📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Geleneksel Köyler ve Porselen Sanatı: Balkabağı Sokağı'nda bizi karşılayan renkli gösteriler ve Yengisar'ın usta ellerinden çıkan, tamamen el işçiliğiyle üretilmiş zarif çömlekler. (Gazeteci Şükrü Küçükşahin'in yorumlarıyla)

• Yengisar Bıçağı Köyü ve Davaz Gösterisi: Sedef, kemik ve gümüş işlemeleriyle yüzyıllık bir geleneği yansıtan meşhur Yengisar bıçakları ve yaşları 8 ile 15 arasında değişen çocukların metrelerce yüksekte sergilediği nefes kesici "Davaz" (ip üstünde akrobasi) performansı. (Akademisyen Cangül Örnek'in değerlendirmesiyle)

• Geleneksel Çin Tıbbı Hastanesi: "Uzun yaşam diyarı" Shule'de (Şulı) bulunan, güney Sincan'ın en büyük rehabilitasyon merkezini barındıran bu tesiste; şifalı otlar, yalnızca nabız dinleyerek konulan teşhisler, akupunktur ve Tai Chi egzersizleri.

• Kırsal Kalkınma ve Jiangguoguo Şirketi: Bölgenin meşhur ceviz, badem ve kuru meyvelerinin uluslararası standartlarda işlenip dünyaya açıldığı üretim tesisine ziyaret ve Emekli Amiral Türker Ertürk'ün gezimize dair genel değerlendirmeleri.

Kaşgar'daki dolu dolu geçen üçüncü günümüzü burada noktalıyoruz. Bir sonraki bölümde Kaşgar'ın gizli kalmış köşelerini keşfetmeye devam edecek ve ardından rotamızı İli Kazak Özerk İli'nin merkezi Yining'e çevireceğiz. İyi seyirler!

Japonya'nın Mainichi Shimbun gazetesi, Takaichi'nin Japonya'nın Üç Nükleer Karşıtı İlkeyi savunduğunu söylemesine rağmen, kullandığı ifadelerin önceki başbakanlardan ince bir şekilde farklı olduğunu, zira ülkenin bu ilkeleri gelecekte de sürdürmeye devam edeceğini açıkça belirtmediğini bildirdi.

Raporda, başbakana yakın bir kaynağın, hükümetin Üç Nükleer Karşıtı İlkeyi gözden geçirmeyi düşünmesi halinde, resmi bir revizyon yapılana kadar "mevcut durumu koruyacağını" söylediği belirtildi; bu da Takaichi'nin sadece mevcut durumu anlatan ifadesinin kasıtlı olduğunu düşündürüyor.

Kyodo News, muhalefetteki Merkezci Reform İttifakı lideri Junya Ogawa'nın, Takaichi'nin Üç Nükleer Karşıtı İlke'den bahsetmesine rağmen, açıklamalarının yalnızca mevcut durumun bir açıklaması olduğunu ve nükleer karşıtı ilkelerin korunmasına yönelik kesin bir taahhüt içermediğini söylediğini aktardı.

Muhalefetteki Halk İçin Demokrat Parti lideri Yuichiro Tamaki, Takaichi'nin hükümetin uzun süredir savunduğu tutumu tekrarladığını söyledi.

Törenin ardından düzenlenen basın toplantısında Takaichi, ülkenin üç temel güvenlik belgesinin revizyonunda Üç Nükleer Karşıtı İlkenin korunup korunmayacağı konusunda net bir açıklama yapmaktan kaçındı.

Belgelerin yıl sonundan önce revize edilmesi çalışmaları devam ettiği için metnin son hali hakkında yorum yapmanın henüz erken olduğunu söyledi.

Kobe şehrinde yaşayan Japon vatandaşı Ayumu Takeshita, törenin ardından Xinhua'ya verdiği demeçte, Japonya'nın nükleer silahlara sahip olmasının kabul edilemez olduğunu ve Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi'nin nükleer konuların tartışmaya açılması çağrısının da tamamen kabul edilemez olduğunu düşündüğünü söyledi.

Japonya'nın nükleer silah bulundurmayı, üretmeyi veya Japon topraklarına nükleer silah sokulmasına izin vermeyi yasaklayan Üç Nükleer Karşıtı İlkesi, 1971 yılında Japon parlamentosu tarafından resmen kabul edilmiş ve o zamandan beri ülkenin nükleer politikasının temel taşı haline gelmiştir.

Japon medyası daha önce Takaichi yönetiminin, bu yılın sonlarında ülkenin üç temel güvenlik belgesinde yapılması planlanan revizyonun bir parçası olarak, Japonya'ya nükleer silah sokulmasına izin vermeme ilkesini gözden geçirmeyi düşündüğünü bildirmişti.

