Açıklamada, UAEA arabuluculuğunda sağlanan "yerel ateşkesin", bugün Zaporijya Nükleer Güç Santrali yakınlarındaki cephe hattında yürürlüğe girdiği bildirildi.

Bunun, nükleer kaza tehdidini önlemek için hayati önem taşıyan elektrik hattı onarımının önünü açtığı belirtilen açıklamada, her iki tarafın teknik ekiplerinin, bölgedeki mayınların kapsamlı şekilde temizlenmesinin ardından Dniprovska elektrik hattında savaş nedeniyle meydana gelen hasarları onarmaya çalışacağı kaydedildi.

Açıklamada, Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nin askeri faaliyetler nedeniyle ihtiyaç duyduğu elektrik hattının savaş boyunca zarar gördüğü hatırlatıldı.

Bu yerel ateşkesin, 2025'in sonundan bu yana Rusya ve Ukrayna ile müzakere edilen 6. geçici ateşkes olduğu aktarılan açıklamada, UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi'nin görüşlerine yer verildi.

Grossi, Rusya ve Ukrayna'nın haftalar süren hassas görüşmeler sırasında UAEA ile işbirliği yaptığını ve her iki tarafın da nükleer güvenlik adına ateşkese razı olduğunu belirtti.

UAEA Başkanı Grossi, kimseye fayda sağlamayacak ve savaşın yol açtığı yıkım ve acıyı daha da artıracak bir nükleer kaza riskinden insanları ve çevreyi korumak için ellerinden gelen her şeyi yapmaya devam edeceklerini vurguladı.

Zaporijya Nükleer Güç Santrali, Avrupa'nın en büyük nükleer santrali konumunda bulunuyor. Rus ordusu, Ukrayna'daki savaşın başlamasından sonra Mart 2022'de santralin kontrolünü ele geçirmişti.

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasından bu yana Zaporijya Nükleer Güç Santrali, 17 kez geçici olarak dış güç kaynağını kaybetmişti.

"Gidecek başka yerimiz yok"

Han Yunus'un doğusunda, Sarı Hat’tın yanı başında yaşayan Abdullah el-Astal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, İsrail'in kontrol alanını genişletmesi halinde yüz binlerce kişinin daha küçük alanlara sıkışacağını söyledi.

Evine yakın bölgede her gün İsrail tanklarını gördüğünü belirten Atal, "Evimin içinde otururken duvarlara ve çevredeki demirlere isabet eden mermilerin sesini duyuyorum. Her an vurulabilir ya da hayatımı kaybedebilirim." dedi.

İsrail buldozerlerinin evleri yıktığını ve tankların bu faaliyetlere eşlik ettiğini anlatan Astal, ateş seslerinin gün boyunca eksik olmadığını ifade etti.

Komşu evlerde yaşayan bazı Filistinlilerin İsrail askerlerinin açtığı ateş sonucu yaralandığını belirten Astal, "Sarı Hat genişletilirse nereye gideceğiz? Zaten halkın tamamı çok dar bir alana sıkışmış durumda. Baskının daha da artması büyük sorunlara yol açacak." diye konuştu.

Güvenli bir bölge kalmadığını vurgulayan Astal, "Gidebileceğimiz güvenli bir yer olsaydı çoktan giderdik ancak artık böyle bir yer yok." ifadelerini kullandı.

"Gazze'nin tamamını işgal etmek istiyorlarsa bunu söylesinler"

Gazze kentinin güneydoğusundaki Zeytune Mahallesi'nde yaşayan Hamdi Melike de benzer kaygıları dile getirdi.

Melike, "Eğer Gazze'nin tamamını işgal etmek istiyorlarsa bunu açıkça söylesinler. Sürekli sarı ya da kırmızı hatlardan söz ediyorlar. Bizim artık ne evimiz ne toprağımız ne de gidecek başka bir yerimiz kaldı." dedi.

Savaşın büyük yıkıma neden olduğu bölgede yaşadığını anlatan Melike, çevresinin yıkılmış evler ve moloz yığınlarıyla çevrili olduğunu söyledi.

Melike, "Biz zaten Sarı Hat'a çok yakınız. Eğer daha da ilerlerse kendimizi bu bölgenin içinde bulacağız. O zaman nereye gideceğiz?" diye sordu.

Gece gündüz silah ve patlama sesleri duyduklarını belirten Melike, "Neredeyse her gün ölen ve yaralanan insanlar var. Eğer Sarı Hat'ın içinde kalırsak geriye ölümden başka ne kalacak?" ifadelerini kullandı.

Netanyahu'nun açıklamaları endişeleri artırdı

Filistinlilerin endişeleri, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun daha önce yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını kontrol ettiğini ve bu oranı yüzde 70'e çıkarmayı hedeflediğini duyurmasının ardından daha da arttı.

İsrail, 20 Ekim'den itibaren ateşkes anlaşmasının ardından oluşturulan ve "Sarı Hat" olarak adlandırılan bölge boyunca sarı beton bloklar yerleştirmeye başlamıştı.

Söz konusu hat, Gazze'nin doğusunda konuşlanan İsrail ordusu ile Filistinlilerin hareket edebildiği batıdaki bölgeler arasında fiili bir sınır oluşturuyor. Böylece, İsrail bu hat aracılığıyla Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını kontrol altında tutuyor.

