Mahkeme kararında, Google'a Android işletim sistemi kapsamında hakim durumunu kötüye kullanmasına ilişkin verilen cezanın hukuka uygun olduğu belirtilerek, Google ve Alphabet'in temyiz başvurusunun reddedildiği bildirildi. Böylece Google'a uygulanan 4,1 milyar avroluk para cezası kesinleşti.

AB Komisyonu, 2018 yılında aldığı kararda Google'ın Android işletim sistemi kullanan mobil cihaz üreticilerini çeşitli sözleşmeler ve lisans koşullarıyla Google Arama ve Chrome tarayıcısını cihazlara önceden yüklemeye zorlayarak hakim konumunu kötüye kullandığı sonucuna varmıştı. Bu nedenle Komisyon, Google'a 4,34 milyar avro tutarında rekor para cezası kesmişti.

AB Genel Mahkemesi ise 2022 yılında Komisyonun bazı değerlendirmelerini kısmen iptal etmiş ancak Google'ın rekabet kurallarını ihlal ettiğine hükmederek para cezasını 4,1 milyar avroya indirmişti.

Son kararıyla AB Adalet Divanı, Genel Mahkeme'nin değerlendirmesini hukuka uygun bularak cezanın yeniden belirlenen tutarıyla yürürlükte kalmasına karar verdi.

Açıklamada, saldırıda hasar gören alanlardaki arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü ifade edildi.

Saldırıda ölenlerin sayısının 13'e yükseldiği aktarılan açıklamada, DSNS ekiplerince 34 kişinin ise kurtarıldığı bilgisi paylaşıldı.

Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Kiev'deki saldırıda yaralanan kişi sayısının 86'ya çıktığını bildirdi.

Rusya: Kiev'de "Flamingo" füzelerinin üretiminde rol alan tesisleri vurduk

Rusya Savunma Bakanlığırdan yapılan açıklamada ise Rus ordusunun hava, kara ve denizden fırlatılan uzun menzilli yüksek hassasiyetli silahlar ile taarruz tipi insansız hava araçları (İHA) kullanarak Kiev, Kiev bölgesi, Dnipropetrovsk, Poltava, Çerkası ve Çernigiv bölgelerindeki askeri hedeflere kapsamlı saldırı düzenlediği belirtildi.

Açıklamada, saldırının Ukrayna'nın Rusya topraklarındaki sivil altyapıya yönelik "terör saldırılarına karşılık" gerçekleştirildiği kaydedildi.

Kiev'de vurulan hedefler arasında, "Flamingo" kara konuşlu uzun menzilli seyir füzeleri, "Fire Point-7" ve "Fire Point-9" operasyonel-taktik füzeleri ile "Neptun-MD" güdümlü füzeler ve hava savunma füzeleri için kontrol sistemleri üreten "Radioniks" şirketinin bulunduğu ifadesine yer verilen açıklamada, söz konusu şirketin "Ukrayna Hava Kuvvetlerinin muharebe kabiliyeti ile hava savunma sistemlerine karşı koyma kapasitesini doğrudan etkileyen" kilit bilimsel ve üretim merkezi olduğu aktarıldı.

Ayrıca uzun menzilli "An-196 Lyutıy" insansız hava araçları ile diğer taarruz İHA'larını üreten Atlon Avia, askeri uçaklar ve uzun menzilli İHA'ların üretim ve modernizasyonunun yapıldığı Antonov işletmesi ile tank ve zırhlı araçlar için nişangah sistemleri ve keşif ile taarruz amaçlı İHA'larda kullanılan elektronik bileşenler üreten tesislerin de vurulduğu belirtildi.

Elektronik harp sistemleri üreten bir sanayi tesisi, uzun menzilli İHA'lar ile bunlara ait mühimmat ve yedek parçaların depolandığı lojistik merkez, Kiev garnizonuna ve cephedeki Ukrayna birliklerine yakıt sağlayan akaryakıt deposu ile Ukrayna savunma sanayisine enerji sağlayan doğal gaz dağıtım istasyonlarının da hedef alındığına işaret edilen açıklamada, saldırıda belirlenen tüm hedeflerin vurulduğu ve saldırının hedefine ulaştığı aktarıldı.

Rusya: Ukrayna üzerindeki baskıyı artırmayı sürdüreceğiz

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, başkent Moskova'da gazetecilerin gündemdeki bazı konulara ilişkin sorularını yanıtladı.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın Rusya'ya yeni yaptırımlar uygulanması ve Moskova üzerindeki baskının artırılması yönündeki açıklamasını değerlendiren Peskov, "Rusya, belirlenen hedeflere ulaşmak için Kiev yönetimi üzerindeki baskıyı artırmayı sürdürecek." dedi.

Peskov, Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov'un, bugün Kiev ve diğer yerleşimlerdeki hedeflere düzenlenen yoğun saldırıların sonuçları hakkında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e bilgi verdiğini aktardı.

Saldırıların yalnızca askeri veya askeri bağlantılı hedeflere yönelik gerçekleştirildiğini belirten Peskov, Avrupa'nın ise Rusya ile gerilimi tırmandırdığını söyledi.

Peskov, Avrupa Birliği'nin "militarizasyon" ve Rusya ile çatışma yoluna girdiğini, Moskova'nın bu gelişmeleri görmezden gelemeyeceğini kaydetti.

Ukrayna: Rusya 74 füze ve 496 SİHA ile saldırı düzenledi

Ukrayna Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanlığından yapılan açıklamada, başta Kiev olmak üzere ülkenin farklı bölgelerine düzenlenen hava saldırıları hakkında bilgi paylaşıldı.

Rus ordusunun saldırıda seyir, balistik, hipersonik olmak üzere farklı tipten toplam 74 füze kullandığı, ayrıca 496 SİHA fırlattığı belirtilen açıklamada, hava savunma kuvvetlerince 48 füze ile 476 SİHA'nın etkisiz hale getirildiği ifade edildi.

Zelenskiy'den saldırıya tepki

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Rusya'nın saldırısına tepki gösterdi.

Başkent Kiev'e yoğun saldırının düzenlendiğini vurgulayan Zelenskiy, kentin 20 noktasında hasar meydana geldiğini belirtti.

Saldırıda ağırlıklı olarak evlerin hedef alındığını aktaran Zelenskiy, "Bir acil servis merkezi, bilim enstitüsü, bir otel ve bazı işletmeler de yıkıldı." ifadesini kullandı.

Zelenskiy, ilk belirlemelere göre saldırıda 13 kişinin öldüğünü anımsatarak, yaralı sayısının ise 90'ı geçtiğini bildirdi.

Rus ordusunun Ukrayna'nın farklı bölgelerine de saldırılar düzenlediğinin altını çizen Zelenskiy, Harkiv'de biri çocuk 5 kişinin yaralandığını kaydetti.

3 Temmuz, Kiev'de "yas günü" ilan edildi

Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Rusya'nın saldırılarında kentte 13 kişinin yaşamını yitirdiğini hatırlattı.

Ölenler anısına Kiev'de cuma günü için yas ilan ettiklerini belirten Kliçko, "Başkente yapılan en yoğun düşman saldırısının kurbanlarının anısına yarın, 3 Temmuz, Kiev'de yas günü ilan edildi." ifadesine yer verdi.

Kliçko, bu sabah yaptığı açıklamada, Rusya'nın Kiev'e gece yarısından itibaren saldırı düzenlemeye başladığını belirtmişti. Kente yönelik füze ve SİHA'ların fırlatıldığını aktaran Kliçko, Kiev'in farklı semtlerindeki evler ve binaların hasar gördüğünü kaydetmişti.

Söz konusu kraterdeki yarıkta irili ufaklı kül püskürtmeleri ve lav akışı oluyor. Kraterden çıkan lav akışı, Etna'nın doğu yamaçlarından da gözlemlenebiliyor.