Temmuz ayında Koizumi, çevrimiçi bir programda Japonya'nın nükleer politikaları tabu olmadan tartışması gerektiğini kamuoyuna açıkladı. Bu gelişmeler, Japon toplumunda süregelen endişeleri körükledi.

İki taraf, sınır ticaretinin geliştirilmesi, sınır kapılarının 24 saat açık tutulması, lojistik olanakların iyileştirilmesi ve gümrük prosedürlerinin uyumlaştırılması konusunda mutabakata vardı.

Atabek ise Pakistan yönetimi ve halkının bölge barışına yönelik diplomatik çabalarından övgüyle söz etti.

Başkan Trump paylaşımında, "Mevcut stokların yanı sıra, ihtiyaca yönelik büyük miktarda mühimmat üretiliyor ve ABD'ye sevk ediliyor. Savunma sanayisi şirketleri, ülke tarihindeki en yüksek sayıda üretim tesisi ve fabrikayı inşa ediyor." ifadesini kullandı.

Söz konusu iddiaları gündeme getirenleri hedef alan Trump, "Bu ihanet niteliğindeki

açıklamaları sızdıranlar şu an tespit ediliyor. Onların uzun süreli hapis cezası almalarını talep edeceğim." diye vurguladı.

Öte yandan, ABD Kongre Bütçe Ofisi tarafından dün yayımlanan rapora göre, Başkan Trump'ın hayata geçirilmesini talep ettiği yeni nükleer güçle çalışan "Golden Fleet" (Altın Filo) projesinin önümüzdeki on yıllar içinde yaklaşık 275 milyar dolara mal olması bekleniyor. Raporda ayrıca, "Trump sınıfı" ilk zırhlı savaş gemisi olan "Dreadnought"un (Korkusuz) tahmini inşaa maliyetinin de başlangıçta belirlenen rakamdan en az yüzde 50 daha yüksek olacağı öngörülüyor.

Raporda yer alan detaylara göre, ABD Deniz Kuvvetleri’nin Kongre’ye sunduğu ilk bütçe taslağında ilk gemi "Dreadnought"un maliyeti 2026 yılı dolar değeriyle yaklaşık 15,1 milyar dolar; inşaat edilecek ikinci ve üçüncü zırhlıların ortalama maliyeti ise 10,2'şer milyar dolar olarak hesaplanmıştı.

Seçim Komisyonu'nun, cumhurbaşkanlığı seçimi için Parlamento Sekreterliğinden 350 milletvekilinin yer aldığı seçmen listesini zaten aldığını söyledi.

Bangladeş Cumhurbaşkanı Muhammed Şahabuddin Çuppu, 24 Temmuz'da Meclis Başkanı Hafız Uddin Ahmed'e sunduğu bir mektupta, ciddi bir hastalık gerekçesiyle istifa ettiğini açıkladı.

Parlamento Sekreterliği daha sonra medyaya, Parlamento Başkanı Hafız Uddin Ahmed'in istifasının ardından Anayasa'ya uygun olarak cumhurbaşkanlığı görevlerini yerine getirmeye başladığını doğruladı.

Bangladeş Anayasası'na göre, parlamento üyeleri cumhurbaşkanlığı seçimlerinde seçmendir.

Anutin, Tayland'ın Myanmar'ın Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği'ne (ASEAN) katılımını desteklemeye hazır olduğunu söyledi.

Güvenlik konusunda Anutin, ortak sınır boyunca istikrarın önemini vurgulayarak, özellikle uyuşturucu, çevrimiçi dolandırıcılık ve kara para aklama gibi uluslararası suçlarla mücadelede daha güçlü işbirliği önerisinde bulundu.

Ekonomi konusunda Anutin, sınır ticaretini canlandırmak için her iki tarafın da düzenleyici engelleri ortadan kaldırması ve ulaşım bağlantılarını güçlendirmesi gerektiğini vurguladı.

Tayland'ın bu yıl ortak bir ticaret komitesi toplantısına ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu belirten yetkili, enerji işbirliğinin devam ettirilmesini, ikili ödeme mekanizmalarının iyileştirilmesini ve bölgesel ekonomik koridorlar üzerinde çalışılmasını önerdi.

Anutin ayrıca Myanmar işçilerinin Tayland ekonomisi için öneminin altını çizdi ve Bangkok'un onların haklarını koruma ve yasal istihdamı teşvik etme konusundaki kararlılığını teyit etti.

Görüşmelerin ardından iki lider, iş birliği, su kalitesi ve yer gözlem teknolojisinin barışçıl uygulaması konularında üç belgenin karşılıklı olarak imzalanmasına tanık oldu.

