Çin sınırında geçtiğimiz ağustos ayında meydana gelen ve 1.400'ü aşkın kişinin hayatını kaybettiği, 5 binden fazla kişinin ise kaybolduğu yıkıcı buzul çökmesinin ardından Nepal, Himalayalar'daki taşkın riskine karşı eşine az rastlanır bir mühendislik ve tahliye operasyonu başlatıyor. Küresel ısınma nedeniyle hızla eriyen buzulların oluşturduğu yüksek irtifadaki göllerin doğal setlerini aşarak vadilerde yaşayan milyonlarca insanı yutmasını engellemek isteyen Katmandu yönetimi, en tehlikeli durumdaki dört buzul gölünün suyu kontrollü bir şekilde boşaltacağını duyurdu.
İklim krizinin ağır faturası ve BM'de tarihi uyarı
Dünya genelinde karbon emisyonu en düşük ülkelerden biri olan Nepal, buna karşın küresel ısınmanın en ağır bedellerinden birini ödüyor. Artan sıcaklıkların Himalayalar'daki buzulları eritmesi, sadece zayıf kaya ve buz kütleleriyle tutunan ve her an patlamaya hazır devasa su rezervuarları yaratıyor. Nitekim Nepal Başbakanı Balendra Shah, geçtiğimiz ay Birleşmiş Milletler kürsüsünden yaptığı tarihi konuşmada tam da bu tehlikeye dikkat çekerek ülkesinin maruz kaldığı iklim adaletsizliğini vurgulamıştı. Son kırk yılda 26 büyük buzul gölü taşkını yaşayan ve her yıl yüzlerce vatandaşını iklim kaynaklı aşırı doğa olaylarında kaybeden ülke, son felakette hidroelektrik santrallerini, köprülerini ve tarım arazilerini yitirerek milyarlarca dolarlık bir ekonomik hasara uğradı.
Altı yıl sürecek devasa tahliye operasyonu
Taşkın tehdidini kalıcı olarak ortadan kaldırmayı amaçlayan ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile Yeşil İklim Fonu tarafından ortaklaşa finanse edilen 50 milyon dolarlık projenin hazırlıkları hız kazandı. Deniz seviyesinden yaklaşık 5 bin 500 metre yüksekliğe kadar uzanan Thulagi, Lower Barun, Lumding Tsho ve Hongu II göllerini kapsayan operasyonun tasarım ve uygulama aşamalarının altı yıl sürmesi öngörülüyor. Suyu kademeli olarak yakındaki nehirlere tahliye edecek özel kanal sistemlerinin inşa edileceği proje kapsamında, aşağı vadilere gelişmiş sensörler ve erken uyarı sistemleri de kurularak yerel halkın dayanıklılığı artırılacak. Geçmişte dünyanın en yüksek zirvesi Everest yakınlarındaki Imja ve Tsho Rolpa göllerinde benzer su seviyesi düşürme operasyonlarını başarıyla tamamlayan uzman ekipler, deprem veya çığ gibi tetikleyici etkenlerin yol açabileceği olası afetleri bu kritik müdahaleyle asgari düzeye indirmeyi hedefliyor.