İtalya Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsünün (INGV) Katanya Şubesi de "Voragine" kraterindeki son volkanik aktivite sebebiyle bölgeden geçen havacılar için "turuncu" uyarı kodu yayımlarken, Etna yakınındaki Katanya Fontanarossa Havalimanı'daki seferlerin, yanardağın kül ve lav püskürtmesinden etkilenmediği belirtildi.

Etna Yanardağı, kıta Avrupası'nın yaklaşık 3 bin 300 metre ile en yüksek aktif yanardağı olma özelliğini taşıyor.

Salgında, 192 kişi iyileşirken, 609 kişinin izolasyon altında veya hastanede tedavisi devam ediyor.

Salgın, ağırlıklı olarak ülkenin doğusundaki Ituri, Kuzey Kivu ve Güney Kivu eyaletlerinde etkisini sürdürüyor.

En fazla vakanın görüldüğü Ituri, salgının merkez üssü olmaya devam ederken, sağlık ekipleri yeni bulaş zincirlerinin tespitini yapmak ve hastaları izole etmek için çalışmalarını yoğunlaştırdı.

Mevcut salgının onaylanmış tedavisi ya da aşısı bulunmuyor

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

DSÖ, 17 Mayıs'ta Ebola salgını nedeniyle uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan etmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mevcut salgın, nadir bir Ebola varyantı olan "Bundibugyo" virüsünden kaynaklanıyor ve onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölmesine neden oldu

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası ölmüştü.

Açıklamada, "İleri düzey inceleme gerektiren bin hesap belirlenirken, moderasyon çalışmaları kapsamında 181 bin nefret içerikli yorum gizlendi. Her türlü ırkçı taciz, tespit edilen tüm çevrimiçi taciz vakalarının yüzde 11'ini oluşturacak şekilde artış gösterdi ve bu kapsamda en ağır hakaret içeren içerikler de yer aldı." bilgisi verildi.

FIFA Dünya Kupası 2026 grup aşaması sırasında, SMPS tarafından elde edilen son bulgulara göre, "Irkçı taciz giderek artıyor ve oyuncuların esenliği açısından kalıcı bir tehdit oluşturuyor." uyarısı yapıldı.

Programa, TBMM Başkanvekili ve MHP İstanbul Milletvekili Celal Adan, ÇKP Merkez Komitesi Tanıtım Departmanı yetkilisi ve Merkezi Toplumsal Ahlak ve Kültür İnşası Ofisi Daimî Müdür Yardımcısı Hu Kaihong, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, Çin Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin, Çin Uluslararası İletişim Grubu Başkan Yardımcısı Yu Tao, CHP İstanbul Milletvekili Yüksel Mansur Kılınç, CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç ile çok sayıda üst düzey bürokrat, akademisyen ve siyasetçi katıldı.

Çin'in modernleşme vizyonu Türkiye'nin kalkınma hedefleriyle örtüşüyor

Toplantıda konuşan TBMM Başkanvekili ve MHP İstanbul Milletvekili Celal Adan, “Xi Jinping: Çin’in Yönetimi” kitabının 5. cildinin Çin modernleşmesinin kendine özgü yolunu kapsamlı şekilde ortaya koyduğunu belirterek, bu vizyonun Türkiye’nin kalkınma hedefleriyle yüksek düzeyde örtüştüğünü ifade etti.

Adan, Türkiye ile Çin’in karşılıklı stratejik güven temelinde kendi modernleşme deneyimlerini paylaşmasının ve Küresel Güney ülkeleri için yeni bir iş birliği modeli oluşturmasının önemine dikkat çekti.

Çin ve Türkiye yeşil dönüşüm ve inovasyonda ortak geleceğe yürüyor

ÇKP Merkez Komitesi Tanıtım Departmanı yetkilisi ve Merkezi Toplumsal Ahlak ve Kültür İnşası Ofisi Daimî Müdür Yardımcısı Hu Kaihong ise geleceğe bakıldığında Çin ile Türkiye'nin yeşil dönüşüm ve bilim-teknoloji inovasyonu gibi alanlarda geniş bir iş birliği potansiyeline sahip olduğunu belirtti. İki ülkenin daha yüksek nitelikli, daha verimli ve daha sürdürülebilir bir kalkınma yolunda birlikte ilerlemesinin hem Çin ve Türkiye'nin modernleşme inşasını ileriye taşıyacağını hem de dünyanın modernleşmesine daha fazla katkı sunacağını ifade etti.

Kuşak ve Yol kültürel etkileşimi de güçlendiriyor

Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı ise konuşmasında, bin yıllık İpek Yolu'nun yalnızca Çin ve Türkiye halkları arasındaki kültürel iletişimin tarihine tanıklık etmekle kalmadığını, aynı zamanda zengin kültürel mirasların oluşmasına da katkı sağladığını ifade etti.

Günümüzde Kuşak ve Yol İnisiyatifi'nin ekonomik, ticari ve siyasi iş birliğini teşvik eden bir proje olmanın ötesine geçtiğini belirten Yazgı, güzergâh üzerindeki ülkeler arasında çok boyutlu kültürel iletişim ve karşılıklı öğrenmenin önemli bir platformu haline geldiğini söyledi.

Türkiye ile Çin arasında sanat, basın, eğitim ve turizm gibi alanlardaki beşeri iletişimin daha da derinleşmesini temenni ettiklerini dile getiren Yazgı, halklar arasındaki iletişimin güçlenmesinin iki ülke arasındaki dostluğun sağlam temelini daha da pekiştireceğini vurguladı.

Turizmin iki ülke halklarının birbirlerinin kültürünü, geleneklerini ve tarihini doğrudan deneyimlemesine imkân tanıdığına işaret eden Yazgı, bu sayede Türkiye ve Çin halkları arasındaki karşılıklı anlayışın ve dostluğun daha da derinleşebileceğini ifade etti.

Türkiye Yüzyılı ile 15. Beş Yıllık Plan örtüşüyor

Çin Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin ise Çin ve Türkiye medeniyetlerinin birbirini aydınlattığını ve birbirine bağladığını belirterek, kültürel iletişimin Çin-Türkiye ilişkilerinin gelişmesini teşvik etmenin önemli bir yöntemi ve vazgeçilmez bir seçeneği olduğunu söyledi. Diplomatik ilişkilerin 55. yılı vesilesiyle iki ülke arasındaki iletişimin çeşitli alanlarda daha da geliştirilmesini ve ikili ilişkilerin daha üst seviyeye taşınmasını temenni ettiklerini ifade etti.

Çin ve Türkiye'nin bağımsız kalkınma yolunu kararlılıkla izleyen Küresel Güney'in önemli güçleri olduğunu vurgulayan Jiang, Çin'in 15. Beş Yıllık Planı ile Türkiye'nin Türkiye Yüzyılı kalkınma vizyonunun yüksek derecede örtüştüğünü belirtti. Jiang, iki ülkenin kalkınma yolunda omuz omuza duran ortaklar olduğunu ifade ederek, modernleşme sürecinde karşılıklı öğrenmeyi ve birbirlerine destek vermeyi temenni ettiklerini dile getirdi.

Rodriguez, şu ifadeleri kullandı:

"Bugün, sevdiklerini kaybeden ailelerin acısını paylaşıyor; yaralılar, kayıplar ve afetten etkilenen tüm topluluklar için dualarımızı yükseltiyoruz. Hayatını kaybedenlerin anısına saygı duruşu olarak, bugün saat 18.00'den itibaren geçerli olmak üzere 7 günlük Ulusal Yas ilan edilmesine karar vermiş bulunmaktayım. Bu derin üzüntü anlarında, bu trajediyi yaşayan herkesi kucaklıyor, onların yanında olma ve kendilerini koruma taahhüdümüzü yineliyoruz."

