Bu durumun "daha zeki ve daha az radikalleşmiş zihinlerin hakim olduğu bir ortamda belki de devrim niteliğinde harika bir şey olabileceğini" öne süren Trump, "Bunu bu gece, dünyanın uzun ve karmaşık tarihinin en önemli anlarından birinde öğreneceğiz. 47 yıllık gasp, yolsuzluk ve ölüm nihayet sona erecek. Tanrı, İran'ın yüce halkını korusun." paylaşımı yaptı.

Daha önce Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran’ı tehdit eden ABD Başkanı Trump, 5 Nisan'daki sosyal medya paylaşımında "Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00’de (Türkiye saatiyle 8 Nisan Çarşamba 03.00)" ifadesine yer vermişti.

Bu mesafenin, 1970'teki Apollo 13 görevinde kırılan rekoru yaklaşık 6 bin 600 kilometre daha aştığı belirtildi. Mürettebatın, Ay'a yaklaşırken Görev Kontrol Merkezi ile yaklaşık 40 dakika boyunca iletişim kesintisi yaşaması bekleniyor.

NASA, 1 Nisan'da 50 yılı aşkın sürenin ardından, Ay'a Artemis II görevi kapsamında ilk yolculuğu başlatmıştı.

Toplam 4 kişiden oluşan ekip, görev süresince uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

Şüphelilerin bölgeye kamuflajlı bir şekilde geldiği belirtildi. Çatışma yaklaşık 10 dakika sürdü. Saldırganların taktik kamuflajlı kayafetler giydiği, sırt çantası taşıdıkları ve uzun namlulu silahla bölgeye geldiği belirlendi. Konsolosluk uzun zamandır kapalıydı ve bina önünde sadece koruma amaçlı polisler bulunuyordu. İsrail Konsolosluğu önünde Gazze savaşı sonrasında güvenlik önlemleri artırılmıştı.

İçişleri Bakanı Çiftçi: Silahlı çatışmaya giren 3 kişi etkisiz hale getirilmiştir

çişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, şu ifadelere yer verdi:

"İstanbul'da Yapı Kredi Plaza Blokları önünde görev yapan polislerimizle silahlı çatışmaya giren 3 kişi etkisiz hale getirilmiştir. Çatışmada iki kahraman polisimiz hafif yaralanmıştır. Teröristlerin, kimlikleri tespit edilmiştir. İzmit'ten kiralık araçla İstanbul'a geldikleri tespit edilen şahıslardan birinin dini istismar eden örgüt irtibatı olduğu, 2'si kardeş olan 2 teröristten birinin de uyuşturucu kaydı olduğu belirlenmiştir."

Soruşturma başlatıldı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, şunları ifade etti:

"İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde bulunan İsrail Konsolosluğu çevresinde meydana gelen silah sesi ihbarlarına ilişkin olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından derhal soruşturma başlatılmıştır. Soruşturma kapsamında bir başsavcı vekili ile iki cumhuriyet savcısı görevlendirilmiş, cumhuriyet savcılarımız ivedilikle olay yerine intikal ederek incelemelere başlamıştır. Olayın tüm yönleriyle aydınlatılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinesinde, ilgili kolluk birimleriyle birlikte çalışmalar sürdürülmekte olup, soruşturma titizlikle ve çok yönlü olarak yürütülmektedir."

Pezeşkiyan, mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Bugüne kadar 14 milyondan fazla cesur İranlı, İran'ı savunmak için canlarını feda etmeye hazır olduklarını açıkladı. Ben de İran için canımı feda ettim, ediyorum ve etmeye devam edeceğim."

Arkansas halkının söz konusu personelin hizmetlerinden dolayı minnettar olduğunu belirten Cotton, "Bugün, Arkansas'ın 142. Saha Topçu Tugayı'na mensup cesur erkek ve kadınlar, Orta Doğu'ya doğru yola çıkıyor." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, dün Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında, ABD doğu saatiyle salı akşamı 20.00'ye kadar İran'la bir anlaşmaya varmış olmayı umduğunu belirtmiş, anlaşma sağlanmaması durumuna ilişkin ise "Bütün ülke (İran) tek bir gecede yok edilebilir ve o gece yarın gece olabilir." ifadesini kullanmıştı.

