Fransa'nın güneybatısında ve İspanya'nın Madrid yakınlarındaki merkezinde, her iki ülkenin tarihindeki en büyük orman yangınlarından bazılarının şiddetle devam etmesi nedeniyle 325.000'den fazla insan evlerini terk etti.
Fransa Ulusal İtfaiyeciler Federasyonu'nun (FNSPF) açıklamasına göre, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ülkenin en büyük yangınlarından biri olan bu yangın, benzeri görülmemiş bir "pirokumulonimbus"a (kendi rüzgarlarını yaratan ve daha fazla yangına neden olan yıldırımlar taşıyan dev bir ateş bulutu) yol açtı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Pazartesi günü acil durumu görüşmek üzere bir kabine kriz toplantısı yapması beklenirken, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in ise İspanya'nın doğusundaki Valensiya'da yangınlardan etkilenen bölgeleri ziyaret etmesi planlanıyordu. Orada itfaiyeciler yeni bir yangınla mücadele ediyor ve 15.000 kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Pazar günü erken saatlerde, sivil koruma şefi Virginia Barcones, Avila çevresindeki yangını tanımlarken, ülkenin bir "canavarla" mücadele ettiğini söyledi.
Barcones, devlet televizyonu TVE'ye yaptığı açıklamada, yangınla ilgili olarak, "280 kilometrelik bir çevre ve 77.000 hektarlık bir alanı kapsayan bir yangınla mücadele ediyoruz" dedi.
"Son derece yoğun"
Bilim insanları, iklim değişikliğinin aşırı hava olaylarını daha sık ve şiddetli hale getirdiğini söylüyor. Yangınlar, kuru ormanlar, tekrarlanan sıcak hava dalgaları ve Mayıs ayından beri yaşanan yağışsızlık nedeniyle daha da şiddetlendi.
Fransa'da, Gironde bölgesinden yaklaşık 220.000 kişi tahliye edilirken, 45 kamp alanı kapatılmak zorunda kaldı ve bu durum yaklaşık 40.000 kişinin tatil planlarını altüst etti. İçişleri Bakanı Laurent Nunez, durumun "çok olumsuz" olmaya devam ettiğini ve 250.000'den fazla kişinin tahliye edildiğini belirtti.
Bordeaux'nun da bulunduğu Gironde'deki ana yangının "son derece şiddetli ve tahmin edilemez olduğunu... kendi rüzgarlarını oluşturduğunu ve düzensiz bir şekilde Bordeaux metropol bölgesine doğru ilerlediğini" söyledi.
Gironde yangını yaklaşık 42.000 hektarlık alanı yakıp kül etti, en az 240 evi yok etti ve 84 itfaiyeciyi yaraladı. Salı günü beklenen yeni bir sıcak hava dalgası, bazı bölgelerde sıcaklıkları 40 dereceye yaklaştırabilir.
Bölgeye yaklaşık 2.500 itfaiyeci, 1.500 askeri personel ve 1.200 polis memuru konuşlandırıldı. Bordeaux'nun güneyindeki ana otoyol ve demiryolu seferleri kesildi.
İspanya'da Madrid bölgesi, Avila, Toledo ve Valensiya'nın doğu kesimindeki Castellon bölgesinden yaklaşık 75.000 kişi tahliye edildi. Yetkililer, rüzgarların yangınları şimdilik başkentten uzaklaştırdığını ancak yakındaki köylerde daha fazla tahliyeye yol açtığını söyledi.
Kral Felipe VI, Madrid'in batı banliyölerindeki Villamanta'da bulunan bir acil durum barınağını ziyaret ederek, orman yangınlarının İspanya'nın doğal mirasına "hesaplanamaz" zararlar verdiğini söyledi.
Valencia'daki merkezi hükümet temsilcisi Pilar Bernabe, X'te yazdığı yazıda, yüzlerce kilometre uzaktaki yeni Valencia yangınının "çok şiddetli" olduğunu belirtti.
Cumartesi günü Valensiya yakınlarında çıkan ayrı ve daha küçük bir yangında bir kişi hayatını kaybetti; bu, orman yangınlarında şimdiye kadar bildirilen tek sivil ölüm vakası. Fransa'da ise Salı günü Bordeaux yakınlarında iki itfaiyeci hayatını kaybetti.
Kanada ve İtalya'da şiddetli orman yangınlarıyla mücadele ediyor
Kanada da büyük bir orman yangını sezonuyla mücadele ediyor. Britanya Kolombiyası'nın batısında, 34.000'den fazla yıldırım çarpması sonucu birçok yangın çıktı ve sosyal medyada paylaşılan videolarda gökyüzünün duman ve alevlerden kırmızıya döndüğü görülüyor.
24 Temmuz itibariyle Britanya Kolombiyası'nda yaklaşık 90 yangın hala devam ederken, Kanada'daki orman yangınlarından çıkan duman ABD'nin bazı bölgelerine yayılarak Doğu Kıyısı ve Orta Batı'daki şehirleri etkiledi.
Kanada Orman Yangınları Bilgi Sistemi'nin Pazartesi günü yaptığı açıklamaya göre, ülke genelinde 928 aktif orman yangını devam ediyor.
İtalya da orman yangınlarıyla mücadele ediyordu.
Sahil güvenlikten yapılan açıklamaya göre, Puglia bölgesinin güneyindeki Peschici kasabası yakınlarında 400'den fazla turist ve plaj ziyaretçisi deniz yoluyla tahliye edildi ve 300 kişinin daha kurtarılması bekleniyor.
Altı nesil yangınlar
Orman yangını uzmanları, son zamanlarda çıkan bazı yangınların yeni bir tehlike seviyesini temsil ettiği konusunda uyarıyor. Portekizli orman yangını araştırmacısı Domingos Xavier Viegas, iklim değişikliği yoğunlaştıkça "altıncı nesil yangınların" -orman yangınlarının en aşırı ve kontrol edilemez kategorisi- giderek daha yaygın hale gelmesinin muhtemel olduğunu söyledi.
Bu yangınlar muazzam miktarda enerji açığa çıkararak kendi rüzgarlarını oluşturur ve doğrudan yangın söndürme yöntemleriyle kontrol altına alınmaları neredeyse imkansız hale gelir.
"Yangınlar metre başına 10 megavattan fazla enerji açığa çıkardığında, doğrudan müdahale yoluyla onları söndürme kapasitesi yoktur," diyen yetkili, son yıllarda yangınların cephelerinde metre başına 20, 30, 40 ve hatta 60 megavat enerji açığa çıkardığının kaydedildiğini belirtti.
Viegas, bu kadar şiddetli yangınların sakin havalarda bile kendi rüzgarlarını oluşturduğunu ve bu durumun davranışlarını "tahmin etmeyi ve kontrol etmeyi çok zorlaştırdığını" belirterek, ağır hava yangın söndürme kaynaklarıyla bile yangın cephesine doğrudan müdahalenin imkansız hale geldiğini sözlerine ekledi.
"Tek seçenek, koşullar izin verirse kuyruk ve yan kısımlarda çalışmak veya buldozerler kullanarak kesinti bölgeleri oluşturmaktır. Bu yüzden yetkililerin önceliklerinin insanları korumak ve tahliye etmek olduğunu söylediklerini duyuyoruz," dedi.
Viegas, Portekiz'de 2017'de 100'den fazla kişinin ölümüne yol açan orman yangınlarının da altıncı nesil yangınların özelliklerini gösterdiğini söyledi.