Öte yandan yerel basında çıkan haberlere göre, deprem felaketinin ardından yetkililer 80 bin 800'den fazla aileye insani yardım ulaştırdı.

Bölgedeki acil durum çalışmaları kapsamında, diğer ülkelerden gelen 3 bin 660 arama-kurtarma görevlisi, 148 özel eğitimli arama-kurtarma köpeği ve 49 teknik araçla desteklenen toplam 26 bin 121 Venezuela personeli sahada görev yapıyor.

Ayrıca, yürütülen arama-kurtarma ve yardım faaliyetlerine katkı sağlamak amacıyla 15 bin 467 kişi de gönüllü olarak çalışmalara katılıyor.

Venezuela'da iki büyük deprem meydana gelmişti

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), 24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde iki deprem meydana geldiğini bildirmişti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) 26 Haziran'daki açıklamasında, depremlerin doğrudan yol açtığı fiziksel hasarın maliyetini 6,7 milyar dolar olarak hesaplamıştı.

Depremlerin ardından yakınları tarafından kaybolduğu bildirilen kişi sayısı, 27 Haziran itibarıyla 68 bini geçtiği, hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bin 295'e yükseldiği bildirilmişti.

Arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü ülkede, ölü ve yaralı sayısının artmasından endişe ediliyor.

Xi Jinping: “105 yıldır elde ettiğimiz tüm başarılar, ÇKP üyelerinin Çin halkıyla birlikte gösterdiği çabaların sonucudur. Başta Mao Zedong, Deng Xiaoping, Jiang Zemin ve Hu Jintao olmak üzere ÇKP temsilcileri, Çin milletinin yeniden şahlanmasına büyük katkıda bulundu. Onlara en derin saygılarımızı sunuyoruz!” ifadelerini kullandı.

Xi Jinping, “Halk, tarihin yaratıcısı ve gerçek kahramandır. Burada, ÇKP Merkez Komitesi adına, her cephede çaba gösteren tüm halkımıza ve her çevreden şahsiyetlere en derin saygılarımı sunuyorum! Hong Kong Özel İdari Bölgesi, Makao Özel İdari Bölgesi ve Taiwan bölgesinin vatandaşlarımıza ve Çinli göçmenlerimize en içten selamlarımı iletiyorum! Çin halkıyla dostane ilişkiler içinde olan, Çin’in devrim, inşa ve reform davasına ilgi gösteren ve destek veren tüm ülkelerin halklarına ve dostlarımıza içten teşekkürlerimi sunuyorum!” ifadelerini kullandı.

Xi Jinping, konuşmasında ÇKP’nin 105 yıllık mücadelesinde sürekli görkemli başarılara imza atabilmesinin ve tarih ile halkın ÇKP’yi tercih etmesinin temel nedeninin ÇKP’nin gücünün diğer siyasi partiler ile kıyaslanılamayacak düzeyde, yeri doldurulamaz üstün niteliklere sahip olmasından kaynaklandığını söyledi.

Xi’nin konuşmasında bu nitelikleri şöyle özetledi: Hep hakikatın peşinde kalıp, ilerleme yönünü doğru ve isabetli şekilde belirlemek. Halk merkezli olmak ve güçlü zemin oluşturmak. Tarihi misyonu cesaretle üstlenip, stratejik inisiyatifini hep elinde tutmak. Çağın gelişim eğilimlerine ayak uydurup, her zaman çağın en önünde bulunmak. Yüksek mücadele taktiğini kullanıp, mutlaka zafer kazanma kararlığına sahip olmak, parti inşasına önem verip, her daim ilerleme gücüne sahip olmaktır.

Xi Jinping, bu niteliklerin ÇKP’nin başarılı olmasının kritik sırrı olduğuna işaret etti. Xi, ÇKP’nin yeni şartlardan hareketle, ÇKP’nin üstün niteliklerini sürekli yerine getireceğini, temiz bir parti inşasını daima ön planda bulunduracağını, dev inovasyon, birliktelik ve mücadele gücüne her zaman sahip olacağını vurguladı.

Xi konuşmasında “Güçlü bir ülke olmak için güçlü bir ordu şarttır; ordu güçlü olduğunda ülkenin güvenliği sağlanır. Yeni yolculuğumuzda, yeni dönemde ÇKP’nin ordunun güçlenmesine ilişkin düşüncesi ve yeni dönem askerî strateji ilkeleri tam anlamıyla uygulamalıdır. ÇKP’nin halk ordusu üzerindeki mutlak liderliğine bağlı kalmak, Çin'e özgü güçlü ordu inşa etme yolunda kararlılıkla ilerlemek; siyasi inşa, reform, teknoloji ve hukuk gibi yollarla ordunun güçlenmesini kapsamlı şekilde ilerletmek, ulusal savunma ve ordunun modernizasyonunu yüksek kaliteyle gerçekleştirmek, ordunun kuruluşunun 100. yıl dönümünde belirlenen hedeflere zamanında ulaşmak, halk ordusunu dünyanın önde gelen orduları arasına katma sürecini hızlandırmak, ülkenin egemenliğini, güvenliğini ve kalkınma çıkarlarını kararlılıkla savunmak ve dünya barışı ile kalkınmasına daha büyük katkı sağlamak gerekir.” ifadelerini kullandı.

Xi Jinping, Hong Kong ve Makao’nun uzun vadeli refah ve istikrarını teşvik etmenin, Çin milletinin yeniden şahlanmasının doğal bir gerekliliği olduğunu belirtti.

Xi, yeni yolculuğunda, “Bir Ülke İki Sistem”, “Hong Kong’un Hong Konglular tarafından yönetilmesi”, “Makao’nun Makaolular tarafından yönetilmesi” ve yüksek düzeyde özerklik ilkelerinin kararlılıkla uygulanması gerektiğini vurguladı.

Xi, aynı zamanda Hong Kong ve Makao’nun yasalara dayalı yönetişim etkinliğinin artırılması, ekonomik ve sosyal kalkınmasının teşvik edilmesi ve ulusal kalkınma genel çerçevesine daha iyi katılmaları ve hizmet etmelerinin desteklenmesi gerektiğini dile getirdi.

Xi, “Taiwan konusuna çözüm getirmek ve anavatanın tam birleşmesini gerçekleştirmek, Partimizin değişmez tarihî görevi ve tüm Çin vatandaşlarının ortak dileğidir. Yeni dönemde ÇKP’nin Taiwan konusunun çözümüne ilişkin genel stratejisini derinlemesine uygulamalı, Tek Çin ilkesine ve "1992 Konsensüsü"ne bağlı kalmalı, tüm Taiwan vatandaşları etrafımızda birleştirmeli, Taiwan Boğazı’nın iki yakasındaki değişim ve işbirliği ile entegrasyonu derinleştirmeli, "Taiwan’ın bağımsızlığı"na yönelik bölücü güçlere karşı kararlılıkla mücadele etmeli, dış güçlerin müdahalesine karşı çıkmalı ve anavatanın birleşmesi davasını kararlılıkla ilerletmeliyiz.” dedi.

Xi Jinping, gençlerin, Çin milletinin yeniden şahlanması yolunda canlı bir güç olduğunu, ÇKP'nin, gençlere değer vermesi ve gençlerin yetiştirilmesi için en iyi koşulları yaratması gerektiğini söyledi.

Xi Jinping, konuşmasında ÇKP’nin 105 yıllık parlak öz geçmişinin gurur verici olduğuna işaret ederek, tüm ÇKP üyelerinin gurura kapılmaması ve ilerlemeyi durdurmaması gerektiğini söyledi.