İran'a yönelik daha önceki tehditlerini yineleyen ABD Başkanı, anlaşma sağlanmaması halinde, "Bir planımız var; yarın gece saat 12'ye kadar İran'daki her köprü yerle bir edilecek, İran'daki her elektrik santrali devre dışı kalacak ve bir daha asla kullanılamayacak." diye konuşmuştu.

Söz konusu dönemde 88 bin 688 benzinli, 69 bin 504 hibrit otomobil satıldı. Dizel otomobil satışı 13 bin 326, otogazlı otomobil satış sayısı ise 750 oldu. Sadece elektrikle çalışan tam elektrikli otomobil satışları ise 38 bin 28 olarak kayıtlara geçti.

Benzinli bir jeneratörün bataryayı şarj ettiği ve sürüşün elektrik motoruyla sağlandığı "uzatılmış menzil" sistemlere sahip araçlar dahil edildiğinde, yılın ilk çeyreğinde elektrikli otomobil satış sayısı yüzde 18,2'lik pazar payıyla 38 bin 420'ye yükseldi. (Uzatılmış menzil otomobiller de Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu olarak "elektrikli" sınıfında yer alıyor)

Benzin ve dizel otomobil satışlarında düşüş sürüyor

Yılın ilk çeyreğinde benzinli otomobil satışlarında yüzde 20,1, dizellerde yüzde 26,9 ve otogazlı otomobillerde yüzde 34,8 düşüş gerçekleşti. Bu dönemde hibrit otomobil satışları yüzde 33, elektrikli otomobil satışları yüzde 29,9 arttı.

Dizel otomobil satışlarındaki azalışın ana nedeninin global üreticilerin dizel otomobil üretimini sonlandırma sürecinin devam etmesi, dolayısıyla pazara yeni dizel otomobil sunulmaması olduğu belirtiliyor.

Elektrikli otomobillerin payı yüzde 18,2 oldu

Benzinli otomobillerin satışlarda geçen yılın ocak-mart döneminde yüzde 49,6 olan payı, bu yılın aynı döneminde yüzde 42,1'e geriledi.

Söz konusu dönemde dizel otomobillerin payı yüzde 8,1'den 6,3'e, otogazlı otomobillerin payı ise yüzde 0,5'ten 0,4'e düştü.

Aynı dönemde toplam satışlardan alınan pay, elektrikli otomobillerde yüzde 13,2'den 18,2'ye, hibritlerde yüzde 28,6'dan 33'e yükseldi.

Otomobiller elektrikli ve hibrit olarak ele alındığında toplam pazarın yüzde 51,2'sini oluşturduğu, toplam satışların 107 bin 924'e ulaştığı görüldü. Böylelikle Türkiye'de satılan otomobillerin yarısı elektrikli ya da hibrit araçlardan oluştu.

Mart ayında ise toplam 15 bin 118 elektrikli otomobil satıldı. Bu otomobillerin mart ayındaki pazar payı yüzde 18,9 olarak hesaplandı. Aynı ayda 27 bin 65 hibrit otomobil satışı gerçekleştirilirken bu araçların pazar payı yüzde 33,9 olarak kayıtlara geçti.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Halkla İlişkiler Birimi, Hürmüzgan eyaletine bağlı Keşm Adası’nda ABD’ye ait MQ-9 tipi SİHA’nın hava savunma sistemi tarafından düşürüldüğünü duyurdu.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı ise Devlet Muhafızları Ordusu kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Huzistan eyaletinin Endimeşk ilçesinde İsrail ordusuna ait bir adet Hermes 900 SİHA’nın düşürüldüğünü bildirdi.

Yetkililer, operasyonların İran hava sahasının korunması kapsamında gerçekleştirildiğini vurguladı.

Saldırı planının uygulanması için yalnızca Trump'ın onayının gerektiği vurgulanan haberde, "Başkan bir anlaşmanın şekillendiğini görürse, muhtemelen bekleyecektir. Ancak bu kararı yalnızca ve yalnızca o verir." ifadesi kullanıldı.

İsmi açıklanmayan kaynaklardan birinin "Trump bir anlaşma olsa kabul ederdi, ancak İranlıların buna hazır olup olmadığı belirsiz." değerlendirmesinde bulunduğu kaydedildi.

Haberde, bir savunma yetkilisinin ise İran'a saldırının ertelenmesi ihtimaline "temkinli yaklaştığı" ve müzakere sürecinin kritik bir eşiğe geldiğine işaret ettiği vurgulandı.

