Güney Asya'nın siyasi fay hatlarında hareketlilik sürüyor. Yerel basına yansıyan haberlere göre, Bangladeş'te Nisan 2023'ten bu yana cumhurbaşkanlığı makamında bulunan Muhammed Şahabuddin istifa kararı aldı. Ülkeyi derinden sarsan ve rejim değişikliğiyle sonuçlanan 2024 olaylarının ardından gelen bu istifa, başkent Dakka'daki siyasi taşların henüz tam anlamıyla yerine oturmadığını gösteriyor. Şahabuddin'in görevi bırakması, bölgedeki siyasi istikrar arayışının yeni bir aşamaya geçtiğinin sinyali olarak okunuyor.

Hasina'nın Devrilmesi ve Sembolik Makamın Ağırlığı

Muhammed Şahabuddin, Bangladeş yakın tarihinin en büyük siyasi krizlerinden birinde kritik bir sorumluluk üstlenmişti. Ağustos 2024'te, gençlerin öncülük ettiği ve dönemin Başbakanı Şeyh Hasina'nın iktidardan düşmesiyle sonuçlanan halk ayaklanmasının ardından, geçici hükümet kurulana kadar geçen çalkantılı süreçte devletin zirvesinde o bulunuyordu. Bangladeş anayasal sisteminde cumhurbaşkanlığı büyük ölçüde sembolik bir makam olarak kabul ediliyor; yürütme yetkisi aslen başbakan ve kabinede toplanıyor. Ancak devletin başı sıfatını taşıyan Şahabuddin'in, özellikle kriz dönemindeki arabulucu ve gözetmen rolünün ardından istifa etmesi, ülkenin sivil idare ve demokratikleşme sancılarının devam ettiğine işaret ediyor.

USTR'den yapılan açıklamaya göre, çeşitli ekonomilerin zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatına yasak getirmemesi ve bu yasağı etkin şekilde uygulamamasıyla bağlantılı eylem, politika ve uygulamalara ilişkin 301. Bölüm soruşturmaları kapsamında nihai karar verildi.

Karar kapsamında, belirli ürün muafiyetlerine tabi olmak üzere ABD'nin ithalatının yüzde 99,4'ünü kapsayan 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi getirildi.

Söz konusu gümrük vergisi, zorla çalıştırma yoluyla üretilen ürünlerin ithalatına yasak getiren, karşılıklı ticaret anlaşmalarıyla bu yasağı taahhüt eden veya kısmi rejim uygulayan ticaret ortaklarına yüzde 10, böyle bir ithalat yasağı getirmeyen ticaret ortaklarına ise yüzde 12,5 olarak uygulanacak.

Arjantin, Bangladeş, Kamboçya, Kanada, Ekvador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Hindistan, Endonezya, Ürdün, Malezya, Meksika, Pakistan, Sri Lanka, Trinidad ve Tobago ile Birleşik Krallık yüzde 10 oranında gümrük vergisine tabi olacak.

Avrupa Birliği (AB) ve Tayvan menşeli ürünler için En Çok Kayrılan Ülke vergi oranı dikkate alınarak toplam vergi yükü yüzde 10, Japonya, Güney Kore ve İsviçre ürünleri için ise yüzde 12,5 olacak.

Çin, Hong Kong, Avustralya, Yeni Zelanda, Filipinler, Singapur, Tayland, Vietnam, Türkiye, Rusya, Norveç, Kazakistan, Bahreyn, Mısır, Irak, İsrail, Kuveyt, Libya, Fas, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Angola, Nijerya, Güney Afrika, Bahamalar, Brezilya, Şili, Kolombiya, Kosta Rika, Dominik Cumhuriyeti, Guyana, Nikaragua, Peru, Uruguay, Venezuela için ise gümrük vergisi oranı yüzde 12,5 olarak uygulanacak.

Söz konusu vergiler 24 Temmuz itibarıyla ABD'ye giriş yapan veya depodan çekilen ürünler için geçerli olacak.

ABD yönetimi, mart ayında zorla çalıştırılan iş gücüyle üretilen malların ithalatını yasaklamada ve bu yasağı etkin şekilde uygulamada yetersiz kaldıkları gerekçesiyle 60 ticaret ortağı hakkında 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında soruşturma başlatmıştı.

USTR'nin yeni tarife açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump'ın 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü kapsamında uygulamaya koyduğu ve 24 Şubat'ta yürürlüğe giren, en fazla 150 gün süreyle uygulanabilen yüzde 10 oranındaki küresel tarifenin süresinin dolmasına kısa süre kala geldi.

ABD Başkanı Trump, söz konusu tarifeyi, ABD Yüksek Mahkemesi'nin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayandırılarak uygulanan tarifelerin yasaya aykırı olduğuna hükmetmesinin ardından duyurmuştu.

Yüzde 10 oranındaki küresel tarifenin uygulanmasına ilişkin 150 günlük süre 24 Temmuz Cuma günü sona eriyor.

Açıklamada, Bakan Grande-Marlaska'nın orman yangınları nedeniyle "acil durum" ilan ettiği belirtildi.

Öte yandan yetkililer, yangınların yerleşim yerlerini tehdit etmesi ve kontrolden çıkması ihtimaline karşı tedbir amaçlı tahliyeleri de değerlendiriyor.

Madrid bölge yönetimine göre, orman yangınlarında durum "kritik" seviyede kalmaya devam ederken, bölgedeki 3 büyük yangın henüz kontrol altına alınabilmiş değil.

Açıklamada, 13. saldırı dalgasının TSİ 04.00'te "başarıyla" tamamlandığı belirtilerek, İran'ın komuta merkezleri, insansız hava aracı (İHA) depolama tesisleri, iletişim ağları, kıyı izleme merkezleri ve denizcilik kapasitelerinin hedef alındığı aktarıldı.