Xi, yüzyılın ortasında Çin’in güçlü bir modern sosyalist ülke olarak inşa edilmesinin kapsamlı şekilde tamamlanacağına ve ikinci yüz yıl hedefine ulaşılması gerektiğine dikkat çekti. Zaman ve tarihin insanı beklemeyeceğine işaret eden Xi, tüm parti üyelerine asıl amaç ve misyonu hep yüreklerinde taşımaları, alçak gönüllü olmaları, temkinli hareket etmeleri, çetin mücadele yürütmeleri, özellikle mücadeleye cesaret edip, yüksek mücadele taktiğini etkin şekilde kullanmaları, Çin’de yaşayan çeşitli etnik gruplara mensup üyelerin yoğun desteği ve güveni sayesinde, yeni yolculukta ilerlemeleri, yeni dönemde yeni başarılar kaydetmeleri ve parlak bir tarihe imza atmaları çağrısında bulundu.

Haberde, Altman'ın kamunun şirkette finansal bir çıkar elde etmesini, yapay zekanın getireceği ekonomik kazançları toplumla paylaşmanın en iyi yolu olarak savunduğu aktarıldı.

Altman'ın hükümete şirketten yüzde 5 hisse teklif ettiği ifade edilirken, piyasa değeri 852 milyar dolara ulaşan OpenAI'ın yüzde 5'lik hissesi yaklaşık 42,6 milyar dolara tekabül ediyor.

Haberde, ayrıca, Altman'ın kurulacak bir "ulusal varlık fonu" aracılığıyla diğer ABD merkezli yapay zeka devlerinin de benzer oranlarda hisseyi hükümete devretmesini önerdiği vurgulandı.

Trump yönetiminin söz konusu hisse teklifini kabul edip etmeyeceği ise henüz netlik kazanmadı.

OpenAI, nisan ayında da yapay zeka sektöründeki elde edilen ekonomik faydaları halka dağıtacak bir "kamusal refah fonu" kurulmasını önermişti.

Madrid yönetimine sitem eden Trump, "İspanya NATO üyesi ama iyi NATO üyesi değil." ifadesini kullandı.

Trump, eski ABD Başkanı Theodore Roosevelt'in İspanyollara karşı yürüttüğü muharebelere değinerek, onun kazandığı zaferlerle İspanyol hattının yarıldığını anlattı.

İspanya’nın tarihsel olarak etkili olduğu Küba, Porto Riko, Filipinler ve Guam gibi bölgeleri sıralayan Trump, "(İspanya) Bize iyi davranmıyorlar. Yakında buraların elinizden kayıp gittiğini görünce anlayacaklar. Hepsi bir zamanlar bizimdi." diye konuştu.

Trump, yıl başından bu yana ablukayı sıkılaştırıp, yaptırımlar uyguladığı Havana yönetimi hakkında da "Ve Küba’dan bahsetmişken onlarca yıl sonra bize doğru geliyor." diye konuştu.

Panama Kanalı’na da değinen Trump, kanalın ABD tarafından inşa edildiğini, daha sonra devredilmesini ise “stratejik bir hata” olduğu yönündeki görüşünü tekrarladı ve Çin’in bölgedeki etkisine karşı Washington’un harekete geçeceğini söyledi.

Kent yönetiminden yapılan açıklamaya göre, 1 milyondan fazla kişi kutlama için sokaklara çıktı.

Kutlamalarda, 19 ve 48 yaşlarındaki 2 kadın ile 44 yaşındaki bir erkek nefessiz kalarak hayatını kaybetti.

Mexico City Belediye Başkanı Clara Brugada yaptığı yazılı açıklamada, taraftarları kutlamalarda "sorumluluk, dikkat ve empati" içinde hareket etmeye çağırdı.

Netanyahu, "Lübnan'ın güneyindeki tampon bölgede gerekli olduğu sürece kalacağız." ifadelerini kullanarak işgalin süreceğini belirtti.

Beyrut yönetimi ile gerçekleştirilen çerçeve anlaşmasına ilişkin Netanyahu, "Yıllardan beri ilk kez İsrailli temsilciler Lübnan ile müzakereler yürüttü. İki ülke arasında barış anlaşmasına varmak için elimizden gelenin en iyisini yapacağız." dedi.

Aynı törende konuşan İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz da ordunun geri çekilmeyeceğini vurguladı.

Katz, "İsrail ordusu çekilmeyecek." diyerek, İsrail ordusunun Lübnan, Suriye ve Gazze'de işgal ettiği "güvenlik bölgelerinde süresiz olarak kalacağı" iddiasında bulundu.

⁠İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve işgali

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti. Lübnan hükümeti bu sürede, ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında 14-15 Mayıs'ta gerçekleştirilen 3. tur görüşmeler sonucunda, 17 Mayıs itibarıyla ateşkesin 45 gün uzatılması kararlaştırılmıştı.

Washington'da yürütülen doğrudan müzakerelerin 5. tur görüşmelerinin ardından ise 26 Haziran'da Lübnan ve İsrail arasında çerçeve anlaşması imzalanmıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığının verilerine göre, İsrail'in 2 Mart 2026'dan bu yana düzenlediği saldırılarda 4 bin 278 kişi hayatını kaybetti, 12 bin 196 kişi yaralandı.

Ülkenin iş gücünün giderek azalmasına karşı 2040'a kadar yapay zeka destekli 10 milyon robotun 18 sektörde kullanılması planlanıyor.

Robotların kullanılması beklenen 18 sektör arasında imalat, altyapı bakımı, sağlık hizmetleri, bakıcılık, afetlere müdahale ve savunma yer alıyor.

Bilgisayar ekranıyla sınırlı kalmayıp fiziksel dünyada işlev görebilen yapay zeka türlerinin geliştirilmesine ilişkin proje için de 380 milyar Japon yeni (yaklaşık 109 milyar TL) ayrılacak.

Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanı Akazawa Ryosei, Kabine toplantısı sonrası gazetecilere yaptığı açıklamada, belirli sektörlerde veri toplandığını ve bunların "Japonya'nın robotlar için yapay zeka geliştirme konusunda öncü olması" için kullanılacağını söyledi.

KDC Sağlık Bakanlığının son verilerine göre ülkede doğrulanan Ebola vaka sayısı 1274’e, hayatını kaybedenlerin sayısı ise 360’a yükseldi. Salgının merkez üssünü Ituri eyaleti oluştururken vakalar Kuzey Kivu ve Güney Kivu eyaletlerine de yayıldı. Sağlık ekipleri temaslı takibini sürdürürken, yeni vakaların ortaya çıkması salgının henüz kontrol altına alınamadığını gösteriyor.

DSÖ, salgının hızla büyümesinde ilk vakaların geç tespit edilmesi, sağlık kuruluşlarına geç başvurular, güvenlik sorunları ve bazı bölgelerde Ebola’ya yönelik yanlış inanışların etkili olduğunu belirtiyor. Silahlı grupların faaliyet gösterdiği bölgelerde sağlık ekiplerinin çalışmakta zorlanması da müdahaleyi güçleştiren unsurlar arasında yer alıyor.

Öte yandan, salgına neden olan Bundibugyo Ebola varyantına karşı onaylanmış bir aşı veya spesifik bir tedavi bulunmuyor. Uzmanlar, erken teşhisle birlikte uygulanan yoğun destekleyici tedavinin, hastaların hayatta kalma şansını artırmada en etkili yöntem olduğunu belirtiyor.

Bölgesel yayılma riski sürüyor

DSÖ ile Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC), mevcut salgının yalnızca KDC ile sınırlı kalmayabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle Uganda’da görülen vakalar ve sınır bölgelerindeki yoğun insan hareketliliği, komşu ülkelere yayılma riskini artırıyor.

