Küresel teknoloji rekabetinin en sıcak cephelerinden biri olan insansız hava araçları (İHA) pazarında, Washington ile Pekin hattındaki yaptırım gerilimini etkileyecek kritik bir yargı kararı alındı. ABD Temyiz Mahkemesi, dünyanın en büyük ticari drone üreticisi Çin merkezli DJI'ın, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) tarafından "Çin ordusuyla bağlantılı şirketler" kara listesine alınmasını onayan alt mahkeme kararını bozdu. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ticari İHA pazarının yüzde 50'sinden fazlasını tek başına domine eden ve yalnızca Amerikan tarım sektörüne yıllık yarım milyar doların üzerinde katma değer sağlayan şirketin geleceği açısından bu karar, teknoloji devlerine yönelik yaptırımların hukuki zeminine dair önemli bir emsal teşkil ediyor.
Hukuki süreçte "kanıt" çıkmazı
Pentagon'un 2022 yılında teknoloji devini ulusal güvenlik gerekçesiyle kara listeye almasıyla başlayan ve 2024 yılında şirketin karşı dava açmasıyla derinleşen hukuki süreç, temyiz mahkemesinin müdahalesiyle yeni bir safhaya geçti. Alt mahkemenin 2025 yılında Savunma Bakanlığı lehine verdiği kararı inceleyen üst merci, DJI'ın Çin savunma sanayisine katkıda bulunduğuna hükmedilirken yalnızca "sınıflandırılmamış (gizliliği kaldırılmış)" resmi kayıtlara dayanılmasını hukuki bir hata olarak nitelendirdi. Dosyanın daha kapsamlı ve şeffaf bir delil incelemesi yapılması talebiyle alt mahkemeye geri gönderilmesi, yaptırım kararlarının somut ve yeterli kanıta dayanmadığını savunan Pekin merkezli şirket cephesinde büyük bir memnuniyetle karşılandı.
Askeri kullanıma karşı "sivil ticaret" vurgusu
Yargıdan dönen bu kararın ardından resmi bir açıklama yayımlayan DJI yönetimi, temyiz mahkemesinin adımını haksız ve dayanaksız bir sınıflandırmanın düzeltilmesi yolunda atılmış önemli bir aşama olarak değerlendirdi. Ürünlerinin savaş veya çatışma alanlarında silah olarak kullanılmasına şiddetle karşı çıktığını ve bunu engellemek için aktif önlemler aldığını yineleyen şirket, tamamen sivil ticari bir yapıya sahip olduğunun altını çizdi. Washington yönetiminin adil yargılanma sürecini işletmeden uyguladığı yaptırımların küresel çapta büyük ticari ve itibari kayıplara yol açtığını belirten Çinli üretici, davanın ilerleyen aşamalarında asılsız iddiaları tamamen çürüterek ticari sicilini temize çıkarmayı hedefliyor.