Saldırıların amacının İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemiler ve sivil denizcilere yönelik tehdidinin azaltılması olduğuna işaret edilen açıklamada, "Uluslararası su yolu (Hürmüz), İran Devrim Muhafızları Ordusunun son dönemdeki saldırılarına rağmen açıktır. ABD ordusunun desteğiyle ticari gemiler serbestçe boğazda hareket edebilmektedir." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, 50 bin ABD askerinin halihazırda Orta Doğu'da görev yaptığı bilgisi paylaşıldı.

İran basını: ABD, Ahvaz kenti ve Hürmüz Boğazı yakınındaki bölgeleri füzelerle hedef aldı

İran basını ise saldırıların ülkenin farklı bölgelerini hedef aldığını duyurdu.

İran Devlet Televizyonu, ABD'nin Irak sınırına yakın Huzistan eyaletindeki Ahvaz kentinin çevresindeki birçok noktayı füzelerle vurduğunu bildirdi. Haberde, Ahvaz'ın 7 ayrı bölgesinde patlama seslerinin duyulduğu, Andimeşk kenti yakınlarında da patlamaların meydana geldiği aktarıldı.

Saldırıların Hürmüz Boğazı çevresine de uzandığı belirtildi. İran basını, Keşm Adası'nın güney kıyılarında ve Hürmüzgan eyaletindeki Bender Abbas çevresinde patlama sesleri duyulduğunu aktardı.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı, Bender Abbas Limanı çevresine düzenlenen saldırılarda 2 kişinin yaralandığını bildirdi.

CENTCOM'un, ABD hesabından, konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Öğrencilerin okul derslerini destekleyen, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezi sınav ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na (YKS) hazırlık süreçlerine katkı sunan platform, zengin içerikleri, kişiselleştirilmiş öğrenme önerileri, ölçme ve değerlendirme uygulamaları ile gelişim takip araçları sayesinde öğrenme sürecinin daha planlı, etkili ve erişilebilir biçimde yürütülmesini destekledi.

Eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirme hedefi doğrultusunda hazırlanan MEBİ'de, konu anlatım videolarından özet içeriklere, video çözümlü sorulardan deneme ve tarama testlerine, çalışma planlarından ayrıntılı gelişim raporlarına kadar çok sayıda kaynak yer alıyor.

Yapay zeka destekli yönlendirmelerle öğrencilerin öğrenme ihtiyaçlarını belirlemelerine ve eksiklerini tamamlamalarına yardımcı olan platform, öğretmenlere de öğrencilerinin akademik gelişimlerini izleyebilecekleri kapsamlı araçlar sunuyor.

Platform, 2025-2026 eğitim öğretim yılı boyunca sürekli güncellenen içerikleri ve geliştirilen yeni özellikleriyle öğrencilerin bireysel öğrenme yolculuklarına eşlik etti.

Böylece MEBİ, yalnızca dijital içerik sunan bir platform olmanın ötesine geçerek öğrenci, öğretmen ve velileri aynı öğrenme ekosisteminde buluşturan bütünleşik bir eğitim ortamına dönüştü.

731 bin öğretmen, 852 bin veli platformdan yararlandı

MEBİ'ye bugüne kadar 4 milyon 92 bin 992 öğrenci, 731 bin 822 öğretmen ve 852 bin 69 veli giriş yaptı.

Platformdan yararlananların 556 bin 148'ini 5. sınıf, 472 bin 37'sini 6. sınıf, 222 bin 844'ünü 7. sınıf, 653 bin 424'ünü 8. sınıf öğrencileri oluşturdu.

9. sınıfta eğitim gören 451 bin 618 öğrenci, 10. sınıftan 423 bin 143 öğrenci, 11. sınıftan 295 bin 470 öğrenci, 12. sınıftan 440 bin 409 öğrenci ile üniversite sınavına hazırlanan 577 bin 899 mezun da platforma giriş yaparak sunulan hizmetlerden yararlandı.

Kullanım verilerine göre, öğrenciler, MEBİ'de sunulan dijital öğrenme içeriklerinden aktif şekilde yararlanıyor.

Temmuz 2025-Temmuz 2026 döneminde platformda 2,7 milyar sayfa etkileşimi gerçekleşti. Bu süreçte 683 bin 575 öğrenci, toplam 3 milyon 697 bin 783 deneme sınavını tamamlarken, 567 bin 208 öğrenci ise 3 milyon 444 bin 837 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli değerlendirme testini çözdü.

2026-2027 eğitim öğretim yılında yeni özellik ve içerikler eklenecek

Ortaokul ve lise öğrencileri ile üniversite sınavına hazırlanan mezunlara yönelik dijital öğrenme desteği sunan MEBİ; konu anlatım videoları, video çözümlü sorular, deneme sınavları, konu özetleri, etkileşimli içerikler ve yapay zeka destekli çalışma planlarıyla bireysel öğrenme süreçlerine katkı veriyor.

Platformda yer alan yapay zeka destekli analiz araçları sayesinde öğrenciler, öğrenme eksiklerini belirleyebiliyor, gelişimlerini takip edebiliyor ve ihtiyaçlarına uygun çalışma önerilerine ulaşabiliyor.

Kullanıcı ihtiyaçları, eğitim alanındaki gelişmeler ve sahadan alınan geri bildirimler doğrultusunda sürekli geliştirilen MEBİ'nin altyapısı düzenli olarak iyileştiriliyor.

Öğrencilerin bireysel öğrenme süreçlerini daha etkili desteklemek, öğretmenlerin izleme ve yönlendirme imkanlarını güçlendirmek ve velilerin sürece daha etkin katılımını sağlamak amacıyla hazırlanan yeni özellik ve içeriklerin de 2026-2027 eğitim öğretim yılında devreye alınması planlanıyor.

Bireysel öğrenme platformuna "mebi.eba.gov.tr" adresinden ve mobil uygulama marketlerinden erişilebiliyor.

