Sırbistan'da siyasi takvim yeniden yazılıyor. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, 9 Eylül Çarşamba günü imzaladığı kararname ile ülke parlamentosunu resmen feshederek 25 Ekim 2026 tarihinde erken parlamento seçimlerine gidilmesinin önünü açtı. Bu karar, Vucic'in daha önce yaptığı "Salı günü açıklayacağım" açıklamasının ardından beklenen bir adım olarak geldi.
Kararın arka planında ise Kasım 2024'te Novi Sad'daki tren istasyonu çatısının çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybettiği facianın ardından patlak veren ve yaklaşık iki yıldır aralıksız devam eden büyük ölçekli hükümet karşıtı protestolar yer alıyor. Göstericiler, yetkilileri yolsuzluk ve ihmalle suçlarken, Vucic bu erken seçim kararını "halkın iradesine doğrudan başvurma" ihtiyacı olarak nitelendirdi.
"Üçüncü Başbakanlık Dönemi" için yol haritası
Hükümetin 7 Eylül'deki resmi teklifinin ardından süreci hızlandıran Vučić, bu seçimlerde Sırp İlerleme Partisi'nin (SNS) başbakan adayı olarak yarışacağını teyit etti. Partisinin desteklediği "Aleksandar Vucic - Birleşik Sırbistan" listesinin başında yer alacak olan lider, seçim kampanyasına aktif olarak katılabilmek için 2017'den beri sürdürdüğü cumhurbaşkanlığı görevinden istifa edeceğini açıkladı. Anayasa uyarınca iki dönem sınırı nedeniyle tekrar cumhurbaşkanı olamayacak olan Vucic, bu hamlesiyle siyasi kariyerine başbakanlık koltuğunda devam etmenin yolunu arıyor.
Sırbistan yeni bir cumhurbaşkanı seçmek için ise ayrı bir sandığa gidecek. Yerel kaynaklara göre cumhurbaşkanlığı seçiminin Aralık 2026 veya Ocak 2027'de yapılması planlanıyor.
Uluslararası rüzgarlar ve iç siyaset
Bu kritik süreç, dış politikada da hassas bir döneme denk geliyor. Karar, geçtiğimiz günlerde Bosnalı Sırp eski komutan Ratko Mladic'in Belgrad'da devlet töreniyle toprağa verilmesinin ardından Avrupa Birliği'nden gelen sert eleştirilerin hemen sonrasında alındı.
Uzun süredir Rusya ve Çin ile yakın ilişkiler yürüten Vucic yönetiminde Sırbistan'ın AB üyelik sürecinin durma noktasına gelmesi, Brüksel ile ilişkileri gergin tutuyor. Gözlemciler, 25 Ekim'deki erken seçimin Vucic ve partisi için 2012'den bu yana iktidarda oldukları dönemdeki en büyük siyasi meydan okuma olacağını belirtiyor.