Daha önce İsrail ordusu, ABD Başkanı Donald Trump tarafından desteklenen planın ilk aşaması kapsamında "Sarı Hat" bölgesine çekilmesinin ardından Gazze'nin yüzde 53'ünü kontrol ettiğini açıklamıştı.

Yeni göç dalgası uyarısı

Yüz binlerce Filistinlinin halihazırda aşırı kalabalık yerinden edilme bölgelerinde, gıda, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sıkıntılar yaşayarak hayatını sürdürmeye çalışıyor.

Bölge sakinleri, sivillerin kullanımındaki alanların daha da daraltılmasının yeni zorunlu göç dalgalarına yol açacağını, barınma merkezleri üzerindeki baskıyı artıracağını ve savaş nedeniyle büyük ölçüde tahrip olan altyapının daha fazla yük altında kalacağını ifade ediyor.

Hamas da daha önce yaptığı açıklamada, uluslararası topluma ve ilgili taraflara İsrail'in Gazze'nin yüzde 70'ini kontrol altına alma planlarına karşı açık tavır alma çağrısında bulunmuştu.

Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail ordusunun ihlalleri sonucu 947 Filistinli hayatını kaybetti, 2 bin 935 kişi yaralandı.

İsrail'in ABD desteğiyle 8 Ekim 2023'te Gazze Şeridi'ne başlattığı ve yaklaşık iki yıl süren saldırılar sonucunda 73 binden fazla Filistinli yaşamını yitirirken, 173 bini aşkın kişi yaralandı. Saldırılar nedeniyle Gazze'deki altyapının yaklaşık yüzde 90'ı da zarar gördü veya yıkıldı.

Senato'ya taşınan yasa tasarısı, Ukrayna'ya savunma ve yeniden inşa konusunda 1 milyar dolardan fazla yardım sağlamayı, kredi yoluyla da 8 milyar dolarlık ek kaynak oluşturmayı amaçlıyor.

Tasarı, Rusya'daki finans kuruluşları, petrol ve madencilik sektörleri ile bazı Rus yetkililere yönelik yeni yaptırımlar da içeriyor.

Tasarının Senato'da kabul edilmesinin ardından yasalaşması için Başkan Donald Trump tarafından imzalanması gerekiyor.

"Donbas bölgesinin tamamını kontrol etmek mi istiyorsunuz yoksa anlaşma sağlamaya hazır mısınız?" sorusunu yanıtlayan Putin, bu hususların birbiriyle çelişmediğini söyledi.

Putin, Rus ordusunun Ukrayna’da cephenin tüm yönlerinde ilerlediğini belirterek "Son zamanlarda yaklaşık 2 bin 440 kilometrekare alan üzerinde kontrol sağlandı. Rus güçleri, her gün ilerliyor. Rusya, Luhansk Halk Cumhuriyeti’nin tamamını, Donetsk Halk Cumhuriyeti’nin yüzde 85'ini, Zaporijya bölgesinin yüzde 80’ini kontrol altına aldı. Bu süreç devam ediyor." diye konuştu.

Ukrayna’nın çatışmalarda büyük kayıplar verdiğine işaret eden Putin, "Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin asker sayısı, son zamanlarda 100 bin azaldı. Aylık kayıpları 40 bin civarında. Bu yılın başında ordudan firar edenlerin sayısı yaklaşık 60 bine ulaştı. İnsanlar, orduya zorla alınıyor, motivasyonları yok. Kimse savaşmak istemiyor." ifadelerini kullandı.

Vladimir Putin, Ukrayna krizini barış yoluyla çözmeye hazır olduklarını dile getirerek "Ukrayna ile barış yoluyla, Anchorage'da (ABD Başkanı Donald) Trump’la uzlaşıya vardığımız esaslar temelinde anlaşmaya hazırız ve bu konuda istekliyiz. Rusya, Anchorage'de sağlanan uzlaşıları kabul ediyor. Ukrayna tarafı da bunları kabul etmeli. Böylece çatışmalar sonlandırılacak. Ukrayna’yı bu konuda ikna etmek lazım." dedi.

Ukrayna yönetiminin iktidarda kalmak için çatışmaları durdurmak istemediğini aktaran Putin, "Kiev, iç siyasetteki durumdan dolayı krizi çözmeye hazır değil. Eğer orada barış sağlanması durumunda, Kiev'deki iç siyasi mücadele, iktidar mücadelesi ve ekonomik durumu kökten kötüleştirecek." diye konuştu.

Müzakere etmek için çatışmaların durdurulmasına ihtiyaç olmadığını söyleyen Putin, "Çatışmaların yerine, Anchorage'da sağlanan uzlaşılar doğrultusunda savaşı tamamen durdurmak daha iyi." değerlendirmesinde bulundu.

Putin, Ukrayna yönetiminin meşruiyetiyle ilgili ise "Ukrayna ile barış anlaşmasını meşru yönetimle imzalamak istiyoruz. Eğer belgeleri imzalama noktasına gelirsek, bunları imzalayacak şahısları bulacağız. Yeter ki istesinler." ifadelerini kullandı.