Deneysel arkeoloji yöntemiyle yeniden inşa edilen tekne, Homeros'un destanlarının şekillendiği dönemin denizcilik anlayışını, gemi teknolojisini ve Akdeniz uygarlıklarının ortak kültürel mirasını görünür kılmayı hedefliyor.

Antik dönemde kullanılan kavela-zıvana tekniğiyle, metal bağlantı elemanları kullanılmadan inşa edilen tekne, dönemin marangozluk bilgisini ve gemi yapım geleneğini yansıtıyor. Baş kısmındaki at figürüyle dikkati çeken tekne, bir ulaşım aracı olmasının yanı sıra dönemin simgesel denizcilik kültürünü de temsil ediyor.

İzmir'in Urla ilçesindeki 360 Derece Tarih Araştırmaları Derneği yerleşkesinde, Foça Kazı Başkanlığı danışmanlığında, arkeolojik verilere dayanılarak tamamlanan tekne, geçen yıl aralık ayında özel bir operasyonla Troya Müzesi'ne taşınarak kalıcı sergi alanına yerleştirildi.

Troya denildiğinde çoğunlukla Truva Savaşı ve mitolojik anlatılar akla gelse de bölge, Ege Denizi ile Çanakkale Boğazı arasındaki stratejik konumu sayesinde tarih boyunca önemli bir denizcilik merkezi oldu.

Sergiyle Homeros'un destanlarının yalnızca edebi yönüne değil, anlatıların beslendiği denizcilik kültürüne de dikkatin çekilmesi amaçlanıyor.

Ünlü yönetmen Christopher Nolan'ın, Homeros'un Odysseia destanından uyarladığı "The Odyssey" filmiyle antik çağ anlatılarına yönelik ilginin yeniden artması üzerine hazırlanan tanıtım çalışmasında, yönetmene hitaben "Unuttuğun gemi Troya'da" mesajı verilerek Troya Müzesi'nde sergilenen dönem teknesine işaret ediliyor.

Troya Müzesi'ndeki antik dönem teknesi, Homeros'un anlatılarından ilham alan denizcilik kültürünü somut bir deneyime dönüştüren önemli kültürel miras çalışmaları arasında yer alıyor.

Bu sezon şimdiye kadar koşulan yarışlarda Mercedes pilotu Kimi Antonelli altı, takım arkadaşı George Russell iki, Ferrari pilotları Lewis Hamilton ile Charles Leclerc ise birer galibiyet elde etti.

Pilotlar ve takımlar klasmanının ilk 5 sırası şöyle:

Pilotlar

1. Kimi Antonelli (İtalya): 204

2. Lewis Hamilton (Büyük Britanya): 159

3. George Russell (Büyük Britanya): 154

4. Charles Leclerc (Monako): 126

5. Lando Norris (Büyük Britanya): 103

Takımlar

1. Mercedes: 358

2. Ferrari: 285

3. McLaren: 195

4. Red Bull: 151

5. Alpine: 61

APEC’in bakanlar düzeyindeki en önemli etkinliklerinden biri olan toplantı, Asya-Pasifik bölgesinde dijitalleşme ve bilgi iletişimi alanlarında işbirliğini ve deneyim paylaşımını teşvik eden kilit bir platform niteliği taşıdı. Katılımcılar, dijital ve yapay zekâ teknolojilerinin sağlık, eğitim, ulaştırma, tarım, sanayi ve kültür gibi alanlardaki potansiyelini harekete geçirme, yapay zekâ kazanımlarının herkes tarafından paylaşılmasını sağlama ve dijital ile yapay zekâ uçurumunu kapatmak amacıyla hızlı, güvenilir, erişilebilir ve dayanıklı dijital altyapı tesislerini inşa etme konularını ele aldı.

Çin bu yıl, 2001 ve 2014’ün ardından 12 yıl aradan sonra üçüncü kez APEC etkinlik dizisine ev sahipliği yapıyor. Yıl boyunca 11 farklı alanda bakanlar düzeyinde toplantı ve ilgili etkinlikler düzenlenecek.

Toplantı sonunda “2026 APEC Dijital ve Yapay Zekâ Bakanlar Deklarasyonu” (Chengdu Deklarasyonu) kabul edildi. Katılımcılar, dijital ve yapay zekâ teknolojilerinin Asya-Pasifik Topluluğu’nun inşasına güç katması konusunda mutabakata vardı. Bu deklarasyon, önümüzdeki dönemde APEC bünyesinde dijital ve yapay zekâ işbirliğinin derinleştirilmesine yönelik bir eylem çerçevesi oluşturdu.

Uzmanlar, deklarasyonun teknolojik kazanımların Asya-Pasifik bölgesindeki tüm ekonomilere ve halklara ulaşması yönünde güçlü bir mesaj ilettiğini, tarafların kapasite geliştirme, deneyim paylaşımı ve kamu eğitimi gibi çeşitli yollarla Asya-Pasifik halklarının dijital ve yapay zekâ becerisini artıracağını, dijital ve yapay zekâ teknolojilerinde inovasyonu teşvik ederken halklara daha fazla yarar sağlayacağını ve dijital ile yapay zekâ uçurumunu kapatmak için herkesin erişebileceği ve faydalanabileceği bir yapı oluşturacağını savundu.

Çin Ulusal Endüstriyel Bilgi Güvenliği Araştırma Merkezi Direktörü Jiang Mingtao, basına yaptığı açıklamada, 24 yıl önce düzenlenen APEC Telekomünikasyon Bakanlar Toplantısı’nın fiber optik kablo döşeme, ağ bağlantısı sağlama ve temel dijital bağlantı kurmaya odaklandığını hatırlattı. Jiang, günümüzde ise evrensel ve anlamlı dijital bağlantının ötesinde, dijital teknolojilerin kalkınmaya sağladığı güce daha fazla önem verildiğini vurguladı. Jiang, bunun temel amacının dijital ve yapay zekâ teknolojilerinin gelişimine ivme kazandırmak ve halklara mutluluk getirmek olduğunu söyledi.