Africa CDC, salgının KDC ile yoğun sınır hareketliliği bulunan en az 10 Afrika ülkesi açısından yayılma riski oluşturduğunu açıkladı. Afrika CDC, Uganda, Ruanda, Burundi, Güney Sudan, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo Cumhuriyeti, Tanzanya, Zambiya, Angola ve Kenya’nın salgından etkilenme riski taşıdığına dikkati çekerek, sınır kapılarında sağlık kontrollerinin artırılması, temaslı takibinin güçlendirilmesi ve laboratuvar kapasitesinin genişletilmesi çağrısında bulundu.

Ebola’nın Afrika’da yarım asırlık geçmişi ve kıtaya bıraktığı ağır bilanço

Ebola virüsü, Afrika’da ilk kez 1976 yılında bugünkü KDC ve Güney Sudan’da neredeyse eş zamanlı görülen iki salgınla kayıtlara geçti. KDC'deki salgın, ülkenin kuzeybatısındaki Yambuku bölgesinde, Ebola Nehri yakınlarında ortaya çıktı ve hastalık adını bu nehirden aldı. Aynı dönemde bugünkü Güney Sudan’ın Nzara bölgesinde de Sudan ebola virüsünün neden olduğu ayrı bir salgın yaşandı.

O tarihten bu yana Ebola, özellikle Orta, Doğu ve Batı Afrika’da zaman zaman büyük halk sağlığı krizlerine yol açtı. Virüsün farklı türleri, KDC, Sudan, Uganda, Gabon, Kongo Cumhuriyeti, Gine, Liberya ve Sierra Leone başta olmak üzere birçok ülkede can kayıplarına neden oldu.

Ebola salgınları genellikle ormanlık bölgelerde, yabani hayvanlarla temasın yoğun olduğu alanlarda ortaya çıkmasına rağmen son yıllarda nüfus hareketliliği, sınır geçişleri ve zayıf sağlık altyapısı nedeniyle şehir merkezlerine kadar yayıldı.

Ebola’nın Afrika’daki en yıkıcı dönemi 2014-2016 yıllarında Batı Afrika’da yaşandı. Gine’de başlayan salgın kısa sürede Liberya ve Sierra Leone’ye yayıldı. Bu salgın, bugüne kadar kayıtlara geçen en büyük Ebola salgını oldu. Üç ülkede 28 binden fazla kişi enfekte olurken 11 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Salgın, yalnızca sağlık sistemlerini değil, ülkelerin ekonomilerini, eğitim sistemlerini ve sosyal yaşamını da ağır şekilde etkiledi.

KDC, Ebola salgınlarının en sık görüldüğü ülkelerin başında yer alıyor. Ülkede 2018-2020 yıllarında Kuzey Kivu ve Ituri eyaletlerinde yaşanan salgın, KDC tarihinin en büyük Ebola krizlerinden biri oldu. Bu salgında 3 bin 481 vaka kaydedildi, 2 bin 299 kişi hayatını kaybetti.

Uganda da Ebola salgınlarından etkilenen ülkeler arasında bulunuyor. Ülkede 2022’de Sudan Ebola virüsünün neden olduğu salgında 164 vaka kaydedildi, 55 doğrulanmış ölüm bildirildi. Bu salgın, Ebola'nın yalnızca KDC ile sınırlı kalmadığını, sınır geçişleri ve bölgesel hareketlilik nedeniyle komşu ülkelere de yayılma potansiyeli taşıdığını gösterdi.

Ebola hastalığında ölüm oranı salgından salgına ve virüs türüne göre değişmekle birlikte, DSÖ verilerine göre ortalama vaka ölüm oranı yaklaşık yüzde 50’dir. Geçmiş salgınlarda bu oran yüzde 25 ila yüzde 90 arasında değişirken en ölümcül tür olan Zaire Ebola virüsünde ölüm oranı yüzde 60-90, Sudan Ebola virüsünde yüzde 40-60, Bundibugyo Ebola virüsünde ise yaklaşık yüzde 30-50 olarak kaydedildi. Bu nedenle Ebola, Afrika’da yalnızca tıbbi bir kriz değil, aynı zamanda güvenlik, toplumsal güven, sınır yönetimi ve insani yardım kapasitesiyle doğrudan bağlantılı bölgesel bir tehdit olarak görülüyor.

Ebola nedir?

İnsanlarda ağır seyreden ve yüksek ölüm riski taşıyan bulaşıcı bir viral hastalık olan Ebola'nın, bugüne kadar büyük salgınlara yol açan üç temel türü, Zaire, Sudan ve Bundibugyo Ebola virüsleri olarak biliniyor. KDC'de devam eden son salgına ise Bundibugyo Ebola virüsü neden oluyor.

Havadan bulaşmayan Ebola virüsü, enfekte kişinin kanı, kusmuğu, dışkısı, idrarı, tükürüğü, teri, anne sütü ve meni gibi vücut sıvılarıyla doğrudan temas edilmesiyle bulaşıyor. Ayrıca hastanın kullandığı giysi, çarşaf, tıbbi ekipman ve diğer bulaşıcı eşyalar da bulaş kaynağı olabiliyor. Virüs, enfekte yabani hayvanlarla temas yoluyla da insanlara geçebiliyor. Ebola hastaları belirtiler başlamadan önce başkalarına virüs bulaştırmıyor.

Hastalığın belirtileri genellikle virüs alındıktan 2 ila 21 gün sonra ortaya çıkıyor. İlk belirtiler yüksek ateş, şiddetli halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı ve boğaz ağrısı şeklinde görülüyor. İlerleyen günlerde kusma, ishal, karın ağrısı, cilt döküntüsü, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında bozulma gelişebiliyor. Bazı ağır vakalarda iç ve dış kanamalar da görülebiliyor.

NASA tarafından dün düzenlenen basın toplantısında, Ay yüzeyine bilimsel araç gereçler ve kargo taşımaları gerçekleştirmeleri için Astrobotic, Firefly ve Intuitive Machines olmak üzere üç özel şirkete toplam 590 milyon dolar ödeneceği kaydedildi.

Burada konuşan Ay Üssü Programı Yönetici Müdürü Carlos Garcia-Galan, bu anlaşmaların kalıcı bir yerleşim birimi kurmayı hedefleyen planın "Aşama 1" parçasını oluşturduğunu açıkladı.

Ay yüzeyinde kalıcı bir yerleşim birimi kurma planının ilk evresinin 2028'e kadar sürmesi ve 10 milyar dolara mal olması bekleniyor.

2030 yılı sonrasını kapsayan aşamalarda ise Ay'da ilk basınçlı yaşam alanlarının inşa edilmesi ve güç jeneratörlerinin kurulması hedefleniyor.

Özel sektör ortaklarındaki aksamalar takvimi zorluyor

NASA'nın planlamasına karşılık, işbirliği yapılan özel sektör şirketlerinde ciddi operasyonel aksamalar yaşanıyor.

ABD'li iş insanı Jeff Bezos'un uzay şirketi Blue Origin'e ait insansız New Glenn roketinin mayıs ayında fırlatma rampasında infilak etmesi, şirketin bu yıl Ay'ın güney kutbuna göndermeyi planladığı devasa robotik iniş aracı "Blue Moon"un takvimini belirsizliğe itti.

NASA yetkilisi Garcia-Galan, gerekirse Blue Moon aracını farklı bir fırlatma roketiyle göndermek için alternatif arayışında olduklarını söyledi.

NASA Başkanı Jared Isaacman, daha önce yaptığı açıklamada, özel sektör ortaklarının önündeki engelleri kaldırmak için aktif rol üstleneceklerini ve bu süreçte beklemekle yetinmeyeceklerini belirtmişti.

Siyasi destek ve 30 milyar dolarlık bütçe

Kapsamlı Ay Üssü projesinin toplam maliyetinin 30 milyar doları bulması bekleniyor. Bu bütçe, halihazırda 100 milyar dolar harcanan ve nisanda insanlı Ay uçuşu testini gerçekleştiren Artemis programının en kritik ayağını oluşturuyor.