Trump ile son günlerde birkaç kez görüşen bir kaynağın Başkan'ın İran konusundaki tutumunu "yönetimin en üst kademelerindeki en sert pozisyon" olarak nitelendirdiği, bir başka kaynağın ise Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Trump'ın yanında "güvercin" kaldığı yorumunu yaptığı belirtildi.

Daha önce Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran’ı tehdit eden ABD Başkanı Trump, 5 Nisan'daki sosyal medya paylaşımında "Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00’de (Türkiye saatiyle 8 Nisan Çarşamba 03.00)" ifadesine yer vermişti.

52 ilâ 56 metre su derinliği ve kıyıya 70 kilometre uzaklığında kurulan santralin toplam kurulu gücü 504 bin kilovata ulaştı.

83,9 metre yüksekliğe ulaşabilen santral, Çin’deki benzerleri arasında en yüksek yapı olarak kayıtlara geçti. Santralin rüzgar türbinleri, denizin karmaşık jeolojik ve hava koşullarında güvenli ve istikrarlı bir şekilde çalışabilmesi şekilde tasarımlandı.

"İsrail ordusu Aseluye kentindeki İran’ın en büyük petrokimya tesisine saldırı düzenledi." diyen İsrail Savunma Bakanı, İran'ın petrokimya ihracatının yaklaşık yüzde 85'ini karşılayan iki tesisin artık devre dışı bırakıldığını iddia etti.

Tükettiği petrolün yüzde 70'ini ithal eden ve bu tedariğin yaklaşık yarısını Hürmüz Boğazı üzerinden sağlayan Çin, krizin iç piyasaya yansımasını yavaşlatmak için devlet kontrolündeki yapısını devreye soktu. Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu, artan maliyetlerin bir kısmını devlete ait petrol şirketlerinin üstlenmesini sağlayarak 2013 yılından bu yana ilk kez perakende akaryakıt fiyatlarındaki artışa müdahale etti ve acil durum fiyat tavanı uygulamasını başlattı.

Acil durum müdahalelerinin ötesinde, Çin'in küresel enerji şoklarına karşı yıllardır sürdürdüğü yapısal hazırlıklar bu süreçte belirleyici rol oynuyor. Ülkenin yaklaşık 1,39 milyar varil seviyesindeki stratejik ve ticari petrol rezervi, 120 günlük ithalatı karşılayabilecek kapasitede. Ayrıca, petrol tedarikinde Rusya'nın en büyük kaynak haline gelmesi ve Orta Doğu'ya bağımlılığın Japonya veya Güney Kore gibi bölge ülkelerine kıyasla yüzde 45-50 bandında tutulması, Çin'in elini güçlendiriyor. Krizin merkezindeki İran'ın, Çin gemilerinin boğazdan geçişine koordinasyon çerçevesinde izin vermesi de tedarik zincirindeki kırılmayı hafifletiyor.

Enerji sepetindeki çeşitlendirme, Çin'in fosil yakıtlara olan genel bağımlılığını da yapısal olarak azaltıyor. Yenilenebilir enerji yatırımları sayesinde fosil dışı kaynaklar kurulu gücün yüzde 55'ini oluştururken, elektrikli ve hibrit araçların yeni otomobil satışlarındaki payının yarıya ulaşması, Çin'in sadece Suudi Arabistan'dan yaptığı ithalata eşdeğer bir petrol talebini ortadan kaldırıyor. Küresel enerji krizi, taşımacılık ve lojistik sektörlerinde maliyet baskısı yaratsa da, hükümetin uzun vadeli stratejileri ve piyasa müdahaleleri sayesinde ülke genelinde enerji arzına yönelik bir panik havası yaşanmıyor.

Ortadoğu'nun en yüksek köprülerinden biri olmasının yanı sıra ülkedeki en komplike projelerden biri olarak öne çıkan B1 Köprüsü'ne perşembe günü düzenlenen iki füze saldırısında 95 kişi de yaralanmıştı.

Velayeti, mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Direniş Cephesi'nin komuta merkezi, Babu'l Mendeb'i Hürmüz Boğazı gibi görüyor. Beyaz Saray aptalca hatalarını tekrarlamayı planlıyorsa, enerji akışının ve küresel ticaretin tek bir hareketle sekteye uğratılabileceğini yakında anlayacaktır."

İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için savaş tazminatı talep etti

İran, Hürmüz Boğazı’nın "İran’a yönelik saldırıların meydana getirdiği zararın, yeni bir geçiş statüsü ile elde edilecek gelirin bir kısmıyla telafi edildikten sonra açılacağını" bildirdi.

İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi İletişim Dairesi Başkan Yardımcısı Mehdi Tabatabai, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan, Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklama yaptı.

Tabatabai, Hürmüz Boğazı’nın, "İran’a yönelik saldırıların meydana getirdiği zararın, yeni bir geçiş statüsü ile elde edilecek gelirin bir kısmıyla telafi edildikten sonra mutlaka bir gün açılacağını" belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın "İran'ı taş devrine göndereceğiz" tehditlerine de işaret eden İranlı yetkili, "Trump'ın öfke ve çaresizlik sebebiyle saçmaladığını" ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı'ndan Trump'ın "taş devri" tehditlerine yanıt

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, ABD Başkanı Donald Trump'ın "İran'ı taş devrine göndereceğiz" tehditlerine, "Başkalarını tehdit etme bahanesiyle kendi halkının refahını feda eden herkes hala 'Taş Devri'nde kalmış demektir." ifadeleriyle yanıt verdi.

Arif, X sosyal medya platformundaki hesabından paylaştığı mesajında, ABD Başkanı Trump'ın "İran'ın altyapısını hedef alarak taş devrine göndereceğiz" şeklindeki tehditlerine yanıt verdi.

ABD Başkanı Trump'ın ülkesindeki halka "kreş ve sağlık hizmeti sağlayamama durumunu savaş bahanesiyle haklı çıkarmaya çalıştığını" söyleyen Arif, şunları kaydetti:

"Dün gece Trump, Amerikan halkına kreş ve sağlık hizmeti sağlayamama durumunu savaş bahanesiyle haklı çıkarmaya çalıştı. Bugün de İran'ı 'elektrik santralleri ve köprülerin' yıkımıyla tehdit etti. Kendi halkının refahını başkalarını tehdit etmek için feda eden herkes hala 'Taş Devri'nde kalmış demektir. Ancak İran farklı bir yol seçti: baskı altında bile inşa etmeye devam ediyor."

İran Parlamento Başkanı, Trump'ın "pervasız hamlelerinin tüm bölgenin yanmasına" neden olacağını söyledi

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD Başkanı Donald Trump'ın "pervasız hamlelerinin tüm bölgeyi ateşe atacağını" belirtti.

Kalibaf, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları hakkında açıklamada bulundu.

"Tek gerçek çözüm İran halkının haklarına saygı göstermek ve bu tehlikeli oyuna son vermektir." diyen Kalibaf, "Sizin pervasız hamleleriniz, ABD’yi, her aile için gerçek bir cehenneme dönüştürüyor ve Netanyahu'nun emirlerine uymaktaki ısrarınız tüm bölgeyi ateşe atacak." ifadesini kullandı.

Kalibaf ayrıca, "Yanlış yapma! Savaş suçlarıyla hiçbir şey elde edemezsin." uyarısında bulundu.

İran resmi haber ajansı IRNA, İran Devrim Muhafızları Ordusunun (DMO), ABD'li Oracle firmasının Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki veri merkezini ve bilişim altyapısını hedef aldığını bildirmesine rağmen Dubai makamları bu iddiayı yalanladı.

Veri merkezleri ateş hattının ortasında kaldı
İran'ın savaşın ilk günlerinde Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn'deki Amazon Web Services (AWS) veri merkezlerini hedef alması dünya gündemini uzun süre meşgul etti.

Savaşın ilerleyen günlerinde İran'ın bazı ABD'li teknoloji şirketlerine ait ofis ve altyapıları hedef listesine aldığını duyurması, teknoloji şirketlerinin de savaş sahasının en önemli unsurlarından biri olmasına yol açtı.

Veri merkezleri uzun zamandır siber saldırıların hedefi haline gelirken, İran ile ABD-İsrail savaşında tarihte ilk kez fiziksel hedef oldu. Son dönemde önce Venezuela ve sonrasında İran'a yönelik yapılan operasyonlarda yapay zekanın öneminin giderek artması, veri merkezlerini ateş hattının tam ortasına getirdi.

The Conversation'da yer alan habere göre, ABD ordusu, gelişmiş yapay zeka yeteneklerini karar destek sistemlerine giderek daha fazla dahil ediyor. Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ele geçirilmesi operasyonundan İran'a yönelik askeri saldırıların desteklenmesine kadar ABD, özellikle istihbarat analizi ve operasyonel destek için yapay zekayı aktif kullanıyor.

