Birleşmiş Milletler (BM), uluslararası sistemde çoklu krizlerin yaşandığı bir dönemde yeni genel sekreterini seçmek için kritik süreci başlattı. Mevcut Genel Sekreter António Guterres'in ikinci döneminin bu yılın sonunda dolacak olması nedeniyle, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi perşembe günü yedi adayın destek seviyesini ölçmek amacıyla ilk kapalı oturum eğilim yoklamasını (straw poll) tamamladı. Konsey'in temmuz ayı dönem başkanlığını yürüten Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin BM Daimi Temsilcisi Zenon Mukongo Ngay, gizli oylamanın ardından yaptığı açıklamada, sonuçların kamuoyuyla paylaşılmayacağını ve adayların yalnızca kendi daimi temsilcilikleri aracılığıyla bilgilendirileceğini duyurdu.
Sonuçlar "Şeffaflık ve Verimlilik" Dengesiyle Gizli Tutuluyor
Uluslararası basının yakından takip ettiği bu gayriresmi oylamalar, BM Genel Kurulu'na resmi bir tavsiyede bulunmadan önce Konsey üyeleri arasındaki mutabakat zeminini test etmeyi amaçlıyor. Güvenlik Konseyi Dönem Başkanı Ngay, oylama sonuçlarının resmi olarak açıklanmama nedenini "sürecin kapalı yürütülmesi geleneği" ve "spekülasyonların önüne geçilmesi" olarak açıklarken, hem şeffaflığı hem de verimliliği aynı anda gözettiklerinin altını çizdi. Gelecek oylamanın tarihi henüz netleşmezken, sürecin ağustos ayında dönem başkanlığını devralacak olan Danimarka'nın yönetiminde devam etmesi bekleniyor. Bir adayın Genel Kurul'a tavsiye edilebilmesi için Konsey'in beş daimi üyesinden (ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa) veto yemeden en az dokuz oy alması gerekiyor.
Liderlik Yarışında Dört Kadın, Üç Erkek Aday
BM tarihindeki ilk kadın genel sekreterin seçilip seçilmeyeceği tartışmaları eşliğinde, yarışa yedi üst düzey isim katılıyor. Uluslararası alanda tanınan bu adaylar şunlar:
· Michelle Bachelet (Şili): Eski Şili Devlet Başkanı ve eski BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri.
· Maria Fernanda Espinosa (Ekvador): Eski BM Genel Kurul Başkanı, eski Dışişleri ve Savunma Bakanı.
· Rafael Mariano Grossi (Arjantin): Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) mevcut Genel Müdürü.
· Rebeca Grynspan (Kosta Rika): Eski Kosta Rika Devlet Başkan Yardımcısı ve mevcut BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı Genel Sekreteri.
· Olara Otunnu (Uganda): Eski BM Genel Sekreter Yardımcısı.
· Carolyn Rodrigues Birkett (Guyana): Guyana'nın BM Daimi Temsilcisi.
· Macky Sall (Senegal): Eski Senegal Devlet Başkanı.
Uzmanlar, sürecin önümüzdeki aylarda birden fazla eğilim yoklamasıyla devam edeceğini ve yeni genel sekreterin Eylül veya Aralık ayları arasında seçilerek 1 Ocak'ta göreve başlamasının öngörüldüğünü belirtiyor.
