Dünyada artan jeopolitik gerilimler ve ekonomik belirsizlikler, uluslararası sistemin yapısını ve krizlere müdahale kapasitesini yeniden tartışmaya açıyor. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, 90'dan fazla ülkeden Birleşmiş Milletler (BM) dahil çeşitli uluslararası kuruluş ve devlet temsilcilerini bir araya getiren 2026 Küresel Yönetişim Forumu'nda, mevcut küresel açmazların aşılması için köklü reformlara ihtiyaç duyulduğunu belirtti. "Güven ve İşbirliğini Yeniden Tesis Etmek" temasıyla düzenlenen zirvede konuşan Wang, BM merkezli çok taraflı sistemin korunması gerektiğini vurgularken, büyük güçleri uluslararası krizlerde ahlaki ilkelere ve eşitlik prensibine uymaya davet etti. Çin yönetiminin küresel sorunlara alternatif bir çözüm olarak sunduğu "Küresel Yönetişim Girişimi'nin" giderek artan önemine dikkat çeken Bakan, uluslararası uyuşmazlıkların askeri yöntemlerle değil, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir güvenlik anlayışıyla barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğinin altını çizdi.
Küresel Güney için uluslararası sistemde reform talebi
Zirvenin en önemli diplomatik mesajlarından birini, gelişmekte olan ülkelerin küresel karar alma mekanizmalarındaki konumunun güçlendirilmesi oluşturdu. Küresel Güney ülkelerinin uluslararası finans sisteminde ve BM Güvenlik Konseyi'nde daha güçlü ve adil bir şekilde temsil edilmesi gerektiğini savunan Wang Yi, bu doğrultuda tüm tarafların uzlaştığı bir yol haritasıyla finansal reformların hızlandırılmasını talep etti. Batı merkezli kurumlara karşı Çin'in dış politika vizyonunda öne çıkan BRICS ve Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) gibi platformların uluslararası sistemde daha etkin rol alması gerektiği belirtilirken, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) merkezli serbest ticaret rejiminin korunması ve BM 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi'ne sadık kalınması yönünde uluslararası topluma çağrı yapıldı.
Yeni teknolojiler ve yapay zekada ortak kural arayışı
Çin diplomasisinin geleneksel uluslararası ilişkiler alanlarının ötesine geçerek teknolojik ve coğrafi yeni sınırlara odaklanması, forumun dikkat çeken bir diğer makro gündem maddesiydi. Wang Yi, uluslararası rekabetin hızla tırmandığı derin denizler, kutup bölgeleri ve uzay gibi alanların birer jeopolitik çatışma sahası yerine küresel iş birliği platformlarına dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti. Özellikle yapay zeka teknolojilerinin kontrolsüz gelişimine ve uluslararası regülasyon eksikliklerine dikkat çeken Wang, geniş tabanlı bir uluslararası mutabakata dayanan ortak bir yapay zeka yönetişim mekanizmasının vakit kaybedilmeden inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.