ABD Kongresi, Çin ile girilen uzay rekabetinde teknolojik üstünlüğü korumak adına projeye tam destek verirken; Trump yönetimi de NASA'nın genel bilim bütçesinde yüzde 50'ye yakın kesinti önermesine rağmen, "ABD hakimiyetini kurmak" adına Ay Üssü bütçesini artırma yoluna gidiyor.

Mali kaynakların yönetimi kapsamında NASA, mart ayında sürpriz bir kararla Ay yörüngesinde kurulması planlanan "Gateway" uzay istasyonu projesini aniden rafa kaldırmıştı.

Ajans, kaynakların yörüngede değil, doğrudan Ay yüzeyinde altyapı kurmak için harcanmasının daha verimli olacağını açıklamıştı.

Dublin yönetimi, sloganını "Birlik içinde güç" olarak belirlerken, "rekabetçilik, değerler ve güvenlik" de dönem başkanlığının temaları olarak açıklandı.

İrlanda, AB ülkelerinin küresel piyasalarda rekabetçiliğini artırma, genişleme, savunma alanındaki girişimlerin sürdürülmesi, Birliğin yapay zeka alanındaki kapasitesini güçlendirme ve Ukrayna'ya verilen desteğin devamı gibi başlıklara odaklanacak.

Dublin yönetimi ayrıca "Gazze'deki vahim insani durum ve Batı Şeria'daki kötüleşen durumu sona erdirmek için çalışacağını" açıkladı.

İrlanda, dönem başkanlığını 1 Ocak 2027'de Litvanya'ya devredecek.

Açıklamada, Fenerbahçe'ye 7 milyon avro para cezası verildiği kaydedildi.

Kadro maliyeti kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle İngiliz ekipleri Aston Villa, Chelsea, Newcastle United ve Nottingham Forest, Fransa'dan Nice ve Strasbourg, Yunanistan'dan AEK ve İtalya'dan Fiorentina takımları da UEFA'dan para cezası aldı.

Gelecek sezon Şampiyonlar Ligi'nde mücadele edecek Aston Villa ile Fransız temsilcisi Strasbourg, para cezasının yanı sıra yeni oyuncu tescilinde de kısıtlamayla karşı karşıya kalacak.

İki takımın da para cezasının önemli bir kısmı, kulübün 2026 yılında kadro maliyeti oranını azaltmaya devam etmesine bağlı olmak koşuluyla ertelendi.

Fenerbahçe, UEFA tarafından verilen 7 milyon avroluk cezaya itiraz edecek

Fenerbahçe, kadro maliyet kurallarının ihlal edilmesi gerekçesiyle UEFA tarafından verilen 7 milyon avroluk cezaya itiraz edecek.

Kulübün internet sitesinde yer alan açıklamada, cezaya itiraz etmek için gerekli hukuki ve idari başvuruların yasal süre içinde yapılacağı, UEFA mali sürdürülebilirlik kriterlerine tam uyum sağlanması amacıyla gerekli tedbirlerin alınacağı belirtildi.

Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"UEFA Kulüp Finansal Sürdürülebilirlik Talimatı kapsamında, 2025 takvim yılına ilişkin finansal verilerin incelenmesi sonucunda; futbol takımı maliyetlerinin, futbol faaliyetine ilişkin gelirlerin azami yüzde 70'i ile sınırlı olması gerekirken, kulübümüz açısından bu oranın yüzde 84 olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir. Söz konusu limitin aşılması nedeniyle, UEFA tarafından geçmiş dönemde başlatılan inceleme neticesinde, 30 Haziran 2026 tarihi itibarıyla kulübümüze 7 milyon avro tutarında finansal disiplin cezası uygulanmıştır. Bu yaptırım; 2025 takvim yılına ait futbol takımına ilişkin bonservis bedelleri, menajerlik giderleri, futbolcu ücretleri ve ilgili diğer takım maliyetlerinin, UEFA tarafından belirlenen mali sürdürülebilirlik limitinin üzerinde gerçekleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Geçmiş döneme ilişkin finansal uygulamalar sonucunda ortaya çıkan bu ceza nedeniyle, henüz 22 gün önce göreve başlayan yönetim kurulumuz, kulübümüzün hak ve menfaatlerini korumak amacıyla ilgili karara itiraz etmek için gerekli hukuki ve idari başvuruları yasal süre içinde gerçekleştirecek olup; kulübümüzün UEFA mali sürdürülebilirlik kriterlerine tam uyum sağlaması amacıyla gerekli tedbirleri alacaktır."

Röportajın ayrıntıları şöyle:

“Lahey'de sözleri verdik, Ankara Zirvesi de uygulama zirvesi olmalı”

Soru: Sayın Genel Sekreter, özellikle son dönemde transatlantik ilişkilerde yaşanan gerilimler göz önüne alındığında, liderliğinizde gerçekleştirilecek Ankara Zirvesi'ne yönelik beklentiler oldukça yüksek. Siz de Ankara Zirvesi'nin Lahey Zirvesi'nden bile daha önemli olabileceğini ifade ettiniz. Ankara Zirvesi'nden hangi somut kararların çıkmasını beklemeliyiz? Sizce zirveyi başarılı kılacak sonuçlar neler olacaktır?

Mark Rutte: Ankara Zirvesi'ne gelecekte dönüp bakıldığında, insanların bunun verilen taahhütlerin hayata geçirildiği bir zirve olduğunu söylemesini umuyorum. Lahey'de sözleri verdik, Ankara Zirvesi de uygulama zirvesi olmalı.

Savunma harcamaları, hem Lahey'de ele alındı, hem de Ankara'da ele alınacak 3 temel başlıktan biri. Bu alanda Avrupalılar ve Kanada'nın yalnızca 2 yıl içinde savunmaya ilave 250 milyar dolara varan kaynak ayırmış olması gerçekten etkileyici.

Dolayısıyla 1 ya da 2 yıl içinde savunma harcamalarını artırabileceğimiz üst sınıra yaklaşmış bulunmaktayız. Ancak mesele yalnızca daha fazla kaynak ayırmak değil; silahlı kuvvetlerde görev yapacak kadın ve erkek personeli temin etmemiz, savunma sanayisinin üretim kapasitesini artırmamız gerekiyor. Bu kapasiteyi hızla büyütmek zorundayız.

İkinci önceliğimiz, Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi.

Üçüncü önceliğimiz ise daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa anlamına gelen "NATO 3.0"ı inşa etmek. Bunun için savunma sanayisi üretimini ciddi ölçüde artırmamız gerekiyor. Çünkü savunma sanayisinin üretim kapasitesi, caydırıcılığımızın ayrılmaz bir parçası.

Bu da Lahey Zirvesi'nin önemli sonuçlarından biriydi. Ancak bu alanda hem ABD'de hem de Avrupa'da hala yapmamız gereken çok iş var. Yaklaşık 3 bin savunma sanayisi şirketine sahip Türkiye de bu açıdan önemli bir ülke. Ancak NATO olarak genel tabloda daha fazlasını yapmak zorundayız. Çünkü üretim ve teslimat süreleri hala çok uzun, üretim miktarımız ise ihtiyacın gerisinde kalıyor.

Bazı başarılı örnekler var ve genel olarak olumlu yönde ilerleme kaydediliyor. Ancak sözünü ettiğim 3 öncelik arasında savunma sanayisi üretiminin artırılması en önemli başlıklardan biri olarak öne çıkabilir. Nitekim Ankara Zirvesi'nin ilk gününde düzenlenecek Savunma Sanayi Forumu'nda da ağırlıklı olarak bu konuya odaklanacağız.