Yapay zeka savaş alanlarının vazgeçilmez bir unsuru haline geldi
Savaş alanlarında yapay zeka kullanımı İran ile ABD-İsrail savaşında zirve noktasına ulaşırken, özellikle ABD ve İsrail'in bu alandaki faaliyetleri uzun zamandır sürüyor.

Irak ve Afganistan savaşları sırasında Palantir, sahadaki verilerin birleştirilmesini ve isyancı ağların analizini mümkün kılan istihbarat platformları sağlarken, Google'ın Project Maven programı insansız hava araçlarından gelen görüntüleri analiz etmişti.

Microsoft Azure ve Amazon AWS savunma bulut altyapılarını desteklerken, Lockheed Martin, Raytheon ve Northrop Grumman gibi savunma şirketleri ise füze savunma sistemlerine, ISR platformlarına ve otonom araçlara makine öğrenmesi uygulamalarını entegre etmişti.

İsrail, Gazze saldırılarında bulut ve yapay zeka kullanımını artırdı
İsrail de ABD gibi yapay zeka ve bununla bağlantılı olarak veri merkezlerini savaş alanlarında kullanıma alan ülkelerden biri olarak öne çıktı.

Amazon, Google ve İsrail hükümeti arasında 2021'de imzalanan Nimbus Projesi de bu gelişmelerin ardından yeniden tartışmaların odağına oturdu.

Veri depolaması, toplaması, analizi, veri üzerinden motif ve özellik tanımlaması, bu toplanan bilgilerle olası veri ve motif tahmini yapılmasını sağlayan bir bulut (Cloud) ve makine öğrenimi sisteminden oluşan proje, 2024'te Google çalışanları tarafından protesto edildi. Google ise buna karşılık olarak 1,2 milyar dolar değerindeki Nimbus Projesi anlaşmasını protesto eden 28 çalışanını işten çıkardı.

Washington Post'ta yer alan habere göre, Google'ın bulut departmanı, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının hemen ardından İsrail ordusuyla çalışmaya başladı. Amazon ile İsrail'e yapay zeka sağlama konusunda yarışa giren şirket, bu kapsamda İsrail'e verdiği hizmeti artırdı.

Washington Post'un ele geçirdiği belgelerden birinde yer alan bilgiye göre, bir Google çalışanı, şirketi İsrail ordusunun isteklerinin acil karşılanması konusunda uyarıyor, aksi takdirde İsrail'in Amazon'un bulut hizmetini kullanacağını söylüyor.

Kasım 2023 tarihli diğer belgede bir çalışan, iş arkadaşına İsrail ordusunun isteklerini yerine getirdiği için teşekkür ederken, aylar sonra attığı başka bir mesajda İsrail ordusunun ihtiyaçları için yapay zeka araçlarına ek erişim istiyor.

ABD'li şirketler Körfez'e milyarlarca dolarlık teknoloji yatırımı yaptı
Öte yandan, ABD'li dev teknoloji firmaları, Körfez bölgesine yoğun yatırımlar yaparak hızla büyüyen bir veri merkezi, bulut hizmetleri ve yapay zeka altyapısı ağı inşa etti. Bölge, enerjiye erişim ve nispeten düşük elektrik maliyetleri nedeniyle cazip hale gelerek, gelişmekte olan küresel bir teknoloji merkezi konumuna geldi.

Şirketlerin şu ana kadar yaptığı yatırımların dışında, yapım aşamasındaki projeleri de bulunuyor. Bunlar arasında "Stargate BAE" öne çıkan projelerden biri olarak dikkati çekiyor. Cisco, OpenAI, Oracle ve Nvidia gibi şirketlerin dahil olduğu "Stargate BAE" veri merkezi kampüsünün, ABD dışındaki türünün en büyük projesi olması bekleniyor. Yaklaşık 26 kilometrekarelik devasa bir alana yayılan ve 30 milyar dolara mal olan kompleksin bu yıl faaliyete geçeceği öngörülüyor.

Google, Suudi Arabistan'ın varlık fonuyla birlikte 10 milyar dolarlık ortak bir yatırımla Suudi Arabistan ve Katar'da bulut bölgeleri açarken, Amazon, Microsoft ve Oracle gibi devlerin de bölgede milyar dolarlık yatırımları bulunuyor.

Bakanlığın Nsosyal hesabından yapılan paylaşımda, Fidan'ın, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile de bir araya geldiği kaydedildi.