Rusya Devlet Başkanı, ülkesinin Ukrayna’daki askeri sanayi tesislerine yönelik sistematik olarak düzenlediği saldırılarda Oreşnik orta menzilli hipersonik balistik füzesini tam ölçekli olarak kullanmadıklarını kaydetti.

"Trump’ın teklifleri, barış anlaşmasının temelini oluşturabilir"

ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna krizini samimi şekilde çözmeye çalıştığını belirten Putin, "Trump’ın teklifleri, barış anlaşmasının temelini oluşturabilir." görüşünü paylaştı.

Vladimir Putin, ABD yönetiminin şu an İran kriziyle meşgul olduğuna dikkati çekerek "Eğer Ukrayna’daki kriz bölgesel nitelikteyse, İran’la ilgili kriz küresel niteliktedir. Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, küresel ekonomiyi etkiledi. Maalesef, Avrupa devletleri Ukrayna krizine küresel boyut kazandırmaya çalışıyor." şeklinde konuştu.

Avrupa’nın Ukrayna krizinin çözüm sürecinde yer alması için tarafsız olması gerektiğini vurgulayan Putin, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne (AB) üyeliğine değil, AB’nin askeri örgüte dönüşmesine karşı çıktıklarını söyledi.

"Avrupa’nın sömürgeci yaklaşımdan vazgeçmesi lazım"

Avrupa ülkeleriyle diyaloğa açık olduklarını dile getiren Putin, ancak bunun için Avrupa’nın sömürgeci yaklaşımdan vazgeçmesi ve Rusya ile eşit şekilde konuşması gerektiğinin önemine değindi.

Rusya’nın Avrupa’ya saldırmak istediği yönündeki iddiaların ise "saçmalık" ve "provokasyon" olduğunu vurgulayan Putin, NATO ile savaşmanın anlamsız olduğunu söyledi.

"ABD ve İran'ın, girişimlerinin olumlu sonuçlara yol açacağını umuyoruz"

Vladimir Putin, İran’la ilgili duruma ilişkin, "İran halkı, krizlerin çözümünde kendi çıkarlarının da dikkate alınması gerektiğini kanıtladı. İran halkı birlik içinde mücadele etti. Bu, sorunların nihai çözümünde mutlaka dikkate alınması gereken bir faktör." değerlendirmesinde bulundu.

ABD ve İran'ın krizin çözümüne yönelik girişimlerinin olumlu sonuçlara yol açacağı ve meselenin çözüleceği umudunu paylaşan Putin, Rusya’nın bu süreçte yardımcı olmak için elinden geleni yapmaya hazır olduğunu dile getirdi.

Filistin meselesinin İran ve Hürmüz Boğazı’ndaki durum nedeniyle unutulduğunu ileri süren Putin, "Bu trajedi devam ediyor." ifadesini kullandı.

- "ABD, Hindistan’a Rusya ile işbirliği konusunda baskı kurmaya çalışıyor"

ABD’nin Hindistan’a Rusya ile işbirliği konusunda baskı kurmaya çalıştığına işaret eden Putin, bunun uluslararası ve ikili ilişkileri zedelediğini belirtti.

Vladimir Putin, Hindistan ile ilişkileri geliştirmeye devam edeceklerini dile getirerek, "Hindistan’ı güvenilir ortak olarak görüyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Ermenistan'ın AB ile yakınlaşmasını değerlendiren Putin, bunun Ermenistan'ın Avrasya Ekonomik Birliğindeki üyeliğiyle çeliştiğini vurguladı.

Ukrayna'daki savaş sürerken Avrupa'da tatil yapan Rus turist sayısındaki artışın ciddi endişe yarattığı belirtilen mektupta, AB ile Rusya arasındaki vize kolaylığı anlaşmasının 2022'de askıya alınmasına rağmen uygulamanın üye ülkeler arasında eşit şekilde hayata geçirilmediği, bunun da "önemli bir eksiklik" oluşturduğu ifade edildi.

Mektupta, "Jeopolitik çatışma dönemlerinde AB'nin gücü birliğinde yatmaktadır. Ortak dış ve güvenlik politikamızın güvenilirliği ile kabul ettiğimiz kısıtlayıcı tedbirlerin etkinliği açısından uyumlu ve koordineli bir yaklaşım şarttır." değerlendirmesine yer verildi.

Rus vatandaşlarına 2025'te turizm amacıyla 477 bin 878 Schengen vizesi verildiğine ve bunların önemli bölümünün çok girişli vizeler olduğuna işaret edildi.

Bu durumun, AB Komisyonunun Rus vatandaşlarının zorunlu olmayan seyahatlerine karşı daha katı bir yaklaşım benimsenmesi yönündeki tavsiyeleriyle çeliştiği kaydedildi.

Mektupta, Schengen Bölgesi'ne kolay erişimin güvenlik risklerini artırdığı belirtilerek, Ukrayna'ya karşı savaşta görev yapmış yüz binlerce Rus askerinin Avrupa'ya giriş ihtimalinin endişe verici olduğunun altı çizildi.

Ayrıca farklı ülkelerin farklı vize politikaları uygulamasının "vize alışverişine" yol açtığı ve Schengen Bölgesi'nin genel güvenliğini tehlikeye attığı savunuldu.

Mektupta, Rus vatandaşlarına yönelik daha sıkı bir vize politikasının Schengen Bölgesi'nin güvenliği ve bütünlüğünün korunması açısından gerekli olduğu vurgulandı.