Raporda, Takaichi hükümetinin bu yılın sonuna kadar Japonya'nın üç temel güvenlik belgesini revize etmeyi planlaması nedeniyle, Üç Nükleer Karşıtı İlke'nin değiştirilip değiştirilmeyeceği konusunun dikkat çektiği belirtildi.

Nagasaki ve Hiroşima il meclisleri ile Hiroşima şehir meclisi daha önce oybirliğiyle bu ilkelere uyulması çağrısında bulunan bildiriler yayınlamıştı. Hokkaido'daki Hakodate şehri ve Shinhidaka kasabasındaki yerel meclisler ise bu ilkelerin kanunlaştırılmasını talep etti.

Raporda ayrıca, dünyada atom bombası saldırısına maruz kalmış tek ülke olan Japonya'nın, Üç Nükleer Karşıtı İlkeyi uzun zamandır pasifist kimliğinin temel direği olarak gördüğü belirtildi.

Nagasaki Üniversitesi'nden Profesör Michiru Nishida, önceki hükümetlerle karşılaştırıldığında Takaichi yönetiminin ilkeleri savunma konusundaki duruşunun yeterince net olmadığını söyledi.

Japonya'nın nükleer silah bulundurmayı, üretmeyi veya Japon topraklarına nükleer silah sokulmasına izin vermeyi yasaklayan Üç Nükleer Karşıtı İlkesi, 1971 yılında Japon parlamentosu tarafından resmen kabul edilmiş ve o zamandan beri ülkenin nükleer politikasının temel taşı haline gelmiştir.

Yerel medya daha önce Takaichi hükümetinin Japonya'ya nükleer silah sokulmasını yasaklayan ilkeyi gözden geçirmeyi düşündüğünü bildirmişti. Bu haber, Japon toplumunun çeşitli kesimlerinde geniş çaplı endişeye yol açtı.

İstem dışı çarpışma, yaklaşık 02:35 ET (0635 GMT) civarında, 4.000 kilogramlık roket aşamasının saatte yaklaşık 8.690 kilometre hızla Ay'a çarpmasıyla gerçekleşti. Çarpışma, cismin yörüngesini takip eden gökbilimciler tarafından aylar öncesinden tahmin edilmişti.

SpaceX'e ait Falcon 9 roketi, 15 Ocak 2025'te ABD'nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral'da bulunan Kennedy Uzay Merkezi'ndeki 39A fırlatma rampasından, iki adet ay iniş aracı yüküyle havalanıyor.

Çarpışma Dünya için herhangi bir tehdit oluşturmadı ve Ay'ın yörüngesinde bulunan hiçbir uzay aracı çarpmanın yakın çekim görüntülerini alabilecek konumda değildi.

Ancak Şili'deki Avrupa Güney Gözlemevi'nin (ESO) Çok Büyük Teleskobu, çarpma ile ilişkili ışık parıltıları tespit etti. ESO sözcüsü Reuters'e yaptığı açıklamada, "Teleskopun, çarpmanın ardından 5-10 dakika boyunca devam eden çarpma dumanında sodyum ve lityum gazının spektral çizgilerini tespit ettiğini doğrulayabiliriz" dedi.

NASA'nın Ay Keşif Uydusu (Lunar Reconnaissance Orbiter) ve Güney Kore'nin Pathfinder Ay Uydusu'nun da çarpma bölgesinin görüntülerini alması bekleniyordu, ancak bu bilgilerin alınması günler sürebilirdi.

Bu olay, SpaceX'in uzay operasyonlarını ve ticari faaliyetlerini genişletmeye devam ettiği bir dönemde gerçekleşti. Haziran ayında halka arz edilmesinden bu yana ilk üç aylık raporunda şirket, güçlü bir gelir artışı bildirdi ve gelirler bir önceki yıla göre %90'dan fazla artarak 7,8 milyar dolara ulaştı. Toplam gelirin yarısından fazlasını oluşturan Starlink gelirleri %66 artarken, Musk'ın şirketin gelecekteki büyüme motoru olarak lanse ettiği SpaceX'in yapay zeka iş kolundan elde edilen gelirler yaklaşık %250 arttı. Bununla birlikte, yatırımcıların büyük ölçüde yapay zeka altyapı yatırımlarından kaynaklanan sermaye harcamalarındaki keskin artışa tepki göstermesiyle, hisse senedi raporun yayınlanmasının ardından piyasa kapanışından sonraki işlemlerde %8'e kadar düştü.

Uzay çöpleri endişe yaratıyor.

Daha fazla uydu ve uzay aracının yörüngeye girmesiyle birlikte uzay enkazı giderek artan bir endişe kaynağı haline geldi.