Bakan Fidan, Şam'da Suriyeli mevkidaşı Şeybani ile görüştü

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından elde edinilen bilgiye göre Fidan, Suriyeli mevkidaşı Şeybani ile Şam'da görüştü.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye ziyareti kapsamında, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, mevkidaşı Şeybani ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya geldi.

Rapora göre, İstanbul Havalimanı bu dönemde günlük ortalama 1436 uçuşla Avrupa'nın en yoğun havalimanları arasında ilk sırada yer aldı.

İstanbul Havalimanı'nı günlük 1280 uçuşla Amsterdam, 1266 uçuşla Londra Heathrow, 1261 uçuşla Paris Charles de Gaulle ve 1230 uçuşla Madrid havalimanları takip etti.

Küresel enerji arzının kalbi olan Orta Doğu, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan ve İran'ın misillemeleriyle oluşan savaş ortamıyla tarihinin en ağır sınamalarından birini yaşıyor.

Bölge, aynı zamanda küresel ekonominin damarlarında hissedilen çok katmanlı bir sarsıntının da merkezi haline geldi.

AA muhabirlerinin derlediği bilgilere göre, savaşın ilk ayında toplam değeri 157,5 trilyon dolar olan dünya borsaları, 30 Mart itibarıyla 143,5 trilyon dolara geriledi.

Yaklaşık 14 trilyon dolarlık bu kayıp, yalnızca yatırımcı güvenindeki erozyonu değil, aynı zamanda savaşın ekonomik yansımalarının ne denli geniş bir alana yayıldığını da ortaya koydu.

Krizin en kritik boyutu enerji arzında ortaya çıktı. Dünyadaki günlük petrol talebinin yaklaşık yüzde 20'sini taşıyan Hürmüz Boğazı’nda petrol, LNG ve ticari gemi geçişlerinde yaşanan ciddi aksaklıklar ve artan güvenlik riskleri, küresel enerji akışını doğrudan sekteye uğrattı.

Gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerine çıkarken oluşan arz kısıtı özellikle jet yakıtı olmak üzere diğer petrol ürünlerinde de fiyat baskısını artırdı.

Bu süreçte piyasalarda fiyatlamaları belirleyen tek unsur, ürün arzına ilişkin endişeler olmadı. Artan enerji maliyetleri, yükselen navlun ücretleri ve savaş riskine bağlı olarak tırmanan sigorta giderleri, başta tarım olmak üzere tüm üretim zincirini baskı altına aldı.

Üretimin her aşamasına sirayet eden bu maliyet artışları, küresel ekonomide yeni bir maliyet dalgasını tetiklerken, fiyatlama rejiminde de yeni kalemleri gündeme getirdi.

"Reel taraftaki fiyatlamalarda petrol ve buna bağlı ürünler, taşımacılık maliyetlerini etkileyecektir"
İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, küresel ölçekte artan jeopolitik tansiyonun fiyatlara yansımasına ilişkin, risk unsurunun devreye girdiğini ancak bunun etkisinin şimdilik daha çok finansal varlıklarda gözlendiğini söyledi.

Aslanoğlu, şunları kaydetti:

"Bugün dünyadaki fiyatlamalarda bir risk priminin devreye girdiğini söylemek elbette yanlış değil. Fakat risk primi daha çok finansal piyasa parametrelerinde gözlemleyebileceğimiz bir durumdur. Örneğin petrol fiyatları, savaş bitse bile 20-30 dolarlık bir risk primini barındırabilir. Altın fiyatları da benzer çıkışı 28 Şubat öncesinde yapmıştı. Aynı çıkış, tekrar benzer tabloların yaşanacağı beklentisiyle her zaman gerçekleşmeyebilir, savaş bitse bile böyle bir yükseliş görülmeyebilir. Borsalar da hızlı bir çıkış göstermeyebilir. Ancak reel taraftaki fiyatlamalarda petrol ve buna bağlı ürünler, taşımacılık maliyetlerini etkileyecektir."

Ürün fiyatlarında ana belirleyici unsurun hala arz-talep dengesi olduğunu ifade eden Aslanoğlu, özellikle arz yönlü bir şok yaşandığını belirtti.