Soru: "NATO 3.0"ı çok daha sık duymaya başladık. Siz de bunu dile getiriyor ve dönüşümün gerekli olduğunu söylüyorsunuz. Nedir "NATO 3.0"? Bu kavram, müttefikler açısından ne ifade ediyor? Böyle bir dönüşüme neden ihtiyaç duyuldu?

Mark Rutte: Bu, Kanadalılar ve Avrupalıların daha fazla savunma harcaması yapması anlamına geliyor. Zira bu ülkeler sadece taahhütlerde bulunmuyor, aynı zamanda bu taahhütlerini fiilen yerine getiriyor. Bugün bunu uygulamalarda da görüyoruz. Dolayısıyla sadece söz vermekle kalmayıp verilen sözlerin tutulduğuna dair somut kanıtlar mevcut.

Bu, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı yürüttüğü savaş nedeniyle de gerekli. Rusya'nın büyük çaplı askeri yığınağı karşısında saf davranamayız. Bu durum yalnızca Ukrayna bağlamında değil, genel olarak da geçerli. Gelecek dönemde NATO'nun mümkün olan en güçlü yapıya kavuşmasını istiyorsak, bu adımları atmak zorundayız.

"NATO 3.0", ABD'ye aşırı bağımlı olunan "NATO 2.0"dan farklı bir yapıyı ifade ediyor. ABD, hem konvansiyonel askeri kapasitesiyle hem de nükleer caydırıcılığıyla Avrupa'daki varlığını sürdürecek. Ancak bundan sonraki süreçte Avrupa'nın daha fazla sorumluluk üstlendiği bir NATO göreceğiz.

Bu, daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa anlayışı çerçevesinde gerçekleşecek. Avrupa ülkeleri, çok yakın bir gelecekte NATO'nun 3 Müşterek Kuvvet Komutanlığı'nın komutasını devralacak.

Ukrayna'ya sağlanan mali destek konusunda da Avrupalılar öncü rol üstlenecek. ABD, kritik öneme sahip çok sayıda askeri teçhizat sağlamaya devam edecek ancak bunların finansmanını Avrupalılar ve Kanada karşılayacak.

Bütün bunlar, külfet paylaşımının daha adil olduğu, bu sayede çok daha güçlü hale gelen, Rusya karşısında caydırıcılığını artırmış ve Çin konusunda da saf davranmayan bir NATO anlamına geliyor.

Soru: Sizce bugün İttifakın karşı karşıya olduğu en büyük tehdit nedir? Önümüzdeki 10 yılda NATO'nun karşılaşacağı başlıca sınamalar hangileri olacak? Başka bir ifadeyle, NATO Genel Sekreteri olarak sizi geceleri uykusuz bırakan en büyük endişe nedir?

Mark Rutte: Genelde uyumaya çalışıyorum ancak beni uyanık tutacak bir konu varsa o da Rusya'dır. Ne yazık ki uzun vadede karşı karşıya olduğumuz temel tehdit Rusya. Bunu, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü bu akıl dışı saldırı savaşında açıkça görüyoruz. (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin, bu savaşta kendi vatandaşlarından, çoğunluğu erkek (ayda) 35 bin askerin öldürülmesini ya da ağır yaralanmasını göze alıyor. Bu durum, Ukrayna'nın sahada başarılı olduğunu gösteriyor. Ancak bu çatışmalarda hayatını kaybeden ya da ağır yaralanan askerlerin aileleri ve yakınları açısından bunun ne kadar büyük bir trajedi olduğunu da düşünmek gerekiyor.

Dolayısıyla en büyük tehdidin Rusya olduğunu söyleyebilirim. Ancak Rusya, Kuzey Kore, İran ve Çin'le birlikte hareket ediyor. Çin de askeri kapasitesini hızla artırıyor ve 2030'a kadar 1000 nükleer savaş başlığına sahip olması bekleniyor. Bu nedenle Çin konusunda da saf davranmamalıyız. İran ve Kuzey Kore'yle hareket eden bu dörtlü içinde, uzun vadede karşı karşıya olduğumuz temel tehdit yine Rusya olmaya devam ediyor.

“Türkiye, NATO açısından son derece önemli bir ülke”

Soru: Ev sahibi ülke Türkiye'nin İttifaka katkısını nasıl değerlendiriyorsunuz? Türkiye'nin savunma sanayisinin NATO'nun kolektif güvenliği açısından önemi nedir? NATO, Türkiye'nin güvenlik kaygılarını daha iyi gözetmek için neler yapabilir?

Mark Rutte: Türkiye, NATO açısından son derece önemli bir ülke. Kurucu üyeler arasında yer almasa da İttifakın kuruluşundan yalnızca 3 yıl sonra, 1952'de NATO'ya katıldı. Dolayısıyla neredeyse en başından beri İttifakın bir parçası. Bugün de NATO'nun en güçlü ordularından birine sahip. Türk Silahlı Kuvvetleri son derece iyi donanımlı ve iyi eğitimli.

Bunun yanı sıra, yaklaşık 3 bin şirketten oluşan devasa bir savunma sanayisi altyapısına sahip olmanız da önemli bir avantaj. Büyük, orta ve küçük ölçekli bu şirketler inovasyona büyük önem veriyor; en yeni teknolojileri geliştiriyor ve örneğin Ukrayna savaşında sahadan edinilen dersleri savunma sanayisi üretimine yansıtıyor. Bu da Türkiye'nin savunma sanayisini son derece güçlü kılıyor.

İşte bu nedenle NATO Zirvesi Savunma Sanayi Forumu'nu 7 Temmuz'da Ankara'da düzenleme konusunda son derece kararlıydık. Amacımız elbette yalnızca Türkiye'nin değil, NATO'nun genel savunma sanayisi kapasitesini de ortaya koymak. Ancak böyle bir foruma Türkiye'nin ev sahipliği yapması son derece isabetli bir tercih.

ASELSAN'ı (nisan ayında) ziyaret ettim. Bu şirketi yakından görmek gerçekten çok etkileyiciydi. Ayrıca ASELSAN'ın Türkiye'deki çok sayıda şirketle nasıl işbirliği içinde çalıştığını, Türk savunma sanayisinin Avrupa'nın dört bir yanında ve ABD'li şirketlerle nasıl ortaklıklar geliştirdiğini görmek de son derece etkileyiciydi. Türkiye'nin ABD'de yatırım yapması, ABD'li ve Avrupa'nın diğer ülkelerindeki şirketlerin de Türkiye'ye yatırım yapması güçlü bir işbirliği ortaya koyuyor. Buna ihtiyacımız var çünkü caydırıcılığımızın temelini bu oluşturuyor.

NATO, 360 derecelik bir güvenlik perspektifiyle hareket ediyor, yani tehditlere her yönden bakıyoruz. Bu nedenle önceki sorunuza yanıt verirken Rusya'yı ön plana çıkarmış olsam da terörizm de bu 360 derecelik yaklaşımın önemli bir parçası. Türkiye'nin siyasi ve askeri liderliğinin bu konuda bize sağladığı değerlendirmeler ve bilgiler, İttifakın tamamının güvenliğinin korunması açısından kritik önem taşıyor.

Soru: Avrupa Birliği (AB) son dönemde savunma alanında önemli adımlar attı. Bu girişimler NATO'yu tamamlayıcı olarak sunulsa da AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Komisyonunun Savunmadan Sorumlu Üyesi Andrius Kubilius gibi üst düzey yetkililer aynı zamanda "stratejik özerklik" ve hatta "Avrupa Savunma Birliği" kavramlarını da dile getiriyor. Ancak bu yaklaşımlar Türkiye'yi dışlıyor gibi görünüyor. Sizce yalnızca ABD değil, Türkiye de denklemin dışında bırakılırsa Avrupa kendi güvenliğini muteber şekilde sağlayabilir mi?