Bunun "ABD'nin Küba halkına yönelik baskı stratejisinin bir parçası" olarak değerlendirildiğine işaret edilen açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump tarafından 1 Mayıs'ta imzalanan 14404 sayılı Başkanlık Kararnamesi ile doğrudan ilişkili olduğu aktarıldı.

Açıklamada, "Bu karar sonucunda Küba, Visa ve Mastercard gibi uluslararası ödeme kartları üzerinden gerçekleştirilen mal ve hizmet ticaretinden gelir elde etme imkanını kaybetmektedir." ifadesi kullanıldı.

Ayrıca açıklamada, söz konusu yabancı bankanın, ABD'nin tedbirinin yürürlüğe gireceği 6 Haziran itibarıyla Kübalı kuruluşla yapılan anlaşmaların uygulanmasına devam edilmesinin yasa dışı ve imkansız hale geleceğini duyurduğu belirtildi.

Ülkedeki döviz işlemleri için mevcut ödeme yöntemlerinin kullanılmaya devam edeceği vurgulanan açıklamada, bunların nakit, Clasica ve Tropica ön ödemeli ulusal kartlar ile Mir ve UnionPay uluslararası kartlar olduğu bildirildi.

Açıklamada, Visa ve Mastercard işlemlerini yürüten yabancı bankanın adı paylaşılmadı.

ABD Başkanı Trump, mayıs ayı başında Küba hükümetine yönelik yaptırımları genişleten başkanlık kararnamesini imzalamıştı.

Beijing saatiyle 19.39’da modifiye edilmiş Uzun Yürüyüş-6 taşıyıcı roketiyle gerçekleştirilen fırlatmanın ardından uyduların planlanan yörüngelerine başarıyla yerleştiği bildirildi.

Söz konusu uydu grubu, Çin’in ticari amaçlı mega alçak yörünge uydu ağı Uzay Yelkeni (Qianfan) Takımyıldızı’nın bir parçasını oluşturacak.

Fırlatma merkezi tarafından verilen bilgiye göre, bu görev Uzun Yürüyüş taşıyıcı roket serisinin 648. uçuş görevi olarak kayıtlara geçti.

Kuzey Kore'ye son ziyaretini Kovid-19 salgını öncesinde 2019’da gerçekleştiren Şi, 7 yıl aradan sonra ülkeyi ziyaret ediyor. Şi'nin, ziyarette mevkidaşı Kim ile baş başa ve heyetler arası görüşmeler yapması bekleniyor.

Çin ve Kuzey Kore; Vietnam, Laos ve Küba ile dünyada komünist rejimle yönetilen 5 ülke arasında yer alıyor.

Kuzey Kore lideri, geçen yıl Pekin'i ziyaret etmişti

Kuzey Kore lideri Kim, en son İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 80. yıl dönümü dolayısıyla Pekin'de Tienanmın Meydanı'nda düzenlenen askeri geçit törenine katılmak için Eylül 2025'te Çin'i ziyaret etmişti.

Törende, aralarında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in de olduğu liderlerle bir araya gelen Kim, ilk defa çok taraflı buluşmada yer almıştı.

Xi'nin törende, en önde Putin ve Kim ile birlikte poz vermesi, ABD ve müttefiklerine yönelik meydan okuma olarak yorumlanmıştı.

Çin Başbakanı Li Çiang, bundan yaklaşık bir ay sonra, Kore İşçi Partisinin (WPK) 80. kuruluş yılı kutlamalarına katılmak üzere 9-11 Ekim 2025 tarihlerinde Kuzey Kore'yi ziyaret etmişti.

Çin Devlet Başkanı Xi, WPK'nın şubatta yapılan 9. Ulusal Kongresi'nde yeniden parti genel sekreterliğine seçilen Kuzey Kore lideri Kim'e tebrik mesajı yollamıştı.

Çin Dışişleri Bakanı Vang da nisan ayında Pyongyang'a ziyarette bulunmuş, mevkidaşı Choe Son-hui'nin görüşmesinin yanı sıra Kim tarafından da kabul edilmişti.

Trump ve Putin'in Çin ziyaretlerinin ardından geldi

Ziyaretin, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in geçen ay Çin'e yaptıkları peş peşe ziyaretlerin ardından gelmesi dikkati çekti.

ABD Başkanı 13-15 Mayıs'ta, Rus lider ise 19-20 Mayıs'ta Çin'e resmi ziyarette bulunmuştu.

Trump'ın ziyaretinde ABD ve Çin liderleri, Kuzey Kore'nin nükleer silahlardan arındırılması hedefinde hemfikir olduklarını belirtmiş, Putin'in ziyaretinde ise taraflar, yayımladıkları ortak açıklamada Kuzey Kore'ye yönelik diplomatik izolasyon ve ekonomik yaptırımlara karşı olduklarını vurgulamıştı.

Kalibaf’ın ekonomi yönetimiyle gerçekleştirdiği kapsamlı toplantıda, Çin ile ilişkilerin güçlendirilmesi ve ekonomik iş birliğinin kurumsal zeminde derinleştirilmesi ele alındı.

Toplantıya ekonomi, petrol ve sanayi yönetiminin yanı sıra Merkez Bankası ve Plan ve Bütçe Teşkilatı temsilcileri de katıldı.