Uzmanlar, Dünya çevresinde çok fazla uzay enkazı birikmesinin "Kessler sendromu" olarak bilinen tehlikeli bir çarpışma zincirleme reaksiyonuna yol açabileceği konusunda uyardı.

SpaceX'in NASA Bilim ve Dragon Programları Direktörü Julianna Scheiman, Pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, bu tür görevlerde SpaceX'in genellikle ikinci aşamanın "ilgili kural ve düzenlemelere göre güvenli olduğundan emin olmak için" bir manevra gerçekleştirdiğini söyledi.

"Bunu biz yaptık," diye devam etti, "ama olan şey esasen güneş aktivitesi ve yerçekimi kuvvetlerinin bir karışımı sonucu Ay'a doğru bir yola girmesi oldu."

Roket aşaması, şu anda Dünya yörüngesinde bulunan on binlerce insan yapımı enkaz parçasından sadece biriydi. Ay sürekli olarak meteoroidler gibi doğal cisimler tarafından bombardımana tutulurken, yapay uzay araçlarından kaynaklanan çarpışmalar nispeten nadirdir.

Scheiman'ın belirttiğine göre, NASA ve SpaceX gelecekteki ay çarpmalarını önlemenin yollarını görüşüyor. NASA'nın milyarlarca dolarlık Artemis programı kapsamında, ABD uzay ajansı bu on yılın sonlarına doğru bir ay üssü kurmayı ve düzenli astronot görevlerini ay yüzeyine göndermeyi planlıyor. Gelecekteki uzay araçlarını, ekipmanları ve ay yaşam alanlarını, yanlışlıkla düşen uzay çöplerinden korumak giderek daha önemli bir öncelik haline gelecek.

Scheiman, "NASA ve diğer ilgili kurumlarla ortaklaşa çalıştığımız konulardan biri de, Güneş-Dünya-Ay sistemindeki yüksek enerjili görevler için en iyi gelecekteki imha yolunun ne olduğudur" dedi.

Uzay enkazıyla ilgili endişelere rağmen, bilim insanları çarpışmanın araştırma açısından da değerli olduğunu düşünüyor.

NASA, 1970'lerde Saturn V ay roketinin aşamalarını kasıtlı olarak Ay'a çarptırarak çarpmanın sismik etkilerini inceledi. 2009'da ise, çarpmanın etkisiyle yükselen Ay malzemesi bulutunu incelemek amacıyla LCROSS görevi kapsamında bir roket aşamasını kasıtlı olarak Ay'a çarptırdı ve bu da Ay toprağında su buzu izleri bulunduğuna dair önemli bir keşfe yol açtı.

ABD ajansı NASA'dan yapılan açıklamada, "Bu kez NASA bilim insanları, bu olaydan ay verileri toplamayı ve uzaydaki cisimleri izleme tekniklerini geliştirmeyi planlıyor" denildi.

Derin denizlerde rüzgâr enerjisinden yararlanmak amacıyla tasarlanan büyük ölçekli bir açık deniz yapısı olan gergi ayaklı yüzer rüzgâr platformu, üstteki yüzer yapı, deniz tabanına sabitlenen temel ve bağlama sisteminden oluşuyor.

Kıyıdan 136 kilometre açıkta, 136 metre derinliğindeki sularda kurulan platform, yaklaşık 110 katlı bir binanın yüksekliğine ulaşıyor. Platformda, 17 seviyesine ulaşan tayfunlar dâhil aşırı hava koşullarına dayanacak şekilde tasarlanan, 25 yıllık kullanım ömrüne sahip 16 megavatlık bir rüzgâr türbini bulunuyor.

Platformun yılda 54 milyon kilovatsaat yeşil elektrik üreterek petrol sahasına sağlaması, böylece yaklaşık 15 bin metreküp yakıt tasarrufu yapılmasına ve karbondioksit emisyonlarının 35 bin ton azaltılmasına katkıda bulunması bekleniyor.

Arkeolojik değerleri, stratejik konumu ve zengin kültürel birikimiyle Kadıkalesi, Türkiye'nin dünya mirasına aday önemli noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

Kadıkalesi'ndeki kazılar Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Suna Çağaptay başkanlığında devam ediyor.

Muhammed Salah için Papara Park'ta imza töreni

Trabzonspor Kulübü tarafından yapılan açıklamada, Muhammed Salah için düzenlenecek imza töreninin yarın saat 19.30'da Papara Park'ta gerçekleştirileceği bildirildi.

Bordo-mavili yönetim, organizasyonun taraftarlarla birlikte büyük bir coşku içerisinde yapılacağını belirterek, futbolseverleri tribünlerde yer almaya çağırdı.