Mark Rutte: Şunu söyleyeyim, Ursula von der Leyen'e büyük saygı duyuyorum. Kendisi eski bir savunma bakanı. Bu nedenle AB Komisyonu Başkanı olarak görev yapmasının hepimiz için bir kazanım olduğunu düşünüyorum. Savunmadan Sorumlu Komisyon Üyesi Andrius Kubilius da bu alanda güçlü bir liderlik sergiliyor.

NATO olarak sürekli vurguladığımız konu ise kapsayıcılık. Geçmişte olduğu gibi gelecekte de transatlantik niteliğini koruyan, California'dan Ankara'ya kadar uzanan ve aradaki tüm müttefikleri kapsayan bir ittifak inşa etmemiz gerekiyor. AB de savunma sanayisi kapasitesinin geliştirilmesi, toplumların dayanıklılığının artırılması ve finansman gibi alanlarda önemli katkılar sağlayabilir.

Ancak Avrupa söz konusu olduğunda, AB üyesi olan 23 NATO müttefikinin yanı sıra, AB üyesi olmayan Norveç, İzlanda, İngiltere ve Türkiye gibi müttefikler de bulunuyor. Dolayısıyla bu konuya ilişkin tartışmalar her zaman devam ediyor. Genel olarak söyleyebilirim ki bu görüşmeler son derece yapıcı bir atmosferde yürütülüyor. Hepimiz, mümkün olan en kapsayıcı yapıyı oluşturduğumuz ölçüde daha güçlü olacağımız konusunda hemfikiriz.

Soru: Avrupa'da nükleer caydırıcılığı artırmaya yönelik girişimleri nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu girişimler NATO'nun mevcut nükleer caydırıcılık mimarisini nasıl etkileyebilir?

Mark Rutte: Mevcut yapıya baktığımızda, bildiğiniz gibi ABD ve İngiltere, NATO'nun Nükleer Planlama Grubunun üyeleri. Fransa ise bu grubun dışında yer almasına rağmen NATO'nun önemli bir müttefiki ve sahip olduğu nükleer kapasite, kolektif savunmamız açısından son derece önemli bir unsur olarak değerlendiriliyor. Her ne kadar Nükleer Planlama Grubunun parçası olmasa da Fransa'nın nükleer kabiliyeti İttifak için büyük önem taşıyor.

Fransa son dönemde bu kapasitenin kullanımına ilişkin yaklaşımını daha da ileri taşıdı ve ABD'yle yakın koordinasyon içinde, Avrupalı müttefiklerle daha yakın işbirliği yaparak bu kapasiteden daha etkin şekilde yararlanmak istediğini ortaya koydu. Bence bu durum Rusya açısından ilave bir ikilem ve stratejik caydırıcılık unsuru oluşturuyor. Ben de bu durumu memnuniyetle karşılıyorum.

İngiltere, ABD ve Fransa'nın oluşturduğu bu ortak tablo, özellikle de ABD'nin özgürlüğümüzün nihai güvencesi niteliğindeki geniş nükleer şemsiyeyi sağlaması, ihtiyaç duyduğumuz caydırıcılığı sunuyor. Ayrıca birçok ülke de bu çerçevede hem Fransa hem de ABD ile işbirliği içinde hareket ediyor. Bu nedenle nükleer caydırıcılık açısından son derece iyi korunduğumuzu düşünüyorum.​​​​​​​

Görüşmenin ardından yayımlanan ortak bildiride, yeni mekanizmanın temel amacının ticaret ve yatırım politikalarına ilişkin bakanlar düzeyindeki diyaloğu güçlendirmek, ikili ekonomik ilişkileri istikrara kavuşturmak ve daha dengeli hale getirmek olduğu belirtildi.

Bildiride, AB ile Çin arasındaki ticaret ilişkilerini etkileyen sorunların ele alınmasının önemine işaret edilerek, bu sorunlara yönelik pratik çözümler geliştirilmesi konusunda mutabakata varıldığı aktarıldı.

Ticaret ve yatırım dengesinin sağlanması, ihracat kontrolleri, fikri mülkiyet hakları ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) reformu olmak üzere 4 çalışma alanı belirlendiği kaydedilen bildiride, tarafların bu başlıklarda teknik düzeyde çalışmalar yürütmesi için yetkilileri görevlendirdiği, bakanlar düzeyindeki bir sonraki toplantının ise 2026 sonbaharında yapılmasının kararlaştırıldığı belirtildi.

Bildiride, AB ile Çin'in ayrıca ticaret akışlarına ilişkin veri paylaşımı yapılması, ticaretin izlenmesi ve teknik çalışmaların desteklenmesi amacıyla ortak bir izleme mekanizması kurulması konusunda da anlaştığı ifade edilerek, bu mekanizmanın şeffaflığın artırılması, karşılıklı güvenin güçlendirilmesi ve ticari anlaşmazlıkların daha etkin yönetilmesine katkı sağlamasının hedeflendiği vurgulandı.

Tarafların gümrük tarifeleri ve tarife dışı engeller konusunda olası düzenlemeleri ele aldığı, karşılıklı pazar erişimine ilişkin sorun listelerini paylaşarak görüşmeleri sürdürme kararı verdiği aktarılan bildiride, nadir toprak elementleri ile diğer kritik ham madde ve minerallere ilişkin AB-Çin İhracat Kontrol Diyaloğu'nun bugüne kadarki olumlu sonuçlarının memnuniyetle karşılandığı kaydedildi.

Bildiride, tarafların DTÖ reformunda somut ilerleme sağlanması ve örgütün etkinliğinin artırılması amacıyla iş birliğini güçlendirme konusunda görüş birliğine vardığı, fikri mülkiyet haklarının korunması ve uygulanmasında etkinlik, adalet ve şeffaflığın artırılmasına yönelik çalışmaları sürdüreceğinin altı çizildi.

Paylaşımda, "ABD Ticaret Bakanlığının Claude Fable 5 ve Mythos 5 üzerindeki ihracat kontrollerini kaldırdığı bilgisini aldık. Yarın erişimi yeniden sağlamaya başlayacağız ve kısa süre içinde bir güncelleme paylaşacağız. Gösterdikleri sabır için kullanıcılarımıza ve modellerin yeniden kullanıma sunulması sürecinde bizimle birlikte çalışan herkese teşekkür ederiz." ifadeleri kullanıldı.

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, son iki hafta boyunca, ABD hükümeti genelinde uyumu sağlamak ve "Amerika'nın yapay zeka alanındaki liderliğini" güçlendirmek amacıyla Fable 5'i analiz edip onaylamak için Anthropic ile yakın işbirliği içinde çalıştıklarını bildirdi.

Washington, gelişmiş yapay zeka modellerinin oluşturabileceği potansiyel tehditleri tespit etmek amacıyla yeni modellerin piyasaya sürülmesine yönelik denetimleri sıkılaştırmıştı.

Anthropic, ABD hükümetinin ulusal güvenlik gerekçesiyle aldığı ihracat kontrolü kararının ardından 12 Haziran'da Mythos 5 ve Fable 5 modellerini devre dışı bırakmıştı.

Şirket geçen hafta ise hükümetin, Claude Mythos 5 modelinin "güvenilir" kurumlara açılmasına izin verdiğini belirtmişti.

1980'lerden bu yana tüm dünyaya "Serbest Ticaret" ve "Küreselleşme" kavramlarını dayatan Batı, neden bugün aniden korumacı politikalara ve gümrük vergilerine geri döndü? Donald Trump'ın ilk dönemi ile başlayan, Joe Biden döneminde devam eden ve bugün doruğa çıkan bu ekonomik savaşın temelinde ne yatıyor? ABD'nin iddia ettiği gibi Çin sadece "ucuz iş gücü" ve "kopya ürün" üreten bir ülke mi, yoksa yapay zeka ve 5G teknolojilerinde Batı'yı tahtından eden yeni bir hegemon mu?