İran ve Çin arasında ekonomik koordinasyon güçleniyor

Tahran’da gerçekleştirilen zirvede, İran’ın ekonomik önceliklerinin tek bir çerçevede toplanması ve Çin ile yürütülen iş birliklerinin daha koordineli hale getirilmesi hedeflendi.

Yetkililer, ekonomik süreçlerde yaşanan sorunların giderilmesi ve yeni iş birliği alanlarının oluşturulması amacıyla resmi önerilerin hazırlanması konusunda mutabakata vardı.

Kalibaf’ın yürüttüğü temasların, İran’ın Çin’i uzun vadeli stratejik ortak olarak konumlandıran yaklaşımının yeni aşaması olarak değerlendirildiği ifade edildi.

Enerji ihracatında demir yolu öne çıktı

İran tarafı, son dönemde enerji ihracatında alternatif taşımacılık kanallarını genişletmeye yöneldi. Bu kapsamda Çin’e yönelik petrol ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) sevkiyatlarında demir yolu kullanımının artırıldığı bildirildi.

Paylaşılan bilgilere göre yük trenleri üzerinden yapılan sevkiyatların sıklığı yükselirken, teslimat sürelerinde de önemli ölçüde azalma sağlandı.

Buna karşın demir yolu taşımacılığının kapasite açısından deniz taşımacılığına göre daha sınırlı olduğu ve büyük hacimli enerji sevkiyatlarında deniz rotalarının önemini koruduğu değerlendiriliyor.

Bölgesel gelişmeler ve Çin’in ekonomik tutumu masaya yatırıldı

Toplantıda ayrıca bölgesel gelişmeler, enerji güvenliği ve uluslararası ekonomik dengeler de ele alındı.

Açıklamada, UAEA'nın, Zaporijya Nükleer Güç Santrali yakınındaki Zaporijya Termik Santrali'nin bu sabah yoğun saldırıya uğradığı konusunda bilgilendirildiği ifade edildi.

Termik santralin nükleer santrale elektrik sağlanmasına katkıda bulunduğu belirtilen açıklamada, UAEA ekibinin, Zaporijya Termik Santrali yönünden duman yükseldiğini gördüğü ve "askeri hareketlilik" seslerini duyduğu kaydedildi.

Açıklamada, bu saldırının Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nin geri kalan tek elektrik hattı konusunda endişe uyandırdığı vurgulandı.

Elektrik hattının halen bağlı olduğu ifade edilen açıklamada, Zaporijya Termik Santrali personelinin saldırı nedeniyle sığınaklarda bulunduğu bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi, saldırı konusunda endişe duyduğunu belirterek, Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nde uzun süreli elektrik kesintisi tehlikesini önlemek için saldırıların derhal durdurulması çağrısında bulundu.

Zaporijya Nükleer Güç Santrali, Avrupa'nın en büyük nükleer santrali konumunda bulunuyor. Rus ordusu, Ukrayna'daki savaşın başlamasından sonra Mart 2022'de santralin kontrolünü ele geçirmişti.

Ülkesinin nükleer malzeme üretim kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kim, Kuzey Kore'de silah yapımında kullanılan nükleer malzeme üretim kapasitesinin 5 yıl öncesine kıyasla iki katından fazla arttığını belirtti.

Kim, ülkenin "nükleer savaş caydırıcılığını" hem nitelik hem de nicelik açısından güçlendirme ihtiyacının giderek arttığını ifade etti.

Kuzey Kore Merkezi Haber Ajansı (KCNA) Kim'in, santrifüj salonu olduğu değerlendirilen bir tesiste dar koridorlarda yürürken görüntülendiği fotoğrafları yayınladı.

Tarafların ayrıca, ABD'nin yönlendirmesiyle, Lübnan ordusunun belirli bölgelerde tek yetkili güç olarak kontrolü devralacağı "pilot bölgelerin" hızla oluşturulması konusunda anlaştığı kaydedildi.

Bu adımların kapsamlı bir barış ve güvenlik anlaşmasına zemin hazırlayacağı belirtilen açıklamada, İsrail ile Lübnan arasındaki ilişkinin yalnızca iki ülkenin egemen hükümetleri tarafından belirlenmesi gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, tarafların kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılması amacıyla 22 Haziran haftasında siyasi ve güvenlik müzakerelerine yeniden başlamayı kabul ettiği ve ABD'nin de geçiş sürecinde taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırmayı sürdüreceği kaydedildi.

Hizbullah'tan anlaşmaya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

İsrail Savunma Bakanından "işgal sürecek" açıklaması

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, ABD'de gerçekleştirilen 4’üncü tur müzakereler sonrası duyurulan şartlı kapsamlı ateşkese rağmen Lübnan’ın güneyindeki işgal ve saldırılarının süreceğini açıkladı.

Savunma Bakanı Katz, duyurulan ateşkes metninin Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve Litani Nehri'nin kuzeyine çekilmesinin yanı sıra İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki işgalinin sürdürmesini ve "hareket özgürlüğünü" kapsadığını iddia etti.

Washington arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin Lübnan’ın güneyinde yürüttükleri işgal ve saldırıların bir sonucu olduğunu ileri süren Katz, "Bu gerçeklik, Lübnan devleti ile bir barış anlaşmasına yol açabilir." ifadesini kullandı.