Trabzonspor'dan taraftarlara davet

Kulüpten yapılan açıklamada taraftarlara şu ifadelerle çağrıda bulunuldu:

"Tarihe tanıklık etmek ve bu unutulmaz yolculuğun ilk adımını birlikte atmak için tüm taraftarlarımızı yeni sezon formalarıyla birlikte evimiz Papara Park'a bekliyoruz."

Trabzonspor yönetimi, yeni sezon öncesinde gerçekleştirilecek organizasyonun kulüp tarihindeki önemli anlardan biri olması hedefiyle hazırlıklarını sürdürüyor.

Belediyeye ait parklarda yüksek sıcaklıklar altında temizlik ve güvenlik devriyelerinden tur rehberliği ve haşere kontrolüne kadar çeşitli görevleri yerine getirecek 72 robot "çalışan" devreye sokuldu.

Yetkililer, izleme sistemlerini iyileştirmek ve kentsel peyzaj düzenlemesi ile park yönetiminde robot teknolojisinin kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla parklardaki robotlardan elde edilen operasyonel verileri entegre etmeyi planlıyor.

Tarafların üzerinde çalıştığı güzergahın coğrafi koordinatları konusunda anlaşmaya varıldığını kaydeden Bekayi, üçüncü tarafların süreci engellememesi halinde, iki ülkenin üzerinde uzlaştığı temel hususları içeren ortak bildirinin de son inceleme ve taslak aşamasında olduğunu söyledi.

Bekayi, İran ile Umman arasında varılan mutabakatın tek başına Hürmüz Boğazı'nı gemiler açısından güvenli hale getirmeyeceğini ifade ederek ABD'nin müdahalelerinden kaynaklı Boğaz'daki güvenlik risklerinin devam ettiğini öne sürdü.

İran: Umman ile Hürmüz Boğazı konusundaki müzakereler son aşamada

İran resmi haber ajansı IRNA'ya konuşan İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise Umman ile Hürmüz Boğazı konusundaki görüşmeler sonucu ortaya çıkan anlaşmanın son aşamasına yaklaştığını açıkladı.

Anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması anlamına gelmediğini söyleyen Garibabadi, "Hürmüz Boğazı üzerinden geçen yeni rota geçicidir ancak 2 ila 4 ay veya daha uzun süre geçerli olabilir. Umman ile anlaşmaya varıldıktan sonra ikinci aşamaya geçmek için yeni bir karara ihtiyacımız var." ifadelerini kullandı.

"ABD ile hiçbir görüşme yapılmadı"

ABD yönetiminin açıklamalarının aksine görüşmelerin yalnızca İran ve Umman arasında gerçekleştiğini aktaran Garibabadi, "Hürmüz Boğazı'ndan geçiş konusundaki uzlaşıya İran ve Umman arasında, iki kıyı devleti olarak ulaşıldı bu süre zarfında ABD ile hiçbir görüşme yapılmadı." dedi.

Garibabadi, Umman ile varılan uzlaşıya göre, Boğaz'dan geçişler için yeni güzergahın açılacağını belirterek, "Lark Adası yakınlarında kurulan kuzey güzergahı ve Umman iç sularında bulunan güney güzergahı, tamamen geçici güzergahlar oldukları için kapatılacaktır. İran ve Umman arasında oluşturulan bu yeni anlaşma uygulama aşamasına geçerse, gemilerin geçişi için yeni güzergah uygulanacaktır." dedi.

İranlı yetkili, şöyle devam etti:

"Şu anda bizim için gerçekten stratejik bir öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'nda etkin bir egemenlik kurabilmek için, gemilerin tamamen İran karasularından geçmesi gerektiğini ilan etmemize gerek yok. Savaş öncesinde olduğu gibi, 60 yıl boyunca tüm giriş ve çıkışlar Umman karasularından gerçekleşti ve İran savaş sırasında Hürmüz Boğazı'nda etkin bir egemenlik kurdu. Bu, giriş ve çıkış koridorunun bazı bölümleri İran'ın karasularından geçecek. Dolayısıyla yeni bir modele tanık oluyoruz. Bu yeni model, ulusal güvenlik kaygıları ve ulusal çıkarların korunmasına dayanıyor ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nda etkin egemenliğini uygulama stratejisidir."

"ABD'den taahhütlerine geri dönmeye tamamen hazır olduğuna dair mesajlar aldık"

Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasının ABD'nin tutumuna bağlı olduğuna işaret eden Garibabadi, "ABD'den (İslamabad Mutabakatı'ndaki) taahhütlerine geri dönmeye tamamen hazır olduğuna dair mesajlar aldık. Buna karşılık ikinci aşamaya ( Mutabakatın 5. maddesi gereği Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması) geçmeye karar verip vermediğimiz konusunda bu kararın henüz verilmediğini ve gözden geçirildiğini belirtmeliyim." diye konuştu.