Edinilen bilgilere göre, Çin’in yapay zekâ alanındaki çekirdek endüstri büyüklüğü 1,2 trilyon yuanı aşmış durumda. Aralık 2025 sonu itibarıyla endüstriyel işletmelerde dijital Ar-Ge tasarım araçlarının yaygınlaşma oranı yüzde 85,5’e, üretimin kritik aşamalarında dijital kontrol oranı ise yüzde 68,6’ya ulaştı.

İki Süper Güç Yapay Zeka Gündemiyle Buluşuyor

Küresel teknoloji rekabeti ve diplomatik ilişkilerin seyrini belirleyecek yeni bir ABD-Çin zirvesi için geri sayım başladı. ABD Başkanı Donald Trump, bu yılın başlarında başkent Pekin'e gerçekleştirdiği temaslar sırasında Beyaz Saray'a davet ettiği Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'i 24 Eylül'de ağırlayacağını duyurdu. Küresel jeopolitik dengeler açısından büyük önem taşıyan bu yüz yüze görüşmenin ana odağını, ülkeler arasındaki stratejik rekabetin temel unsuru haline gelen yapay zeka teknolojileri oluşturacak. İki liderin daha önceki görüşmelerinde de masada olan bu konu, sonbahardaki zirvede daha kapsamlı bir şekilde ele alınarak müzakerelerin kaldığı yerden devam etmesini sağlayacak.

Belarus ile Kalkınma Bankası ve Diplomatik Uyum

Çin yönetimi, temel çıkarlarını ilgilendiren konularda sergilediği sarsılmaz destekten ötürü Belarus'a olan takdirini yinelerken, iki ülke arasındaki ilişkileri kurumsal bir zemine oturtmayı hedefliyor. Bu kapsamda, taraflar dışişleri bakanlıkları arasında 2026-2027 dönemini kapsayan yeni bir istişare planına imza attı. Güvenlik alanındaki işbirliğini güçlendirme çağrısı yapan Pekin, aynı zamanda iki ülke arasındaki ekonomik bağları finanse edecek yeni bir kalkınma bankasının kurulması için hazırlıkların başlatılmasını gündeme getirdi.

Özbekistan ile Ortak Güvenlik ve Dev Altyapı Projeleri

Pekin'in Orta Asya'daki kilit partnerlerinden Özbekistan ile yürütülen diplomaside ise odak noktası, sanayileşme ve bölgesel bağlantısallık oldu. Dışişleri Bakanı Wang Yi, tarihi İpek Yolu'nu canlandırma hedefinin önemli bir ayağı olan Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projesinin ilerletilmesinin yanı sıra, yeni ve simgesel sanayileşme projelerinin hayata geçirilmesini teşvik etti. Ekonomik yatırımların güvenliğini sağlamak amacıyla, iki ülkenin ortak kolluk kuvvetleri ve güvenlik işbirliği mekanizmalarını çok daha aktif bir şekilde kullanması gerektiği vurgulandı.

Hukuki Engelleri Aşma Stratejisi: 301. Madde

Yeni vergiler, Washington’a uluslararası yargı kararlarına karşı daha geniş bir hareket alanı sağlayan 1974 Ticaret Yasası’nın 301. Maddesi kapsamında hayata geçirildi. ABD ithalatının %99,4’ünü kapsayan bu yeni tarife dalgasından petrol, doğal gaz, gübre ve belirli gıda ürünlerinin yanı sıra Kuzey Amerika Ticaret Anlaşması (USMCA) kapsamındaki entegre sanayi ürünleri muaf tutuldu. Hukuk uzmanları, ABD yönetiminin daha önce mahkemelerce tescillenen 301. Maddeyi kullanarak, Yüksek Mahkeme kararının yarattığı yasal boşluğu doldurduğunu ve %10'luk temel vergi tabanını koruma altına aldığını belirtiyor.

"İnsan Hakları" Söylemi ve Çin Hedefi

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, düzenlemenin temel gerekçesini haksız rekabeti önlemek ve zorla çalıştırmayla mücadele etmek olarak açıklasa da, kararın arka planında küresel ticaret dengelerini yeniden şekillendirme hedefi yatıyor. Yeni düzenleme kapsamında Arjantin, İngiltere, Endonezya ve Meksika gibi ülkelere %10 doğrudan vergi uygulanırken; AB üyeleri, Tayvan, Japonya ve Güney Kore için mevcut tarifelerle birleştirilerek %10 ila %12,5 seviyesinde nihai oranlar belirlendi. Uygur özerk bölgesindeki zorla çalıştırma iddiaları üzerinden doğrudan hedef alınan Çin’in de aralarında bulunduğu grubun vergi oranı ise %12,5 olarak belirlenerek, iki ülke arasındaki stratejik ticaret dengeleri korundu.

Müttefiklerden Tek Taraflı Karara Sert Tepki

ABD’nin "zorla çalıştırma" kılıfıyla getirdiği bu kapsamlı korumacı tedbirler, müttefikleri ve ticaret ortakları arasında hızla büyüyen bir tepki dalgasına yol açtı. Norveç, Avustralya ve Brezilya yönetimleri, söz konusu gümrük vergilerinin hiçbir haklı gerekçesi olmadığını belirterek kararın iptali için uluslararası girişimlerde bulunacaklarını ilan etti. Ticaretinin büyük bölümü ABD ile entegre olan Kanada ise karara karşı daha temkinli bir diyalog kapısı açık bırakmayı tercih etti. Küresel tedarik zincirlerinde yeni bir maliyet artışına yol açması beklenen bu adımın, müttefikler arasındaki ticaret diplomasisini önümüzdeki dönemde daha da germesi bekleniyor.