Bu gelişme, Endonezya Başsavcılığı'nın hükümetin amiral gemisi niteliğindeki "ücretsiz yemek programı"nın eski başkanı Dadan Hindayana'yı ihale usulsüzlükleri nedeniyle gözaltına almasından yalnızca bir gün sonra yaşandı. Yetkililer, kamuoyunda yankı uyandıran bu iki üst düzey yolsuzluk soruşturmasının birbiriyle bağlantılı olmadığını vurguladı.

Yolsuzlukla mücadele kurumu sözcüsü, Bakan Yardımcısı Karim'in yaklaşık on saat boyunca sorgulandığını ve şüpheli sıfatıyla gözaltı merkezine sevk edildiğini açıkladı. Söz konusu usulsüzlüklerin, Karim'in bir önceki Devlet Başkanı Joko Widodo döneminde göçmenlik işleri genel müdürü olarak görev yaptığı 2023-2024 yılları arasında gerçekleştiği belirtiliyor. Soruşturma kapsamında yedi şüphelinin daha kimliğinin tespit edildiği duyuruldu.

Devlet Başkanı Prabowo, 2024 yılında göreve başlarken kurumlar içindeki yolsuzluğu ortadan kaldırma ve doğal kaynakların yasadışı sömürüsüne son verme taahhüdünde bulunmuştu. Hükümet kanadından yapılan açıklamada, art arda yaşanan üst düzey gözaltıların beklentilerin dışında geliştiği ancak yürütülen yargı sürecine tam saygı duyulduğu ifade edildi.

Milli futbolcu, LaLiga'da sezonun golünü, 28. haftada Elche'yi 4-1 yendikleri maçın 89. dakikasında kalecinin öne çıktığını görerek kendi yarı sahasından rakip kaleye yaklaşık 70 metre uzaklıktan atmıştı.

Trump, İran'la müzakerelerin halen devam ettiğine işaret ederek "Müzakerelerin çok çok iyi gittiğini ilettiler. Eğer (anlaşma) olursa, olmayabilir de, ama olursa mesela bu hafta sonu olabilir." dedi.

İran'ın anlaşmayı imzalaması durumunda nükleer silah geliştirmeyeceği ve edinmeyeceği konusunu kabul etmiş olacağını vurgulayan ABD Başkanı, bunu Tahran'ın kabul etmeye çok yakın olduğunu söyledi.

"Teorik olarak bir anlaşmayı imzalamaya çok yakın sayılırlar. Aslında onlarla çok iyi anlaşıyoruz." diyen Trump, müzakere sürecinin olumlu şekilde sonuçlanmasından ümitli olduğunun altını çizdi.

Öte yandan Trump, İran'da gömülü halde bulunduğu bildirilen nükleer kalıntıların ne şekilde çıkarılacağıyla ilgili bir soruya yanıt verirken, bunu İran ile yapacaklarını dile getirdi.

Trump, "Biz bunu yapmak istiyoruz, onlar zaman zaman bu konuda fikir değiştiriyor. Ancak bu işler bittiğinde gidip o materyali alacak ve yok edeceğiz." şeklinde konuştu.

"İsrail ile Hizbullah birbirlerine saldırmayacak"

ABD Başkanı Trump, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarına ilişkin değerlendirmesinde ise söz konusu süreci "kontrol altına aldığı" ve İran'la müzakere sürecinin devam ettiği mesajını verdi.

Hizbullah yetkilileri ile yaptıkları görüşmelere atıfta bulunan Trump, "Aslında Hizbullah ile ilk kez görüştük. Dün, (İsrail'e) ateş açmayacaklarını kabul ettiler, İsrail de onlara ateş açmayacak." ifadelerini kullandı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun kendisi için "iyi bir ortak" olduğunu kaydeden Trump, "İsrail'in bize ihtiyacı vardı. Biz olmasak yaptıkları şeyleri yapamazlardı, hatta yanına bile yaklaşamazlardı. Bize ihtiyaçları vardı ve biz de onlara yardım ettik." dedi.

"Anlaşma sağlanır sağlanmaz Hürmüz Boğazı açılacak"

ABD Başkanı ayrıca, İran'la anlaşma sağlanır sağlanmaz Hürmüz Boğazı'nın açılacağını vurgulayarak bu konuda gerekli çalışmaların yapıldığını belirtti.

Boğazın sadece bazı yerlerinde deniz mayınlarının kaldığını ve bunların da hızla temizlenebileceğini savunan Trump, "İran'la anlaşma olur olmaz Hürmüz Boğazı derhal açılacaktır." dedi.

Trump ayrıca, İran'ın Kuveyt'e yönelik saldırıları konusundaki fikrinin sorulması üzerine, "Her şeyin bir sebebi vardır, biz onlara oldukça sert vurduk, onlar biraz kışkırtılmıştı, dolayısıyla karşılık veriyorlardı." değerlendirmesini yaptı.

Space Exploration Technologies Corp. resmî adıyla bilinen şirket, çarşamba günü yaptığı açıklamada, her biri 135 dolardan 555,6 milyon hisse satmayı planladığını bildirdi. Bu halka arz, 2019’da 26 milyar dolar (23 milyar €) toplayan Saudi Aramco’yu geride bırakarak SpaceX’in değerlemesini yaklaşık 1,77 trilyon dolar (1,56 trilyon €) seviyesine taşıyacak.