Aslanoğlu, dünya petrolünün ve doğal gazının yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının söz konusu olduğunu anımsatarak, şunları kaydetti:

"Nitrojene dayalı gübrenin, dünya alüminyumunun yüzde 10’unun ve yüzde 15’inin, ayrıca gübrenin yüzde 25-30’unun geçtiği bir bölgenin kapanması söz konusu. Bu durum, gıda ve enerji kanalı üzerinden ciddi bir baskı yaratıyor. Dünyanın fabrikaları diyebileceğimiz Güney Kore, Çin, Hindistan ve Japonya, Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerjinin yüzde 80’ini alıyor. Dolayısıyla bu ülkeler, enerji girdisini sağlayamadıkları ölçüde arz tarafında da sorunlar yaşamaya ve yaşatmaya aday görünüyor. Özellikle Hark Adası’na olası saldırı veya kara harekatının başlaması ya da İran’ın enerji arzının durması veya aksaması durumunda, fiyatlar üzerindeki baskı büyük ölçüde arz yönlü şoklardan kaynaklanacaktır. Özetle, risk primi vardır, ancak bunun finansal piyasa parametrelerinde daha belirgin olduğunu düşünüyorum."

"Petrol fiyatlarının artmasının yaratacağı talep düşüşü yarardan çok zarar getirir"
Prof. Dr. Aslanoğlu, Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve geçiş ücreti alınması konusunun sürdürülebilirlik açısından tartışmalı olduğunu ifade ederek, bu durumdan kaynaklı fiyatlamaların geçici nitelikte olacağının altını çizdi.

Aslanoğlu, "Petrol üreten ve enerji satan ülkeler, petrol fiyatlarının 200-300 dolara çıkmasından kısa vadede fayda sağlayabilir gibi görünse de böyle bir fiyat seviyesinin yaratacağı talep düşüşünün kendilerine yarardan çok zarar getireceğini de bilmektedirler. Bu nedenle bu tür fiyatlamalar veya geçiş ücretleri geçici nitelikte olabilir." dedi.

Lojistik ve sigorta şirketlerinin bu süreçte risk primlerinden dolayı kısa vadede avantaj elde edebileceğini söyleyen Aslanoğlu, riskin gerçekleştiği bir ortamda, sigorta şirketlerinin de ciddi zorluklarla karşılaşabileceğini vurguladı.

Dünyada enerji fiyatlarının yüksek kalmaya devam etmesi durumunda, küresel toparlanma olsa bile hem gıda hem de emtia fiyatlarının yüksek seyretmesine yol açabileceğini anlatan Aslanoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu durum, emtia üreticisi Latin Amerika ve Afrika’daki bazı ülkeler ile kısmen Orta Doğu ülkelerinin bu süreçte daha pozitif ayrışabileceğini düşündürmektedir. Ancak özellikle Orta Doğu ülkeleri ciddi bir hasarla karşı karşıya kaldığı için, elde edecekleri gelirden ziyade daha çok maliyetle karşılaştıklarını söylemek mümkün olacaktır. Latin Amerika ülkeleri ise ham madde üreticisi olarak bu süreçte öne çıkmaktadır. Genel olarak enerji ve gıda üreticisi ülkelerin daha avantajlı konumda kalabileceği kanaatindeyim. Bu çerçevede, emtia üreticisi olmayan ve emtiaya bağımlı ithalatçı ülkelerde kaybeden tarafın daha fazla olabileceği görünmektedir."

Öte yandan, risk ve güvenlik primlerinin öne çıktığı bu ortamda şirketler açısından ölçek faktörünün de belirleyici olduğuna dikkati çeken Aslanoğlu, büyük ölçekli şirketlerin risk yönetimi ve likidite açısından avantaj sağladığını ifade etti.

Aslanoğlu, bu tür krizlerin genellikle likidite ve risk yönetimi tecrübesi bakımından büyük şirketleri daha avantajlı hale getirdiğini aktararak, küçük işletmelerinse, likidite akışındaki kesintiler nedeniyle bu tür dönemlerde daha fazla zorlandığını belirtti.

Törende konuşan Ashraf, Pakistan Donanması'nın egemen sularını savunma ve ülkenin deniz sınırlarının koruyucusu olarak görevini yerine getirme konusundaki kararlılığını vurguladı.

"PNS Khaibar" ve yakında hizmete girecek HANGOR sınıfı denizaltıların filoya katılmasının Pakistan Donanması'nın modernizasyonunda bir dönüm noktası olduğunu kaydeden Ashraf, Pakistan'ın deniz ticareti ve enerji koridorları üzerindeki stratejik konumu ile ulusal çıkarları korumak ve güvenli deniz iletişim hatlarını sağlamak için güçlü bir deniz kuvvetine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "PNS Khaibar"ın hizmete girmesini, ülkenin savunma kapasitesi ve deniz sınırlarının savunması açısından bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.

