Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in Kırgızistan'a gerçekleştirdiği resmi devlet ziyareti, Orta Asya jeopolitiğinde ve iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin kapılarını araladı. Ziyaret kapsamında yayımlanan kapsamlı ortak deklarasyonda, Pekin ve Bişkek yönetimleri arasındaki diplomatik ve ekonomik bağların tarihin en iyi seviyesinde olduğu vurgulanarak, çeşitli alanlardaki stratejik işbirliğinin daha da derinleştirileceği duyuruldu. Küresel ve bölgesel düzeyde korumacılığa karşı çok taraflılığın savunulduğu zirve, Asya'nın kalbindeki dev altyapı ve finansal entegrasyon projelerine ivme kazandırdı.
Finansal entegrasyon ve yerel para birimi hamlesi
Liderler düzeyindeki görüşmelerin en somut çıktılarından birini, bölgesel ticaretteki finansal bağımsızlık arayışını yansıtan ekonomik adımlar oluşturdu. Ortak bildiriye göre, Kırgızistan bankalarının Çin'in Sınır Ötesi Bankalararası Ödeme Sistemi'ne (CIPS) katılımının desteklenmesi ve ikili ticari ile yatırım işlemlerinde yerel para birimlerinin kullanımının genişletilmesi kararlaştırıldı. Bu hamle, iki ülkenin ticari işlemlerinde küresel rezerv para birimlerine olan bağımlılığı azaltma stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ek olarak, Kırgızistan'ın yüksek kaliteli tarım ürünleri için devasa Çin pazarına erişiminin genişletileceği ifade edildi.
Dev demiryolu projesi ve yapay zeka vizyonu
Zirvede, Asya'daki tedarik zincirleri ve ulaşım koridorları için hayati önem taşıyan Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projesinin güvenli, sorunsuz ve zamanında hayata geçirilmesi için ortak çaba sarf edileceği yinelendi. Söz konusu mega altyapı hamlesinin yanı sıra Pekin yönetimi, Kırgızistan'ın Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü'ne katılımını teşvik ederek, ikili ilişkilere altyapı ötesinde teknolojik bir derinlik kattı. Stratejik işbirliği projelerinin güvenli bir şekilde uygulanması her iki ülkenin de önceliği olarak belirlendi.
"Tek Çin" ilkesine tam destek
Ekonomik ve teknolojik entegrasyonun ötesinde, iki ülkenin küresel siyasetteki ortak duruşu da deklarasyonda belirgin bir şekilde yer buldu. Her türlü tek taraflılık ve korumacılığa karşı çıkılarak, uluslararası arenada gerçek anlamda çok taraflılığın pratiğe dökülmesi çağrısı yapıldı. Diplomatik cephede ise Kırgızistan yönetimi, "Tek Çin" ilkesine olan sarsılmaz desteğini yineleyerek, "Tayvan'ın bağımsızlığı" adı altındaki her türlü ayrılıkçı girişime karşı olduğunu bir kez daha teyit etti.