Garibabadi, bu düzenlemenin yalnızca İran ve Umman arasında kararlaştırılması gerektiğini ve Tahran'ın bu süreçte başka hiçbir ülkeye hak tanımadığını ifade etti.

İran ve Umman arasında Hürmüz Boğazı görüşmeleri

İran ve ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.

ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman karasularından alternatif rota belirlemişti. ABD'nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemileri vurmuştu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik 8 Temmuz'da şiddetli çatışmaların başlamasına yol açmış ve yaklaşık iki hafta devam etmişti.

İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz'da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başlamıştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile yürütülen teknik ve siyasi görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıklamıştı.

Shenzhou-21 ekibi, 31 Ekim 2025’teki fırlatılıştan 29 Mayıs 2026’daki dönüşe kadar yörüngede 210 gün geçirdi. Böylece ekip, Çinli taykonotların gerçekleştirdiği en uzun süreli tek mürettebatlı uzay görevi rekorunu kırdı.

Taykonotlar görev sırasında üç uzay yürüyüşü gerçekleştirdi. Ekip ayrıca Çin’in insanlı uzay programı tarihinde ilk kez yörüngedeki bir acil kurtarma operasyonuna tanıklık etti ve operasyona katıldı.

Görev komutanı Zhang Lu, “Çin’in insanlı uzay programının acil durum müdahale sistemi, görevimiz sırasında gerçek koşullarda sınandı.” dedi.

Zhang, “Uzay araçları arasındaki çarpışma risklerine müdahaleden yörünge planının ayarlanmasına, dönüş aracının değiştirilmesinden acil fırlatmaların gerçekleştirilmesine kadar tüm sistem, güvenliğimizi sağlamak için sorunsuz şekilde çalıştı.” ifadelerini kullandı.

Çin’in uzay sektöründeki sakin özgüven, bilimsel titizlik ve güçlü ekip çalışmasından en çok etkilendiğini belirten Zhang, Shenzhou-15 ve Shenzhou-21 görevlerinde toplam yedi uzay yürüyüşü gerçekleştirdi. Zhang böylece Çin tarihinde en fazla uzay yürüyüşü yapan astronot oldu.

Ekip, yoğun araştırma programının yanı sıra buğday, ayçiçeği, domates, tatlı patates ve nane dahil olmak üzere 10’dan fazla bitki türü yetiştirdi. Bu çalışmalar, yörüngedeki ekim tekniklerinin geliştirilmesine katkı sağlarken astronotların uzay yaşamına da renk kattı.

UNESCO'ya göre, Beijing, dünyanın en zengin mimari miraslarından birini sürdürülebilir kentsel gelişim vizyonuyla bir araya getirme konusundaki "olağanüstü yeteneği" nedeniyle seçildi.

UNESCO Genel Direktörü Khaled El-Enany, Beijing 2029'a yönelik olarak, kentin olağanüstü mimari mirası, dinamik kentsel dönüşümü ve ileriye dönük vizyonunun, mimarlığın gücü üzerine yeni uluslararası diyaloglara ilham vereceğine olan güvenini dile getirdi.

Brezilya'nın Rio de Janeiro kenti, 2020 yılında UNESCO-UIA Dünya Mimarlık Başkenti olarak belirlenen ilk şehir oldu. Onu Kopenhag ve Barselona izledi.

Çin’in barışçıl kalkınma yoluna bağlı kaldığını ve savunma amaçlı bir ulusal savunma politikası izlediğini vurgulayan Lin, ülkenin ilgili askeri faaliyetlerinin meşru ve makul olduğunu ifade etti. Taiwan’ın Çin topraklarının ayrılmaz bir parçası, Taiwan konusunun ise tamamen Çin’in iç işi olduğuna dikkat çeken Lin, sorunun nasıl çözüleceğine yalnızca Çin halkının karar verebileceğini ve Japonya’nın buna müdahale etme hakkının bulunmadığını dile getirdi.

Diaoyu Adaları’nın tarih boyunca Çin topraklarının bir parçası olduğunu yineleyen Lin, “Japonya ne söylerse söylesin veya ne yaparsa yapsın bu gerçeği değiştiremez.” dedi.

Japon militarizminin geçmişte Asya’ya ve dünyaya ağır felaketler yaşattığını ve sayısız suç işlediğini hatırlatan Lin, Japonya’nın tarihiyle ciddi biçimde yüzleşmek yerine yeniden askerileşme sürecini hızlandırdığını belirtti. Japonya’nın anayasayı ve uluslararası hukuku ihlal ederek savaş sonrası uluslararası düzene meydan okuduğunu kaydeden Lin, ülkenin bölgesel barış ve istikrarı tehdit eden başlıca unsurlardan biri hâline geldiğini söyledi.