Pakistan 2018'te imzalanan anlaşma kapsamında, Türkiye Milli Savunma Bakanlığına (MSB) bağlı ASFAT şirketinden 4 MİLGEM korvet satın almıştı.

Korvetlerden ikisi Türkiye'de, ikisi ise Karaçi Tersanesi ve Mühendislik İşleri'nde inşa edilmişti. Söz konusu araçlar, tasarım, mühendislik ve proje yönetimi alanındaki uzmanlığın Pakistan'a aktarılması amacıyla özel olarak tasarlanmıştı.

MİLGEM gemileri 99 metre uzunluğunda, 2 bin 400 ton deplasmana sahip ve saatte 29 deniz mili hıza ulaşabiliyor.

Görüşmelere, Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov da katıldı.

Kahire el-İhbariyye kanalının haberine göre, müzakerelerde genel olarak olumlu bir atmosferin hakim olduğu, tarafların Gazze’ye ilişkin “ABD Başkanı Donald Trump’ın planının” tüm maddelerinin uygulanması için çalışma konusunda istekli oldukları belirtildi.

Hamas’ın da Şarm el-Şeyh Zirvesi’nin çıktıları ile Trump’ın Gazze planının hayata geçirilmesinde ısrarcı olduğu ifade edildi.

Yürütülen temasların Filistin halkına destek verilmesi, Gazze’deki sıkıntıların sona erdirilmesi ve bölgede kalıcı sükunetin yeniden sağlanması amacı taşıdığını aktaran kaynaklar, Hamas ve Filistinli grupların, ateşkes anlaşmasının bütün aşamalarının uygulanmasına yönelik adımları tamamlama konusunda ciddi olduklarını vurguladıkları kaydedildi.

Tarafların, görüşmelere gelecek hafta Kahire’de devam edilmesi konusunda mutabık kaldığı bildirildi.

Hamas, dün yaptığı açıklamada, Halil el-Hayye başkanlığındaki heyetinin Kahire’de Mısırlı yetkililer ve Filistinli grupların temsilcileriyle görüştüğünü, ayrıca Mısır, Katar ve Türkiye’den arabulucuların katılımıyla Mladenov’la da bir araya gelindiğini duyurmuştu.

İsrail ordusu, 10 Ekim 2025'te varılan ateşkese rağmen Gazze'ye saldırılar düzenliyor.

Ateşkesi sık sık ihlal eden İsrail'in saldırılarında 10 Ekim'den bu yana 715 Filistinli hayatını kaybetti.

İsrail'in Ekim 2023'ten beri Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 291'e, yaralı sayısının ise 172 bin 68'e çıktığı açıklanmıştı.

Açıklamada ayrıca, mevcut güvenlik koşulları nedeniyle tüm çalışanlara dikkatli olmaları ve iş güvenliği talimatlarına eksiksiz uymaları çağrısı yapıldı.

Saldırının kimin tarafından gerçekleştirildiğine dair bilgi verilmedi.

Irak’ta Salahaddin kentinde Haşdi Şabi’ye yönelik hava saldırısı düzenlendi

AA muhabirinin yerel kaynaklarından edindiği bilgilere göre, Salahaddin kentine bağlı Tuzhurmatu ilçesinin yaklaşık 30 kilometre güneyindeki Hıleve askeri üssünde bulunan Haşdi Şabi karargahına yönelik hava saldırı düzenlendi.

Askeri üste yer alan Haşdi Şabi 52 Tugay Komutanlığına yönelik hava saldırısında can kaybı yaşanmadı ancak hasar oluştu.

1980'lerden bu yana tüm dünyaya "Serbest Ticaret" ve "Küreselleşme" kavramlarını dayatan Batı, neden bugün aniden korumacı politikalara ve gümrük vergilerine geri döndü? Donald Trump'ın ilk dönemi ile başlayan, Joe Biden döneminde devam eden ve bugün doruğa çıkan bu ekonomik savaşın temelinde ne yatıyor? ABD'nin iddia ettiği gibi Çin sadece "ucuz iş gücü" ve "kopya ürün" üreten bir ülke mi, yoksa yapay zeka ve 5G teknolojilerinde Batı'yı tahtından eden yeni bir hegemon mu?