Bu dönüşüm, yalnızca teknolojik bir yenilik değil; tüketici alışkanlıklarından ticaret anlayışına kadar birçok alanı etkileyen kapsamlı bir değişim olarak değerlendiriliyor.

Dijital ödeme günlük hayatın ayrılmaz bir parçası

Çin'deki dijital ödeme ekosisteminin büyümesinde akıllı telefon kullanımının yaygınlaşması önemli rol oynadı. Mobil uygulamalar üzerinden saniyeler içinde ödeme yapılabilmesi, hem tüketicilere hem de işletmelere büyük kolaylık sağladı.

Özellikle QR kod teknolojisinin yaygınlaşmasıyla birlikte büyük yatırım gerektiren kartlı ödeme cihazlarına ihtiyaç azaldı. Küçük işletmeler, pazar esnafı ve sokak satıcıları dahi müşterilerinden dijital ödeme kabul edebilir hale geldi. Böylece mobil ödeme yalnızca büyük şehirlerde değil, ülkenin birçok bölgesinde günlük hayatın standart uygulamalarından biri oldu.

Neden QR kod kullanılıyor?

Çünkü QR kodun maliyeti tam anlamıyla sıfır. Bir sokak satıcısının tek ihtiyacı olan şey, bir kağıda bastırıp dükkânına asacağı bir QR kod görselidir. Müşterinin ise sadece kamerası olan, en ucuz model bir akıllı telefona sahip olması yeterli. Bu basitlik, teknolojinin Çin'in en ücra köşesindeki en küçük esnafa bile saniyeler içinde ulaşmasını sağlamış durumda.

E-ticaret ve dijital hizmetler

Uzmanlara göre Çin'deki dijital ödeme sistemlerinin hızlı yükselişinde e-ticaret sektörünün büyümesi de belirleyici etkenlerden biri oldu. Alışveriş, yemek siparişi, ulaşım, fatura ödemeleri ve kamu hizmetleri gibi birçok işlemin dijital platformlara taşınması, mobil ödeme kullanımını doğal bir ihtiyaç haline getirdi.

Kullanıcılar tek bir uygulama üzerinden para transferi yapabiliyor, alışveriş gerçekleştirebiliyor, taksi çağırabiliyor veya faturalarını ödeyebiliyor. Bu bütünleşik dijital yapı, ödeme sistemlerinin günlük yaşamın merkezine yerleşmesini sağladı.

Dijital ekonomi vizyonunun önemli bir parçası

Çin yönetimi de uzun yıllardır dijital ekonomiyi stratejik büyüme alanlarından biri olarak görüyor. Finansal teknolojilere yapılan yatırımlar, dijital altyapının güçlendirilmesi ve dijital yuan gibi projeler, ülkenin nakitsiz ekonomiye geçiş sürecini destekleyen önemli adımlar arasında gösteriliyor.

COVID-19 salgını sonrasında temassız ödeme yöntemlerine yönelik ilginin artması da bu dönüşümü daha da hızlandırdı. Günümüzde birçok işletme nakit ödeme kabul etmeye devam etse de tüketicilerin önemli bir bölümü alışverişlerini cep telefonlarıyla tamamlamayı tercih ediyor.

Dünyanın dikkatle takip ettiği model

Çin'in dijital ödeme sistemi, yalnızca ülke içinde değil uluslararası alanda da yakından izleniyor. Düşük maliyetli ödeme altyapısı, yüksek kullanıcı sayısı ve günlük hayatla kurduğu güçlü entegrasyon sayesinde Çin, dijital finans teknolojilerinde örnek gösterilen ülkeler arasında yer alıyor.

Uzmanlar, dijital ödeme sistemlerinin gelecekte daha fazla ülkenin ekonomik ve teknolojik dönüşümünde önemli rol oynayacağını değerlendirirken, Çin'in bu alandaki deneyiminin küresel ölçekte dikkat çekmeye devam edeceğini belirtiyor.

Planlı Baskın ve Güvenlik Endişesi

Narathiwat vilayetindeki bir güvenlik noktasına ağır silahlar ve el yapımı patlayıcılarla gerçekleştirilen saldırı, bölgedeki asimetrik çatışma dinamiklerinin tehlikeli boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi. Hükümet Sözcüsü Rachada Dhnadirek'in açıklamalarına göre, ayrılıkçı grupların operasyonel kapasitesini sergileyen ve askeri mühimmatların gasp edilmesiyle sonuçlanan bu eylem, tamamen masadaki barış arayışlarını sabote etmeyi amaçlıyor. Saldırganların izlerini hızla kaybettirmesi, bölgede yıllardır aşılamayan güvenlik zafiyetini yeniden tartışmaya açtı.

Tarihi İhtilaf ve Tıkanan Diploması

Tayland'ın Malezya sınırındaki Pattani, Yala, Narathiwat ve Songkhla vilayetlerini kapsayan krizin kökleri, ağırlıklı olarak Müslüman Malay nüfusun yaşadığı bağımsız Patani Sultanlığı'nın 1909 yılında dönemin Siyam Krallığı tarafından ilhak edilmesine dayanıyor. Çatışmaların yeni bir evreye girdiği 2004 yılından bu yana 7 bin 800'ü aşkın insanın hayatını kaybettiği bölgede, Malezya'nın arabuluculuğunda yürütülen barış görüşmeleri sık sık kesintiye uğruyor. Son dönemde Başbakan Anutin Charnvirakul yönetiminin ana ayrılıkçı grup olan Barisan Revolusi Nasional (BRN) ile müzakereleri yeniden başlatma kararlılığı göstermesi ve örgütün diyaloğa açık olduğunu duyurmasına rağmen, sahada tırmanan bu tür şiddet olayları masadaki kırılgan diplomatik zemini tehdit etmeye devam ediyor.

