Küresel jeopolitiğin ve ekonomik güç dengelerinin giderek daha fazla Asya'ya kaydığı bir dönemde, Şanghay İşbirliği Örgütü (SİÖ) 25. kuruluş yıl dönümünü Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te gerçekleştirilen kritik bir liderler zirvesiyle kutluyor. "Sürdürülebilir Barış, Kalkınma ve Refah İçin Birlikte" ana temasıyla toplanan uluslararası zirve; Çin, Rusya, Hindistan ve İran'ın yanı sıra örgüte diyalog ortağı statüsünde katılan Türkiye'nin de aralarında bulunduğu devasa bir diplomasi ağına ev sahipliği yapıyor. 1996 yılında "Şanghay Beşlisi" olarak temelleri atılan ve bugün on tam üyeye ulaşarak dünyanın en geniş bölgesel organizasyonlarından biri haline gelen örgüt, bu tarihi buluşmada yalnızca bölgesel çatışmaları değil, küresel ticaretin ve yeni teknoloji hamlelerinin geleceğini de şekillendirmeye hazırlanıyor.
Başkentte yoğun diplomasi trafiği ve kritik ikili temaslar
SİÖ Devlet Başkanları Konseyi toplantısı, resmi çok taraflı oturumların ötesinde küresel krizlerin çözümüne yönelik devasa bir mekik diplomasisi platformu işlevi görüyor. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov'un ev sahipliğinde başkente ulaşan devlet başkanları, genişletilmiş formatlı toplantılar öncesinde stratejik ikili görüşmelere hız verdi. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in ev sahibi Kırgızistan yönetimiyle başlattığı temasların yanı sıra, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in; Çin, Hindistan, Kazakistan, İran ve Ermenistan liderleriyle gerçekleştireceği diplomatik toplantı serisi, Avrasya'daki güç dengeleri açısından belirleyici bir nitelik taşıyor. Zirvenin en çok dikkat çeken diplomatik temaslarından bir diğeri ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rus mevkidaşı Putin arasında gerçekleşecek olan görüşme. Uluslararası kamuoyunun yakından izlediği bu buluşmada, uzun süredir devam eden Ukrayna krizinin, Karadeniz'deki güvenlik mimarisinin ve iki ülke arasındaki makroekonomik ilişkilerin derinlemesine değerlendirilmesi bekleniyor.
Zirvenin odak noktası: Yeni nesil işbirliği ve Bişkek bildirisi
Tarihi zirvenin ana çalışma ajandasında, SİÖ'nün kuruluş yıllarındaki geleneksel sınır ve güvenlik meselelerinin çok ötesinde, yeni dönemin vizyoner başlıkları yer alıyor. Liderler; terörle mücadele, ticaret hacminin genişletilmesi ve enerji güvenliği gibi kronikleşen dosyaların yanı sıra ulaştırma koridorlarının entegrasyonu, kıtalararası bağlantısallık, dijital işbirliği ve yapay zeka politikaları gibi 21. yüzyılın stratejik alanlarını masaya yatırıyor. Çeyrek asırlık örgütün gelecekteki pusulasını belirleyecek olan bu yoğun müzakerelerin sonunda, kurumsal vizyonu özetleyen 25. Yıl Bişkek Bildirisi'nin uluslararası kamuoyuna resmen ilan edilmesi öngörülüyor. Bildiriyle eş zamanlı olarak, üye ve ortak ülkeler arasında ekonomiden çevre politikalarına uzanan geniş bir yelpazede çok sayıda somut işbirliği belgesinin de imzalanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor.
