlağı derinleştirdi. Washington'dan gelen bu baskılara yanıt veren Kanada Başbakanı Carney, hiçbir dış gücün Kanada'nın uluslararası anlaşmalarına, kültürel yapısına veya diplomatik tercihlerine müdahale edemeyeceğini vurgulayarak egemenlik haklarının altını çizdi. Uluslararası ilişkiler uzmanları, liderlerin karşılıklı açıklamalarını; asimetrik ABD ekonomisine bağımlılığını azaltmak isteyen Kanada ile savunma ve ticarette Washington'ın baskılarını kırmak isteyen Avrupa'nın birbirlerini doğal bir dengeleyici unsur olarak görmesi şeklinde yorumluyor.

Transatlantik ilişkilerde çok merkezli yeni mimari

İki aktör arasında masaya yatırılan "Gelecek İçin İttifak" vizyonu; teknoloji, siber güvenlik, kritik altyapılar ve Arktik politikalarında derin bir entegrasyon öngörüyor. Komisyon Başkanı von der Leyen'in Kanada, İngiltere, Norveç ve Ukrayna gibi ortakları da kapsayacak bir Avrupa Güvenlik Konseyi kurulması önerisi, bu entegrasyonun güvenlik boyutunu da pekiştiriyor. Strateji uzmanları, Brüksel'in güvenilir müttefiklerini bloğa tam üye yapmadan Avrupa pazarına ve güvenlik mimarisine entegre edebileceği katmanlı bir model test ettiğine dikkat çekiyor. Bu yeni yaklaşımın, Soğuk Savaş'tan bu yana ABD etrafında şekillenen tek merkezli transatlantik ağını, Avrupa'nın ve Kanada gibi orta ölçekli güçlerin daha fazla inisiyatif aldığı "çok düğümlü" bir yapıya dönüştürmesi bekleniyor.

Yapısal engeller ve ekonomik gerçeklikler

Siyasi düzeydeki bu güçlü iradeye rağmen, ortak üyelik konseptinin önünde ciddi kurumsal ve yapısal engeller bulunuyor. Teklifin AB diplomatları arasında sürprizle karşılanması ve statünün getireceği hak ve yükümlülüklerin henüz netleşmemiş olması, Avrupa başkentlerinde pazar erişimi konusunda temkinli bir bekleyişe neden oluyor. Kanada tarafında ise yeni anlaşmaların parlamentodan onay alması gerekirken, ekonomik gerçeklikler ABD pazarının devasa ölçeğinin kısa vadede ikame edilemeyeceğini gösteriyor. Ayrıca her iki aktörün askeri olarak NATO çerçevesine derinden bağlı kalması ve Kanada'nın AB ortak pazarına veya gümrük birliğine tam entegrasyonunun pek olası görülmemesi, bu yeni mekanizmaların siyasi deklarasyonlardan gerçek kapasitelere dönüşüp dönüşemeyeceği konusunda belirleyici bir test olacak.

Geminin vurularak durdurulduğu ve gemide yangın çıktığı aktarılırken, Boğaz'dan "yasa dışı" geçmeye çalışan herhangi bir geminin "imha edileceği" kaydedildi.

İran, ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarının ardından başlayan savaşta Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri durdurmuş ve "izinsiz" geçmek isteyen gemileri hedef almaya başlamıştı.

17 Haziran'da İran-ABD arasında imzalanan mutabakat zaptı sonrasında Boğaz'dan geçişlere izin verilmişti. İran, ABD ile mutabakatın uygulanması konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle 8 Temmuz'da yeniden alevlenen savaşın ardından 12 Temmuz'da Boğaz'ı yeniden kapatmıştı.

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Zhaosu Sulak Alanı ve Tianma Kültür Parkı: Nehrin sularını sıçratarak koşan yılkı atlarını besleme deneyimi ve Sincan'ın binlerce yıllık "Cennet Atları" kültürüne tanıklık. (Emekli Amiral Türker Ertürk'ün değerlendirmeleriyle)

• Dünyaca Ünlü At Parkı: Farklı ülkelerden özel at ırklarının koruma altına alındığı merkezde, biniciliğin bir yaşam biçimi olduğunu kanıtlayan nefes kesici akrobasi gösterileri.