İklim Krizinin Orantısız Faturası

Felaketin en ağır vurduğu bölgelerden olan Afganistan'ın Nuristan ve Pakistan'ın Hayber Pahtunhva eyaletlerinde sel suları evleri, otelleri ve ticari işletmeleri adeta yuttu. Bu iki ülkede toplam 46 kişi hayatını kaybederken, 100'den fazla kişi yaralandı. Bölge halkı her şeyin sular altında kaldığını ve enkaz altında kalanları kurtarmak için iş makinelerinin aralıksız çalıştığını aktarıyor. Uzmanlar, bu tablonun arkasındaki yapısal soruna dikkat çekerek, Afganistan ve Pakistan'ın küresel karbon emisyonlarına yok denecek kadar az katkı sağlamasına rağmen iklim krizinin en ağır sonuçlarını yaşadığını vurguluyor. Artan seller, kuraklık, buzulların erimesi ve su kıtlığı, bu ülkelerdeki milyonlarca insanı sürekli bir tehdit altında yaşamaya zorluyor.

Hindistan'da Taşkınlar Yüz Binleri Evsiz Bıraktı

Krizin Hindistan ayağında ise felaketin merkez üssü, dünyanın en büyük nehirlerinden Brahmaputra'ya ev sahipliği yapan Assam eyaleti oldu. Komşu bölgelerdeki olağandışı yağışların nehir debilerini kritik seviyelerin üzerine çıkarmasıyla eyalet genelinde 650 binden fazla insan sel sularından etkilendi. Assam'da yetkililerin "görülmemiş bir yıkım" olarak nitelendirdiği taşkınlar, kısa süre içinde 36 kişinin hayatına mal oldu. Muson dönemlerinde düzenli olarak su baskınları yaşayan bölgede bu yılki yağış rejiminin şiddeti, altyapı yetersizlikleriyle birleşerek krizin boyutunu ve can kaybını ciddi şekilde artırmış durumda.

"Hızlı Mahkeme" Önerisine Muhalefetten Veto

Krizi hafifletmek amacıyla bir açıklama yapan Başbakan Modi, eğitim sistemine ve gençlerin geleceğine zarar verenlerin en ağır şekilde cezalandırılacağını belirterek süreci hızlandırmak için özel "hızlı mahkemeler" kurulacağını duyurdu. Hindistan'ın ağır işleyen adalet sistemini baypas etmeyi amaçlayan bu formül, eylemciler ve siyasi muhalefet tarafından yetersiz bulunarak hızla reddedildi. Ana muhalefet partisi lideri Rahul Gandhi ve protestoların öncüsü konumundaki sivil inisiyatifler, mahkemelerin sorunun kaynağını çözmeyeceğini savunarak Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın derhal istifa etmesini masaya tartışılmaz bir ön koşul olarak sürdü.

Sokaklarda Çatışma ve Parlamentoda Kilitlenme

Siyasi arenadaki bu tıkanıklık, başkentin güvenliğini doğrudan etkileyen sokak olaylarına dönüştü. Yeni Delhi merkezinde toplanan on binlerce eylemci ile güvenlik güçleri arasında yaşanan şiddetli çatışmalar, polisin göz yaşartıcı gaz ve cop kullanmasıyla sonuçlandı. Artan güvenlik endişeleri nedeniyle kentteki çok sayıda metro istasyonu ulaşıma kapatılırken, krizin yankısı parlamentoda da yasama faaliyetlerini durma noktasına getirdi. Muhalefet milletvekilleri Eğitim Bakanı'nın istifası talebiyle meclis oturumlarını bloke ederken, iktidar kanadı muhalefeti yapıcı bir tartışmadan kaçmakla suçluyor.

İşsizlik Öfkesi Siyasi Harekete Dönüştü

Başlangıçta sosyal medya üzerinden ironik bir tepki olarak doğan ve kısa sürede on binleri sokağa döken bu hareket, Hindistan'daki yapısal sorunların bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, meselenin yalnızca bir sınav sızıntısı olmadığını; genç nüfus arasındaki yüksek işsizlik oranları ve adil olmayan rekabet koşullarının bu patlamayı tetiklediğini vurguluyor. Ülke genelinde genişleyen bu itiraz dalgası, muhalefet cephesine parlamento çoğunluğunu tek başına sağlayamayan Modi hükümetini köşeye sıkıştırmak için nadir bulunan bir siyasi fırsat sunmuş durumda.

Nükleer Programın Dondurulması Öncelikli Hedef

Seul'ün bu stratejik manevrası, Kuzey Kore'nin nükleer kapasitesini artırmaya devam etmesi ve Yongbyon'daki tesislerinde yeraltı uranyum zenginleştirme ile plütonyum üretimi faaliyetlerini kesintisiz sürdürmesi gerçeğine dayanıyor. Güney Koreli yetkililere göre, nükleersizleşmeyi diyaloğun giriş kapısı olarak dayatmak diplomatik süreci tamamen kilitliyor ve bu gecikme Pyongyang'a nükleer cephaneliğini daha da genişletme fırsatı veriyor. Yeni politika, öncelikli olarak bu genişlemenin durdurulmasını ve sonrasında kalıcı bir nükleersizleşme müzakeresine geçilmesini öngörüyor.

Pyongyang'ın İki Düşman Devlet Söylemine Karşı Geçiş Formülü

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung'un gerilimi düşürmek adına sınır bölgelerindeki hoparlör yayınlarını durdurması ve propaganda broşürlerini engellemesi gibi adımlarına rağmen Kuzey Kore şu ana kadar uzlaşmaz tavrını sürdürüyor. 2023'ün sonlarında iki ülkeyi birleşme arayışındaki ortaklar yerine "iki ayrı düşman devlet" olarak tanımlayan Kuzey Kore Lideri Kim Jong Un, Seul'ün Washington ile olan yakın ittifakını gerekçe göstererek diyalog çağrılarını reddetmeye devam ediyor. Bu tablo karşısında Seul, söz konusu "iki düşman devlet" realitesini diplomatik bir adımla "barışçıl iki devlet" ilişkisine evrilterek nihai birleşme yolunda bir geçiş aşaması olarak kurgulamayı tartışıyor. Buna ek olarak, resmi söylemde Kuzey Kore için ülkenin resmi adının kısaltması olan "Choson" ifadesinin kullanılması da Seul'ün gündemindeki yumuşama adımları arasında yer alıyor.