Yeni Savunma Beyaz Kitabı’nda uzun menzilli saldırı kapasitesinin ve “yeni savaş yöntemlerinin” geliştirilmesinin savunulduğuna dikkat çeken Lin, askeri sanayinin genişletilmesinin ekonomik büyümenin yeni itici gücü olarak sunulduğunu belirtti. Lin, bunun Japonya’nın “barışçıl ülke” söyleminin gerçek dışı olduğunu bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti.

Uluslararası topluma Japonya’nın bu adımlarına karşı uyanık olma ve bunları engelleme çağrısında bulunan Lin, Japonya’yı geçmişte işlediği suçlarla ciddi biçimde yüzleşmeye, tarihten ders çıkarmaya, askeri güçlenme için bahane aramayı bırakmaya ve yanlış yolda daha fazla ilerlememeye çağırdı.

📌 Bu Bölümde Neler Var?

• Eski Şehir Koruma ve Yönetim Anı Salonu: Eski Kaşgar'ın maketleri üzerinden geçmişe yolculuk. Toprak evlerin yağmur ve deprem karşısındaki kırılganlığı ile 2010 yılında 8 bakanlığın ortaklığıyla başlatılan 1 milyar dolarlık dev restorasyon projesinin detayları. (Gazeteci Bülent Aydemir'in değerlendirmeleriyle)

• Tarihi İydgah Camii: 15. yüzyıldan günümüze uzanan, sarı tuğlalı görkemli girişi ve huzur veren yeşil kubbeleriyle Kaşgar'ın dini ve sosyal hayatının merkezi olan sembolik yapı. (Gazeteci İsmail Saymaz'ın yorumlarıyla)

• Kaşgar Antik Kenti ve Sokakları: Tarihin izini sürdüğümüz antik kent sokakları, renkli dükkânlar ve bakırcılar çarşısının o eşsiz ritmi. (Gazeteciler İrem Karataş ve Zeynel Lüle'nin izlenimleriyle)

Kaşgar'ın ruhunu doyasıya hissettiğimiz bu renkli günün ardından, 3. günde de bu eşsiz şehri keşfetmeye devam edeceğiz. İyi seyirler!

Ülkenin güneyindeki Kerala eyaletinde ise yağışlar nedeniyle 26 kişi yaşamını yitirdi.

Kerala Eyalet Başbakanı V. D. Satheesan, gazetecilere yaptığı açıklamada, şiddetli yağışlar nedeniyle 27 binden fazla kişinin yerinden edildiğini bildirdi.

Satheesan, olaylarda 11 kişinin yaralandığını, 4 kişinin ise kayıp olduğunu açıkladı.

Batıdaki Gujarat eyaletinde de yağışlarla bağlantılı afetlerde 35 kişinin öldüğü ve kuzeydeki Himachal Pradesh eyaletinde ise 14'ü heyelan kaynaklı olmak üzere toplam 15 kişinin hayatını kaybettiği bilgisi paylaşıldı.

Hindistan Meteoroloji Dairesi (IMD), 5-11 Ağustos'ta ülkenin farklı bölgelerinde şiddetli yağışların etkisini sürdüreceği uyarısında bulundu.

Ülkede her yıl haziran ile eylül ayları arasında etkili olan muson yağmurları, sık sık sel ve heyelanlara yol açıyor.

Sözcü, iki ülke liderlerinin Busan'daki görüşmesinden bu yana FCC'nin, Çin'in itirazlarını ve iş dünyasının çağrılarını göz ardı ederek ulusal güvenlik kavramını suistimal ettiğini belirtti. Arka arkaya alınan kısıtlayıcı önlemlerin; telekomünikasyon, test laboratuvarları, insansız hava araçları, ağ yönlendiricileri ve deniz altı fiber optik kabloları gibi birçok alanı kapsadığına dikkat çekilen açıklamada, FCC'nin son olarak gelişmiş robotik ekipmanlar ve elektrik invertörlerine de ithalat kısıtlaması getirdiği hatırlatıldı.

Çinli şirketleri hedef alan adımların zamanlamasına da tepki gösteren Sözcü, ABD'nin diplomatik uyarıları hiçe sayarak, 30 Temmuz'daki Çin-ABD baş müzakereciler görüşmesinin hemen ertesi günü 40'tan fazla Çinli kuruluşu sözde "Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası" yaptırım listesine dahil ettiğini vurguladı. Açıklamada, Çin yönetiminin bu kararı şiddetle kınadığı ve kesinlikle reddettiği ifade edildi.