• Altı Yıldız Caddesi ve Akordeon Müzesi: 1930'larda altıgen düzende inşa edilen tarihi mahallenin çok kültürlü dokusu ve Halk Kültür Sergisi Salonu'nda yer alan devasa akordeon koleksiyonu.

• Kültürel Mozaik ve Kapanış Temasları: Milli Halk Delegesinin sunduğu özel gösteride farklı etnik kimliklerin oluşturduğu gurur tablosu (Gazeteci Zeynel Lüle'nin izlenimleriyle) ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi Halk Kongresi Daimi Komitesi Başkan Yardımcısı Mamtimin Kadir ile yapılan verimli görüşme.

Çin'in batıya açılan kapısı Sincan'ın entegrasyon ve kalkınma vizyonunu yerinde gözlemlediğimiz bu unutulmaz yolculuğun sonuna geldik. Ben Abdülkerim Yaşar; 6 gün boyunca Xinjiang izlenimlerimizi paylaştığımız bu serüvende bizlere eşlik ettiğiniz için teşekkür ederim. Hoşça kalın!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• İli Havzası ve Yining'in Dokusu: Uygur, Kazak, Hui, Moğol ve Han kültürlerinin muazzam bir uyumla harmanlandığı, Sincan'ın yemyeşil doğasıyla parlayan "bahçe şehri" Yining'e genel bir bakış.

• Lijie Caddesi: Şehrin tarihi dokusunu ve yerel kültürünü yansıtan, birbirinden ilginç dükkânlarıyla Yining'in renkli ve hareketli kalbi.

• Kalajun Yaylası ve Yurt Çadırları: 3000 metre rakımda, zümrüt yeşili bozkırların heybetli dağlarla kucaklaştığı noktada sıcak bir yöresel karşılama ve göçebe kültürünün simgesi geleneksel çadırlarına misafirlik.

• Kalajun Müzesi: Lalenin anavatanı olan bu bereketli topraklardaki 33 farklı lale çeşidini ve bölgenin zengin ekosistemini keşfettiğimiz bilgilendirici tur.

• Gün Sonu Değerlendirmeleri: Kalajun'un muhteşem manzarası eşliğinde doğanın tadını çıkarırken, Gazeteciler Mustafa Kemal Erdemol ve Özlem Gürses'in geziye dair özel izlenimleri.

Kalajun'un tertemiz havası ve görsel şöleni eşliğinde bitirdiğimiz bu keyifli günün ardından, bir sonraki bölümde Yining'in saklı güzelliklerini keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Xiang Fei Parkı ve Kültürel Şölen: Çing Hanedanlığı İmparatoru Qianlong'un efsanevi Uygur eşi "Xiangfei" anısına tasarlanan parkta görkemli karşılama seremonisi, yöresel müzikler ve renkli halk dansları.

• Apak Hoca Türbesi: 17. yüzyılda inşa edilen; yeşil ve mavi sırlı çinileri, ince işlemeli minareleri ve "Kokulu Cariye" efsanesiyle Orta Asya İslam mimarisinin en zarif örneklerinden biri.

• Kaşgar Sincan Pilot Serbest Ticaret Bölgesi: Türkiye'nin 'Orta Koridor' vizyonuyla doğrudan örtüşen, 8 ülkeye sınırı bulunan ve gümrük, üretim, lojistik operasyonlarını tek çatı altında birleştiren yüksek teknolojili ticaret üssü.

• Xibe (Şibe) Antik Kenti: Çing Hanedanlığı döneminde sınırları korumak için zorlu bir göç yolculuğuyla bölgeye yerleşen Xibe halkının kültürü, tarım aletleri ve keyifli okçuluk deneyimimiz.

• Saixi Gölü: Yining'de günün yorgunluğunu attığımız, el değmemiş doğasıyla adeta bir kartpostalı andıran o huzur dolu durak.