Küresel Güç Dengeleri ve Yeni Fırsat Pencereleri

Bölgesel krizin çözümü, iki ülke arasındaki ikili çabaların ötesinde uluslararası güç dengelerine de derinden bağlı. Güney Kore yönetimi, Pyongyang ve Washington cephelerinde yeniden müzakere masasına oturmak için "stratejik bir talep" olduğuna inanıyor. Bu bağlamda, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında gerçekleşmesi beklenen üst düzey görüşmeler, Seul tarafından diplomatik girişimleri yoğunlaştırmak ve Kore Yarımadası'ndaki barış sürecine ivme kazandırmak için kritik bir fırsat penceresi olarak değerlendiriliyor.

"Güçlü ülke, güçlü orduyla mümkündür"

Resepsiyonda konuşan Çin Halk Cumhuriyeti'nin Ankara Büyükelçiliği Savunma Ataşesi Yang Jianjun, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun 99 yıllık tarihinde ülkenin bağımsızlığına, kalkınmasına ve güvenliğine önemli katkılar sunduğunu belirtti.

Yang, Çin ordusunun ülkenin egemenliği, güvenliği ve kalkınma çıkarlarının korunmasında güçlü bir güvence oluşturduğunu, aynı zamanda dünya barışına da önemli katkılar sağladığını ifade etti.

"Güçlü bir ülkenin güçlü bir orduya sahip olması gerekir; ulusal güvenlik ancak güçlü bir orduyla güvence altına alınabilir." diyen Yang, Xi Jinping'in Orduyu Güçlendirme Düşüncesi doğrultusunda, Parti'nin komutasına bağlı, savaşma ve kazanma kabiliyetine sahip, disiplinli ve dünya standartlarında bir ordu inşa etme hedefiyle ilerlediklerini söyledi.

Çin'in egemenliğini, güvenliğini ve kalkınma çıkarlarını korumaya yönelik stratejik kabiliyetlerini sürekli geliştirdiğini vurgulayan Yang, halk ordusunun görevlerini yerine getirmesi ve bölgesel ile küresel barışın korunmasına katkı sağlaması için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Çin'in barışçıl kalkınma yoluna bağlı olduğunu ve aktif savunma stratejisi izlediğini belirten Yang, ülkenin savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 1,5'i seviyesinde bulunduğunu, bunun dünya ortalaması olan yüzde 2,6'nın altında olduğunu söyledi.

Yang Jianjun: Çin hegemonya peşinde değil

"Biz saldırıya uğramadıkça saldırmayız; ancak saldırıya uğrarsak mutlaka karşılık veririz." ifadelerini kullanan Yang, Çin'in hiçbir zaman hegemonya peşinde koşmayacağını, yayılmacı bir politika izlemeyeceğini ve nüfuz alanları oluşturmayı hedeflemediğini dile getirdi.

Dünyanın son yüzyılın en büyük değişimlerinden geçtiğini ifade eden Yang, Çin'in Küresel Kalkınma Girişimi, Küresel Güvenlik Girişimi, Küresel Medeniyet Girişimi ve Küresel Yönetişim Girişimi'ni kararlılıkla hayata geçirmeye devam edeceğini, uluslararası sorumluluklarını aktif şekilde yerine getireceğini söyledi.

Çin'in Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri arasında barışı koruma operasyonlarına en fazla personel katkısı sağlayan ülke olduğunu belirten Yang, aynı zamanda BM barışı koruma operasyonlarına en fazla mali katkı sağlayan ikinci ülke konumunda bulunduğunu ifade etti.

Yang, Çinli barış gücü personelinin bugüne kadar 20'den fazla ülke ve bölgede görev yaptığını, toplam 50 binden fazla personelin BM misyonlarında yer aldığını söyledi. Güney Sudan'dan Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ne kadar birçok bölgede görev yapan Çinli askerlerin fedakârlıklarıyla öne çıktığını belirten Yang, "Peace Ark" hastane gemisinin de 40'tan fazla ülkede 370 binden fazla kişiye sağlık hizmeti sunduğunu kaydetti.

Çin'in kendi kalkınmasıyla birlikte dünya barışına katkı sağlamayı sürdüreceğini vurgulayan Yang, dünya ülkelerinin silahlı kuvvetleriyle karşılıklı güveni artırmayı, açıklık temelinde kalkınmayı teşvik etmeyi ve iş birliği yoluyla ortak kazanımlar elde etmeyi hedeflediklerini belirtti. Bu doğrultuda İnsanlığın Ortak Kader Topluluğu vizyonuna katkı sunmaya devam edeceklerini söyledi.

Çin'den Türkiye ile askeri iş birliğini güçlendirme mesajı

Çin ile Türkiye arasındaki askeri ilişkilerin son yıllarda önemli ölçüde geliştiğine dikkat çeken Yang, iki ülke silahlı kuvvetleri arasındaki her düzeyde temasların arttığını ve farklı alanlardaki iş birliğinin istikrarlı şekilde ilerlediğini ifade etti.

Bu yıl Çin ile Türkiye arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının 55. yıl dönümü olduğunu hatırlatan Yang, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in stratejik yönlendirmeleri sayesinde ikili ilişkilerin sürekli derinleştiğini söyledi.

Yang, iki ülke silahlı kuvvetlerinin devlet başkanları arasında varılan mutabakatları hayata geçirerek stratejik iletişimi güçlendirmesini, siyasi karşılıklı güveni artırmasını ve karşılıklı faydaya dayalı iş birliğini genişletmesini temenni ettiklerini belirterek, kadim İpek Yolu'yla birbirine bağlanan iki büyük medeniyetin yeni dönemde ilişkilerini daha da ileri taşıyacağına olan inancını dile getirdi.