Bu tür bir değerleme, SpaceX’i dünyanın borsada işlem gören en değerli şirketleri arasına sokacak. Şu anda bunlardan yalnızca birkaçı, piyasa değeri yaklaşık 5,2 trilyon dolar (4,6 trilyon €) olan Nvidia da dahil olmak üzere, daha yüksek bir değere sahip.

Musk’ın kontrolü sürüyor

Forbes’un hesaplamalarına göre halka arz, Musk’ın şirketteki payının değerini de tahminen 223 milyar dolar (196 milyar €) artıracak. Bu da kâğıt üzerinde toplam servetini 1 trilyon doların (880 milyar €) üzerine taşıyabilir; ancak varlığının büyük bölümü hâlâ şirket hisselerine bağlı.

Yükselen değerlemeye rağmen zararlar devam ediyor

Şirket, rekor büyüklükte bir halka arz hedeflerken, SpaceX şu anda yılda milyarlarca dolar zarar ediyor. Düzenleyici başvurular, şirketin geçen yıl 18,7 milyar dolar (16,5 milyar €) gelir karşılığında 2,6 milyar dolar (2,3 milyar €) faaliyet zararı açıkladığını ve kayıpların 2026’nın ilk aylarına kadar sürdüğünü gösteriyor.

Halka arz izahnamesi, Ay ve Mars’a yapılacak görevlerin finansmanını ve Starlink uydu ağının genişletilmesini de içeren iddialı büyüme planlarını ortaya koyuyor. Belgede ayrıca, insanlığı “dinozorlarla aynı akıbeti paylaşmaya” sürükleyebilecek varoluşsal tehditler ufukta belirirken, Mars’ta “en az bir milyon sakinin” yaşayacağı kalıcı bir insan yerleşimi kurma yönündeki Musk’ın yıllardır dile getirdiği hedefi yineleniyor.

Yapay zeka hedefleri büyüme planlarının merkezine yerleşiyor

Yapay zeka, SpaceX’in büyüme stratejisinde belirgin bir yer tutuyor. İlk halka arz başvurusunda SpaceX, küresel yapay zeka pazarının 26,5 trilyon dolara (23,4 trilyon €) ulaşabileceğini öngördü. Ancak uzay tabanlı veri merkezleri de dahil bazı planlar, teknolojik açıdan hâlâ kanıtlanmış değil.

Analistlere göre yapay zeka, yalnızca SpaceX için değil, elektrikli otomobil üreticisi Tesla’nın da dahil olduğu Musk imparatorluğunun geneli için hayati önem taşıyacak. Wedbush Securities analisti Dan Ives, gelecekte iki şirketin birleşebileceğini bile öne sürüyor.

Buna karşın SpaceX’in yapay zeka alanındaki yetkinliği sorgulanıyor. Musk’ın yapay zeka girişimi xAI, sektör analistlerine göre OpenAI ve Anthropic gibi rakiplerin hızına yetişmekte zorlanıyor.

IDC analisti Arnal Dayaratna, şirketin başlıca yapay zeka ürünü olan Grok sohbet robotunun, “OpenAI, Anthropic ya da (Google’ın) Gemini’si olsun, alandaki diğer büyük oyuncuların sunduğu her şeyden daha az etkileyici” olduğunu söylüyor.

Güncellenen izahname, Musk’ın şirket üzerindeki kontrolünü de vurguluyor. Her biri 10 oy hakkı sağlayan B sınıfı hisseler sayesinde SpaceX CEO’su, halka arzdan sonra oy haklarının yaklaşık yüzde 82,4’ünü elinde tutmaya devam edecek.

Dayaratna, bunun SpaceX’in güçlü bir yapay zeka oyuncusu olma potansiyeli taşımadığı anlamına gelmediğini belirtiyor. Analiste göre şirket, kısmen Anthropic ile yürüttüğü bilişim ortaklığı ve Musk’ın SpaceX’e bu yılın sonlarına doğru 60 milyar dolar (53 milyar €) karşılığında yapay zeka kodlama aracı Cursor’ı satın alma hakkı tanıyan son anlaşması sayesinde öne çıkabilir; bu hamle, hâlihazırda OpenAI ve Anthropic ürünlerini kullanan kurumsal müşteriler için rekabeti kızıştırabilir.

SpaceX, halka arzdan elde edeceği net geliri yapay zeka ve roket iş kollarının altyapısını genişletmek, ayrıca Starlink Mobile’ı destekleyen uydu takımyıldızını güçlendirmek ve diğer yatırımları finanse etmek için kullanmayı planlıyor.

Şirket, Nasdaq borsasına “SPCX” koduyla kote olmayı ve en erken gelecek haftanın sonunda işleme başlamayı hedefliyor.

Ve yatırımcılar, devasa borsa çıkışı beklenen tek şirketin SpaceX olmasını da beklemiyor. Hafta başında Anthropic, gizli bir başvuruyla kendi halka arz sürecini resmen başlatmak için ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) gitti.