Saixi Gölü'nün dingin manzarası eşliğinde tamamladığımız bu yoğun günün ardından, beşinci günde Yining'in gizli kalmış güzelliklerini keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Geleneksel Köyler ve Porselen Sanatı: Balkabağı Sokağı'nda bizi karşılayan renkli gösteriler ve Yengisar'ın usta ellerinden çıkan, tamamen el işçiliğiyle üretilmiş zarif çömlekler. (Gazeteci Şükrü Küçükşahin'in yorumlarıyla)

• Yengisar Bıçağı Köyü ve Davaz Gösterisi: Sedef, kemik ve gümüş işlemeleriyle yüzyıllık bir geleneği yansıtan meşhur Yengisar bıçakları ve yaşları 8 ile 15 arasında değişen çocukların metrelerce yüksekte sergilediği nefes kesici "Davaz" (ip üstünde akrobasi) performansı. (Akademisyen Cangül Örnek'in değerlendirmesiyle)

• Geleneksel Çin Tıbbı Hastanesi: "Uzun yaşam diyarı" Shule'de (Şulı) bulunan, güney Sincan'ın en büyük rehabilitasyon merkezini barındıran bu tesiste; şifalı otlar, yalnızca nabız dinleyerek konulan teşhisler, akupunktur ve Tai Chi egzersizleri.

• Kırsal Kalkınma ve Jiangguoguo Şirketi: Bölgenin meşhur ceviz, badem ve kuru meyvelerinin uluslararası standartlarda işlenip dünyaya açıldığı üretim tesisine ziyaret ve Emekli Amiral Türker Ertürk'ün gezimize dair genel değerlendirmeleri.

Kaşgar'daki dolu dolu geçen üçüncü günümüzü burada noktalıyoruz. Bir sonraki bölümde Kaşgar'ın gizli kalmış köşelerini keşfetmeye devam edecek ve ardından rotamızı İli Kazak Özerk İli'nin merkezi Yining'e çevireceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Eski Şehir Koruma ve Yönetim Anı Salonu: Eski Kaşgar'ın maketleri üzerinden geçmişe yolculuk. Toprak evlerin yağmur ve deprem karşısındaki kırılganlığı ile 2010 yılında 8 bakanlığın ortaklığıyla başlatılan 1 milyar dolarlık dev restorasyon projesinin detayları. (Gazeteci Bülent Aydemir'in değerlendirmeleriyle)

• Tarihi İydgah Camii: 15. yüzyıldan günümüze uzanan, sarı tuğlalı görkemli girişi ve huzur veren yeşil kubbeleriyle Kaşgar'ın dini ve sosyal hayatının merkezi olan sembolik yapı. (Gazeteci İsmail Saymaz'ın yorumlarıyla)

• Kaşgar Antik Kenti ve Sokakları: Tarihin izini sürdüğümüz antik kent sokakları, renkli dükkânlar ve bakırcılar çarşısının o eşsiz ritmi. (Gazeteciler İrem Karataş ve Zeynel Lüle'nin izlenimleriyle)

Kaşgar'ın ruhunu doyasıya hissettiğimiz bu renkli günün ardından, 3. günde de bu eşsiz şehri keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

📌 Bu Bölümde Neler Var?

Urumçi’ye Varış: Asya'nın önemli aktarma noktalarından Tianshan Uluslararası Havalimanı ve şehrin şaşırtıcı derecede modern, temiz ve düzenli yapısı.

70. Yıldönümü Sergisi: 1955'ten günümüze Xinjiang'ın tarihi gelişimi, Demokratik Toprak Reformu, bölgede üretilen ilk traktör ve zorlu yol inşaatlarının fedakar hikayeleri.

Terörle ve Aşırıcılıkla Mücadele Müzesi: 1,66 milyon kilometrekarelik coğrafyanın jeopolitik önemi, geçmiş yıllarda yaşanan güvenlik sorunları ve Gazeteci Murat Taylan’ın değerlendirmeleri.

Urumçi Büyük Pazarı: Günü keyifle noktaladığımız, kültürel çeşitliliğin ve renkli dokunun kalbi olan o meşhur pazar.

Bir sonraki bölümde tarihi Kaşgar şehrinde görüşmek üzere... İyi seyirler!

Haliç Tersanesi bünyesindeki İstanbul Sanat Müzesi’nde kapılarını açan etkinlik, Asya’nın yükselen teknolojik gücünün toplumsal dönüşümle, özellikle de kadınların ve kız çocuklarının dijital dünyadaki rolüyle nasıl harmanlandığını gözler önüne seriyor.