"Türk ve Çin orduları karşılıklı güven temelinde iş birliğini sürdürüyor"

Milli Savunma Bakanlığı Savunma ve Güvenlik Genel Müdürü Korgeneral İlkay Altındağ ise, Türkiye ile Çin arasındaki köklü ilişkilere dikkat çekti.

Türkiye ve Çin'in tarih boyunca güçlü devlet geleneklerine sahip iki ülke olduğunu belirten Altındağ, iki ülke arasındaki bağların bugün siyasi, ekonomik ve kültürel alanların yanı sıra askeri ve savunma alanlarında da gelişmeye devam ettiğini söyledi.

Orduların yalnızca kendi ülkelerinin güvenliğini sağlamakla kalmadığını vurgulayan Altındağ, küresel barış, istikrar ve huzurun korunmasında da önemli sorumluluklar üstlendiklerini ifade etti.

Günümüzün hızla değişen güvenlik ortamı ile asimetrik tehditlerin, köklü geçmişe sahip ordular arasında stratejik iş birliği ve vizyoner ortaklıkları daha da önemli hale getirdiğini belirten Altındağ, Türk Silahlı Kuvvetleri ile Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun karşılıklı saygı ve güven temelinde iş birliğini sürdürdüğünü kaydetti.

Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun gelecek yıl kutlayacağı 100. kuruluş yıl dönümüne de değinen Altındağ, iki ülke arasındaki askeri eğitim, savunma teknolojileri ve stratejik iş birliğinin önümüzdeki dönemde daha da derinleşeceğine olan inancını dile getirdi.

Konuşmasının sonunda Altındağ, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun 99. kuruluş yıl dönümünü kutlayarak, iki ülke arasındaki dostluk ve iş birliğinin güçlenerek devam etmesi temennisinde bulundu.

Program, konuşmaların ardından gerçekleştirilen aile fotoğrafı çekimi ve davetlilere verilen resepsiyon yemeğiyle sona erdi.

El-Udeyri Kampı'ndaki ABD askerlerinin konuşlandığı alanlar ile 2 helikopter hangarının da vurulduğu öne sürülen saldırılarda bazı ABD askerlerinin öldüğü veya yaralandığı ve çok sayıda helikopter ile İHA'nın hasar gördüğü savunuldu.

Devrim Muhafızları, ABD'nin İran'daki telekomünikasyon kulelerine düzenlediğini iddia ettiği saldırılara karşılık olarak bir telekomünikasyon kulesini de hedef aldığını ileri sürdü.

Deprem bölgelerinde halen 30 bini gönüllü olmak üzere 60 bini aşkın kişinin görev yaptığını belirten Rodriguez, afetzedeler için insani yardım malzemeleri ve temiz su dağıtımının kesintisiz sürdüğünü ifade etti.

Ulusal basında çıkan habere göre, depremlerin meydana geldiği 24 Haziran'dan bu yana bölgede toplam 1463 artçı sarsıntı kaydedildi.

Kayıp yakınlarının başvuruda bulunabilmesi amacıyla kurulan "Venezuela Depremi Kayıpları (Desaparecidos Terremoto Venezuela)" adlı sivil girişimin internet sitesinde, şu ana kadar 30 binden fazla kişi için kayıp bildirimi yapıldığı bilgisi yer aldı.

Venezuela'da 2 büyük deprem meydana gelmişti

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), 24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde 2 deprem meydana geldiğini bildirmişti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), 26 Haziran'daki açıklamasında, depremlerin doğrudan yol açtığı fiziksel hasarın maliyetini 6,7 milyar dolar olarak hesaplamıştı.

Çarşamba günü yapılan 15 dakikalık duruşmada, Yargıç Alvin Hellerstein, her iki tarafın avukatlarının talebi üzerine dava tarihini belirledi.

Maduro'nun avukatı Barry Pollack, öncelikle devlet dokunulmazlığı gerekçesiyle iddianameye itiraz edeceğini, çünkü bu itiraz başarılı olursa Maduro'nun davayı sürdürmesine gerek kalmayacağını söyledi.

3 Ocak'ta ABD askeri güçleri Venezuela'ya karşı geniş çaplı bir saldırı başlattı ve Maduro ile eşini zorla yakalayarak New York'a götürdü. ABD saldırıları uluslararası toplumu şok etti ve dünya çapında kınama ve ciddi endişelere yol açtı.

Maduro, 5 Ocak'taki ilk duruşmasında, uyuşturucu kaçakçılığı da dahil olmak üzere kendisine yöneltilen tüm ABD suçlamalarını reddetti.

Çift, Caracas'ta yakalanmalarından bu yana New York, Brooklyn'deki Metropolitan Gözaltı Merkezi'nde tutuklu bulunuyor.

Haliç Tersanesi bünyesindeki İstanbul Sanat Müzesi’nde kapılarını açan etkinlik, Asya’nın yükselen teknolojik gücünün toplumsal dönüşümle, özellikle de kadınların ve kız çocuklarının dijital dünyadaki rolüyle nasıl harmanlandığını gözler önüne seriyor.

1980'lerden bu yana tüm dünyaya "Serbest Ticaret" ve "Küreselleşme" kavramlarını dayatan Batı, neden bugün aniden korumacı politikalara ve gümrük vergilerine geri döndü? Donald Trump'ın ilk dönemi ile başlayan, Joe Biden döneminde devam eden ve bugün doruğa çıkan bu ekonomik savaşın temelinde ne yatıyor? ABD'nin iddia ettiği gibi Çin sadece "ucuz iş gücü" ve "kopya ürün" üreten bir ülke mi, yoksa yapay zeka ve 5G teknolojilerinde Batı'yı tahtından eden yeni bir hegemon mu?