OpenAI henüz ilk SEC başvurusunu yaptığını bildirmedi, ancak ChatGPT’nin geliştiricisinin halka arzına geniş çapta kesin gözüyle bakılıyor.

Ives, “Bu halka arz, yıllarca durgun seyreden IPO faaliyetlerinin ardından kamu piyasaları için ilk büyük sınavı temsil ediyor; SpaceX, kısa süre sonra onu izlemesi beklenen yapay zeka devleri Anthropic ve OpenAI’a yolu açıyor” diye yazdı.

Yerel saatle 18.00'de sona erecek seçimlerde, 14.00 itibarıyla ülke genelindeki 14 bin 288 sandıkta 21,83 milyon seçmen oy kullandı.

Bu sayı 44,6 milyondan fazla seçmenin yüzde 48,9'unu oluşturuyor.

Öte yandan, 29-30 Mayıs'ta düzenlenen iki günlük erken oy kullanma uygulamasında 10,5 milyon kişi oy kullandı.

Seçimlerde 16 belediye başkanının yanı sıra 227 yerel yönetim başkanı ve yaklaşık 4 bin belediye meclisi üyesi belirlenecek.

Söz konusu seçim, eski Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol'un sıkıyönetim girişiminin ardından görevden alınması sonrası işbaşına gelen Lee Jae Myung yönetimi için ilk büyük seçim olarak değerlendiriliyor.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı yetkilisi Luku Maleyo Marius, Çinli uzmanları havalimanında karşıladı. Marius, Çin'in kritik bir dönemde sağladığı desteğin ülke için büyük önem taşıdığını belirterek, Pekin yönetiminin halk sağlığı krizlerinde Kongo'nun yanında olmaya devam ettiğini vurguladı.

Çinli uzman ekibinin başkanı Lu Ming ise ekibin, Kongo makamlarının ihtiyaçları doğrultusunda vakit kaybetmeden sahada çalışmaya başlayacağını söyledi. Lu, salgının değerlendirilmesi, vaka yönetimi, önleme ve kontrol mekanizmalarının güçlendirilmesi gibi alanlarda yerel sağlık kurumlarıyla yakın iş birliği içinde hareket edeceklerini ifade etti.

Çinli uzmanlar, sahip oldukları salgın yönetimi tecrübelerini yerel ekiplerle paylaşarak Ebola'nın yayılmasının kontrol altına alınmasına katkı sunmayı hedefliyor.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti, 15 Mayıs'ta 1976'dan bu yana görülen 17. Ebola salgınını resmen doğrulamıştı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise iki gün sonra salgını uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu ilan etmişti.

Çin Ulusal Sağlık Komisyonu tarafından gönderilen ilk ekip, salgın kontrolü konusunda deneyimli beş uzmandan oluşuyor. Uzmanların, yerel koşullara uygun müdahale yöntemleri konusunda bilgi paylaşımında bulunarak ülkenin Ebola ile mücadele kapasitesinin artırılmasına destek vermesi bekleniyor.

Öz, 11 Haziran'da başlayacak turnuva nedeniyle yoğun yolcu trafiği beklenen havalimanlarında Ebola tarama merkezleri kurulacağını belirterek, virüsle mücadele konusunda "iyi yapılandırılmış bir oyun planına" sahip olduklarını söyledi.

ABD Ulusal Sağlık Enstitüsünün hastalıkla mücadele konusunda yoğun çalışma yürüttüğünü kaydeden Öz, uluslararası turnuva süresince herhangi bir halk sağlığı sorunu yaşanmaması için gerekli tüm tedbirlerin alındığını vurguladı.

Öz, ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü Direktörü Jay Bhattacharya'nın alanında son derece başarılı bir isim olduğunu belirterek, Ebola salgınına ilişkin süreci etkin şekilde yönettiğini ifade etti.

Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölümüne neden oldu

Son dönemde Kenya merkezli olarak yeniden ortaya çıkan Ebola virüsünün yayılmasına ilişkin tartışmalar bazı ülkelerin ilave tedbirler almasına neden oluyor.

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin (KDC) Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıktı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınındaki köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verildi.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayıldı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaştı ve hastaların 11 binden fazlası yaşamını yitirdi.

Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu ve yönetim kurulu üyelerinin de yer aldığı milli takım kafilesini, Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal ve Miami Başkonsolosu Resul Şahinol karşıladı.

Milliler, otobüsle konaklayacakları otele geçti. Kafileyi, otel girişinde Türk taraftarlar bayraklarla ve tezahüratlarla destekledi. Başkan Hacıosmanoğlu, yolculuğun iyi geçtiğini söyledi.

Dünya Kupası'nda ABD, Avustralya ve Paraguay ile D Grubu'nda yer alan milliler, turnuva hazırlıkları kapsamında son maçını, 7 Haziran Pazar günü TSİ 01.00'de Inter Miami Stadı'nda Venezuela ile oynayacak. Bu karşılaşma ile Miami'deki hazırlıklarını tamamlayacak milli takım, 7 Haziran'da ana kamp merkezi olan Arizona'nın Mesa kasabasına gidecek.

A Milli Futbol Takımı, Dünya Kupası grup aşamasındaki ilk maçında ise 14 Haziran Pazar günü TSİ 07.00'de BC Place Vancouver Stadı'nda Avustralya ile karşı karşıya gelecek.