FCC ve DHS'nin ilgili uygulamalarının, iki lider arasında varılan mutabakatı ciddi şekilde ihlal ettiğinin ve Çin'in meşru haklarına zarar verdiğinin altını çizen Sözcü, şu ifadeleri kullandı: “Çin, buna yanıt olarak gerekli karşı önlemleri yürürlüğe koymak zorunda kalmıştır. Bu tedbirler arasında; insansız hava araçları ile bunlara ait kritik bileşenlerin ABD'ye ihracat denetimlerinin sıkılaştırılması, Çin'deki yetkili kuruluşların ABD'li sertifikasyon firmalarına verdiği fabrika denetim yetkilerinin askıya alınması, ABD’li Compliance Testing LLC şirketinin yaptırım listesine alınması, ithal ofis ekipmanlarına yönelik ulusal güvenlik soruşturması başlatılması ve 6 ABD kuruluşunun karşı önlem listesine dahil edilmesi yer almaktadır.”

Çin'in aldığı karşı önlemlerin tamamen ‘ölçülü’ olduğuna dikkat çeken Sözcü, açıklamayı şu uyarılarla tamamladı: “Çin, ikili ekonomik ve ticari ilişkilerde zorlukla elde edilen istikrara büyük değer vermektedir. Çin, ABD'nin ilgili önlemleri derhal geri çekmesini, yanlış uygulamalara son vermesini ve anlaşmazlıkların istişare yoluyla çözüldüğü doğru yola dönmesini talep etmektedir. ABD, yapıcı ve istikrarlı ilişkilerin korunması için birlikte çaba göstermelidir. Şayet ABD yeni kısıtlamalar getirmekte ısrar ederse, Çin de meşru haklarını korumak için karşı önlemler almaya devam edecektir.”

Yonhap'ın haberine göre, ülke genelinin büyük bölümünde aşırı sıcak uyarıları yürürlükte kalırken, sağlık sorunları da artıyor.

Güney Kore Hastalık Kontrol ve Önleme Ajansından (KDCA) yapılan açıklamada, mayıs ortasından bu yana toplam 2 bin 441 kişinin sıcaklıkla bağlantılı rahatsızlıklar nedeniyle acil servislere başvurduğu bildirildi.

Açıklamada ayrıca, bu yıl aşırı sıcaklıklara bağlı olarak 21 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

Yangsan kentinde termometrelerin 42 dereceye ulaşmasıyla ülke rekoru kırılmıştı.

Söz konusu yetkili, "ABD'nin müdahalesi ve İran'a yönelik askeri saldırı tehdidi devam ettiği sürece anlaşma gecikecektir. İran, tehditlerin gölgesinde hiçbir anlaşma yapmayacaktır." ifadelerini kullandı.

İran ve ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.

ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman karasularından alternatif rota belirlemişti. ABD'nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemileri vurmuştu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik 8 Temmuz'da şiddetli çatışmalara yol açmış ve yaklaşık iki hafta devam etmişti.

İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz'da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla önceki gün yeniden görüşmelere başlamıştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile yürütülen teknik ve siyasi görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıklamıştı.

Roket, Haiyang kenti yakınlarındaki deniz alanından Beijing saatiyle (UTC+8) 10.38’de fırlatıldı. Denizden gerçekleştirilen fırlatma görevini Taiyuan Uydu Fırlatma Merkezi yürüttü.

📌 Bu Bölümde Neler Var?

Urumçi’ye Varış: Asya'nın önemli aktarma noktalarından Tianshan Uluslararası Havalimanı ve şehrin şaşırtıcı derecede modern, temiz ve düzenli yapısı.

70. Yıldönümü Sergisi: 1955'ten günümüze Xinjiang'ın tarihi gelişimi, Demokratik Toprak Reformu, bölgede üretilen ilk traktör ve zorlu yol inşaatlarının fedakar hikayeleri.

Terörle ve Aşırıcılıkla Mücadele Müzesi: 1,66 milyon kilometrekarelik coğrafyanın jeopolitik önemi, geçmiş yıllarda yaşanan güvenlik sorunları ve Gazeteci Murat Taylan’ın değerlendirmeleri.

Urumçi Büyük Pazarı: Günü keyifle noktaladığımız, kültürel çeşitliliğin ve renkli dokunun kalbi olan o meşhur pazar.

Bir sonraki bölümde tarihi Kaşgar şehrinde görüşmek üzere... İyi seyirler!

Haliç Tersanesi bünyesindeki İstanbul Sanat Müzesi’nde kapılarını açan etkinlik, Asya’nın yükselen teknolojik gücünün toplumsal dönüşümle, özellikle de kadınların ve kız çocuklarının dijital dünyadaki rolüyle nasıl harmanlandığını gözler önüne seriyor.